Trong tháng 3, Huỳnh Khương Nguyên, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Sư phạm Tiếng Anh, trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng), lần lượt nhận tin trúng tuyển Đại học Cambridge và Đại học Oxford (Anh).
“Mình vỡ òa, phải đọc đi đọc lại email vì không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Trước đó, mình không được Oxford gọi phỏng vấn trong khi vòng này gần như bắt buộc”, Nguyên nói.
Theo bảng xếp hạng đại học của Times Higher Education, Oxford và Cambridge lần lượt đứng số 1 và 3 thế giới.
Là cựu học sinh chuyên Anh, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng, Nguyên sớm có dự định du học. Ngay từ năm thứ nhất đại học, nữ sinh đã tập trung giữ điểm học tập (GPA) ở mức cao nhất có thể, vì biết đây là nền tảng bắt buộc trong hồ sơ.
Tới năm thứ hai, Nguyên thử sức với nghiên cứu khoa học, chọn đề tài về ẩn dụ tri nhận trong lời bài hát của ca sĩ người Mỹ Taylor Swift. Nữ sinh cho hay trong lần đầu làm nghiên cứu, cô muốn giữ hứng thú và tạo động lực cho mình bằng cách chọn đề tài liên quan tới cả ngành học và sở thích.
Ngôn ngữ học tri nhận là lĩnh vực nghiên cứu liên ngành, nhằm giải thích cách con người sử dụng và hiểu ngôn ngữ dựa trên cấu trúc nhận thức và kinh nghiệm sống.
Nghiên cứu này mang về cho Nguyên giải nhì cấp thành phố và giải khuyến khích cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời trở thành chất liệu chính trong bài luận gửi Oxford.
Nguyên mở đầu bài luận bằng lời bài hát Long Live của Taylor Swift, kể rằng từ nhỏ mình đã học tiếng Anh bằng cách nghe nhạc của nữ ca sĩ. Nhưng ngoài từ vựng, ngữ pháp, Nguyên nhận ra ca từ không chỉ nói về một sự vật cụ thể, đơn thuần, mà thường có ý nghĩa khái quát và sâu xa hơn. Cách diễn đạt ẩn dụ tạo được sự đồng cảm từ hàng triệu người nghe nhạc, ở những nền văn hóa khác nhau.
“Một cách vô thức, quá trình nhìn thế giới cảm xúc qua lăng kính của không gian vật lý là cánh cửa đầu tiên đưa mình đến với ẩn dụ tri nhận – một thành tố cốt lõi của ngôn ngữ học tri nhận”, Nguyên viết trong bài luận.
Từ phát hiện trên, Nguyên thực hiện hai nghiên cứu về ngôn ngữ học tri nhận, tập trung làm rõ hiệu quả của yếu tố này trong dạy và học tiếng Anh. Cô cho rằng bằng cách này giáo viên có thể giúp học sinh học Tiếng Anh tự nhiên và sâu sắc hơn, thay vì chỉ ghi nhớ cấu trúc hay từ vựng rời rạc.
Theo Nguyên, bài luận giúp cô chứng minh rằng bản thân có động lực và đam mê nghiên cứu rõ ràng, xuyên suốt.
Ngoài ra, nữ sinh tham gia nhiều hoạt động thực tiễn để tăng cường khả năng ngôn ngữ, như làm liên lạc viên tại Đại hội Thể thao học sinh Đông Nam Á, phiên dịch cho đội Đức tại Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng.
Đến năm thứ ba, Nguyên cùng nhóm bạn xây dựng một website cung cấp tài liệu, bài giảng và trò chơi cho giáo viên giảng dạy Tiếng Anh. Dự án xuất phát từ trải nghiệm của cô, khi thấy học liệu điện tử giúp buổi dạy hiệu quả, học sinh hứng thú hơn, nhưng đồng thời cũng rất tốn thời gian thiết kế, nhất là với giáo viên có tuổi, không thạo công nghệ.
Nguyên làm trưởng nhóm, đồng thời thiết kế trò chơi trên power point. Sau gần một năm xây dựng, website có gần 100 tài liệu, thu hút khoảng 12.000 lượt sử dụng.
Song song, Nguyên dạy tiếng Anh miễn phí tại Trung tâm bảo trợ trẻ em đường phố ở Đà Nẵng, đều đặn hai buổi mỗi tuần. Nữ sinh xác định không làm chỉ để đẹp hồ sơ, mà muốn hỗ trợ lâu dài cho những học sinh thiệt thòi.
Theo Nguyên, điểm mạnh trong hồ sơ của mình nằm ở sự nhất quán trong định hướng. Trong nghiên cứu và cả hoạt động xã hội, Nguyên đều tập trung về ngôn ngữ, ứng dụng của nó trong giảng dạy và đời sống. Đồng thời, điểm GPA 3.97/4 cũng là lợi thế, giúp cô chứng minh năng lực học trước những trường có yêu cầu đầu vào khắt khe như Oxford và Cambridge.
