Một tay thoăn thoắt pha trà chanh, tay kia chỉ vào chiếc Honda Vision chưa một vết xước mà bà mua từ tháng 12/2025 đỗ bên cạnh quầy hàng, bà Nguyệt Nga, 63 tuổi cho biết dù đã nghe tới việc cấm xe máy xăng trong Vành đai 1 nhưng “tới đâu hay tới đó vì chưa phù hợp sử dụng xe điện”. Kết quả, bà chọn chiếc xe ga mới để có thêm xe đi chơi, bên cạnh chiếc Honda Wave 15 năm tuổi chuyên chở đồ hàng ngày.
Đã 28 năm làm nghề bán trà đá vỉa hè ở con phố sát Hồ Gươm, bà Nga cho rằng các chính sách sẽ dựa trên thực tiễn đời sống người dân và không chuyển đổi quá gấp gáp, nên bà tin xe xăng sẽ vẫn “còn đường để đi” dù sống giữa trung tâm Hà Nội.
Thực tế, không phải bà bất chấp mua xe xăng, mà cho rằng đã nghe tới việc thành phố sẽ chỉ hạn chế chứ không cấm hoàn toàn dòng xe này. Hạn chế có nghĩa là nếu mua xe xăng, bà vẫn sử dụng được.
Khi được vài người trong gia đình, bạn bè khuyên mua xe điện, bà cũng băn khoăn nhưng cho rằng dòng xe này chưa phù hợp với nhu cầu. “Tôi ở nhà tập thể, hạ tầng điện lưới kém, nhỡ may mất điện, không sạc được, khi có việc gấp thì khá bất tiện”, bà nói. Cách nghĩ này khá phổ biến trong khu tập thể mà bà và con gái đang sinh sống, khi số đông vẫn còn dè dặt bởi nỗi lo nguồn sạc cho xe điện.
Bà Nga không chỉ ở nhà tập thể, bà còn có một nhà riêng nhưng ở tầng một chứa được 3-4 xe, bà sợ đêm đang sạc xe xảy ra cháy nổ thì không kịp thoát hiểm lúc đang say giấc.
Thực tế, bà Nga và những người hàng xóm không phải số ít cư dân Hà Nội chưa muốn nói lời tạm biệt với xe máy xăng. Honda Việt Nam cho biết trong quý I, doanh số xe máy của hãng (hầu hết xe xăng) tại Hà Nội đi ngang so với cùng kỳ 2025. Nếu tính số lượng bán hàng toàn miền Bắc, doanh số thậm chí còn tăng 3%. Trong khi đó, báo cáo của VAMM (Hiệp hội xe máy Việt Nam với 5 hãng Honda, Yamaha, Piaggio, Suzuki, SYM) cho biết doanh số của hiệp hội này tăng 8,3% so với quý I/2025.
Các hãng đánh giá đây là một tín hiệu cho thấy xe máy xăng vẫn giữ vị trí quan trọng với người tiêu dùng, dù đang ở trong giai đoạn mà xe hai bánh chạy xăng, dầu đang gặp nhiều bất lợi từ các chính sách nhằm hạn chế phát thải.
Công việc kinh doanh của các đại lý xe máy truyền thống trong vành đai 1 thời gian qua được ghi nhận có biến động nhưng không ảnh hưởng đến doanh số. Một số quản lý bán hàng thừa nhận lượng khách vãng lai không còn ồ ạt như trước đây bởi sức ảnh hưởng của xe điện, nhưng khách đã tới mua hầu hết “quyết định nhanh gọn”, tức đã có sẵn lựa chọn từ trước, tới đại lý để xem lại và mua xe.
