Ngày 24.4 tại Hà Nội, lễ tổng kết và trao giải cuộc thi “Học sinh với An ninh mạng 2026” đã vinh danh 101 học sinh xuất sắc nhất từ hàng triệu thí sinh trên toàn quốc. Sự kiện không chỉ khép lại một sân chơi kiến thức mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa chương trình giáo dục kỹ năng số và bảo vệ trẻ em trên không gian mạng quốc gia.
Cuộc thi do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chủ trì, phối hợp cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an) và Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ GD-ĐT) tổ chức. Nội dung thi được thiết kế bám sát thực tiễn, tập trung vào kỹ năng nhận diện rủi ro, phòng chống lừa đảo, xâm hại trên mạng và các quy định pháp luật liên quan.
Chỉ trong một tháng triển khai, cuộc thi đã thu hút hơn 1,12 triệu học sinh đến từ 6.840 trường THCS tại 34 tỉnh, thành tham gia vòng Sơ khảo. Con số này tương đương 15% tổng số học sinh và 64% tổng số trường THCS trên cả nước. Trong đó, TP.HCM dẫn đầu về số lượng thí sinh dự thi (hơn 126.000 em), trong khi Hưng Yên ghi nhận tỷ lệ tham gia cao nhất.
Vòng Chung khảo được tổ chức trực tiếp tại Đấu trường mạng của Cục A05 vào ngày 20.4 với sự góp mặt của 330 thí sinh xuất sắc nhất. Trải qua những vòng thi cam go, ban tổ chức đã quyết định trao 4 giải nhất, 7 giải nhì, 15 giải ba và 75 giải khuyến khích. Đáng chú ý, em Nguyễn Trà My (lớp 8C, Trường THCS Quảng Tùng, tỉnh Quảng Trị) đã xuất sắc dẫn đầu toàn quốc với số điểm cao nhất (22 điểm). Em Trần Cát An, lớp 6/2 trường THCS Nguyễn Trãi (TP.HCM) là học sinh nhỏ tuổi nhất trong số 4 người đạt giải nhất.
Phát biểu tại lễ trao giải, trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục A05, Phó chủ tịch điều hành NCA nhấn mạnh không gian số đang trở thành môi trường sinh hoạt chính của giới trẻ, đi kèm với đó là hàng loạt rủi ro lừa đảo, xâm hại. Do đó, việc trang bị kiến thức an ninh mạng từ sớm là một đòi hỏi cấp bách.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó cục trưởng A05 cũng khẳng định, sự tham gia đông đảo của học sinh cho thấy nhận thức về an toàn thông tin đang được nâng cao rõ rệt. Cuộc thi không chỉ giúp các em biết cách tự bảo vệ bản thân mà còn góp phần hình thành thế hệ “công dân số” có trách nhiệm, đủ bản lĩnh kháng cự trước các nguy cơ an ninh mạng và bảo vệ chủ quyền nhận thức quốc gia trong thời đại mới. Dự kiến, cuộc thi sẽ được duy trì và đổi mới để trở thành hoạt động giáo dục thường niên trong những năm tiếp theo.
Ngày nay, mức độ phổ biến của các thiết bị ngoại vi không dây, đơn cử như chuột máy tính, là không thể phủ nhận. Chúng hiện diện ở mọi nơi, từ văn phòng cơ bản cho tới những phòng game lớn. Nhưng chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng trải qua một tình huống ngạc nhiên là thời lượng sử dụng pin chuột cạn kiệt chỉ sau một thời gian ngắn. Vậy điều này xuất phát từ đâu?
Thực tế, chuẩn kết nối mà chuột đang sử dụng có ảnh hưởng lớn đến mức độ tiêu hao năng lượng. Các đo lường kỹ thuật chỉ ra rằng giao thức không dây 2,4 GHz (dùng đầu thu USB) tiêu thụ từ 10 đến 30 mW, cao gấp 10 đến 30 lần so với mức tiêu thụ siêu nhỏ khoảng 1 mW của công nghệ Bluetooth Low Energy.
Khác biệt cốt lõi dẫn đến sự chênh lệch vô cùng lớn này nằm ở tần suất gửi báo cáo vị trí và cách thiết bị duy trì liên lạc với máy tính. Các dòng chuột 2,4 GHz thường gửi tín hiệu vị trí 1.000 lần mỗi giây (thậm chí lên tới 8.000 lần) để triệt tiêu độ trễ. Ngược lại, chuẩn Bluetooth thường hoạt động quanh mức 125 lần mỗi giây. Việc giảm phần lớn khối lượng công việc truyền tải giúp vi mạch chuột Bluetooth có nhiều thời gian 'nghỉ ngơi' hơn, từ đó tiết kiệm pin đáng kể.
