Gần 100 đội viên tiêu biểu vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập có thể bị phạt từ 1 - 3 triệu đồng.

Không ít người trẻ bày tỏ sự đồng tình và mong chờ đến ngày Nghị định chính thức có hiệu lực vì cho rằng quy định này sát với thực tế, nhất là trong bối cảnh nhiều nơi làm việc đang hướng đến môi trường chuyên nghiệp.

Nguyễn Thu (28 tuổi), làm việc tại 232 Võ Thị Sáu, P.Xuân Hòa (TP.HCM), cho biết cô hoàn toàn đồng tình với việc siết chặt hành vi uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc.

"Uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc dẫn đến đầu óc không tỉnh táo, làm việc không hiệu quả. Mình mong là nghị định này sẽ triển khai mạnh tay ở các doanh nghiệp trên khắp cả nước để đỡ ảnh hưởng đến sức khỏe và công việc", Thu nói.

Theo Thu, ở nhiều nơi làm việc hiện nay, người trẻ đang dần hình thành một kiểu giao tiếp công sở khác. Thay vì những cuộc nhậu giữa giờ, nhiều người chọn những buổi trà chiều, đặt cà phê hay trà sữa để trò chuyện, kết nối với đồng nghiệp.

"Bây giờ công sở có văn hóa trà chiều. Gen Z cũng không thích rượu, bia mà thích trà sữa, cà phê hơn. Nó vẫn vui, vẫn gắn kết nhưng tỉnh táo và đỡ ảnh hưởng công việc", Thu chia sẻ.

Thu cho rằng hiện nay, người trẻ muốn sự nhẹ nhàng, tôn trọng lựa chọn cá nhân và không muốn bị cuốn vào những cuộc vui có thể ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.

Cùng quan điểm, Nguyễn Quang Luận (29 tuổi), làm việc trên đường Đàm Thận Huy, P.Phú Thọ Hòa (TP.HCM), cho biết anh rất hoan nghênh quy định mới. Theo Luận, việc đi nhậu trước đây từng được xem là một cách tiếp khách, xây dựng quan hệ hoặc bàn công việc. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ hiện nay, quan niệm đó đã thay đổi.

"Gen Z không nghĩ chuyện nhậu có thể tiếp khách. Theo mình, đi cà phê, ngồi trò chuyện, trao đổi công việc cũng là cách để có hợp đồng thành công", Luận nói.

Theo Luận, lao động trẻ hiện nay không còn nhìn bàn nhậu như nơi bắt buộc để kết nối. Điều họ cần ở môi trường làm việc là sự rõ ràng, chuyên nghiệp và đánh giá đúng năng lực, thay vì những áp lực vô hình như phải uống để hòa đồng, phải nhậu để thân thiết…

Trong khi đó, Cao Hoàng Phúc (22 tuổi), ngụ tại 86 Đình Phong Phú, P.Tăng Nhơn Phú (TP.HCM), nói anh rất ghét nhậu. "Nhậu làm mình không tập trung được", Phúc chia sẻ.

Phúc nói người trẻ hiện nay chú ý hơn đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, việc siết hành vi uống rượu, bia trước và trong giờ làm không chỉ là kỷ luật, mà còn là cách bảo vệ người lao động khỏi những thói quen đã cũ nhưng vẫn tồn tại ở một số nơi.

Luật sư Trần Ngọc Thích, điều hành Công ty Luật Thích và Các cộng sự (TP.HCM), cho biết theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15.5.2026, hành vi uống rượu, bia bị xử phạt khá rõ.

Luật sư Thích nói cụ thể, cá nhân có hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập có thể bị phạt tiền từ 1 - 3 triệu đồng. Mức phạt này còn áp dụng với hành vi ép buộc người khác uống rượu, bia. Đối với tổ chức, mức phạt gấp 2 lần so với cá nhân.

Theo luật sư Thích, việc quy định xử phạt hành vi này là có cơ sở xác đáng vì rượu, bia là chất kích thích có cồn, tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và khả năng kiểm soát hành vi của con người.

"Việc sử dụng rượu, bia có thể dẫn đến 2 hệ quả tiêu cực. Thứ nhất là ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện công việc. Thứ hai là dễ gây ra các xung đột. Trong trạng thái bình thường, một câu nói có thể không gây vấn đề gì, nhưng dưới tác động của rượu, bia, người nghe có thể phản ứng rất dữ dội", luật sư Thích phân tích.

