Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá về thể chế giúp TP.HCM sớm trở thành đô thị phát triển, vươn tầm khu vực và quốc tế.
Từ năm 1982 đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành 4 nghị quyết về TP.HCM xác định vai trò, vị trí, phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển TP.HCM phù hợp với từng giai đoạn phát triển. 10 năm gần đây, Quốc hội cũng đã ban hành 3 nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù, nhằm tháo gỡ những rào cản về thể chế, tạo điều kiện cho thành phố đi lên.
Trước bối cảnh mới, không gian TP.HCM được mở rộng thành một siêu đô thị, cùng với việc sắp xếp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sự phát triển của khoa học, công nghệ đòi hỏi phải đổi mới tư duy phát triển và quản trị hiện đại. Trước kỷ nguyên mới, vai trò của một đầu tàu kinh tế đòi hỏi phải tăng tốc phát triển để trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, công nghệ và logistics hàng đầu Đông Nam Á vào năm 2030, phấn đấu trở thành top 100 thành phố đáng sống nhất thế giới, rất cần có luật Đô thị đặc biệt. Đây là đòi hỏi của yêu cầu phát triển và từ thực tiễn TP.HCM khi mà các nghị quyết đặc thù đã có vẫn chưa đủ rộng để thành phố phát triển nhanh và bền vững.
Việc Bộ Chính trị đồng ý cho TP.HCM xây dựng luật Đô thị đặc biệt đã thu hút sự quan tâm của Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp nhân dân TP.HCM. Đây được xem là đạo luật giúp TP.HCM có hành lang pháp lý, có công cụ và thẩm quyền đủ mạnh, có cơ chế tự chủ để thành phố tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm. Với nền tảng pháp lý vững chắc, đủ linh hoạt của luật Đô thị đặc biệt sẽ giúp TP.HCM nâng cao năng lực quản trị, huy động các nguồn lực để phát triển.
Theo tư duy đổi mới, luật Đô thị đặc biệt sẽ quy định vị trí, vai trò TP.HCM, cơ chế, chính sách, thẩm quyền, trách nhiệm trong xây dựng, phát triển và bảo vệ thành phố. Luật Đô thị đặc biệt sẽ trao quyền mạnh hơn, toàn diện hơn cho HĐND, UBND và cho Chủ tịch UBND TP.HCM. Và việc kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình được đòi hỏi rõ ràng, minh bạch hơn, gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát của Quốc hội, Chính phủ, bộ, ngành liên quan.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển, những cơ chế, chính sách trong luật Đô thị đặc biệt phải có tính vượt trội, và có trọng tâm, trọng điểm. Trong quá trình thực hiện, những quy định sẽ được xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn. Những cơ chế, chính sách qua thí điểm sẽ được luật hóa, tạo điều kiện cho sự phát triển chung không chỉ trên địa bàn TP.HCM.
Với luật Đô thị đặc biệt, chính quyền TP.HCM sẽ được trao quyền thực chất hơn trên những nhóm chính sách lớn, khẳng định địa vị pháp lý đặc thù trên các lĩnh vực: huy động nguồn lực cho phát triển; quy hoạch, xây dựng; cơ chế chính sách để phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; thẩm quyền về tổ chức bộ máy, nhân sự…
Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo thế và lực cho thành phố. Thành phố sẽ chủ động huy động nguồn lực tài chính đầu tư cho phát triển, trong đó có quy định về tỷ lệ điều tiết ổn định, việc được giữ lại phần vượt thu để tạo điều kiện cho thành phố có nguồn lực bổ sung cho các nhiệm vụ trọng tâm và đột phá chiến lược, đầu tư phát triển các dự án hạ tầng trọng điểm và nâng cao phúc lợi cho người dân. Thành phố sẽ chủ động xây dựng cơ cấu thu chi ngân sách, phê duyệt các dự án đầu tư, khắc phục tình trạng xin – cho.
