Giữa những cánh đồng ở xã Hòa Hội, tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc huyện Phù Cát, Bình Định), một dòng suối nước nóng đã tồn tại từ ngàn xưa. Không phải vì thác ghềnh hùng vĩ hay cảnh sắc ngoạn mục, suối Hội Vân gây tò mò bởi khả năng luộc chín trứng bằng nguồn nhiệt hoàn toàn tự nhiên từ lòng đất.
Cách trung tâm tỉnh lỵ Gia Lai khoảng 40 km về phía tây bắc, suối nước nóng Hội Vân nằm giữa một vùng đồng bằng rộng lớn. Từ xa, du khách có thể dễ dàng nhận ra khu vực này bởi những làn hơi nước trắng xóa liên tục bốc lên từ mặt nước.
Trong sách Đại Nam nhất thống chí, bộ địa chí nổi tiếng của triều Nguyễn, từng ghi chép về một khe nước nóng nằm trong rừng phía nam huyện Phù Cát cũ. Theo mô tả, khe nước có chiều dài khoảng 2 trượng, rộng 1 trượng, đá mọc lởm chởm, nước thường xuyên bốc hơi. Dòng nước nóng chảy ra hơn 10 trượng thì nhiệt độ mới giảm dần trước khi hòa vào các dòng nước khác và đổ ra sông.
Học giả Quách Tấn trong tác phẩm Nước non Bình Định cũng dành nhiều trang viết về suối nước nóng Hội Vân.
Ông mô tả nơi đây có một vũng nước lớn hình lòng chảo rộng khoảng một sào, đáy sâu hơn một mét với nhiều mỏm đá nhô lên. Nước nóng từ dưới đáy liên tục trào lên, tạo thành những bong bóng sôi và hơi nước nghi ngút. Nước lạnh từ bên ngoài chảy vào hòa trộn với nguồn nước nóng rồi tiếp tục xuôi về phía nam.
Theo ghi chép của học giả Quách Tấn, khu vực giữa vũng nước có nhiệt độ rất cao, đủ để làm bỏng tay, trong khi phần rìa mát hơn do được pha trộn với nước lạnh từ các dòng chảy xung quanh.
Những mô tả cách đây hàng chục, thậm chí hàng trăm năm đến nay vẫn còn nguyên khi du khách đặt chân đến Hội Vân.
Vào những ngày cuối tuần, khu vực suối nước nóng thường nhộn nhịp hơn thường lệ. Nhiều du khách từ các địa phương lân cận tìm đến để thử trải nghiệm luộc trứng bằng nước suối.
Không cần bếp gas, bếp điện hay củi lửa, những quả trứng gà, trứng vịt hoặc trứng cút được cho vào giỏ hoặc túi lưới rồi thả xuống các vị trí có mạch nước nóng mạnh nhất.
Sau khoảng 8 – 10 phút, trứng đã chín lòng đào. Nếu muốn chín kỹ hơn, người luộc chỉ cần để thêm vài phút.
Anh Đào Vĩnh Khánh (du khách đến từ xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai) cho biết, trước khi đến đây anh không tin nước suối tự nhiên có thể làm chín thực phẩm.
“Tôi từng xem hình ảnh trên mạng nhưng nghĩ rằng đó chỉ là cách phóng đại để quảng bá du lịch. Khi tận mắt thấy nước sủi bọt liên tục và tự tay vớt những quả trứng nóng hổi lên thưởng thức thì mới thực sự bất ngờ. Cảm giác ăn một món được chế biến hoàn toàn bằng nhiệt từ thiên nhiên rất thú vị”, anh Khánh nói.
Nhiều du khách nhận xét trứng luộc tại suối có vị béo, lòng đỏ dẻo và giữ được hương vị tự nhiên. Chính sự khác biệt đó khiến hoạt động tưởng chừng đơn giản này trở thành trải nghiệm được nhiều người tìm kiếm.
Theo chị Nguyễn Thị Mỹ Hiền (ở thôn Hội Vân), suối nước nóng từ lâu đã là một phần ký ức của nhiều thế hệ trong vùng.