Anh Chu Công Sơn, tiến sĩ tốt nghiệp Đại học Oxford, Giám đốc Công ty tư vấn D.U.T Consultant, là người hỗ trợ Khương Nguyên trong quá trình ứng tuyển, nhận định không nhiều người có thể trúng tuyển mà được miễn vòng phỏng vấn như Nguyên.
Anh Sơn cho rằng điểm nổi bật của nữ sinh là năng lực nghiên cứu độc lập, ấn tượng với bài báo khoa học Nguyên trình bày tại hội nghị CamTESOL. Đây là đề tài về ngôn ngữ học tri nhận – một nhánh không được dạy trong chương trình chính khóa – và Nguyên tự làm mà không có người hướng dẫn. Bài được đánh giá cao và nhận tài trợ từ ban tổ chức hội nghị.
Bên cạnh năng lực học thuật, anh Sơn đánh giá cao sự tự tin và bền bỉ của Nguyên.
“Nguyên là người rất tin vào bản thân và luôn nỗ lực”, anh nói.
Hiện, Khương Nguyên chưa quyết định sẽ chọn Oxford hay Cambridge do còn chờ kết quả học bổng. Nếu học tại Cambridge, Nguyên muốn tiếp tục đào sâu ngôn ngữ học tri nhận; còn nếu chọn Oxford, cô cân nhắc hướng nghiên cứu về sử dụng chuyển ngữ (translanguaging) trong giảng dạy tiếng Anh.
“Với mình, đỗ Oxford hay Cambridge không phải là đích đến, mà chỉ là một cột mốc. Điều mình muốn theo đuổi lâu dài là hiểu thật sâu về ngôn ngữ và làm được điều gì đó có ích cho việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam”, Nguyên nói.
Nội dung trên được đề cập tại Thông tư về chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông, do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ giữa tháng 4.
Theo đó, ngoài yêu cầu có bằng đại học phù hợp với chuyên ngành, giáo viên phải có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp, tùy bậc học (tiểu học, THCS, THPT).
Đây là yêu cầu bắt buộc, với cả giáo viên văn hóa và các môn Nghệ thuật, Giáo dục thể chất, Ngoại ngữ, Tin học, Công nghệ, Tiếng dân tộc thiểu số.
Chứng chỉ mới sẽ thay cho chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp theo hạng I, II, III hoặc theo bậc tiểu học, THCS, THPT hiện nay. Song, những thầy cô được cấp chứng chỉ cũ trước ngày 31/12/2026 sẽ được xác định tương đương, không cần thi mới.
Trường hợp chưa có mà mới được tuyển dụng, tiếp nhận hoặc thay đổi vị trí việc làm sau ngày Thông tư có hiệu lực, giáo viên phải học và có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp. Chương trình học do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, kéo dài không quá 6 tuần, theo Nghị định 93 của Chính phủ.
Hiện cả nước có khoảng 1,05 triệu giáo viên mầm non, phổ thông hưởng lương từ ngân sách, từ 4,91 đến 15,87 triệu đồng mỗi tháng, chưa gồm phụ cấp.
Trước đây, chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được chia theo hạng giáo viên (I, II, III). Mỗi lần xét thăng hạng, tăng lương, thầy cô phải học và thi một chứng chỉ tương ứng, chi phí phổ biến khoảng 4-6 triệu đồng. Tuy nhiên, từ tháng 5/2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định chỉ còn một chứng chỉ chung với tất cả giáo viên, theo cấp (mầm non, tiểu học, THCS, THPT).
10 chuyên đề ôn tập môn lịch sử thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Nguyễn Viết Đăng Du, Trường THPT Lê Quý Đôn (P.Xuân Hòa), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=me9OtTwl_EU
Trong chuyên đề 9: Những hiệp định quan trọng trong lịch sử Việt Nam từ 1945- 1975, giáo viên tóm tắt, khái quát những nội dung về những hiệp định quan trọng trong lịch sử Việt Nam từ 1945-1975 gồm Hiệp định sơ bộ (1946); Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954);Hiệp định Pari (1973) kèm theo bảng so sánh những điểm giống và khác nhau giữa 3 hiệp định này.
Trước đó, vào ngày 16.5, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 8: Lịch sử đối ngoại của Việt Nam thời cận hiện đại. Tại đây, giáo viên hướng dẫn học sinh tóm tắt, khái quát những nội dung về những hoạt động hải ngoại của các chí sĩ yêu nước đầu thế kỷ XX; Những hoạt động đối ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương; Những hoạt động đối ngoại của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa và nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 11 đến 16.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
Theo kế hoạch thời gian năm học 2025-2026 do UBND TP.HCM ban hành, các trường từ mầm non cho đến THPT, học sinh hoàn tất chương trình năm học cùng những hoạt động giáo dục khác để kết thúc năm học trước ngày 31.5.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Thanh Niên, với khung thời gian quy định như trên, tùy vào kế hoạch giáo dục, mỗi trường có lịch kết thúc năm học và nghỉ hè khác nhau, tuy nhiên hầu hết đều vào khoảng từ ngày 26.5 trở đi.