Ngoài ra, ông Thích nói một điểm đáng chú ý khác là nghị định không giới hạn đối tượng áp dụng. Ban đầu, nhiều người có thể nghĩ quy định này chỉ dành cho cán bộ, công chức, viên chức. Tuy nhiên, trên thực tế, phạm vi áp dụng rộng hơn, bao gồm cả người lao động trong doanh nghiệp.

Theo luật sư Thích, đây là quy định hợp lý và thiết thực vì trước đây không ít doanh nghiệp đã tự đưa nội dung cấm rượu, bia vào nội quy. Tuy nhiên, khi pháp luật quy định rõ ràng hơn, doanh nghiệp sẽ có cơ sở pháp lý vững chắc để cụ thể hóa vào nội quy lao động và xử lý các hành vi vi phạm kỷ luật lao động thuận lợi hơn.

Bác sĩ Trần Ngọc Lưu Phương, Trưởng khoa Nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM), cảnh báo rượu, bia, đặc biệt khi uống không kiểm soát, tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm. Việc lạm dụng rượu, bia trong thời gian dài có thể gây tổn thương nặng nề cho gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan; tụy có thể bị ảnh hưởng với nguy cơ viêm tụy cấp; dạ dày cũng là cơ quan chịu tác động lớn, dễ bị xuất huyết hoặc thủng do rượu, bia…

"Cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe là hạn chế tối đa việc uống rượu, bia", bác sĩ Phương nhấn mạnh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trần Hải Tiến (26 tuổi, làm việc tại 93 – 95 Hàm Nghi, P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1) cho biết mỗi khi gặp những băn khoăn trong cuộc sống, AI luôn là nơi anh tìm đến đầu tiên.

Tiến kể khi chuyển đổi công việc, nhận được lời mời làm việc với mức lương cao hơn ở công ty hiện tại, thay vì tham khảo ý kiến gia đình hay người quản lý cũ như trước, Tiến mở công cụ trí tuệ nhân tạo và đặt câu hỏi: "Tôi có nên nghỉ việc không?"

"Chỉ trong vài giây, AI đưa ra ưu, nhược điểm của từng lựa chọn, gợi ý những tiêu chí cần cân nhắc như cơ hội phát triển, môi trường làm việc, thu nhập, khả năng học hỏi và cả những câu hỏi để bản thân nhìn lại mục tiêu nghề nghiệp. Tôi không xem AI là người quyết định thay mình, nhưng nó giúp tôi bình tĩnh hơn trước khi trao đổi với những người xung quanh", Tiến chia sẻ.

Không riêng Tiến, việc tìm lời khuyên từ AI đang trở nên quen thuộc với nhiều người trẻ. Từ chọn ngành học, chuyển việc đến viết CV, luyện phỏng vấn..., AI dần trở thành "điểm dừng đầu tiên" trước khi họ tìm đến người thật.

Đặng Thị Lệ Chi (28 tuổi), ngụ ở đường Trần Xuân Soạn, P.Tân Thuận, TP.HCM (trước là P.Tân Thuận Tây, Q.7), cho biết mỗi khi cảm thấy mất phương hướng, thường dành hàng chục phút trò chuyện với AI.

"AI không ngắt lời, không phán xét và luôn đưa ra nhiều góc nhìn. Đôi khi điều tôi cần chỉ là sắp xếp lại suy nghĩ", Chi nói.

Theo một số người trẻ, nếu trước đây ba mẹ, thầy cô là những "người dẫn đường" quen thuộc thì nay vai trò ấy dần thay đổi.

Phan Kiều Vân (23 tuổi), làm việc tại 19/30 đường số 8, P.Linh Xuân, TP.HCM (trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức), thừa nhận ngại chia sẻ với người lớn vì sợ bị đánh giá hoặc nhận những lời khuyên mang tính áp đặt.

"Những câu như: "ngày xưa ba mẹ còn khổ hơn", "cứ cố lên", "đừng nghĩ nhiều"... đôi khi khiến cuộc trò chuyện nhanh chóng khép lại. Trong khi đó, AI luôn sẵn sàng trả lời. Tôi có thể đặt lại câu hỏi nhiều lần, yêu cầu giải thích theo cách khác hoặc phản biện mà không e ngại bị chê trách", Vân nói lý do thường tìm sự trợ giúp từ AI.

