Ngày 19/7, đại diện Bệnh viện Đa khoa Phú Thọ cho biết khi nhập viện, bệnh nhân đau đầu dữ dội, từ vùng cổ lan lên chẩm kèm tê bì hai tay. Huyết áp lên tới 200/100 mmHg, là tình trạng tăng huyết áp kịch phát có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến não và các cơ quan khác.
Kết quả chụp cộng hưởng từ và chụp mạch não xác định người bệnh bị xuất huyết não vùng trán – đỉnh phải do vỡ túi phình động mạch não trước bên phải, kèm chảy máu khoang dưới nhện. Đây là một tình trạng cấp cứu thần kinh đặc biệt nguy hiểm, có nguy cơ tái vỡ, phù não, hôn mê hoặc tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
️Các bác sĩ kiểm soát huyết áp, cầm máu, chống phù não và theo dõi sát diễn biến thần kinh. Êkíp can thiệp nội mạch nút túi phình bằng vòng xoắn kim loại (coil) để bít hoàn toàn túi phình đã vỡ, ngăn ngừa nguy cơ chảy máu tái phát.
Hiện người bệnh tỉnh táo, tự thở, không yếu liệt tay chân, tình trạng đau đầu giảm dần.
Bác sĩ Khổng Hữu Phú – Khoa Cấp cứu và Điều trị tích cực Thần kinh – Đột quỵ, Trung tâm Đột quỵ, cho biết đây là trường hợp may mắn khi được phát hiện và can thiệp kịp thời. Nếu chậm trễ, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng nặng nề như hôn mê, liệt, suy giảm chức năng thần kinh, thậm chí tử vong.
Những năm gần đây đột quỵ ở người trẻ có xu hướng gia tăng. Ngoài các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia và béo phì, nhiều trường hợp xuất phát từ các bất thường bẩm sinh của mạch máu não như túi phình động mạch hoặc dị dạng mạch máu não. Khi túi phình vỡ sẽ gây xuất huyết não hoặc xuất huyết dưới nhện – những bệnh lý có tỷ lệ tử vong và để lại di chứng rất cao.
Điều đáng lo ngại là nhiều người trẻ thường chủ quan với các dấu hiệu cảnh báo sớm. Những cơn đau đầu dữ dội đột ngột, đau cổ, buồn nôn, nôn hoặc tê bì tay chân dễ bị nhầm với các bệnh lý thông thường, khiến người bệnh tự điều trị tại nhà và bỏ lỡ “thời gian vàng” để cứu não.
Đột quỵ xuất huyết thường gây ra cơn đau đầu trầm trọng. Nó ập đến dữ dội, nhanh chóng, đạt cường độ đỉnh điểm trong vòng vài giây đến vài phút và có xu hướng ảnh hưởng đến toàn bộ vùng đầu. Đau đầu do đột quỵ do thiếu máu cục bộ thường phát triển dần dần và dai dẳng hơn. Chúng có xu hướng ít nghiêm trọng hơn đau đầu như xuất huyết, có thể có triệu chứng tương tự đau đầu do căng thẳng. Kiểu đau này có thể ảnh hưởng đến một hoặc cả hai bên đầu.
Đột quỵ không có vị trí đau đầu cụ thể mà sẽ phụ thuộc vào phần não bị ảnh hưởng. Ví dụ đột quỵ bắt đầu từ động mạch cảnh (một động mạch chính ở cổ đưa máu lên não) có thể gây đau đầu ở trán hoặc sau mắt, đột quỵ ở hệ thống đốt sống nền (chịu trách nhiệm cung cấp máu cho phần sau não) có thể gây đau đầu ở phần sau đầu hoặc đỉnh cổ.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần kiểm tra huyết áp và khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát tốt các bệnh lý nền, duy trì lối sống lành mạnh ngăn ngừa đột quỵ.
