Bên trong một căn phòng thuộc khu huấn luyện robot của Agibot tại khu công nghệ cao Trương Giang, Thượng Hải, một chiếc bàn đặt ở giữa, bên trên chứa laptop, một chồng sách, một chiếc áo sơ mi chờ được gấp. Cạnh đó là quầy bếp, quầy trà sữa và một đống đồ chơi xếp hình. Xung quanh, một số robot tập trung thực hiện nhiệm vụ được giao, được điều khiển bởi một người vận hành.
Nhấc lên. Đặt xuống. Gấp lại. Các hành động lặp đi lặp lại, kéo dài hàng giờ, được xem là đặc trưng của “xưởng sản xuất dữ liệu” cho robot nổi lên khắp Trung Quốc thời gian qua, khi lĩnh vực bùng nổ mạnh mẽ, nhất là robot hình người.
Dữ liệu huấn luyện robot hiện khá khan hiếm, trở thành nút thắt cổ chai. Không chỉ sử dụng để huấn luyện mô hình nội bộ, chúng còn được bán với giá có thể tới vài trăm nhân dân tệ mỗi giờ. Tuy nhiên, đây cũng là cách kiếm tiền mới “không theo lối mòn”, cho thấy các công ty đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn doanh thu, từ bán phần cứng, dịch vụ dữ liệu đến cho thuê và các giải pháp doanh nghiệp khác.
“Công nghệ không còn là yếu tố chắc chắn nữa. Mô hình kinh doanh mới là điều chắc chắn”, Zhong Sheng, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu công nghiệp Trung Quốc của Morgan Stanley, nói với SCMP. “2026 sẽ là năm then chốt để doanh nghiệp robot hình người nỗ lực đạt mục tiêu thương mại hóa và xây dựng hệ sinh thái. Một cuộc sàng lọc sắp xảy ra”.
Theo China Daily, thời gian qua, lĩnh vực robot hình người phát triển mạnh mẽ tại Trung Quốc. Bên cạnh những cái tên quen thuộc như Agibot hay Unitree, hàng loạt startup mới nổi như Robotera, X Square Robot, Galbot, Engine AI, Galaxea, Spirit AI, Boundless Power hay Tars liên tục công bố vòng gọi vốn mới. Một số trong đó thậm chí được định giá hàng chục tỷ USD. Thống kê từ nền tảng theo dõi dữ liệu doanh nghiệp Trung Quốc Qichacha chỉ ra, từ đầu năm đến nay đã có 137 công bố tài trợ liên quan đến 112 thương hiệu, với tổng số vốn đầu tư vượt 28,5 tỷ nhân dân tệ (3,96 tỷ USD).
Tuy nhiên, theo Sheng, hầu hết công ty robot hình người Trung Quốc vẫn trong giai đoạn “kiểm chứng và thử nghiệm”, ngay cả khi số lượng được xuất xưởng tại Trung Quốc dự kiến tăng gấp đôi năm 2025, lên 28.000 sản phẩm năm nay.
Unitree nổi bật nhất khi là công ty hiếm hoi báo cáo đạt lợi nhuận, với doanh thu 1,71 tỷ nhân dân tệ (237,5 triệu USD) và lợi nhuận ròng 600 triệu nhân dân tệ (83,3 triệu USD), xuất xưởng 5.500 người máy hình người năm ngoái. Dù vậy, 73,6% doanh thu vẫn đến từ khách hàng nghiên cứu và giáo dục.
UBTech cũng nổi tiếng trong mảng robot hình người, hiện triển khai sản phẩm trên khắp các nhà máy sản xuất xe điện, pin và linh kiện điện tử, cũng như khu công nghiệp hậu cần. Năm ngoái, công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Hong Kong, đạt doanh thu hai tỷ nhân dân tệ (278 triệu USD), tăng 53,3%, nhưng vẫn thua lỗ 790 triệu nhân dân tệ (110 triệu USD). Theo lý giải của UBTech, chi phí nghiên cứu và phát triển lớn cùng tính chất thử nghiệm của các đơn đặt hàng vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến lợi nhuận.