Cù Thị Thương (25 tuổi, làm việc tại 465 Hồng Bàng, P.Chợ Lớn, TP.HCM; trước là P.14, Q.5), cho rằng khoảng cách thế hệ khiến nhiều vấn đề mới về nghề nghiệp hay công nghệ trở nên khó chia sẻ với ba mẹ.

"Tôi không tìm lời khuyên từ ba mẹ vì nghĩ nhiều lĩnh vực họ chưa từng trải qua. Còn AI giúp tôi có thêm thông tin trước khi tự đưa ra quyết định", Thương chia sẻ.

Theo anh Trần Hưng Nguyên (28 tuổi), nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành khoa học dữ liệu tại Trường ĐH Northeastern (TP.Boston, bang Massachusetts, Mỹ), AI không còn đơn thuần là công cụ tìm kiếm mà đang dần trở thành một "trợ lý tư duy". Thay vì chỉ cung cấp thông tin, AI có thể phân tích, so sánh, gợi ý nhiều phương án và giúp người dùng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ.

"Điều này đặc biệt phù hợp với thế hệ lớn lên cùng internet, vốn quen với việc chủ động tìm kiếm thông tin thay vì chờ người khác chỉ dẫn", anh Nguyên nhận định.

Cũng theo anh Nguyên, trong môi trường học tập và làm việc, AI còn hỗ trợ luyện phỏng vấn, chỉnh sửa hồ sơ xin việc, xây dựng kế hoạch học tập, phân tích kỹ năng cần bổ sung. Với người khởi nghiệp, AI có thể hỗ trợ xây dựng kế hoạch kinh doanh, nghiên cứu thị trường ở mức cơ bản và gợi ý các bước triển khai, giúp họ tự tin hơn khi đứng trước những quyết định quan trọng…

Tuy vậy, theo anh Nguyên, AI không thể thay thế vai trò của một người cố vấn. "Một người cố vấn không chỉ đưa ra câu trả lời mà còn hiểu tính cách, hoàn cảnh, điểm mạnh, điểm yếu và cả hành trình trưởng thành của người họ đồng hành. Họ có thể nhận ra sự lo lắng qua ánh mắt, hiểu những khoảng lặng, đưa ra lời khuyên từ trải nghiệm sống, chứ không chỉ từ dữ liệu. Đó là điều AI chưa thể làm", anh Nguyên nói.

Chuyên gia tâm lý Phạm Thị Minh, Trung tâm Đào tạo và Chăm sóc tinh thần Thân Tâm Trí, P.Bình Tiên, TP.HCM (trước là P.8, Q.6), cho rằng AI có thể giúp hệ thống thông tin, mở rộng góc nhìn và chuẩn bị cho một quyết định. Nhưng người cố vấn mới là người giúp soi chiếu quyết định ấy bằng trải nghiệm, sự thấu cảm và trách nhiệm.

"Một câu trả lời hợp lý về mặt logic từ AI chưa chắc đã phù hợp với mọi hoàn cảnh. Đặc biệt, những vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần, pháp lý, tài chính hay các quyết định có ảnh hưởng lớn đến cuộc đời luôn cần sự tư vấn của người có chuyên môn và những người thật sự hiểu người trong cuộc. Điều người trẻ cần là sự kết hợp giữa AI và con người", bà Minh nói.

Theo bà Minh, trong bối cảnh kiến thức không còn nằm độc quyền trong sách vở hay kinh nghiệm của người đi trước, vai trò của người cố vấn cũng đang thay đổi. Họ không nhất thiết phải là người biết nhiều nhất, mà là người biết lắng nghe, đặt câu hỏi và đồng hành. Đó có thể là ba mẹ, thầy cô, người quản lý hoặc bất kỳ ai đủ tin cậy để người trẻ tìm đến khi cần.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Trưởng phòng Nhân sự Công ty TNHH Phúc Nguyên Hạo (P.An Lạc, TP.HCM; trước là P.An Lạc A, Q.Bình Tân), cho rằng AI cho thấy người trẻ đang chủ động hơn trong việc tìm kiếm tri thức, nhưng không thể thay thế vai trò của người cố vấn.