Giấc ngủ không diễn ra theo một đường thẳng liên tục trong 7–8 tiếng. Trong suốt đêm, não bộ luân phiên giữa các giai đoạn ngủ nông, ngủ sâu và giấc ngủ REM, vốn là giai đoạn xuất hiện giấc mơ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Khi chuyển từ chu kỳ ngủ này sang chu kỳ khác, cơ thể có thể tỉnh giấc trong thời gian rất ngắn. Phần lớn mọi người thậm chí không nhớ những lần thức dậy này vào sáng hôm sau.
Ngoài ra, những yếu tố rất đời thường như tiếng ồn, thay đổi nhiệt độ phòng, tư thế nằm không thoải mái hoặc nhu cầu đi vệ sinh cũng có thể khiến thức giấc tạm thời. Nếu có thể nhanh chóng ngủ lại và vẫn cảm thấy tỉnh táo vào ngày hôm sau thì thường không đáng lo.
Mọi người nên bắt đầu đáng quan tâm khi thức giấc giữa đêm diễn ra thường xuyên và khó ngủ lại. Có người tỉnh dậy lúc 1 - 2 giờ sáng rồi phải nằm thao thức hàng giờ. Một số người thức dậy nhiều lần trong đêm khiến giấc ngủ bị chia nhỏ, sáng hôm sau cảm thấy mệt mỏi.
Tình trạng này thường được gọi là mất ngủ giữa giấc. Người gặp vấn đề này thường xuyên thức giấc giữa đêm mà không rõ nguyên nhân, mất nhiều thời gian để ngủ lại và cảm thấy buồn ngủ, thiếu tập trung hoặc dễ cáu gắt vào ban ngày. Nếu tình trạng này xảy ra nhiều đêm mỗi tuần và kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, người mắc không nên chủ quan.
Một trong những nguyên nhân phổ biến của mất ngủ giữa giấc là stress. Khi não bộ vẫn trong trạng thái căng thẳng vì công việc, tài chính, học tập hoặc các vấn đề cá nhân, cơ thể có thể khó duy trì giấc ngủ sâu.
Nhiều người vẫn ngủ được vào đầu đêm nhưng dễ thức giấc vào rạng sáng. Khi thức giấc, những suy nghĩ lặp đi lặp lại, lo lắng hoặc áp lực kéo dài có thể khiến khó ngủ lại.
Trong một số trường hợp, giấc ngủ chập chờn, hay thức giấc nửa đêm đôi khi liên quan đến các vấn đề sức khỏe như đau mạn tính, viêm khớp, đau lưng, trào ngược dạ dày thực quản, hen suyễn hoặc tình trạng đi tiểu đêm.
Người mắc nên đến gặp bác sĩ nếu thường xuyên thức giấc giữa đêm nhiều lần trong tuần, khó ngủ lại hoặc cảm thấy mệt mỏi rõ rệt vào ban ngày. Điều này đặc biệt cần khi tình trạng này kèm ngáy lớn, khó thở khi ngủ, đau ngực, trầm cảm hay lo âu kéo dài, theo Healthline.
Các quảng cáo về chống lão hóa dễ khiến mọi người tin rằng chỉ cần dùng thực phẩm bổ sung hay bôi các loại kem là đủ. Tuy nhiên điều quan trọng hơn là kéo dài "thời gian sống khỏe mạnh" chứ không chỉ tuổi thọ. Chính các thói quen hằng ngày mới là yếu tố quyết định.
Theo Eating Well, có bốn thói quen cần bỏ nếu bạn muốn làm chậm quá trình lão hóa, nhất là nữ giới.
Các nghiên cứu cho thấy tổng thời gian ít vận động trên 10-11 giờ mỗi ngày hoặc thời gian nhìn màn hình trên 5-6 giờ mỗi ngày làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ngay cả ở những người vẫn tập thể dục thường xuyên.
Thói quen này còn liên quan đến kháng insulin, tuần hoàn kém, suy giảm nhận thức và cơ bắp - những yếu tố quan trọng của lão hóa khỏe mạnh. Hãy vận động đều đặn, thường xuyên đứng lên, đi lại trong năm phút nghỉ ngắn và thực hiện các động tác nhẹ.
Ngay cả việc đi bộ hai phút sau mỗi 30 phút ngồi cũng có thể cải thiện lưu thông máu và hỗ trợ điều hòa đường huyết tốt hơn.