Tại một đại lý trên đường Nguyễn Lương Bằng, chị Nguyễn Hương, 49 tuổi đến mua chiếc Lead đời mới. Chị cho biết gia đình đã có hai chiếc Lead, nay hãng ra mẫu mới nên tôi mua chiếc thứ ba chỉ với lý do “kiểu dáng hợp mắt”. Chị có quan điểm rằng xe điện cắm sạc mất thời gian, trong khi đổ xăng chỉ tốn vài phút,” còn khi nào cấm xe xăng thực sự thì tính sau”.
Trong khi đó tại một đại lý trên đường Trần Khánh Dư, trước mùa năm học mới, một số ông bố, bà mẹ cùng con đến đại lý mua xe tay ga để chuẩn bị vào đại học. Chị Thanh Hoài đi cùng con gái, cho biết cũng muốn mua xe máy điện để phù hợp với chính sách, nhưng rào cản lớn nhất là chung cư chị đang sống không cho sạc xe máy điện. Đó cũng là vấn đề mà Đặng Thanh (23 tuổi) sống và làm việc sát Vành đai 1 gặp phải. Trước đây cô ở nhà trọ, sạc xe máy điện qua đêm thoải mái, nhưng sắp tới khi chuyển sang sống ở chung cư mini, chủ nhà không cho phép sạc xe. Cô cũng nghĩ sạc tại trụ cho xe máy, nhưng việc sạc như vậy bất tiện và thời gian chờ lâu.
“Tôi có thể phải xin sạc ở tòa nhà bên cạnh, nếu không có tôi sẽ phải bán xe máy điện và mua lại chiếc xe xăng tôi từng sử dụng”, Thanh cho biết.
Theo các chuyên gia trong ngành, việc hạn chế xe máy xăng và khuyến khích các phương tiện giảm phát thải như xe máy điện là điều không thể thay đổi. Tuy vậy, với thực tế số lượng xe máy lớn ở các nội đô như Hà Nội hay TP HCM, việc chuyển đổi trong thời gian này không thể tránh những bất tiện phát sinh, và nhiều người khó vượt qua những bất tiện đó. Xe máy xăng vốn đã cho thấy sự tiện lợi qua hàng chục năm bùng nổ tại Việt Nam nên nhiều người khó có thể từ bỏ ngay.
Với những vấn đề như chung cư không cho sạc xe máy điện, hạ tầng sạc điện kém, câu trả lời chỉ có thể tới từ chính quyền, các cơ quan quản lý. Nhưng trong khi chờ những thay đổi này, người dùng có thể tự khắc phục bằng các phương án như sử dụng xe có thể đổi pin.
Từ góc độ thị trường, các chuyên gia cho rằng, ở giai đoạn này, xe máy xăng và điện có thể tồn tại song song chứ không hẳn triệt tiêu lẫn nhau. Nếu không sẵn sàng bán xe xăng, người dân có thể mua thêm xe điện như một lựa chọn để sử dụng vào khung giờ, khu vực hạn chế.
Hoặc nếu không dùng cả xe điện, có thể nghĩ tới các phương án khác, khả dĩ như phương tiện công cộng, hoặc một cách rất riêng như bà Nguyệt Nga bán trà đá:
“Nếu như tương lai xe xăng bị cấm hoàn toàn, tôi sẽ đi đạp”.
Bài viết "Sốc văn hóa giao thông khi tới Đà Nẵng: dừng đèn đỏ ngay ngắn, ô tô lùi 5m nhường đường xe máy" trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều phản hồi khen ngợi của bạn đọc. Phần lớn ý kiến đều gặp nhau ở điểm chung: giao thông văn minh không chỉ đến từ đường sá hay luật lệ, mà bắt đầu từ ý thức của mỗi người.
Bạn đọc Đại Di chia sẻ trải nghiệm về cách ứng xử của lực lượng chức năng và người dân Đà Nẵng: "Chủ quán ăn, khách sạn ở Đà Nẵng lịch sự, chẳng chặt chém ai".
Nhiều bình luận cho rằng điều khiến người ta bất ngờ không phải là hạ tầng hay những tuyến đường rộng, mà là cách người tham gia giao thông cư xử với nhau.