"AI có thể đưa ra câu trả lời trong vài giây, nhưng một người cố vấn thực sự giúp người trẻ hiểu chính mình qua sự lắng nghe, trải nghiệm và đồng hành. Trong thời đại AI, công nghệ có thể là người hỗ trợ, còn để trưởng thành, con người vẫn cần những mối quan hệ thật", bà Trang chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Nguyễn Ngọc Bích (25 tuổi) tốt nghiệp loại giỏi ngành quản trị kinh doanh của một trường ĐH ở P.Gia Định, TP.HCM (trước là P.17, Q.Bình Thạnh, TP.HCM). Bích từng có công việc ổn định 3 năm tại một công ty lĩnh vực xây dựng, nhưng giữa năm 2025 quyết định nghỉ việc.

Bích cho biết không phải vì bị sa thải hay gặp biến cố, mà đơn giản là cô không muốn tiếp tục. "Công việc ổn định, lương 14 triệu đồng/tháng, nhưng ngày nào cũng giống ngày nào. Tôi thấy mình bị "đóng khung" quá lâu. Trong khi đó, tôi bắt đầu bán đồ thủ công online, thu nhập có tháng ngang lương, thậm chí hơn. Vậy tại sao phải tiếp tục làm nhân viên?", Bích chia sẻ.

Quyết định của Bích không phải cá biệt. Công việc ổn định với một bộ phận người trẻ hiện nay không còn là ưu tiên hàng đầu, và công việc không nhất thiết phải gắn với một chiếc bàn làm việc cố định từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều. Họ chủ động rời bỏ công việc toàn thời gian để chuyển sang mô hình linh hoạt hơn: Làm việc tự do, bán hàng online, sáng tạo nội dung, hoặc kết hợp nhiều công việc cùng lúc, thường được gọi là thu nhập đa dạng.

Đỗ Thị Ngọc Hân, sinh viên Trường CĐ Công nghệ Thủ Đức (TP.HCM), cho biết không có ý định tìm việc toàn thời gian sau khi ra trường. Thay vào đó, Hân đang định hướng phát triển trở thành nhà sáng tạo nội dung, bán sản phẩm liên quan đến nông sản.

"Mình thấy đi làm công ty không còn là lựa chọn duy nhất. Nếu có thể kiếm tiền từ việc mình thích, tại sao không thử?", Hân nói.

Lê Huỳnh Tuấn Anh (29 tuổi, ngụ ở đường Tôn Đản, P.Xóm Chiếu, TP.HCM; trước là P.13, Q.4) từng làm lập trình viên tại một công ty công nghệ suốt 4 năm, nhưng hiện làm việc tự do cho các dự án nước ngoài. Anh cho biết: "Thay vì gắn bó với văn phòng công ty, làm 8 tiếng/ngày, thì giờ tôi có thể làm 12 – 14 tiếng/ngày, nhưng là cho chính mình. Tôi muốn mình làm theo cách bản thân lựa chọn".

Theo chuyên gia nhân sự Nguyễn Vũ Tiến, Công ty TNHH Chìa khóa nhân sự (Keyfr HR Consulting Co., Ltd., P.Phú Lâm, TP.HCM; trước là P.13, Q.6), nếu như trước đây, công việc ổn định, lương đều, có bảo hiểm được xem là đích đến, thì nay có không ít người trẻ lại ưu tiên tính linh hoạt, tự chủ và khả năng kiểm soát thời gian. Sự thay đổi này phản ánh một chuyển dịch sâu sắc trong tư duy nghề nghiệp của người trẻ.

"Sự phát triển của nền tảng số, từ thương mại điện tử đến mạng xã hội, đã tạo điều kiện để người trẻ tự tạo việc làm dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ cần một chiếc điện thoại và kết nối internet, họ có thể bắt đầu kinh doanh, làm nội dung hoặc cung cấp dịch vụ", ông Tiến nói.

Ở góc độ khác, bà Tô Thị Hải Vân, Trưởng phòng nhân sự Công ty TNHH CoreLink HR (P.Thới An, TP.HCM; trước là P.Thới An, Q.12), cho rằng đây có thể xem là một dạng "tái định nghĩa công việc" của người trẻ, nơi giá trị cá nhân, sự linh hoạt và trải nghiệm sống được đặt ngang hàng, thậm chí cao hơn yếu tố ổn định.