Thành phố cũng sẽ chủ động về xây dựng cơ chế khai thác nguồn lực đất đai trên cơ sở thực hiện quản lý, sử dụng hiệu quả nhằm tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển. Thành phố đề nghị được quyền huy động vốn để triển khai các dự án trọng điểm (thông qua phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình, vay các tổ chức tín dụng trong nước, kể cả ngoài nước…); quyết định các biện pháp, chính sách đặc biệt khác với quy định pháp luật để tháo gỡ vướng mắc các dự án chậm triển khai; quyết định các biện pháp bồi thường, tái định cư, giao đất, cho thuê đất…, nhằm khơi thông nguồn lực trong dân mạnh mẽ.
Thành phố có chính sách thu hút đầu tư, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, phát triển doanh nghiệp theo hướng công nghệ cao, kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Thành phố sẽ được chủ động trong phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và loại hình kinh tế mới. Với thế mạnh của mình, thành phố sẽ chú trọng đẩy mạnh liên kết phát triển vùng, đầu tư, quản lý hiệu quả các dự án liên kết phát triển vùng.
Về quy hoạch phát triển, thành phố sẽ chủ động xây dựng quy hoạch tổng thể với tầm nhìn dài hạn, gắn với mục tiêu thích ứng với biến đổi khí hậu. Quy hoạch không gian phát triển thành phố theo tư duy đa cực, tích hợp, kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm. Thực hiện đồng bộ các quy hoạch không gian ngầm, không gian xanh, không gian sông nước, không gian biển, không gian tầm thấp, không gian tầm cao, không gian văn hóa, các mô hình phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng (TOD). Thành phố sẽ có trách nhiệm quản lý theo quy hoạch và theo tiêu chuẩn, chất lượng.
Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo bước đột phá về kết cấu hạ tầng, mạng lưới đường sắt đô thị, hạ tầng kết nối sân bay, cảng biển, khu công nghiệp, khu thương mại tự do và phát triển hạ tầng năng lượng, viễn thông đồng bộ, hiện đại. TP.HCM phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành 200 km đường sắt đô thị, đến năm 2035 sẽ đạt 355 km và trong thời gian không xa sẽ hoàn thành 19 tuyến với 700 km đường sắt đô thị. Thành phố sẽ phát triển hạ tầng logistics, kinh tế biển với bờ biển dài 90 km, và quản lý vùng biển rộng 14.300 km2.
Thành phố sẽ phát triển đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, không ngừng nâng cao chất lượng sống của người dân; kết hợp đồng bộ giữa phát triển đô thị mới và cải tạo, chỉnh trang đô thị, phát triển nhà ở xã hội, tăng cường mảng xanh đô thị; giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước đô thị, ứng phó có hiệu quả với biến đổi khí hậu, nước biển dâng, bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn, các khu dự trữ sinh quyển…
Thành phố đầu tư phát triển toàn diện về văn hóa, con người thành phố, phát huy phẩm chất kiên cường, năng động, sáng tạo, nghĩa tình, giàu bản sắc, gắn với xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”, khơi dậy khát vọng phát triển, sức mạnh đại đoàn kết chung sức đưa thành phố và đất nước đi lên. Thành phố sẽ có cơ chế chính sách phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao ngang tầm đô thị đặc biệt. Phát triển công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hình thành thị trường sản phẩm, dịch vụ văn hóa thể thao và sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh cao.
Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo điều kiện để thành phố sớm trở thành trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tiệm cận trình độ quốc tế, phát triển mô hình trường học thông minh, trường học hạnh phúc, xây dựng xã hội học tập. Phát triển hệ thống y tế hiện đại, đa tầng, chuyên sâu, sớm trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe hiện đại khu vực ASEAN; cùng với bảo đảm an sinh xã hội toàn diện, bao trùm, bền vững, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.
Thành phố sẽ chủ động trong đầu tư phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro và miễn trừ trách nhiệm đối với rủi ro trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn.
Thành phố còn chủ động trong bảo đảm giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong mọi tình huống. Triển khai các giải pháp phòng ngừa xã hội, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn dân trong đấu tranh, kéo giảm các loại tội phạm hình sự, kinh tế, môi trường, ma túy, tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ cao, bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân và khách du lịch đến thành phố.