Michael Tam, Giám đốc thương hiệu UBTech, cho biết robot của hãng có giá trung bình 760.000 nhân dân tệ (105.000 USD), nhưng chỉ đạt 30% năng suất của lao động con người trong các công việc xử lý thùng hàng. Năm nay, công ty đang cải tiến với mục tiêu nâng mức hiệu quả lên 50%, đồng thời triển khai 10.000 robot trong năm nay, gấp 10 lần so với năm ngoái, kỳ vọng đạt điểm hòa vốn trong vòng hai năm.
“Mở rộng quy mô sản xuất và triển khai vẫn là thách thức cốt lõi”, ông Tam chia sẻ.
Agibot áp dụng cách tiếp cận toàn diện hơn, khi vừa bán robot vừa thực hiện các dự án thí điểm doanh nghiệp, cho thuê qua nền tảng Sharebot, đồng thời tạo nền tảng thu thập và giao dịch dữ liệu mang tên Maniformer. Công ty còn đầu tư trên toàn chuỗi cung ứng, đóng vai trò là nhà sản xuất thiết kế gốc cho những thương hiệu robot khác.
Một số tổ chức quốc doanh, doanh nghiệp trong nước bắt đầu lên kế hoạch mua sắm robot hình người. Theo Interesting Engineering, chính phủ Trung Quốc dự định mua khoảng 8.500 robot hình người nhằm phục vụ các nhiệm vụ kiểm tra và bảo trì trong năm nay, gồm cả hoạt động tại địa điểm xa xôi và nguy hiểm. Riêng Tập đoàn Lưới điện Quốc gia Trung Quốc chi một tỷ USD cho robot phục vụ công tác kiểm tra và các nhiệm vụ rủi ro cao.
Dù vậy, giới phê bình cho rằng chỉ số ít công ty robot hình người có doanh thu. Theo Chosun (Hàn Quốc), tình trạng già hóa dân số diễn ra nhanh chóng và dân số trong độ tuổi lao động có xu hướng giảm đã thúc đẩy Trung Quốc đầu tư hàng trăm tỷ USD vào ngành công nghiệp robot kể từ năm 2021.
Tuy nhiên, trang này trích dẫn số liệu cho thấy các công ty Trung Quốc cung cấp hơn 90% robot hình người bán ra trên toàn thế giới năm ngoái, nhưng khách hàng chủ yếu là cơ quan chính phủ, doanh nghiệp nhà nước và viện nghiên cứu đại học, trong khi khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế hạn chế. Năm 2024, việc mua robot của chính phủ Trung Quốc tăng gấp 46 lần so với năm trước đó. Chính phủ thậm chí mua cả những robot hạn chế về tính ứng dụng.
“Nhảy múa và biểu diễn võ thuật thì có ích gì? Chúng thậm chí không thể làm việc đơn giản như mang cho tôi cốc nước”, Zhou Jian, CEO Yubitech, một trong những nhà sản xuất robot hình người thế hệ đầu tiên của Trung Quốc, nói với Chosun.
Một số thậm chí cho rằng việc robot xuất hiện trên sân khấu hoặc trong các giải chạy bộ chỉ là “một màn kịch để huy động vốn trên thị trường chứng khoán và bán robot”, bởi hầu hết chúng chưa có bộ não như con người, hoạt động dựa trên điều khiển từ xa và lệnh được lập trình sẵn. Thực tế, các công ty Trung Quốc xuất hiện trên truyền hình đều chi rất nhiều tiền, chẳng hạn Unitree được cho là đã trả 100 triệu nhân dân tệ (14,6 triệu USD) tài trợ cho đài truyền hình.
Unitree không bình luận về dữ liệu này.
Khả năng ứng dụng của robot hình người hiện hạn chế, với hiệu quả làm việc được tính toán chỉ bằng 30-40% so với con người. “Lời hứa hẹn về robot hình người rất hấp dẫn, nhưng thực tế vẫn còn non trẻ và chưa thể đáp ứng kỳ vọng về tính linh hoạt cũng như hiệu quả chi phí”, nhà phân tích Abdil Tunca của Gartner viết trên blog.
