“Một lượng lớn tàu chở dầu không tải, trong đó có những tàu lớn nhất thế giới, đang đến Mỹ ngay lúc này để lấy loại dầu và khí đốt tốt và ‘ngọt’ nhất thế giới”, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Ông cho biết Mỹ có trữ lượng dầu “nhiều hơn tổng của hai nền kinh tế dầu mỏ lớn kế tiếp cộng lại”, với chất lượng “còn cao hơn”. “Chúng tôi đang chờ các bạn. Hãy đến đây đi”, ông Trump viết, song không nêu rõ các tàu dầu đang hướng tới Mỹ đến từ những quốc gia nào.
Chưa quốc gia nào xác nhận điều tàu dầu đến Mỹ để nhập dầu, khí đốt theo thông tin của ông Trump.
Trước đó, Tổng thống Mỹ dẫn một bài đăng trên X của tài khoản Ayuso, người tự nhận là “chuyên gia về vận tải biển và hàng hóa”, với một bản đồ cho thấy nhiều tàu dầu, mỗi tàu có khả năng chở khoảng 2 triệu thùng dầu, đang hướng tới Mỹ.
“Thật thú vị khi chứng kiến làn sóng tàu dầu hướng tới Mỹ để nhập dầu thô cho những thị trường bị thiếu hụt vì eo biển Hormuz tắc nghẽn”, Ayuso viết. “Xuất khẩu dầu thô của Mỹ sắp bùng nổ”. Tài khoản này không dẫn nguồn cho thông tin mà mình đưa ra.
Ayuso tỏ ra tự hào khi bài đăng của mình được ông Trump dẫn lại. “Tôi nghĩ đây sẽ lại là một giai thoại nữa để kể cho các cháu nghe sau này, về việc tôi đã được ông Donald Trump trích dẫn gián tiếp. Quả là một hành trình khó tin kể từ ngày tôi bước chân vào ngành vận tải biển”, tài khoản này viết.
Ông Trump đưa ra thông báo trên giữa lúc phái đoàn Mỹ – Iran bước vào đàm phán tại thủ đô Islamabad, Pakistan.
Giao tranh tại Trung Đông khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, làm đảo lộn thị trường dầu mỏ toàn cầu. Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển Hormuz trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được hôm 8/4, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu hướng dẫn rõ ràng.
AFP dẫn dữ liệu hàng hải ngày 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran và phải tuân thủ một số “biện pháp kỹ thuật”. Tehran nói với các bên trung gian đàm phán rằng sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz xuống khoảng chục chiếc mỗi ngày.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải cũng nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính. Ông Trump tuần này đã phản đối Iran thu phí các tàu dầu đi qua eo biển.
Theo trang tin Iran War Cost Tracker, chi tiêu của Mỹ cho chiến dịch quân sự ở Iran đã lên tới hơn 85 tỷ USD trong 79 ngày xung đột.
Công cụ theo dõi thời gian thực của trang tin này dựa trên báo cáo của Lầu Năm Góc trước Quốc hội Mỹ ngày 10/3, trong đó các quan chức tuyên bố rằng Washington đã chi 11,3 tỷ USD trong 6 ngày đầu tiên của chiến dịch quân sự ở Trung Đông và dự định tiếp tục chi thêm 1 tỷ USD cho mỗi ngày tiếp theo trong cuộc xung đột.
Theo nguồn tin này, tổng số tiền Mỹ đã chi cho chiến sự Iran cao gấp gần 3 lần so với ước tính trước đó do quyền Trợ lý Bộ trưởng Lục quân Mỹ phụ trách Quản lý Tài chính Jules Hurst công bố.
Trong phiên điều trần trước Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện, ông Hurst tuyên bố Washington đã chi khoảng 25 tỷ USD cho chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Theo quan chức Lầu Năm Góc, phần lớn số tiền đó dành cho đạn dược, nhưng một phần dành cho việc bảo trì và thay thế thiết bị.