"Điều đáng quý là tài xế không coi việc nhường đường là thiệt thòi. Văn minh bắt đầu từ suy nghĩ đó. Nếu ai cũng bớt hơn thua vài mét ngoài đường thì chắc tiếng còi xe cũng giảm đi kha khá", bạn đọc tên Nghiêm nhấn mạnh.
Trong khi đó, bạn đọc Duyên Hải cho rằng sự nóng vội mới là nguyên nhân khiến đường phố trở nên căng thẳng: "99 giây đèn đỏ mà ai cũng nóng vội thì đường phố mãi căng thẳng. Có người chịu nhường chút thôi là mọi thứ nhẹ hẳn".
Từ câu chuyện giao thông ở Đà Nẵng, nhiều bạn đọc cũng nhìn rộng hơn về cách xây dựng nếp sống đô thị.
Bạn đọc Uyên Lê viết: "Đà Nẵng nhiều năm nay vẫn cho thấy giao thông không chỉ cần hạ tầng tốt mà còn cần ý thức đẹp từ mỗi người tham gia".
Còn với bạn đọc tên Giang, điều cốt lõi nằm ở cách con người nghĩ cho nhau: "Đọc bài mới thấy giao thông văn minh không nằm ở xe xịn hay đường rộng, mà nằm ở cách người ta nghĩ cho nhau".
Không ít ý kiến nhìn nhận hành động ô tô lùi vài mét nhường chỗ cho xe máy không phải chuyện lớn lao, nhưng phản ánh một thái độ ứng xử đáng quý. "Một chiếc ô tô lùi 5m nhưng kéo chuẩn văn hóa giao thông tiến thêm cả đoạn dài", bạn đọc tên Lý bình luận.
Còn theo bạn đọc Kim Tặng, cái "sốc" không nằm ở hành động nhường đường: "Cái 'sốc' ở đây không phải hành động của tài xế, mà là vì lâu nay mình quá ít gặp những hành động đẹp như vậy".
Một số bạn đọc cho rằng để có được một nếp giao thông trật tự như vậy, Đà Nẵng đã kiên trì xây dựng từ rất lâu chứ không phải ngày một ngày hai mà có.
"Văn hóa giao thông không tự nhiên mà có, đó là cả quá trình xây dựng lâu dài", bạn đọc có nickname thinhvu419 chia sẻ.
Còn bạn đọc Châu Anh viết: "Ý thức người lái xe là một chuyện, nhưng phải công nhận hạ tầng Đà Nẵng làm quá tốt. Các biển báo, vạch phân làn cực kỳ to và rõ ràng, người từ nơi khác đến nhìn cái là biết đi làn nào ngay, không bị lúng túng".
Bạn đọc Halizo chia sẻ câu chuyện khi học lái xe cần dạy văn hóa giao thông. Theo bạn đọc này, khi dạy bằng lái xe, cái đầu tiên là dạy ý thức, đạo đức, nên bổ sung hẳn vào giáo trình dạy. "Lúc tui học bằng lái xe, gặp ông thầy có tâm, câu đầu tiên ông dạy là anh đang ngồi trong máy lạnh thì nên nhường đường cho người đi xe máy" - bạn đọc này viết.
Ý kiến này nhận được sự đồng tình của nhiều bạn đọc khi cho rằng văn hóa giao thông không thể hình thành chỉ bằng xử phạt, mà cần được nuôi dưỡng từ nhận thức và thói quen ứng xử hằng ngày.
"Ở nhiều nơi người ta xem việc nhường đường là phản xạ văn minh", bạn đọc Minh Tâm nhấn mạnh.
Trong khi đó, bạn đọc Thống cho rằng sự hơn thua vài mét trên đường không giúp ai đi nhanh hơn: "Nhiều người cứ nghĩ chen lên trước sẽ nhanh hơn. Thật ra nhường nhau đúng lúc mới giúp giao thông bớt hỗn loạn".