Nghiên cứu từ Viện Fraunhofer-Gesellschaft (Đức) đầu năm cũng chỉ ra, chỉ 40% chuyên gia trong ngành cho rằng robot cần có chân và tay giống người để tự động hóa. Phần lớn nghiêng về giải pháp module dựa trên ứng dụng thực tế, vì chúng ổn định hơn và tiêu thụ ít năng lượng hơn so với robot có chân.
Theo Bloomberg, sự tiến bộ về robot hình người hiện tại của Trung Quốc là một hình thức phô diễn khả năng tự chủ công nghệ cao của nước này. Thực tế, theo phân tích của SemiAnalysis, Unitree G1 “hoàn toàn không sử dụng linh kiện của Mỹ”, qua đó cho thấy Trung Quốc đã vượt trội hơn Mỹ trên mọi phương diện trong lĩnh vực robot hình người.
Một số nhà phân tích cho rằng tiến bộ trong khả năng suy luận, thời gian thực hiện nhiệm vụ dài hơn và khả năng kết hợp nhiều nhiệm vụ công việc lại với nhau – những hạn chế với robot hình người Trung Quốc – sẽ là yếu tố quan trọng và được các nhà sản xuất chú ý hơn trong năm nay.
“Khả năng khéo léo liên tục được nâng cấp trên robot hình người Trung Quốc thể hiện trong các động tác như nhào lộn trên không hay sử dụng vũ khí cho thấy tiềm năng to lớn về tác động kinh tế”, nhà phân tích trưởng Lian Jye Su của Omdia nói với CNBC. “Tuy nhiên, chúng vẫn cần chứng minh độ tin cậy trong môi trường không có cấu trúc, lấy con người làm trung tâm đối với các nhiệm vụ tinh tế như chăm sóc sức khỏe hoặc hỗ trợ việc nhà”.
Theo BusinessInsider, Anthropic - công ty tạo ra Claude AI, cho rằng Mỹ có thể tạo ra khoảng cách từ 12 đến 24 tháng trước Trung Quốc trong năng lực AI tuyến đầu, nhưng điều này chỉ xảy ra nếu Mỹ và các đồng minh hành động nhanh. Nhận định này được công ty đưa ra trong một bài viết dài, phác thảo hai kịch bản cho cục diện AI vào năm 2028 khi Mỹ hạn chế hiệu quả khả năng tiếp cận năng lực tính toán AI của Trung Quốc, hoặc không làm được điều đó.
Theo Anthropic, lợi thế hiện tại của Mỹ nằm ở năng lực tính toán, đặc biệt là khả năng tiếp cận chip AI tiên tiến. Công ty cho rằng nhiệm vụ trước mắt của Mỹ không chỉ là mở rộng lợi thế, mà còn phải tránh để lợi thế sẵn có bị lãng phí vì các lỗ hổng chính sách.
Anthropic cảnh báo "cửa sổ cơ hội" để giữ khoảng cách này sẽ không kéo dài. Nếu Trung Quốc tiếp tục thu hẹp chênh lệch, cuộc đua giữa các phòng thí nghiệm AI của hai nước có thể trở nên sát nút hơn. Khi đó, các công ty có thể chịu áp lực tung mô hình mới nhanh hơn, trong khi thời gian kiểm tra an toàn và quản trị rủi ro bị rút ngắn.
Công ty cho rằng một cuộc đua quá cân bằng giữa các phòng thí nghiệm AI Mỹ và Trung Quốc sẽ khiến nỗ lực quản trị AI của cả ngành công nghiệp lẫn chính phủ trở nên khó khăn hơn. Đây là lý do Anthropic đặt vấn đề cạnh tranh công nghệ song song với an toàn AI, thay vì chỉ xem đây là câu chuyện về tốc độ phát triển mô hình.
Hai vấn đề được Anthropic nhấn mạnh là kiểm soát xuất khẩu chip và hành vi trích xuất năng lực từ mô hình AI. Theo công ty, Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách với Mỹ thông qua các kẽ hở trong kiểm soát chip, cũng như việc dùng một mô hình AI đã phát triển để huấn luyện mô hình nhỏ hơn.