Tin rằng, với luật Đô thị đặc biệt, TP.HCM sẽ được mở rộng thẩm quyền về tổ chức, bộ máy, vị trí việc làm, thu nhập, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong đó, thành phố được chủ động sắp xếp tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố, phường, xã, đặc khu; quyết định tổng biên chế công chức hành chính theo hướng tinh, gọn, hiệu lực, hiệu quả và quyết định chính sách thu hút nhân tài. Thành phố sẽ có thẩm quyền xem xét cơ chế, chính sách đặc thù cho các phường, xã, đặc khu có quy mô dân số đông, diện tích lớn, có tính chất, đặc điểm cần được quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ.
Luật Đô thị đặc biệt với tinh thần đổi mới tư duy quản lý, tăng cường phân cấp, phân quyền tối đa theo phương châm: “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” sẽ khai mở những động lực mới để thực hiện mục tiêu tăng trưởng, bứt phá, tạo điều kiện cho TP.HCM thực hiện tốt sứ mệnh đầu tàu kinh tế trong bối cảnh mới. TP.HCM sẽ phát huy tinh thần “vì cả nước, cùng cả nước”, thực hiện tốt vai trò kiến tạo, thiết kế chính sách, đáp ứng yêu cầu phát triển ngang tầm châu lục và quốc tế trong kỷ nguyên mới.
Hướng tới kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 - 30-4-2026) và Ngày Quốc tế Lao động 1-5, sáng 27-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn công tác của Trung ương đã đến thăm, động viên công nhân, người lao động tại TP.HCM.
Cùng dự có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, lãnh đạo các bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và TP.HCM.
Sau khi nghe báo cáo của đại diện Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam và lắng nghe một số ý kiến của đại diện công nhân, người lao động, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ xúc động trước những câu chuyện bình dị nhưng rất đáng quý.
Những điều giản dị trong cuộc sống nhưng ánh lên vẻ đẹp của người công nhân Việt Nam hôm nay: cần cù, chịu khó, giàu nghị lực, sống có trách nhiệm, biết thương yêu gia đình, gắn bó với đồng nghiệp, với doanh nghiệp, với tổ chức công đoàn và với đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước vui mừng nhận thấy, trong thời gian qua, các cấp công đoàn, chính quyền TP.HCM, các doanh nghiệp và cộng đồng xã hội đã có nhiều việc làm thiết thực chăm lo cho công nhân, người lao động.
Nhiều chương trình hỗ trợ nhà ở, chăm sóc sức khỏe, tặng quà cho công nhân khó khăn, hỗ trợ con em công nhân, giúp đỡ người lao động bị bệnh hiểm nghèo, tai nạn lao động, mất việc làm đã được triển khai. Những việc làm ấy tuy có thể chưa giải quyết hết mọi khó khăn, nhưng rất ấm áp, rất nhân văn, thể hiện đúng bản chất tốt đẹp của chế độ ta, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Chia sẻ với những khó khăn, thiếu thốn mà anh chị em công nhân vẫn đang phải đối mặt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, chúng ta phải nhìn thẳng, phải lắng nghe thật kỹ, phải giải quyết bằng trách nhiệm và tình thương.
Chăm lo cho công nhân không chỉ là hỗ trợ một phần vật chất trong dịp lễ, Tết; mà quan trọng hơn là tạo việc làm ổn định, thu nhập tốt hơn, môi trường lao động an toàn hơn, nhà ở tử tế hơn, trường học thuận lợi hơn, dịch vụ y tế gần hơn, đời sống văn hóa tinh thần phong phú hơn. Công nhân phải được sống trong những điều kiện ngày càng tốt hơn, tương xứng với những đóng góp to lớn của mình cho doanh nghiệp, cho thành phố và cho đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định giai cấp công nhân là lực lượng rất quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong mọi giai đoạn cách mạng, công nhân Việt Nam luôn có mặt ở những nơi khó khăn, gian khổ, trên công trường, trong nhà máy, trong khu công nghiệp, trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, vận tải, công nghệ, chế biến, chế tạo. Bàn tay, khối óc, mồ hôi và sự sáng tạo của anh chị em đã góp phần làm nên những thành tựu phát triển của đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, TP.HCM tiếp tục coi việc chăm lo đời sống công nhân, người lao động là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên và lâu dài.