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, sau 2 tháng thực hiện quyết định trên, lưu lượng xe cộ giao thông giảm rõ rệt vào khung giờ cao điểm sáng, chiều trong khu vực hạn chế, qua đó giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông.
Cụ thể, đã tách bạch khung giờ hoạt động của các xe tải nặng, kích thước lớn ra khỏi khung giờ cao điểm.
Đồng thời quyết sách trên đã cải thiện tốc độ lưu thông của các phương tiện; các doanh nghiệp vận tải logistics đã bắt đầu điều chỉnh kế hoạch giao nhận hàng vào ban đêm giúp san sẻ áp lực giao thông ban ngày, theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội.
Trong quá trình triển khai quyết định, Sở Xây dựng cho biết đã phối hợp chặt chẽ với Công an TP để thường xuyên trao đổi, xử lý các vấn đề phát sinh.
Cơ quan này cũng tổ chức đối thoại, tiếp thu ý kiến, kiến nghị của các tổ chức, doanh nghiệp, gồm đại diện Lãnh sự quán Hoa Kỳ, Hãng xe Ford, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), VinFast và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham).
Qua trao đổi, Sở Xây dựng Hà Nội tổng hợp một số nội dung cụ thể như sau:
Đối với dòng xe pickup, căn cứ thông tư 53/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng), dòng xe pickup được phân thành 2 loại: ô tô con pickup và ô tô tải pickup.
Đối với quy định phân loại phương tiện như trên, dòng ô tô tải pickup thuộc nhóm xe tải thông dụng và phải tuân thủ quy định của quyết định 01/2026 chỉ được lưu thông từ 21h đến 6h sáng.
Sở Xây dựng nhìn nhận việc này đã ảnh hưởng tâm lý của người sử dụng xe, dẫn đến ảnh hưởng tới các doanh nghiệp sản xuất ô tô đối với các dòng xe này.
Theo số liệu của VAMA cung cấp gồm các hãng thuộc VAMA (Ford, Isuzu, Mitsubishi, Toyota, Thaco), trong 5 năm gần nhất, từ 2021 - 2025, số lượng xe pickup bán ra tại Hà Nội là 14.704 xe bao gồm cả ô tô con pickup và ô tô tải pickup.
"Trên cơ sở khảo sát thực tế ô tô tải pickup có khối lượng và kích thước tương tự ô tô con và số lượng tham gia giao thông không nhiều so với cơ cấu phương tiện ô tô con khác, tác động không lớn đến ùn tắc giao thông trong khung giờ cao điểm" - Sở Xây dựng đánh giá.
Vì vậy, để hạn chế tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế xã hội của TP, Sở Xây dựng cho biết đã cùng với Công an TP thống nhất báo cáo UBND TP xem xét, điều chỉnh quyết định 01 theo hướng cho phép dòng xe tải pickup được lưu thông như ô tô con.
Đối với dòng xe kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng (ô tô chở người từ 28 chỗ trở lên không kể người lái), theo quy định của quyết định 01, hiện nay các xe chở người từ 28 chỗ trở lên không kể người lái được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm.
Trong trường hợp cần thiết hoạt động trong giờ cao điểm phải được Công an TP chấp thuận bằng văn bản.
Hiện có nhiều xe từ 28 chỗ trở lên chở khách du lịch sẽ phải dừng trên một số tuyến phố ngoài phạm vi hạn chế để chờ đến giờ được vào khu vực hạn chế, hoặc phải bố trí từ 2 xe 16 chỗ trở lên để đưa đón khách du lịch, việc này cũng đã có tác động nhất định đến ngành du lịch của TP.
Liên quan đến vấn đề này, Sở Xây dựng cho biết đã phối hợp với Sở Du lịch và Công an TP tổ chức họp với các doanh nghiệp, công ty du lịch trên địa bàn nhằm phổ biến chủ trương, hướng dẫn triển khai thực hiện.