Thượng nghị sĩ độc lập Angus King cũng cho biết chi phí của cuộc chiến với Iran có thể gấp đôi con số mà quan chức Lầu Năm Góc ước tính. Theo ông King, cuộc xung đột Iran đã tiêu tốn của Mỹ khoảng 50 tỷ USD.
Thượng nghị sĩ King, thành viên Ủy ban Quân vụ Thượng viện, lưu ý rằng con số ước tính cao hơn sẽ đẩy chi phí chiến tranh lên khoảng “1 tỷ USD mỗi ngày” khi cuộc xung đột đã kéo dài hơn 2 tháng.
“Cần phải sửa chữa rất nhiều cơ sở của Mỹ trên khắp Trung Đông bị Iran tàn phá, chưa kể đến việc bổ sung một lượng lớn đạn dược đã được sử dụng trong chiến tranh, cũng như việc triển khai hàng nghìn binh lính, tàu chiến, máy bay và tất cả các tài sản quân sự đã được triển khai đến khu vực, vì vậy đó là một con số rất lớn”, thượng nghị sĩ Mỹ nhận định.
Một số kênh truyền thông Mỹ đưa tin, chi phí của Washington cho cuộc chiến với Iran có thể lên tới gần 40-50 tỷ USD nếu tính cả chi phí xây dựng lại các cơ sở quân sự của Mỹ và thay thế các tài sản bị phá hủy.
NBC dẫn các nguồn thạo tin cho biết, các đường băng, hệ thống radar cao cấp, hàng chục máy bay, kho bãi, trụ sở chỉ huy, nhà chứa máy bay và cơ sở hạ tầng liên lạc vệ tinh của Mỹ tại Vùng Vịnh đã bị lực lượng Iran tấn công.
Iran dường như ưu tiên tấn công vào các hệ thống radar và liên lạc tại các căn cứ Mỹ ở Trung Đông, cũng như máy bay tiếp dầu, yếu tố cho phép tiêm kích Mỹ thực hiện các đòn đánh tầm xa.
Sự tàn phá của các cuộc tấn công do Iran thực hiện trải dài trên nhiều quốc gia ở Trung Đông và có thể tiêu tốn khoản tiền lớn để sửa chữa.
Danh sách dài các thiết bị tinh vi và khan hiếm bị Iran đánh trúng đã khiến các nhà phân tích lo ngại về tình trạng Mỹ bị quá tải và sử dụng nguồn lực vào những nơi có thể không tối ưu.
Đầu tháng 4, Financial Times dẫn các số liệu ước tính cho biết cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran đang khiến Washington tiêu tốn hàng trăm triệu USD mỗi ngày, trong đó khoảng 1/10 là chi phí cho các trang thiết bị quân sự bị phá hủy trong giao tranh.
Mark Cancian, cố vấn cấp cao về quốc phòng và an ninh tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), ước tính chiến dịch Iran tiêu tốn của Mỹ khoảng 500 triệu USD mỗi ngày.
Theo các chuyên gia quốc phòng, tổn thất về binh sĩ và trang bị của Mỹ vẫn tương đối nhẹ so với những cuộc chiến có mức độ không quá chênh lệch giữa 2 bên. Đã có 13 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các cuộc tấn công vào căn cứ kể từ ngày 28/2, và hơn 300 người bị thương.
Khi biểu diễn tại căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho hôm 17/5, hai tiêm kích EA-18G Growler thuộc Phi đoàn Tấn công Điện tử số 129 hải quân Mỹ đã va chạm và dính chặt với nhau, xoay vòng mất kiểm soát rồi bắt đầu rơi tự do. Cả 4 phi công đều phóng ghế thoát hiểm an toàn, không gặp nguy hiểm tính mạng.
Giới chức hải quân Mỹ đang tiến hành điều tra, chưa công bố nguyên nhân sơ bộ dẫn tới sự việc. Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ cho biết vào thời điểm xảy ra sự việc, khu vực có tầm nhìn tốt và gió giật khoảng 47 km/h.