“Hồi nhỏ, khi điều kiện sinh hoạt còn khó khăn, nhiều gia đình chưa có máy nước nóng. Vào mùa lạnh, người dân thường mang xô chậu lên đây lấy nước về pha để tắm. Nguồn nước quanh năm nóng, có những ngày nắng lớn thì hơi nước bốc lên càng nhiều và các mạch nước sủi mạnh hơn”, chị Hiền kể.
Người dân địa phương cũng cho biết khu vực này được cho là có nguồn gốc liên quan đến hoạt động núi lửa từ xa xưa. Dù không còn dấu tích rõ nét, nguồn nhiệt lượng dưới lòng đất vẫn duy trì quanh năm.
Một điều khiến nhiều du khách tò mò là dù nước rất nóng nhưng trong khu vực vẫn xuất hiện cá sinh sống. Người dân ở đây giải thích, các mạch nước nóng chỉ tập trung ở một số vị trí nhất định, trong khi nhiều dòng nước mát từ bên ngoài liên tục chảy vào hòa trộn, tạo môi trường phù hợp cho các loài thủy sinh.
Trong sách Nước non Bình Định, học giả Quách Tấn ghi lại rằng dưới thời Pháp thuộc, nơi đây từng gây xôn xao khắp vùng vì những câu chuyện về khả năng chữa bệnh.
Theo lời truyền tụng khi ấy, một người mắc bệnh phong sau nhiều lần đến ngâm tắm đã thuyên giảm bệnh tình. Từ đó, nhiều người mắc các bệnh ngoài da cũng tìm đến. Tin đồn lan rộng khiến lượng người đổ về ngày càng đông.
Dân gian thậm chí còn truyền nhau câu chuyện “Thánh Mẫu giáng trần chữa bệnh cứu dân”. Ban đầu chỉ có vài người tìm đến, nhưng về sau hàng trăm người từ nhiều nơi khác nhau kéo về ngâm tắm với hy vọng cải thiện sức khỏe.
Dù những câu chuyện chữa bệnh chủ yếu mang tính truyền miệng và chưa được kiểm chứng bằng cơ sở khoa học hiện đại, chúng đã góp phần tạo nên nét huyền bí, giúp suối nước nóng Hội Vân trở thành một địa danh nổi tiếng trong vùng suốt nhiều thế hệ.
Ngày nay, bên cạnh trải nghiệm luộc trứng, nhiều du khách vẫn tìm đến để ngâm chân, thư giãn và tận hưởng không gian thiên nhiên còn khá nguyên sơ.
Sự gia tăng lượng khách cũng mở ra cơ hội phát triển dịch vụ cho người dân địa phương. Một số hộ đã dựng hàng quán, cung cấp trứng các loại và phục vụ các món ăn cho du khách ngay tại khu vực suối.
Tuy nhiên, người dân khuyến cáo du khách cần đặc biệt cẩn trọng khi tiếp cận các mạch nước nóng vì nhiệt độ ở vùng lõi có thể gây bỏng.
Ngày 23-6, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, thượng tá Đào Xuân Trường - Trưởng Công an phường Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa) - cho biết thông tin lan truyền trên mạng xã hội TikTok cho rằng nem nướng ở Khánh Hòa được chế biến từ thịt chuột là thông tin thất thiệt, giả mạo, cố ý bôi xấu.
Ông Trường nói công an đang khẩn trương xác minh tài khoản đăng tải và xử lý theo quy định.
Còn ông Trần Xuân Tây - Bí thư phường Nha Trang - khẳng định một số nền tảng mạng xã hội lan truyền thông tin không đúng sự thật về nguyên liệu làm nem nướng Khánh Hòa.
Theo ông, hiện đang cao điểm du lịch tại Nha Trang, vì vậy việc xuất hiện những thông tin sai lệch trên mạng xã hội có thể ảnh hưởng đến tâm lý của du khách và hoạt động kinh doanh của người dân.
Công an phường Nha Trang khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, không chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng; hết sức thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội và nên theo dõi các nguồn tin chính thống để tránh tiếp tay cho tin giả, tin sai sự thật.
Việc đăng tải, chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng không chỉ gây nhiễu loạn thông tin trên không gian mạng mà còn có thể gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Những trường hợp cá nhân, tổ chức đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, với mức phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng.
Nếu vi phạm nghiêm trọng hơn, người đăng tải có thể bị xử lý hình sự về tội "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân".