Theo đó, các đơn vị được hướng dẫn liên hệ, làm việc với Công an TP để được xem xét, chấp thuận cho xe khách hợp đồng từ 28 chỗ trở lên (không tính lái xe) được phép hoạt động trong khu vực hạn chế, phục vụ nhu cầu du lịch và đi lại của người dân.
Để hạn chế tác động tiêu cực đến các doanh nghiệp vận tải, du lịch, liên ngành Sở Xây dựng - Công an TP thống nhất báo cáo UBND TP điều chỉnh quyết định 01.
Cụ thể, sẽ đề xuất điều chỉnh theo hướng cho phép xe kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng (xe ô tô chở người từ 28 chỗ trở xuống không kể người lái) được phép hoạt động 24/24h.
Đối với xe trung chuyển, căn cứ quy định của nghị định số 158/2024 của Chính phủ quy định về hoạt động vận tải đường bộ, có ghi xe ô tô sử dụng để vận tải trung chuyển hành khách: sử dụng xe ô tô chở người đến 29 chỗ (không kể chỗ của người lái xe);
Đồng thời phải có phù hiệu "xe trung chuyển" theo mẫu số và được dán cố định tại góc trên bên phải ngay sát phía dưới vị trí của tem kiểm định, mặt trong kính chắn gió phía trước của xe phải được niêm yết đầy đủ các thông tin trên xe.
Các loại xe này chỉ được hoạt động vận tải trung chuyển hành khách trong phạm vi địa bàn địa phương (cấp tỉnh) nơi cấp phù hiệu xe trung chuyển.
Theo quy định của quyết định 01, hiện nay xe trung chuyển chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm và phải được Sở Xây dựng cấp phù hiệu xe trung chuyển.
Nhằm phục vụ hoạt động trung chuyển hành khách giữa các bến xe trên địa bàn Hà Nội, góp phần tăng tỉ lệ sử dụng vận tải hành khách công cộng, hạn chế phương tiện cá nhân và giảm ùn tắc giao thông, liên ngành Sở Xây dựng và Công an TP đã thống nhất báo cáo UBND TP xem xét điều chỉnh quyết định 01.
Theo đề xuất, xe trung chuyển (loại ô tô chở người đến 28 chỗ, không kể lái xe) sẽ được phép hoạt động 24/24h.
Từ ngày 1/6, người sử dụng xe chạy xăng tại Việt Nam hiện nay chỉ còn hai lựa chọn là xăng E5 RON 92 và E10 RON 95. Nhiều chủ xe có xu hướng muốn tìm mua xăng E5 vì cho rằng tỷ lệ ethanol 5% sẽ giúp xe dễ thích nghi hơn so với xăng E10 có tỷ lệ 10% ethanol, mà quên mất việc chỉ số RON của xăng quan trọng hơn.
RON (Research Octane Number) là chỉ số thể hiện khả năng chống tự kích nổ (cháy sớm) của nhiên liệu trong động cơ xăng, còn gọi là chỉ số octane.
Xăng có chỉ số octane càng cao thì càng khó tự bốc cháy dưới áp suất và nhiệt độ lớn bên trong buồng đốt. Điều này giúp quá trình cháy diễn ra đúng thời điểm do bugi kích hoạt, thay vì tự phát nổ sớm.
Động cơ càng hiện đại, có tỷ số nén càng cao hoặc sử dụng tăng áp thì càng cần loại xăng có chỉ số octane lớn hơn để tránh hiện tượng kích nổ.
Tại Việt Nam hiện nay, người dùng xe xăng chỉ có hai lựa chọn: xăng E5 RON 92 (chỉ số octane 92, pha tối đa 5% ethanol) và xăng E10 RON 95 (chỉ số octane 95, pha tối đa 10% ethanol). Việc thay thế xăng khoáng RON 95 nhằm thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học, giảm phát thải và góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh.