Howard Altman, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định tai nạn có thể bắt nguồn khi hai máy bay cơ động và mất dấu nhau, khiến chiếc EA-18G thứ nhất lọt vào điểm mù dưới mũi máy bay thứ hai.
Video hiện trường cho thấy chiếc EA-18G thứ hai đang hạ độ cao và rút ngắn giãn cách khi máy bay còn lại đang kéo cao. Cả hai tổ lái dường như không phát hiện nguy hiểm cận kề, không thực hiện động tác vòng tránh nào cho đến khi xảy ra va chạm.
Đây là nguyên nhân từng dẫn đến thảm họa ở một số triển lãm hàng không khác, trong đó có vụ oanh tạc cơ B-17G va chạm với tiêm kích P-63F tại bang Texas hồi năm 2022, khiến toàn bộ 6 người trên hai máy bay thiệt mạng.
"Phân tích mô phỏng cho thấy các phi công bị hạn chế về khả năng quan sát và né tránh, do đường bay và tầm nhìn bị các bộ phận trên phi cơ che khuất", Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) cho biết trong báo cáo sau tai nạn khi đó.
Tiến sĩ Carl Morris, cựu chuyên gia từng làm việc tại Cục Số liệu Giao thông thuộc Bộ Giao thông Vận tải Mỹ, hồi năm 2025 công bố báo cáo về các vụ va chạm trên không, cho biết tổ lái có nguy cơ không phát hiện máy bay sắp đâm vào mình trong một số tình huống như tăng và hạ độ cao, hoặc bay bằng cùng độ cao với góc chéo.
Chuyên gia an toàn hàng không Jeff Guzzetti nhận định nguyên nhân là do lỗi của phi công. "Có vẻ như đó không phải trục trặc kỹ thuật. Bay sát nhau để tạo đội hình là điều rất khó, đòi phải thực hiện chính xác để tránh những sự cố như trên", ông nói.
John Cox, CEO công ty tư vấn an toàn hàng không Safety Operating Systems, lưu ý rằng trình diễn tại các triển lãm hàng không đòi hỏi trình độ cao, mọi lỗi lầm đều có thể dẫn tới thảm họa. "Bay trình diễn rất khó khăn và cho phép mắc rất ít sai sót. Tôi rất mừng vì mọi người đều an toàn", ông cho hay.
Theo chuyên gia Guzzetti, cả hai tổ bay Growler đều thoát hiểm an toàn là điều đáng kinh ngạc, do những vụ va chạm trên không thường đi kèm nguy cơ tổ lái bất tỉnh hoặc thiệt mạng ngay khi máy bay đâm vào nhau, cũng như không thể phóng ghế do máy bay bị hư hại.
"Thật ấn tượng khi chứng kiến cảnh đó. Có vẻ hai tiêm kích đã đâm vào nhau theo cách rất đặc biệt, khiến chúng vẫn nguyên vẹn và dính vào nhau. Điều đó nhiều khả năng đã cứu mạng họ", Guzzetti nói.
Đây là lần đầu căn cứ Mountain Home tổ chức sự kiện trình diễn kể từ năm 2018, thời điểm một người chơi dù lượn thiệt mạng khi biểu diễn tại đây. Tháng 9/2003, một tiêm kích F-16 gặp sự cố khi thực hiện động tác nhào lộn trên căn cứ này, phi công đưa máy bay ra khỏi khu vực đông người và phóng ghế thoát hiểm chỉ một giây trước khi máy bay chạm đất.
Có khoảng 200 triển lãm hàng không diễn ra tại Mỹ mỗi năm và các nhà tổ chức đã nỗ lực cải thiện vấn đề an toàn trong nhiều năm qua.
John Cudahy, chủ tịch kiêm CEO của Hội đồng Triển lãm Hàng không Quốc tế, cho biết trước đây trung bình mỗi năm có khoảng hai người chết tại các triển lãm hàng không của Mỹ. Con số này đã giảm xuống còn trung bình gần một trường hợp mỗi năm trong vòng một thập kỷ qua.