Cần lưu ý, mức chênh lệch trong thực tế phụ thuộc mạnh vào từng mẫu chuột, tần suất báo cáo vị trí, cảm biến, firmware, đèn RGB và dung lượng pin
Bên cạnh đó, cơ chế duy trì đường truyền sóng vô tuyến của hai công nghệ này cũng được tối ưu theo mục tiêu khác nhau. Sau khi gửi đi một gói dữ liệu, kết nối Bluetooth Low Energy có thể cho phép bộ phát sóng nhanh chóng chuyển sang trạng thái tiết kiệm điện, tiêu thụ dòng điện rất thấp. Trong khi đó, chuột không dây 2,4 GHz hiệu năng cao thường ưu tiên độ trễ thấp và phản hồi tức thì, nên việc duy trì sóng vô tuyến, cảm biến và bộ xử lý phải hoạt động thường xuyên hơn.
Ngoài ra, các thành phần phần cứng bên trong như cảm biến quang học nhạy bén và hệ thống đèn LED RGB cũng là tác nhân 'hút' pin mạnh mẽ. Một thiết bị chạy ở tần số quét cao của chế độ 2,4 GHz, kết hợp với việc bật đèn chiếu sáng có thể làm thời lượng pin giảm nhanh, đặc biệt trên các mẫu chuột gaming gọn nhẹ với pin dung lượng nhỏ. Để bảo toàn năng lượng, các chuyên gia phần cứng luôn khuyến nghị người dùng tắt hoàn toàn hệ thống đèn LED và hạ tần suất lấy mẫu khi chuyển sang làm các công việc cơ bản.
Nhìn chung, nếu bạn là một game thủ cần độ chính xác tuyệt đối từng mili-giây, giao thức 2,4 GHz là một sự đánh đổi năng lượng hoàn toàn xứng đáng. Tuy nhiên, đối với dân văn phòng hoặc người dùng phổ thông, thói quen gạt công tắc sang chế độ Bluetooth sẽ là giải pháp hàng đầu giúp thiết bị hoạt động bền bỉ hơn.
Sợi đất Mặt Trăng do nhà nghiên cứu Zhu Meifang tại Trường Kỹ thuật và Khoa học Vật liệu thuộc Đại học Đông Hoa, Thượng Hải, cùng cộng sự phát triển. Mẫu vật liệu được tàu Thiên Châu đưa lên trạm vũ trụ Thiên Cung tháng này, dự kiến trải qua các thử nghiệm trong điều kiện khắc nghiệt như chân không, bức xạ mạnh và dao động nhiệt độ lớn.
Theo China Daily, thiết bị tạo sợi của nhóm Zhu là thiết bị đầu tiên trên thế giới có thể biến đất Mặt Trăng thành sợi hiệu suất cao trong môi trường chân không. Sử dụng đất Mặt Trăng làm nguyên liệu thô, thiết bị có thể vận hành tự động trong điều kiện chân không và trọng lực nhỏ trên thiên thể này. Không cần chất phụ gia, nó làm nóng bột đất đến mức tan chảy thành chất lỏng sệt, sau đó kéo thành những sợi siêu mỏng bằng công nghệ hút chân không và kéo sợi tốc độ cao.
Vật liệu mới được đánh giá khá tiềm năng do đất Mặt Trăng có thành phần hóa học và hàm lượng khoáng chất tương tự đá bazan, đồng thời chứa nhiều nguyên tố vi lượng. Trong khi đó, sợi bazan đã được sử dụng rộng rãi trong sản xuất thiết bị cao cấp.
Nhóm Zhu bắt đầu nghiên cứu về vật liệu trong môi trường khắc nghiệt từ năm 2016 và tự phát triển thiết bị kéo sợi cho môi trường Mặt Trăng. Năm 2020, sau khi tàu Hằng Nga 5 mang mẫu đất Mặt Trăng về Trái Đất, họ đạt được bước tiến quan trọng. Chỉ sử dụng 0,5 gram đất Mặt Trăng thật, họ chế tạo thành công các sợi dài khoảng 3 m và mỏng như sợi tóc.
