“Một lượng lớn tàu chở dầu không tải, trong đó có những tàu lớn nhất thế giới, đang đến Mỹ ngay lúc này để lấy loại dầu và khí đốt tốt và ‘ngọt’ nhất thế giới”, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Ông cho biết Mỹ có trữ lượng dầu “nhiều hơn tổng của hai nền kinh tế dầu mỏ lớn kế tiếp cộng lại”, với chất lượng “còn cao hơn”. “Chúng tôi đang chờ các bạn. Hãy đến đây đi”, ông Trump viết, song không nêu rõ các tàu dầu đang hướng tới Mỹ đến từ những quốc gia nào.
Chưa quốc gia nào xác nhận điều tàu dầu đến Mỹ để nhập dầu, khí đốt theo thông tin của ông Trump.
Trước đó, Tổng thống Mỹ dẫn một bài đăng trên X của tài khoản Ayuso, người tự nhận là “chuyên gia về vận tải biển và hàng hóa”, với một bản đồ cho thấy nhiều tàu dầu, mỗi tàu có khả năng chở khoảng 2 triệu thùng dầu, đang hướng tới Mỹ.
“Thật thú vị khi chứng kiến làn sóng tàu dầu hướng tới Mỹ để nhập dầu thô cho những thị trường bị thiếu hụt vì eo biển Hormuz tắc nghẽn”, Ayuso viết. “Xuất khẩu dầu thô của Mỹ sắp bùng nổ”. Tài khoản này không dẫn nguồn cho thông tin mà mình đưa ra.
Ayuso tỏ ra tự hào khi bài đăng của mình được ông Trump dẫn lại. “Tôi nghĩ đây sẽ lại là một giai thoại nữa để kể cho các cháu nghe sau này, về việc tôi đã được ông Donald Trump trích dẫn gián tiếp. Quả là một hành trình khó tin kể từ ngày tôi bước chân vào ngành vận tải biển”, tài khoản này viết.
Ông Trump đưa ra thông báo trên giữa lúc phái đoàn Mỹ – Iran bước vào đàm phán tại thủ đô Islamabad, Pakistan.
Giao tranh tại Trung Đông khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, làm đảo lộn thị trường dầu mỏ toàn cầu. Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển Hormuz trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được hôm 8/4, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu hướng dẫn rõ ràng.
AFP dẫn dữ liệu hàng hải ngày 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran và phải tuân thủ một số “biện pháp kỹ thuật”. Tehran nói với các bên trung gian đàm phán rằng sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz xuống khoảng chục chiếc mỗi ngày.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải cũng nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính. Ông Trump tuần này đã phản đối Iran thu phí các tàu dầu đi qua eo biển.
Theo Turkiye Today dẫn tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ ngày 20.5, dự án này được thiết kế để bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định hơn cho các nước NATO ở Đông Âu, đồng thời giảm phụ thuộc vào vận chuyển nhiên liệu bằng đường biển. Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng đường ống có thể được triển khai nhanh hơn các phương án thay thế và tiết kiệm chi phí hơn khoảng 5 lần.
Đề xuất trên được đưa ra khi eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược kết nối các nhà sản xuất năng lượng vùng Vịnh với thị trường quốc tế, đang đối mặt rủi ro an ninh gia tăng. Căng thẳng leo thang sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2, kéo theo các đòn đáp trả từ Tehran nhắm vào Tel Aviv và các đồng minh của Washington ở vùng Vịnh, cùng việc Iran hạn chế hoạt động qua eo biển Hormuz.
Tình trạng gián đoạn tại Hormuz đang tạo hiệu ứng dây chuyền tại châu Âu, theo The Guardian. Chính phủ Anh đã nới lỏng một số lệnh trừng phạt đối với dầu thô Nga, cho phép nhập khẩu nhiên liệu máy bay và dầu diesel được tinh chế tại nước thứ ba trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao. Giấy phép thương mại có hiệu lực từ ngày 20.5, cho phép nhập khẩu vô thời hạn nhưng sẽ được xem xét định kỳ.
Động thái này đánh dấu bước điều chỉnh đáng chú ý của Anh, vốn nhiều năm qua dẫn đầu nỗ lực gây sức ép kinh tế lên Nga liên quan chiến sự Ukraine. Trước đó, Anh từng tuyên bố sẽ chặn dầu Nga được tinh chế ở nước khác nhằm hạn chế nguồn thu của Điện Kremlin.
Tại Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trong tuần này cũng gia hạn thêm 30 ngày miễn trừ trừng phạt đối với một số lô dầu Nga đang trên biển, cho rằng quyết định này nhằm tạo thêm linh hoạt trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động.
Trong khi đó, Iran tiếp tục phát tín hiệu cứng rắn. Theo Hãng tin Tasnim ngày 20.5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo: "Nếu hành động gây hấn chống lại Iran lặp lại, chiến sự sẽ mở rộng ra ngoài khu vực, với những đòn giáng mạnh mẽ ở những nơi mà đối thủ khó có thể tưởng tượng sẽ biến các người thành tro bụi".
Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19.5 nói rằng Washington có thể tấn công Iran một lần nữa nếu không đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài trong những ngày tới.
Liên quan nỗ lực hòa giải, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi ngày 20.5 lên đường đến Tehran để gặp các quan chức Iran. Đây là chuyến thăm Iran thứ 2 của ông Naqvi trong vòng một tuần, giữa lúc Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian trong nỗ lực hòa giải giữa Washington và Tehran.
"Majid Khademi đã cống hiến hàng thập kỷ phụng sự thầm lặng và tận tụy trong các lĩnh vực an ninh, tình báo và quốc phòng", Lãnh tụ Mojtaba Khamenei hôm 6/4 ra tuyên bố về lãnh đạo cơ quan tình báo của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), người thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel.
Ông Khamenei cho rằng việc Mỹ và Israel thực hiện các vụ hạ sát là minh chứng cho sự bế tắc sau "chuỗi thất bại liên tiếp" của họ. Ông gửi lời chia buồn tới gia đình và đồng đội của ông Khademi, cũng như các chỉ huy khác của tổ chức tình báo IRGC.
"Hàng ngũ chiến binh kiên trung cùng lực lượng vũ trang xả thân đã tạo nên một mặt trận sừng sững, nơi mọi thủ đoạn hay tội ác đều không thể làm lung lay lý tưởng jihad của họ", Lãnh tụ Tối cao Iran cho hay.
Ông Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi trở thành Lãnh tụ Tối cao Iran vào đầu tháng 3. Những tuyên bố của ông đều được đưa ra dưới dạng văn bản.
Ông Khademi được bổ nhiệm làm người đứng đầu tổ chức tình báo vào tháng 6 năm ngoái sau khi người tiền nhiệm Mohammad Kazemi qua đời trong cuộc chiến 12 ngày giữa Iran và Israel. Khademi thiệt mạng trong cuộc không kích do Israel thực hiện vào rạng sáng 6/4.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, cáo buộc ông Khademi "chịu trách nhiệm trực tiếp" về cái chết của thường dân Israel, đồng thời là "một trong ba chỉ huy cấp cao nhất" trong IRGC.
Từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, Israel đã lần theo dấu vết và liên tiếp hạ sát các quan chức cấp cao Iran, giáng đòn vào hệ thống an ninh nước này.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố họ có cấu trúc chính trị vững chắc, nên việc Israel hạ sát các quan chức cấp cao không thể "giáng đòn chí mạng".