Thành phố cần rà soát kỹ hơn nhu cầu về nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, trường học, nhà trẻ, trạm y tế, thiết chế văn hóa, khu sinh hoạt cộng đồng tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và những địa bàn có đông công nhân sinh sống; phải làm sao để công nhân không chỉ có việc làm, mà còn có nơi ở ổn định; không chỉ có thu nhập, mà còn có điều kiện nuôi dạy con cái; không chỉ lao động, mà còn được nghỉ ngơi, học tập, vui chơi, nâng cao đời sống tinh thần.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các cấp công đoàn phải gần công nhân hơn nữa, hiểu công nhân hơn nữa, nói được tiếng nói của công nhân và bảo vệ thiết thực quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân.
Công đoàn phải có mặt kịp thời khi người lao động khó khăn, ốm đau, bị nợ lương, mất việc, bị tai nạn lao động hoặc gặp biến cố trong cuộc sống. Công đoàn không chỉ là nơi tổ chức phong trào, mà phải thực sự là mái nhà ấm áp, là chỗ dựa tin cậy của đoàn viên, người lao động.
Các doanh nghiệp, người sử dụng lao động tiếp tục quan tâm hơn đến công nhân của mình. Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững thì phải chăm lo cho người lao động; phải bảo đảm tiền lương, phúc lợi, điều kiện làm việc, an toàn lao động; phải lắng nghe sáng kiến, tôn trọng nhân phẩm, tạo cơ hội học tập, nâng cao tay nghề cho công nhân. Khi người lao động yên tâm, gắn bó, tự hào về nơi làm việc của mình thì doanh nghiệp cũng sẽ mạnh hơn, ổn định hơn và phát triển lâu dài hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức. Khoa học - công nghệ thay đổi rất nhanh; yêu cầu về năng suất, chất lượng, kỹ năng nghề nghiệp ngày càng cao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn, anh chị em công nhân, người lao động tiếp tục giữ vững niềm tin, tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên; tích cực học nghề, nâng cao tay nghề, rèn luyện tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động, kỹ năng số, ngoại ngữ nếu có điều kiện.
Mỗi người công nhân hãy cố gắng học thêm một kỹ năng mới, làm tốt hơn công việc của mình mỗi ngày, mạnh dạn đề xuất sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, tiết kiệm nguyên liệu, bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở, đổi mới sáng tạo không phải điều gì xa vời. Đổi mới có thể bắt đầu từ một thao tác hợp lý hơn, một cách sắp xếp dây chuyền khoa học hơn, một ý tưởng giúp tiết kiệm thời gian, giảm tai nạn, bớt nặng nhọc, tăng năng suất. Những sáng kiến giản dị ấy, nếu được trân trọng, nhân rộng, sẽ tạo ra sức mạnh rất lớn cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, dù cuộc sống còn khó khăn, các công nhân, người lao động vẫn giữ gìn sức khỏe, chăm lo gia đình, nuôi dạy con cái, sống nghĩa tình, đoàn kết, giúp đỡ nhau trong khu trọ, trong phân xưởng, trong cộng đồng. Người công nhân Việt Nam không chỉ giỏi lao động, mà còn đẹp ở tấm lòng, ở tình nghĩa, ở sự sẻ chia trong lúc khó khăn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ, phía sau những chỉ tiêu tăng trưởng, phía sau những nhà máy, khu công nghiệp, dây chuyền sản xuất, còn có cuộc sống rất cụ thể của từng người lao động, từng gia đình công nhân, từng cháu nhỏ là con em công nhân. Mỗi chính sách đúng, mỗi việc làm thiết thực, mỗi sự quan tâm kịp thời đều có thể giúp một gia đình bớt khó khăn, một người bệnh thêm nghị lực, một cháu nhỏ có thêm điều kiện đến trường, một công nhân thêm niềm tin vào tương lai.