Về chip, Anthropic kêu gọi Mỹ củng cố kiểm soát xuất khẩu, tăng ngân sách thực thi và đóng các lỗ hổng cho phép chip AI tiếp tục chảy vào Trung Quốc. Mỹ đã áp đặt kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc từ năm 2022, sau đó tiếp tục bổ sung các quy định liên quan đến Nvidia và AMD.
Tuy nhiên, các nỗ lực né kiểm soát vẫn tồn tại. Giới chức Mỹ từng cáo buộc một số bên tìm cách buôn lậu chip Nvidia tiên tiến bằng cách dán nhãn lại dưới tên khác. Điều này cho thấy chính sách hạn chế xuất khẩu chỉ có hiệu quả nếu đi kèm năng lực giám sát và thực thi.
Ở vấn đề thứ hai, Anthropic cho rằng Mỹ cần ngăn các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc rút trích năng lực từ những mô hình AI hàng đầu. Hồi tháng 2, công ty từng cáo buộc ba doanh nghiệp AI lớn của Trung Quốc gồm DeepSeek, MiniMax và Moonshot AI sử dụng Claude một cách "bất hợp pháp" để hỗ trợ phát triển mô hình riêng.
Dù vậy, không phải mọi ý kiến đều đồng thuận với nhận định Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách. Zhang Chi, cựu kỹ sư ByteDance và hiện là nhà nghiên cứu tại Đại học Bắc Kinh, cho rằng AI Trung Quốc thực tế đang tụt xa hơn vì thiếu dữ liệu chất lượng cao và hạn chế tiếp cận chip tiên tiến.
Theo Sammyfans, báo cáo mới nhất cho biết nhà sản xuất BOE của Trung Quốc đang được Samsung chú ý sau khi chào bán tấm nền màn hình OLED cho Galaxy S27 với mức giá thấp hơn 5 USD so với giá chào bán từ Samsung Display.
Nguồn tin cho biết thêm, Samsung đang xem xét khả năng đa dạng hóa chuỗi cung ứng OLED cho các mẫu sản phẩm chủ lực của mình. BOE được coi là đối thủ mạnh nhất trong lĩnh vực này khi công ty dự kiến ra mắt tấm nền giá rẻ vào năm 2027.
Màn hình OLED là một trong những linh kiện có chi phí sản xuất cao trong smartphone và với việc chi phí bộ nhớ ngày càng tăng, các nhà sản xuất điện thoại đang tìm cách tiết kiệm chi phí linh kiện để duy trì tính cạnh tranh.
Trong khi đó, Apple đã mua đủ bộ nhớ cho các mẫu iPhone tương lai nhờ vào việc ký kết các thỏa thuận dài hạn với các đối tác cung ứng, từ đó giúp công ty có lợi thế trong đàm phán. Mặc dù Samsung Electronics có thể tránh được áp lực này nhờ các công ty con riêng, nhưng bộ phận di động của họ vẫn đang tìm cách tiết kiệm chi phí.
Dẫu vậy, việc sử dụng màn hình do BOE sản xuất trong một sản phẩm chủ lực như Galaxy S27 có thể ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu của Samsung, vì vậy công ty có thể cần phải suy xét kỹ lưỡng. Trong thực tế, Samsung cũng đã sử dụng tấm nền OLED từ các công ty Trung Quốc, nhưng chỉ giới hạn ở các sản phẩm giá rẻ hơn. Tiêu biểu là mẫu smartphone tầm trung cao cấp Galaxy A57 đã sử dụng màn hình OLED từ CSOT của Trung Quốc.
Mặc dù tỷ lệ linh kiện màn hình từ Samsung Display vẫn cao, nhưng chuỗi cung ứng của công ty đã bắt đầu đa dạng hóa với sự tham gia của các nhà cung cấp Trung Quốc.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tiếp tục giảm so với hôm qua. Tính đến 7 giờ ngày 26.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 77.611 USD. So với 7 ngày trước, tiền mã hóa đã tăng 2,44%.