Nếu một chiếc xe được nhà sản xuất khuyến nghị hoặc yêu cầu sử dụng xăng RON 95 nhưng chủ xe lại đổ RON 92, hiện tượng dễ xảy ra nhất là kích nổ sớm.
Kích nổ là tình trạng hỗn hợp nhiên liệu và không khí tự cháy trước hoặc cháy không đúng quy luật trong xi-lanh. Khi đó, thay vì quá trình đốt cháy diễn ra êm ái, áp suất trong buồng đốt tăng đột ngột, tạo ra các sóng xung kích va đập vào đỉnh piston và thành xi-lanh.
Người lái có thể nghe thấy tiếng "lọc cọc" hoặc "lách tách" phát ra từ khoang động cơ khi xe tăng tốc, leo dốc hoặc chở nặng. Một số xe còn xuất hiện cảm giác ì, máy rung nhẹ hoặc nóng nhanh hơn bình thường.
Đối với nhiều mẫu xe phổ thông, người lái có thể khó nhận ra sự thay đổi trong quá trình sử dụng hàng ngày. Tuy nhiên, với những xe sử dụng động cơ tăng áp hoặc xe thể thao hiệu năng cao, sự suy giảm hiệu năng thường rõ rệt hơn.
Nếu việc này xảy ra liên tục, động cơ có thể giảm hiệu suất, thậm chí tăng nguy cơ hư hại piston hoặc thành xi-lanh.
Trong hầu hết các trường hợp, việc đổ nhầm một bình xăng RON 92 cho xe được khuyến nghị dùng xăng RON 95 sẽ không gây hỏng hóc ngay lập tức.
Trên thực tế, hầu hết các mẫu ô tô hiện đại đều được trang bị cảm biến kích nổ. Khi phát hiện hiện tượng này, bộ điều khiển động cơ (ECU) sẽ tự động điều chỉnh thời điểm đánh lửa để bảo vệ động cơ.
Do đó, nếu lỡ đổ xăng có chỉ số octane thấp hơn mức khuyến nghị, hãy lái xe với tốc độ vừa phải, cố gắng giữ đều ga, tránh thốc ga mạnh hoặc chở quá tải. Khi bình xăng vơi đi một nửa, đừng quá lo lắng, hãy đổ thêm cho đầy bình bằng xăng RON 95 để pha loãng lượng xăng 92 còn lại.
Tuy nhiên, nếu thường xuyên sử dụng nhiên liệu có chỉ số octane thấp hơn mức mà nhà sản xuất khuyến nghị, xe sẽ bị giảm công suất, tăng tiêu hao nhiên liệu và không vận hành tối ưu.
Về lâu dài, điều này có thể làm tăng nguy cơ mài mòn các chi tiết bên trong buồng đốt, đồng thời khiến xe không đạt được mức công suất và hiệu suất nhiên liệu như thiết kế.
Ngoài ra, cần lưu ý phân biệt giữa hai khái niệm thường xuất hiện trên tem dán bên trong nắp bình xăng hoặc trong sổ tay hướng dẫn sử dụng xe: loại nhiên liệu khuyến nghị (recommended) và loại nhiên liệu yêu cầu bắt buộc (required).
Theo đó, với loại chỉ khuyến nghị, xe vẫn có thể hoạt động với nhiên liệu octane thấp hơn nhưng hiệu suất có thể giảm, còn với loại yêu cầu bắt buộc, cần đảm bảo chỉ số octane nhất định để đảm bảo độ bền và khả năng vận hành của động cơ.
Nếu xe được yêu cầu tối thiểu RON 95, người dùng nên ưu tiên sử dụng E10 RON 95. Ngược lại, nếu xe chỉ yêu cầu RON 91 hoặc RON 92, có thể sử dụng E5 RON 92.