Lẩu "phân bò" là một trong những đại diện tiêu biểu cho khái niệm "ẩm thực đen" (dark cuisine) tại Trung Quốc, thuật ngữ chỉ những sự kết hợp thực phẩm kỳ lạ, vượt khỏi quy chuẩn nấu nướng thông thường.
Món lẩu phân bò xuất xứ từ vùng núi Quý Châu, phía tây nam Trung Quốc), là loại canh được chế biến từ dịch cỏ chưa tiêu hóa hết trong dạ dày, ruột non của bò, mật bò và các loại thảo mộc địa phương. Quy trình chế biến bắt đầu bằng phi thơm tỏi, gừng, hành lá và ớt Quý Châu. Thịt bò cùng nội tạng được xào sơ trước khi đổ hỗn hợp dịch cỏ và mật bò vào đun sôi. Nước dùng của món lẩu có màu xanh ô liu đậm. Món ăn có mùi hương tương tự các loại canh thảo mộc thay vì mùi hôi. Nước dùng mang vị ngọt của thịt bò (umami) và để lại hậu vị đắng từ mật và các loại cỏ. Thực khách thường dùng kèm nước chấm pha từ ớt bột khô, hành lá và tỏi băm.
Dịch lỏng trong món ăn không phải chất thải mà là dịch tiêu hóa sơ cấp lấy từ dạ cỏ, ngăn đầu tiên trong dạ dày bò. Trước khi giết mổ, bò được cho ăn các loại cỏ tốt và thảo dược. Phần dịch thu được từ chất xơ chưa tiêu hóa là hỗn hợp giàu diệp lục và enzyme tiêu hóa, tương tự một loại trà thảo mộc được hình thành trong cơ thể động vật. Món ăn này quen thuộc với các cộng đồng dân tộc thiểu số như Miêu và Đồng, gắn bó lâu đời với vùng núi đá vôi đặc trưng của Quý Châu. Với họ, con bò được xem như vật chứa dinh dưỡng của tự nhiên. Việc sử dụng dịch dạ cỏ không chỉ là ăn uống, mà còn là cách hấp thụ nguồn dinh dưỡng từ môi trường.
Theo các nguyên lý y học cổ truyền, dịch chiết từ bò được xem là có dược tính. Tại vùng thung lũng có độ ẩm cao của Quý Châu, người dân dùng nước lẩu này như bài thuốc hỗ trợ cho hệ tiêu hóa, giúp cơ thể hấp thụ các dưỡng chất từ thảo mộc tự nhiên đã được xử lý trước trong dạ dày bò. Quan niệm này tương đồng với một số hệ thống y học cổ truyền khác, trong đó các sản phẩm từ bò được xem là có giá trị bồi bổ.
Món ăn phản ánh cách cư dân địa phương thích nghi với môi trường sống và nguồn thực phẩm hạn chế, khi họ tận dụng hệ tiêu hóa của gia súc để khai thác dưỡng chất từ các loại cỏ và thảo dược tự nhiên, đồng thời sử dụng gần như toàn bộ con vật. Tuy nhiên, món ăn này vẫn nhận những quan điểm trái chiều. Alex He, bếp trưởng điều hành tại Anantara Guiyang Resort, cũng là người Quý Châu, chia sẻ rằng ông chưa bao giờ thử món lẩu phân bò này vì "không thể chấp nhận được các thành phần nguyên liệu". Đối với ông, hương vị đặc trưng của vùng Quý Châu phải là vị chua và cay, giống như món cơm chiên trứng với ớt muối mà cha mẹ ông thường làm vào bữa sáng thời thơ ấu.
Theo ông He, địa hình núi non khiến Quý Châu từng bị cô lập, nguồn nguyên liệu hạn chế. Người dân phải dựa vào ớt, thường được lên men, để tạo hương vị cho món ăn. Đây là lý do các món đặc trưng của vùng như cá nấu canh chua hay gà xào cay đều mang vị chua nhẹ kết hợp cay. Khác với vị cay tê (mala) nổi tiếng của Tứ Xuyên hay Trùng Khánh, ẩm thực Quý Châu ít sử dụng hoa tiêu. Thay vào đó là các loại ớt lên men có độ cay vừa phải, tạo vị cay thơm, không kéo dài.