Do đất Mặt Trăng khan hiếm, nhóm tạo ra vật liệu mô phỏng để phục vụ nghiên cứu. Theo Global Times, việc tạo đất Mặt Trăng mô phỏng dựa vào tỷ lệ khoa học không khó. Thách thức thực sự nằm ở việc tái tạo môi trường Mặt Trăng, với đặc điểm là chân không và trọng lực nhỏ, trên Trái Đất.
Tháng 4/2025, loại sợi mới mỏng manh nhưng bền chắc được trưng bày trong triển lãm "20 năm Chương trình Thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc" tại Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc. Tháng 9/2025, công nghệ này giành giải thưởng cao nhất tại Hội chợ Công nghiệp Quốc tế Trung Quốc.
"Chi phí vận chuyển giữa Trái Đất và Mặt Trăng cực kỳ lớn. Do đó, việc xây các trạm nghiên cứu tương lai sẽ phải dựa vào tài nguyên tại chỗ. Sợi đất Mặt Trăng có thể giúp dựng lều trên đó", một thành viên nhóm nghiên cứu cho biết. Họ hy vọng chúng sẽ được dệt thành vật liệu kết cấu linh hoạt hoặc giúp gia cố bêtông làm từ đất Mặt Trăng, đóng vai trò như "cốt thép" cho các căn cứ tương lai.
Hiện tại, loại sợi mới vẫn ở giai đoạn kiểm chứng và chưa thể sớm đưa vào ứng dụng thực tiễn. Việc đưa mẫu sợi lên trạm vũ trụ sẽ giúp kiểm tra khả năng chống chọi với điều kiện khắc nghiệt ngoài không gian. Nhóm nghiên cứu cho biết, mọi dữ liệu thử nghiệm thu được đều rất quý giá.
Theo tạp chí công nghệ vũ trụ Space News, Tập đoàn SpaceX của tỉ phú Elon Musk ngày 30-3 xác nhận vệ tinh Starlink-34343 đã "gặp sự cố" vào hôm 29-3, khiến mất liên lạc với tàu vũ trụ khi đang hoạt động ở độ cao 560km so với Trái đất.
Sự kiện này đánh dấu lần thứ hai vệ tinh Starlink gặp sự cố sau vụ việc tương tự hồi tháng 12-2025. Dù vậy, công ty khẳng định sự cố không gây nguy hiểm cho Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS) hay các nhiệm vụ không gian sắp tới.
Công ty cho biết đang phối hợp với NASA và Lực lượng Không gian Mỹ để theo dõi sát sao chuyển động của vệ tinh cũng như các mảnh vỡ có thể xác định được. Theo phân tích, các mảnh vỡ nhiều khả năng sẽ nhanh chóng rơi trở lại khí quyển trong vài tuần do sự cố xảy ra ở quỹ đạo thấp.
SpaceX cũng khẳng định sự cố không ảnh hưởng đến vụ phóng Transporter-16 ngày 30-3, do các quỹ đạo đã được thiết kế tách biệt nhằm tránh nguy cơ va chạm. Đây là nhiệm vụ thuộc chương trình SmallSat Rideshare - dự án tạo điều kiện cho các nhà khai thác vệ tinh nhỏ tiếp cận không gian với chi phí thấp.
Trong khi đó, LeoLabs - công ty theo dõi không gian - cũng xác nhận phát hiện nhiều mảnh vỡ liên quan đến vệ tinh Starlink-34343. Phân tích sơ bộ cho thấy sự cố có điểm tương đồng với vụ việc xảy ra ngày 17-12-2025 đối với vệ tinh Starlink-35956.
Các chuyên gia nhận định vụ việc trước đó có thể xuất phát từ “nguồn năng lượng bên trong” như pin hoặc hệ thống nhiên liệu, thay vì va chạm với vật thể bên ngoài. Họ cũng cho rằng cần nhanh chóng xác định những đặc điểm của hiện tượng bất thường trên quỹ đạo để đảm bảo an toàn cho môi trường vận hành trong không gian.
Trước những lo ngại, SpaceX không công bố nguyên nhân sự cố trước đó, cũng không xác nhận liệu Starlink-34343 có gặp cùng lỗi hay không. “Các đội ngũ SpaceX và Starlink đang tích cực xác định nguyên nhân gốc rễ và sẽ nhanh chóng triển khai các biện pháp khắc phục cần thiết”, tập đoàn cho biết.
Đặc biệt, SpaceX từng tạm ngưng các đợt phóng Starlink trong thời gian ngắn sau vụ việc hồi tháng 12, nhưng lần này công ty chưa có dấu hiệu gián đoạn nào.
