Theo mạng lưới nghiên cứu World Weather Attribution (WWA), chỉ trong những tháng đầu năm 2026, hơn 150 triệu ha đất trên toàn cầu đã bị thiêu rụi. Diện tích này lớn gấp hơn 2 lần bang Texas của Mỹ.
Các nhà khoa học cho biết mức độ cháy rừng hiện cao hơn khoảng 50% so với trung bình nhiều năm và vượt hơn 20% kỷ lục trước đó kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thống kê vào năm 2012.
Ông Theodore Keeping – chuyên gia nghiên cứu thời tiết cực đoan tại Đại học Imperial College London – nhận định mùa cháy rừng năm nay khởi đầu ‘nhanh và dữ dội bất thường’.
Châu Phi hiện là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, đặc biệt tại Tây Phi và vùng Nam sa mạc Sahara. Khoảng 85 triệu ha đã bị cháy từ đầu năm, vượt xa mức kỷ lục cũ là 69 triệu ha.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân đến từ sự chuyển đổi liên tục giữa mưa lớn và hạn hán kéo dài. Lượng mưa cao trong mùa trước khiến cỏ và thực vật phát triển mạnh, nhưng sau đó nắng nóng và khô hạn lại biến chúng thành nguồn nhiên liệu khổng lồ cho các đám cháy.
Không chỉ châu Phi, nhiều khu vực tại châu Á như Ấn Độ, Đông Nam Á và Đông Bắc Trung Quốc cũng ghi nhận các vụ cháy rừng trên diện rộng. Diện tích bị cháy tại châu Á hiện cao hơn gần 40% so với năm kỷ lục trước đây.
Trong khi đó, Mỹ và Úc cũng đang trải qua mùa cháy rừng bất thường dù mới đầu năm.
Giới khoa học đặc biệt lo ngại trước khả năng xuất hiện một đợt El Nino mạnh vào nửa cuối năm 2026. Các dự báo hiện cho thấy có khoảng 61% khả năng El Nino hình thành trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 và kéo dài đến hết năm.
El Nino là hiện tượng nóng lên bất thường của vùng biển xích đạo Thái Bình Dương, có thể làm thay đổi thời tiết trên phạm vi toàn cầu.
Theo các nhà khoa học, nếu El Nino cường độ mạnh xảy ra trong bối cảnh Trái đất vốn đã nóng lên do phát thải khí nhà kính, nguy cơ cháy rừng cực đoan sẽ tăng mạnh.
Bà Jemilah Mahmood – giám đốc Trung tâm Sức khỏe Hành tinh Sunway tại Malaysia – cảnh báo khói từ cháy rừng đặc biệt nguy hiểm đối với sức khỏe con người.
Theo bà, bụi mịn PM2.5 trong khói cháy rừng có thể độc hại gấp 10 lần so với ô nhiễm từ khí thải giao thông.
Một nghiên cứu của tạp chí y khoa The Lancet cho thấy khoảng 1,5 triệu ca tử vong mỗi năm có liên quan đến ô nhiễm không khí. Các nhà khoa học lo ngại con số này có thể tiếp tục tăng khi cháy rừng trở nên thường xuyên và dữ dội hơn do biến đổi khí hậu.
Các chuyên gia nhấn mạnh El Nino không phải nguyên nhân duy nhất gây thời tiết cực đoan, mà yếu tố cốt lõi vẫn là sự nóng lên toàn cầu do con người đốt nhiên liệu hóa thạch trong nhiều thập niên qua.
Giáo sư khí hậu Friederike Otto cảnh báo biến đổi khí hậu sẽ còn nghiêm trọng hơn nếu thế giới không giảm sử dụng than đá, dầu mỏ và khí đốt.
"Lực lượng Mỹ đã giải cứu thành công thành viên phi hành đoàn mất tích của chiếc tiêm kích bị bắn rơi trên bầu trời Iran. Toàn bộ lực lượng tham gia chiến dịch đều đã trở về an toàn", một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post. Các hãng tin Mỹ khác như Fox, CNN, New York Times cũng đăng tải thông tin tương tự.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, đã mất tích. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Theo NY Times, chiến dịch giải cứu huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác. Các máy bay cường kích Mỹ liên tục dội bom và xả súng vào các đoàn xe của Iran nhằm ngăn họ tiếp cận khu vực phi công đang ẩn náu.
Một cuộc đấu súng đã nổ ra khi lực lượng Mỹ áp sát vị trí phi công, hai cựu quan chức quân đội cấp cao nắm rõ chiến dịch cho biết. Để phối hợp với lực lượng cứu hộ, phi công này được trang bị thiết bị phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật.
Hôm 22.5, Tổng thư ký NATO Mark Rutte thừa nhận kế hoạch chi 0,25% GDP để viện trợ quân sự cho Ukraine sẽ không được thông qua vì không nhận được đủ sự ủng hộ.
"Tôi không nghĩ đề xuất này sẽ được thông qua", ông Rutte nói với các phóng viên mà không nêu tên những nước phản đối.
Nhưng giờ đây, tờ The Telegraph có thể tiết lộ rằng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Ý và Canada đã chặn đề xuất này khi được đưa ra trong các cuộc thảo luận về cách tăng cường hỗ trợ Ukraine.