Tuần qua, một trong những sự kiện quan trọng xảy ra hôm 24.4 khi khối lượng giao dịch mở từ quỹ của ETF Bitcoin của BlackRock (IBIT) đạt 27,61 tỉ USD, cao hơn các quyền chọn Bitcoin của Deribit (26,90 tỉ USD) theo dữ liệu từ Volmex. Như vậy, chỉ trong hai năm, quyền chọn IBIT đã thu hẹp khoảng cách với thị trường quyền chọn Bitcoin của Deribit, vốn đã hoạt động từ năm 2016. Theo Coindesk, điều này cho thấy quá trình "thể chế hóa Bitcoin" đang diễn ra nhanh chóng.
Cột mốc này cho thấy cơ sở hạ tầng đầu tư và phái sinh Bitcoin được quản lý chặt chẽ, đạt tiêu chuẩn tại Mỹ không còn là thứ yếu so với thị trường nước ngoài. Hơn nữa, một thị trường được quản lý tại Mỹ có thể khuyến khích nhiều tổ chức Phố Wall hơn khám phá tài sản kỹ thuật số, giúp thị trường ổn định hơn.
Đầu tuần này, Bitcoin bất ngờ quay đầu giảm sâu sau những tuyên bố trái ngược về eo biển Hormuz. Sau khi Iran bất ngờ tuyên bố sẽ đóng cửa lại eo biển Hormuz do không đạt được các thỏa thuận mong muốn, một ngày sau, Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ phá hủy mọi công trình và nhà máy điện ở Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận của Washington. Khi giá Bitcoin liên tục dao động mạnh, tâm lý của nhà đầu tư cũng tỏ ra thận trọng hơn.
Chỉ một ngày sau, Bitcoin tăng giá, vượt mốc 75.000 USD khi nhiều phân tích kỹ thuật cho thấy BTC có thể vượt mốc 81.000 USD.
Đến ngày 23.4, tiền số lớn nhất thế giới, tiếp tục tăng giá nhẹ khi đạt mốc 77.000 USD. Tình hình ở eo biển Hormuz vẫn là tâm điểm chú ý khi Reuters dẫn cảnh báo từ công ty quản lý rủi ro hàng hải MARISKS của Hy Lạp rằng những tin nhắn lừa đảo hứa hẹn đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển Hormuz bằng tiền mã hóa đã được gửi đến một số công ty vận tải biển có tàu bị mắc kẹt ở phía tây tuyến đường thủy này.
Theo MARISKS, ít nhất một trong những tàu cố gắng rời khỏi eo biển vào cuối tuần trước và bị trúng đạn là nạn nhân của vụ lừa đảo.
Đến giữa tuần, giá Bitcoin tăng vọt, tiến sát 80.000 USD, báo hiệu sự phục hồi đáng kể của ngành công nghiệp tiền mã hóa. Đà tăng này được hỗ trợ bởi sự tham gia của các định chế tài chính truyền thống và khung pháp lý ngày càng rõ ràng. Khi Bitcoin tăng sát mốc 80.000 USD, tâm lý lạc quan trên thị trường đã tăng lên mức cao nhất trong hơn ba tháng. Theo dữ liệu từ Alternative, chỉ số Tham lam và Sợ hãi trong thị trường tiền mã hóa (Crypto Fear and Greed) đã tăng 14 điểm lên 46/100 điểm. Đây là mức cao nhất từ ngày 18.1.
Tuy nhiên, thị trường không duy trì được đà tăng giá. Bitcoin giảm dần trong những ngày cuối tuần. Hôm 24.4, BTC liên tục rung lắc mạnh quanh vùng giá 78.000 USD. Thị trường sau đó không thể phục hồi và tiếp tục giảm về 77.000 USD vào ngày cuối tuần.
Tại Việt Nam, một trong những thông tin đang nhận được nhiều sự quan tâm là Bộ Công an đề xuất tịch thu tiền số, tài sản số. Trong dự thảo hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự, tài sản số được đề xuất bổ sung quy định để phù hợp với thực tiễn. Việc này nhằm bao quát các dạng tài sản trực tiếp liên quan đến tội phạm như tiền số, tài sản số, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Điều này giúp luật bao quát hơn với thực tiễn tài sản phi truyền thống, nâng hiệu quả thu hồi tài sản do phạm tội mà có.