Với truyền thống nghĩa tình của TP.HCM, với trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức công đoàn, doanh nghiệp và toàn xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng đời sống của công nhân, người lao động sẽ tiếp tục được cải thiện tốt hơn; công nhân, người lao động TP.HCM sẽ tiếp tục phát huy truyền thống cần cù, sáng tạo, nghĩa tình, đoàn kết; vừa chăm lo tốt cho gia đình mình, vừa đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của thành phố mang tên Bác và của đất nước Việt Nam thân yêu.
Ngày 28/5, trên địa bàn tỉnh Tây Ninh liên tiếp xảy ra 2 vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng giữa xe máy với xe tải, xe container làm 4 người tử vong tại chỗ.
Khoảng 14h cùng ngày, ông T.H.P. (58 tuổi) lái xe máy chở bà P.T.T.V. (57 tuổi, cùng ngụ xã Tân Hương, tỉnh Đồng Tháp) lưu thông trên quốc lộ 1 theo hướng về tỉnh Đồng Tháp.
Khi đến khu vực vòng xoay nghĩa trang liệt sĩ, phường Long An (Tây Ninh), xe máy xảy ra va chạm với xe đầu kéo container mang biển số tỉnh Tây Ninh, chạy cùng chiều.
Cú va chạm khiến ông P., bà V. cùng xe máy bị cuốn vào gầm xe đầu kéo, tử vong tại chỗ. Sau tai nạn, tài xế rời khỏi hiện trường.
Nhận tin báo, Công an phường Long An có mặt bảo vệ hiện trường, điều tiết giao thông, phối hợp với lực lượng CSGT khám nghiệm hiện trường, làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn.
Trước đó, khoảng 10h30 cùng ngày, tại giao lộ đường ĐT824 và đường ĐT825, thuộc ấp 3, xã Đức Hòa, xảy ra vụ tai nạn giữa ô tô tải mang biển số TPHCM và xe máy mang biển số tỉnh Tây Ninh.
Thời điểm trên, tài xế Đ.T.T. (43 tuổi, ngụ phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp) lái ô tô tải lưu thông trên đường ĐT825. Khi đến ngã ba Đức Hòa, tài xế cho xe rẽ phải vào đường ĐT824 thì va chạm với xe máy chạy cùng chiều.
Vụ tai nạn khiến bà N.T.N.E. (52 tuổi) và bà N.T.T. (50 tuổi, cùng ngụ xã Thạnh Lợi, tỉnh Tây Ninh) tử vong tại hiện trường. Cơ quan chức năng đang điều tra nguyên nhân 2 vụ tai nạn.
Chiều 24.5, Công an TP.HCM phối hợp các đơn vị liên quan khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân vụ thi thể một nam thanh niên được phát hiện dưới hồ đá khuôn viên Đại học Quốc gia TP.HCM.
Theo cơ quan điều tra, đến 14 giờ chiều cùng ngày, danh tính nạn nhân được xác định là anh L.V.N (28 tuổi, quê Đắk Lắk), công nhân của một công ty cung cấp suất ăn và trú tại khu trọ ở phường Đông Hòa.
Thông tin ban đầu, hơn 8 giờ sáng nay, người dân đi dạo khu vực hồ đá làng đại học đoạn qua đường Nguyễn Du (phường Đông Hòa) thì phát hiện chiếc xe máy vô chủ cùng ví tiền để trên bờ. Toàn bộ tài sản còn nguyên vẹn.
Nghi có điều không lành, mọi người trình báo cơ quan chức năng. Lực lượng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP.HCM và các đơn vị liên quan nhanh chóng có mặt, lặn ngụp dưới hồ đá tìm nạn nhân. Ít phút sau, họ tìm thấy thi thể của anh N. bên dưới hồ đá nên tiến hành trục vớt phục vụ công tác điều tra.
Qua xác minh ban đầu, công an ghi nhận tối 23.5, anh N. rời phòng trọ bằng xe máy rồi mất liên lạc cho đến khi được phát hiện tử vong dưới hồ đá.
Khu vực hồ đá thuộc khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM, còn được nhiều người gọi là “làng đại học”, nơi tập trung nhiều trường đại học và đông sinh viên. Do có nhiều hồ nước sâu, địa hình hiểm trở nên khu vực này từng xảy ra không ít vụ đuối nước, tai nạn thương tâm.