"Họ không mấy hào hứng với đề xuất này", một nguồn tin nội bộ nhận định với The Telegraph, đồng thời nêu tên London, Paris, Madrid, Rome và Ottawa là những bên phản đối. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ những nước liên quan.
Thông tin Anh bác bỏ kế hoạch tăng viện trợ quân sự cho Ukraine xuất hiện sau khi Anh bất ngờ nới lỏng các lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Nga, giáng thêm một đòn mạnh vào hình ảnh của London với tư cách là một trong những đối tác kiên định nhất của Ukraine, theo trang tin The Kyiv Independent.
Cũng theo nguồn tin nói trên, ít nhất 7 quốc gia thành viên, tất cả đều chi hơn 0,25% GDP cho viện trợ quân sự cho Ukraine, đã lên tiếng ủng hộ.
Ông Rutte hy vọng đề xuất mới sẽ được thông qua tại hội nghị thượng đỉnh thường niên của NATO ở thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7. Nhưng bất kỳ đề xuất nào được NATO thông qua đều cần sự nhất trí của tất cả các quốc gia thành viên.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO sắp tới, và ông Rutte được cho là đã hy vọng sẽ hoàn tất đề xuất chi tiêu tại sự kiện này. Ông Zelensky vẫn chưa xác nhận tham gia.
Hầu hết các hội nghị thượng đỉnh NATO sau năm 2022 đều tập trung vào sự hỗ trợ của phương Tây dành cho Ukraine trong bối cảnh Nga tiến hành chiến dịch quân sự ở Ukraine, và Kyiv nỗ lực gia nhập liên minh này.
Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức vào tháng 1.2025, trọng tâm đã chuyển sang vấn đề khác.
Dưới thời Tổng thống Trump, Mỹ đã giảm đáng kể sự hỗ trợ dành cho Ukraine, kêu gọi NATO và châu Âu gánh vác phần lớn gánh nặng tài chính. Ông Trump đã bác bỏ nỗ lực gia nhập NATO của Ukraine, đồng thời nhiều lần đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh này, theo The Kyiv Independent.
"Cấm cử động, nếu không ta sẽ hiến tế các ngươi", Julio Cesar Jasso, 27 tuổi, hét lớn khi cầm súng đứng trên phần đỉnh đền thờ tại Kim tự tháp Mặt Trăng tại khu di tích Teotihuacan hôm 20/4, theo video do du khách quay lại và được truyền thông Mỹ công bố ngày 21/4.
Hàng chục du khách có mặt ở trên đỉnh kim tự tháp hoảng sợ nằm rạp xuống, những người khác bắt đầu chạy xuống bậc thang. Jasso đã xả đạn vào nhóm người này, trong khi đe dọa những người mắc kẹt trên đỉnh kim tự tháp.
Một du khách Canada thiệt mạng, 13 người bị thương trong vụ xả súng. Nhiều người bị thương do ngã khi tìm cách tháo chạy. "Tôi thấy một người đàn ông nhảy xuống, cố chạy thoát, nhưng ngã đập lưng xuống đất. Cảnh tượng đó thật sự kinh hoàng", Brenda Lee, du khách Canada, kể lại.
Jasso sau đó tự sát khi lực lượng an ninh tiếp cận. Cảnh sát đã phát hiện một con dao, một khẩu súng cùng đạn dược tại hiện trường, xác nhận Jasso là nghi phạm duy nhất thực hiện vụ tấn công.
Kim tự tháp Mặt Trăng cao 42 m, thuộc Quần thể Kim tự tháp Teotihuacan, Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Đây là hệ thống công trình đồ sộ nằm ở rìa thủ đô Mexico City, do ba nền văn minh cổ đại khác nhau xây dựng, là một trong những điểm du lịch quan trọng nhất của Mexico.
Cư dân từng sinh sống tại Teotihuacan tin rằng đây chính là nơi khởi nguyên của thời gian, nơi các vị thần đã tự hiến tế để tạo ra Mặt Trời, Mặt Trăng và thiết lập quỹ đạo cho chúng.
Các nhà khảo cổ đã khai quật được nhiều hài cốt với đôi tay dường như bị trói quặt ra sau lưng, bị chặt đầu hoặc bị đâm tại kim tự tháp, dấu tích cho thấy các vụ hiến tế người từng xảy ra ở đây. Phần lớn nạn nhân bị đưa tới kim tự tháp hiến tế từ những vùng xa xôi của Trung Mỹ.
"Cư dân cổ đại ở đây tin rằng tục hiến tế người giúp duy trì các chu kỳ của tạo hóa và để trả món nợ với các vị thần. Con người đang góp phần giúp Mặt trời tiếp tục mọc", David Carballo, một nhà khảo cổ học tại Đại học Boston, người từng tham gia khai quật một phần của kim tự tháp, cho biết.
Tuy nhiên, hành vi hiến tế người ở Kim tự tháp Mặt Trăng xảy ra từ cách đây khoảng 1.500 năm, nhiều thế kỷ trước khi người Aztec đến định cư tại Teotihuacan vào khoảng năm 1300, Carballo cho hay.
Một hướng dẫn viên địa phương cho biết giới chức từng tiến hành kiểm tra an ninh du khách tại khu di tích, nhưng biện pháp này về sau đã bị ngừng lại. Viện Nhân học và Lịch sử Quốc gia Mexico cho biết khu di tích sẽ đóng cửa sau vụ xả súng, cho tới khi có thông báo mới.