Với Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (P.Sài Gòn, TP.HCM), bà Đỗ Ngọc Chi, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết ngày 15.5 học sinh kết thúc kiểm tra cuối kỳ các môn. Hai tuần tiếp theo giáo viên chủ động hoàn thành nội dung chương trình và sổ sách. Nhà trường tổ chức tổng kết năm học, lễ ra trường cho học sinh lớp 5 vào ngày 26.5 và học sinh chính thức nghỉ hè từ ngày 27.5.
Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm cho hay, thời gian nghỉ hè trường duy trì hoạt động và mở cửa thư viện các ngày trong tuần. Học sinh đọc sách, vẽ, sáng tạo theo sở thích… dưới sự quản lý và tổ chức hoạt động của giáo viên.
Bà Nguyễn Thúy Ái, Hiệu trưởng Trường THCS Lữ Gia (P.Phú Thọ, TP.HCM), cho biết, học sinh các khối sẽ hoàn thành các bài kiểm tra cuối kỳ trước ngày 10.5, sau đó giáo viên vừa chấm bài vừa dạy hoàn tất chương trình năm học theo đúng quy định của khung thời gian năm học. Theo kế hoạch của trường này, ngày 20.5 học sinh sẽ biết kết quả điểm kiểm tra học kỳ 2 và ngày 26.5 sẽ bắt đầu kỳ nghỉ hè.
Tương tự bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), cho biết sau thi học kỳ, giáo viên hoàn tất chương trình và các hoạt động giáo dục khác đến tầm khoảng ngày 22.5. Ngày 26.5 nhà trường tổ chức tổng kết năm học, ngày 28.5, lễ ra trường của học sinh khối 9 và học sinh sẽ nghỉ hè. Nhà trường mở cửa sân trường và tổ chức CLB thể thao như bóng rổ, bơi lội, tùy theo nhu cầu của học sinh.
Tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM), ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng nhà trường, thông tin học sinh kết thúc kiểm tra học kỳ vào ngày 6.5. Sau đó giáo viên, học sinh tiếp tục dạy và học hoàn tất chương trình. Riêng học sinh khối 12 sẽ tăng cường công tác ôn tập thi tốt nghiệp THPT bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Dự kiến ngày 25.5 nhà trường sẽ tổ chức tổng kết năm học và học sinh khối 10, 11 có thể bắt đầu nghỉ hè từ ngày 26.5. Học sinh lớp 12 ôn tập thi tốt nghiệp đến ngày 30.5.
Thời gian nghỉ hè, nhà trường mở của các sân chơi thể dục thể thao và lớp dạy kỹ năng dinh dưỡng miễn phí để học sinh có thể vào trường sinh hoạt.
Trước khi bước vào thời gian kết thúc năm học 2025-2026, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, chỉ đạo các các cơ sở giáo dục chủ động rà soát, tận dụng khoảng thời gian sau khi hoàn thành Chương trình GDPT hiện hành để tăng cường các hoạt động ngoại khóa và giáo dục kỹ năng sống nhằm giúp học sinh phát triển năng khiếu cá nhân, chuẩn bị tâm thế tích cực trước khi bước vào năm học mới. Góp phần hoàn thành mục tiêu giáo dục toàn diện của ngành trong năm học 2025-2026; đảm bảo tinh thần "an toàn, tiết kiệm, hiệu quả và tự nguyện".
Lãnh đạo Sở GD-ĐT lưu ý các trường tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lạm thu, không tạo áp lực cho học sinh và gia đình học sinh. Phát huy vai trò của các tổ chức Đoàn, Đội; phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh trong việc tổ chức các hoạt động trong và ngoài nhà trường.
Để chuẩn bị cho năm học mới 2026-2027, trong thời gian từ cuối năm học này trở đi, lãnh đạo Sở GD-ĐT đề nghị các trường tăng cường công tác phối hợp giữa nhà trường và gia đình học sinh. Thông tin truyền thông để học sinh, phụ huynh học sinh hiểu rõ các quy định về Chương trình GDPT hiện hành và các nội dung có liên quan như việc sử dụng sách giáo khoa…
Phổ biến các thông tư, quy định, quy chế kiểm tra đánh giá và cung cấp các thông tin về việc kiểm tra, đánh giá cho học sinh và phụ huynh học sinh; thiết lập các hình thức thông tin, liên lạc và tăng cường thực hiện chuyển đổi số để công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường được hiệu quả.
Công khai các hình thức tổ chức dạy học môn lựa chọn và tăng cường công tác tư vấn hướng nghiệp giúp học sinh lựa chọn môn học phù hợp. Hướng dẫn phụ huynh học sinh và học sinh chuẩn bị các điều kiện học tập thích ứng với việc nhà trường triển khai thực hiện các nhiệm vụ như: thí điểm nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông, đề án Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai…