"Tuy nhiên, mặt trái ít được nhắc đến. Dù mang lại nhiều cơ hội, xu hướng này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro", bà Vân nói và phân tích: "Trước hết là sự thiếu ổn định về thu nhập. Không có hợp đồng dài hạn, không lương cứng, người trẻ phải đối mặt với biến động liên tục. Chỉ cần thị trường thay đổi, nền tảng thương mại điện tử siết chính sách hoặc xu hướng giảm nhiệt, nguồn thu có thể giảm đi rõ rệt một cách nhanh chóng. Bên cạnh đó là vấn đề an sinh, không bảo hiểm xã hội, không bảo hiểm y tế, không chế độ nghỉ phép. Khi ốm đau hoặc gặp sự cố, họ phải tự gánh chịu toàn bộ chi phí".

Bà Đặng Mỹ Duyên, tư vấn nhân sự, Công ty TNHH Giải pháp nhân sự Hub (P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM; trước là P.Tăng Nhơn Phú A, TP.Thủ Đức), chỉ ra những rủi ro khác. "Khi đóng hai vai, vừa là sếp, vừa là "nhân viên", người trẻ dễ rơi vào trạng thái làm việc quá sức mà không nhận ra. Ngoài ra, không chỉ đối mặt với áp lực công việc, nhiều người trẻ còn gặp khó khăn từ chính gia đình. Với thế hệ đi trước, công việc ổn định vẫn là tiêu chuẩn quan trọng. Việc con cái không đi làm công ty, không có hợp đồng, không lương cố định thường bị nhìn nhận là bấp bênh, không nghiêm túc", bà Duyên nói.

Thực tế, không ít người trẻ cho biết trái với hình dung làm việc tự do sẽ thoải mái, cuộc sống của những người trẻ rời bỏ công việc ổn định toàn thời gian đã không hề nhàn hạ.

"Có tháng kiếm được 40 – 50 triệu đồng, nhưng cũng có tháng gần như không có dự án. Quan trọng là mình phải tự lo mọi thứ: tìm khách, đàm phán, làm việc, sửa lỗi, thu tiền… Không có chuyện hết giờ là xong như đi làm công ty. Và thu nhập có thể cao hơn trước, nhưng đổi lại là sự bất ổn", Tuấn Anh thừa nhận.

Không ít người trẻ thừa nhận, khi rời khỏi môi trường doanh nghiệp, họ bước vào trạng thái làm việc không giờ giấc, điện thoại luôn trong trạng thái online, tin nhắn khách hàng có thể đến bất kỳ lúc nào, ranh giới giữa công việc và cuộc sống gần như bị xóa nhòa.

"Tôi từng nghĩ làm cho mình sẽ nhẹ nhàng hơn. Nhưng thực tế là mình không cho phép mình nghỉ vì sẽ không có tiền", Trần Phú Quang (26 tuổi, ngụ ở đường Linh Trung, P.Linh Xuân, TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức, TP.HCM) chia sẻ.

Các chuyên gia cho rằng, mô hình làm việc linh hoạt không phải dành cho tất cả. "Để thành công, người trẻ cần nhiều hơn là sự tự do: đó là kỷ luật cá nhân, kỹ năng quản lý tài chính, khả năng tự học và thích nghi liên tục. Nếu thiếu những yếu tố này, việc rời bỏ công việc toàn thời gian có thể dẫn đến hệ quả tiêu cực: thu nhập bấp bênh, mất phương hướng, thậm chí rơi vào khủng hoảng", bà Duyên nói.

Bà Vân khuyến nghị: "Không nên nhảy việc cảm tính. Cần có kế hoạch tài chính ít nhất 3–6 tháng trước khi rời bỏ công việc ổn định. Dù làm tự do hay toàn thời gian, kỹ năng chuyên môn vẫn là nền tảng quan trọng nhất. Có thể đa dạng nguồn thu nhưng có trọng tâm, tránh ôm đồm quá nhiều việc mà không có định hướng rõ ràng. Chủ động tham gia bảo hiểm để đảm bảo an sinh dài hạn, tránh rủi ro khi gặp sự cố".

Tin Gốc: Thanh Niên