Dù lẩu phân bò gây tranh cãi, nó vẫn phản ánh lịch sử sinh tồn của các cộng đồng miền núi, nơi mọi phần của động vật đều được tận dụng. Từ điều kiện khắc nghiệt, người dân đã hình thành khẩu vị riêng, tạo nên bản sắc ẩm thực khác biệt.
Ngày 5.5, UBND thành phố Huế cho biết ông Nguyễn Khắc Toàn, Chủ tịch UBND thành phố Huế, đã gửi thư cảm ơn du khách trong nước và quốc tế đã tin tưởng lựa chọn cố đô làm điểm dừng chân trong dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ 30.4 - 1.5.
Trong thư, lãnh đạo thành phố bày tỏ sự trân trọng trước tình cảm và sự hiện diện của du khách - những người góp phần tạo nên không khí sôi động, giàu sức sống cho đô thị di sản trong những ngày cao điểm vừa qua.
Chủ tịch UBND thành phố Huế nhấn mạnh quan điểm xem sự hài lòng của du khách là thước đo quan trọng nhất đối với chất lượng điểm đến. Với tư duy đó, chính quyền địa phương cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước để xây dựng một môi trường du lịch an toàn, văn minh và thân thiện. Chính quyền thành phố sẽ chủ động lắng nghe và đồng hành nhằm mang đến cho du khách những trải nghiệm tích cực, chất lượng và đáng nhớ khi đến với Huế.
Theo ông Nguyễn Khắc Toàn, thành phố Huế tiếp tục khẳng định vị thế nhờ sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên thơ mộng và chiều sâu văn hóa - lịch sử. Hiện nay, thành phố sở hữu hệ thống di sản phong phú với 8 di sản vật thể và phi vật thể được UNESCO ghi danh. Để tận dụng lợi thế này, thời gian qua thành phố đã làm mới các sản phẩm du lịch, tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, lễ hội và sự kiện quy mô.
Các trải nghiệm gắn liền với di sản, ẩm thực và đời sống cộng đồng đã được đẩy mạnh khai thác. Bên cạnh đó, địa phương chú trọng định hướng phát triển du lịch xanh, mở rộng không gian du lịch ra khu vực biển và đầm phá. Việc triển khai các chương trình nghệ thuật đặc sắc cùng hệ thống chiếu sáng cảnh quan tại khu vực kinh thành Huế và hai bờ sông Hương đã tạo nên diện mạo mới mẻ, hấp dẫn cho du khách về đêm.
Từ 29.4 đến 3.5 năm nay, Huế đã đón khoảng 610.000 lượt khách, đạt mức tăng trưởng gần 74% so với cùng kỳ năm trước. Trong cơ cấu khách tham quan, phân khúc khách quốc tế ghi nhận sự bùng nổ với ước tính 164.000 lượt, tăng 129%; khách nội địa cũng đạt con số ấn tượng với gần 450.000 lượt, tăng 59,5%.
Doanh thu du lịch trong 5 ngày nghỉ lễ ước đạt 1.350 tỉ đồng, tăng 85% so với năm ngoái. Đáng chú ý, công suất sử dụng phòng bình quân tại các cơ sở lưu trú đạt khoảng 99%, cho thấy tình trạng gần như lấp đầy toàn bộ hệ thống khách sạn, nhà nghỉ trên địa bàn.
Trước đó, trong dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương từ ngày 24.4 đến 28.4, thành phố Huế cũng đã ghi nhận những tín hiệu tích cực với khoảng 395.000 lượt khách tham quan, bao gồm gần 98.700 khách quốc tế. Doanh thu trong giai đoạn này đạt gần 960 tỉ đồng với công suất phòng bình quân trên 90%.
Tính chung từ đầu năm đến nay, thành phố Huế đã đón gần 2,7 triệu lượt khách, tăng hơn 30% so với cùng kỳ. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 1,1 triệu lượt và khách nội địa đạt hơn 1,5 triệu lượt. Tổng doanh thu từ du lịch lũy kế ước đạt hơn 6.200 tỉ đồng, tăng 70,5%, cho thấy đà phục hồi và phát triển bền vững của ngành kinh tế mũi nhọn tại vùng đất cố đô.