Lực lượng Nga không giảm các cuộc tấn công bằng UAV mà chỉ đang phân bổ lại các đòn đánh giữa UAV và tên lửa, đồng thời tiếp tục nhắm mục tiêu vào Ukraine gần như suốt ngày đêm, theo người phát ngôn Không quân Ukraine Yurii Ihnat trong chương trình phát sóng toàn quốc.
Người phát ngôn này bình luận về đánh giá của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở ở Mỹ. ISW cho rằng Nga đã bắt đầu sử dụng UAV với tần suất thấp hơn. Theo ông Ihnat, thực tế là Moscow đang ngày càng dựa nhiều hơn vào tên lửa đạn đạo, tận dụng tình trạng thiếu hụt tên lửa phòng không kéo dài của Ukraine.
Tuy nhiên, các cuộc tấn công bằng UAV không giảm. Chúng vẫn diễn ra hằng đêm và thường xuyên cả vào ban ngày. "Tôi sẽ không nói rằng số lượng các cuộc tấn công đã giảm. Điều họ thực sự đang làm hiện nay là tập trung nhiều hơn vào tên lửa đạn đạo, vì họ hiểu những khó khăn mà chúng tôi đang đối mặt liên quan đến nguồn cung tên lửa đánh chặn cho Ukraine. Nhưng họ vẫn tấn công mỗi đêm và giờ đây cả vào ban ngày. Khi đối phương đặt ra mục tiêu như vậy, UAV có thể tấn công suốt 24 giờ mỗi ngày", ông cảnh báo.
Theo ông Ihnat, tình hình vẫn rất khó khăn đối với các lực lượng của Ukraine. Sau một cuộc tấn công ban đêm với khoảng 150 UAV, Nga có thể tiếp tục phóng thêm hơn 100 UAV khác trong ngày.
Cuộc chiến giành quyền kiểm soát bầu trời diễn ra liên tục đang bào mòn cả nhân lực lẫn trang thiết bị. Vì vậy, ông nhấn mạnh rằng không có chỗ cho sự chủ quan.
"Đối phương có thể thay đổi trọng tâm các đòn tấn công, dù là sang UAV hay tên lửa. Và đừng quên các UAV chiến thuật như Lancet và Molniya. Chúng thậm chí còn không được tính vào các số liệu thống kê mà chúng tôi công bố", ông Ihnat nói.
Nga cũng đang ngày càng sử dụng nhiều UAV phản lực và đạn dược lai Banderol. Loại vũ khí này kết hợp các đặc tính của UAV và tên lửa, có thể đạt tốc độ lên tới 600km/h, gây thách thức lớn cho lá chắn phòng không Ukraine.
Ông Ihnat cho biết UAV phản lực của Nga đã được ghi nhận hoạt động trên “nhiều hướng khác nhau” và việc đánh chặn chúng ngày càng khó khăn hơn do tốc độ cao hơn đáng kể.
“Đối phương đã bắt đầu thường xuyên sử dụng đạn lảng vảng Banderol, một dạng lai giữa UAV và tên lửa. Tỷ lệ UAV phản lực đang liên tục gia tăng. Chúng tôi nhận thấy đối phương ngày càng sử dụng UAV phản lực trên nhiều hướng tác chiến", ông Ihnat nói.
Ông cho biết thêm tốc độ bay của Banderol khiến loại vũ khí này “gần tương đương một tên lửa hành trình”.
Hồi tháng 6, Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi từng cảnh báo rằng UAV phản lực có thể chiếm tới 50% tổng số UAV được Nga sử dụng trong các cuộc không kích tương lai.
Theo tình báo, tên lửa Banderol được phát triển bởi công ty Nga Kronshtadt. Phương tiện phóng chính của loại tên lửa này là UAV Orion, cũng do Kronshtadt sản xuất.