Ngủ dưới 6-7 giờ mỗi đêm liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn, béo phì, đái tháo đường tuýp 2, trầm cảm và sa sút trí tuệ, thậm chí tăng nguy cơ tử vong. Giấc ngủ là "hệ thống sửa chữa" của cơ thể.
Thiếu ngủ kéo dài làm tăng viêm và stress oxy hóa, từ đó đẩy nhanh lão hóa. Nên duy trì giờ ngủ cố định, ngừng xem màn hình một tiếng trước khi ngủ và tạo môi trường ngủ thoải mái.
Stress mạn tính khiến cortisol luôn cao, dẫn đến rối loạn miễn dịch, kháng insulin và lão hóa da, đồng thời dễ kéo theo các thói quen xấu như ăn uống kém, ngủ kém, ít vận động. Về lâu dài, stress làm tăng nguy cơ bệnh tim, trầm cảm và suy giảm nhận thức, rút ngắn tổng thời gian sống khỏe.
Các khoảng nghỉ ngắn như hít thở sâu, đi bộ, thực hành chánh niệm hay kết nối xã hội có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ lão hóa khỏe mạnh.
Các loại thực phẩm như nước ngọt, đồ ăn nhanh, thịt chế biến sẵn làm tăng viêm, stress oxy hóa, đẩy nhanh quá trình lão hóa và tăng nguy cơ bệnh tim, tăng cân, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ. Nên thay bằng thực phẩm tươi và giảm dần đồ uống có đường.
Từ ngày 5/4, ngành y tế bắt đầu thí điểm mô hình này tại một số khu vực xa trung tâm, ở các trạm y tế xã điểm Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước. Nhân viên y tế sẽ chủ động đến từng hộ gia đình, đặc biệt ưu tiên người cao tuổi, để thăm khám và theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Đi cùng họ là "túi y tế thông minh" - bộ dụng cụ nhỏ gọn nhưng có thể đo huyết áp, SpO2 (nồng độ oxy trong máu), làm xét nghiệm nhanh để phát hiện sớm các bệnh mạn tính phổ biến. Kết quả sẽ được cập nhật ngay vào hệ thống quản lý sức khỏe, giúp bác sĩ theo dõi liên tục mà người dân không cần đi lại nhiều.
Với cách làm này, nếu cần thiết, bác sĩ tuyến cơ sở cũng có thể kết nối từ xa với chuyên gia tuyến trên để tư vấn thêm. Người dân vì thế vẫn được khám đúng quy trình, nhưng thuận tiện hơn rất nhiều.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết đây là bước khởi động nhằm vận hành đồng bộ mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư". Để mô hình hiệu quả, Sở Y tế xác định cần sự phối hợp của ba lực lượng, tạo thành thế "kiềng 3 chân".
Trong đó, ngành y tế xây dựng quy trình, đào tạo, đảm bảo thuốc, thiết bị và hệ thống dữ liệu. Chính quyền địa phương phân chia địa bàn, huy động cộng tác viên, tạo sự tin tưởng với người dân. Trạm y tế phối hợp với cộng tác viên sức khỏe, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, tổ chức chăm sóc tại nhà khi cần thiết.
Khi mô hình vận hành ổn định, người dân không chỉ được khám khi bệnh mà còn được theo dõi sức khỏe định kỳ ngay tại nhà, phát hiện sớm nguy cơ để xử lý kịp thời. Trạm y tế vì vậy cũng gần gũi hơn, trở thành nơi đồng hành chăm sóc sức khỏe lâu dài cho mỗi gia đình, thay vì chỉ là "nơi khám bệnh ban đầu", góp phần giảm tải tuyến trên.
Song song đó, TP HCM cũng đang đưa bác sĩ từ 56 bệnh viện lớn về 60 trạm y tế để khám, tầm soát ung thư và một số bệnh phức tạp miễn phí cho khoảng 16.000 người dân, bắt đầu từ 5/4. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, và có thể đi khám ở bất kỳ cơ sở y tế nào mà không cần phụ thuộc nơi cư trú.
