Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm chuyên gia tại Đại học California, San Francisco (UCSF, Mỹ), dựa trên việc xây dựng bản đồ chi tiết về nhau thai và tử cung trong suốt quá trình mang thai.
Thông qua việc phân tích khoảng 1,2 triệu tế bào từ tuần thứ 5 – 39 của thai kỳ, nhóm nghiên cứu đã phát hiện một dạng tế bào chưa từng được mô tả trước đây, theo trang LiveScience ngày 9-4.
Loại tế bào này không tồn tại trong tử cung ngoài thời kỳ mang thai, mà chỉ xuất hiện khi cơ thể người mẹ bắt đầu thích nghi để nuôi dưỡng phôi thai.
Các nhà khoa học cho biết những tế bào này nằm ở khu vực quan trọng nơi nhau thai kết nối với hệ tuần hoàn của người mẹ.
Chúng đóng vai trò như một “gờ giảm tốc”, giúp kiểm soát mức độ xâm nhập của tế bào thai vào thành tử cung – một quá trình cần được điều chỉnh rất chính xác để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh.
Nếu quá trình này diễn ra không đúng mức (thâm nhập không đủ sâu hoặc quá sâu), nó có thể dẫn đến các biến chứng như tiền sản giật hoặc nhau cài răng lược.
Một điểm đáng chú ý khác là các tế bào mới này mang các thụ thể phản ứng với cannabinoid – các hợp chất có trong cần sa cũng như do cơ thể tự sản sinh.
Điều này có thể góp phần giải thích vì sao việc sử dụng cần sa trong thai kỳ liên quan đến các nguy cơ như giảm lưu lượng máu đến nhau thai, thiếu oxy cho thai nhi, sinh non hoặc trẻ sơ sinh nhẹ cân.
Tuy nhiên các nhà khoa học nhấn mạnh đây chỉ là một trong nhiều yếu tố cần tiếp tục nghiên cứu.
Ngoài ra nghiên cứu còn kết hợp dữ liệu di truyền để xác định những loại tế bào dễ bị ảnh hưởng bởi các biến thể gene liên quan đến biến chứng thai kỳ.
Điều này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn cơ chế bệnh lý và có thể mở đường cho các phương pháp điều trị nhắm trúng mục tiêu trong tương lai.
Dù mang lại nhiều dữ liệu quan trọng, nhóm nghiên cứu cho biết đây mới chỉ là bước khởi đầu. Các nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung so sánh giữa thai kỳ khỏe mạnh và thai kỳ có biến chứng, nhằm làm rõ hơn vai trò của loại tế bào mới này trong sức khỏe sinh sản.
Nguồn: https://tuoitre.vn/phat-hien-loai-te-bao-moi-chi-xuat-hien-trong-thai-ky-20260410111615009.htm
Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn, tại hội nghị khoa học kỹ thuật 2026 của Tập đoàn Y khoa Sài Gòn ngày 4/7, cho biết trí tuệ nhân tạo và công nghệ số là những lĩnh vực đang định hình tương lai y học. Theo các chuyên gia, cùng với những cơ hội mới trong chẩn đoán và điều trị, lối sống số cũng kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe cần được quan tâm, trong đó có bệnh lý mắt.
BS.CK2 Trương Công Minh, Phó chủ tịch Hội Laser Y học và Laser Ngoại khoa TP HCM, Giám đốc điều hành Bệnh viện Mắt Sài Gòn Lê Thị Riêng, cho biết khô mắt hiện là một trong những vấn đề phổ biến nhất ở người trẻ, đặc biệt nhóm làm việc văn phòng.
"Người trẻ hiện nay sử dụng máy tính, điện thoại gần như suốt ngày. Khi tập trung nhìn màn hình, tần suất chớp mắt giảm đáng kể, khiến mắt dễ khô hơn", bác sĩ nói.
Thông thường, chớp mắt giúp dàn đều lớp phim nước mắt trên bề mặt nhãn cầu, đóng vai trò bôi trơn, bảo vệ và nuôi dưỡng giác mạc. Khi tần suất chớp mắt giảm, lớp phim này nhanh chóng mất ổn định. Bên cạnh đó, môi trường điều hòa, quạt gió hoặc không khí hanh khô cũng làm nước mắt bốc hơi nhanh hơn, khiến tình trạng khô mắt nặng thêm.
Các biểu hiện thường gặp gồm cộm rát, xốn mắt, cảm giác như có dị vật trong mắt, đỏ mắt nhẹ, nhìn mờ thoáng qua hoặc nhanh mỏi mắt khi đọc sách, làm việc trước màn hình. Nhiều người chủ quan vì triệu chứng ban đầu khá mơ hồ.
Hiện không ít người có thói quen tự mua nước mắt nhân tạo khi thấy khó chịu ở mắt. Theo bác sĩ Minh, điều này có thể phù hợp với trường hợp khô mắt nhẹ nhưng không nên lạm dụng. Nếu khô mắt kéo dài hoặc triệu chứng nặng, người bệnh nên đi khám để được chỉ định loại thuốc phù hợp.
Khô mắt cũng dễ bị nhầm với một số bệnh lý khác như viêm kết mạc, viêm bờ mi hoặc rối loạn tuyến tiết dầu ở mi mắt. Một số rối loạn nội tiết cũng có thể làm thay đổi chất lượng phim nước mắt, khiến mắt khô kéo dài.
Tại hội nghị, TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho rằng y tế hiện đại không chỉ tập trung vào điều trị mà cần đẩy mạnh dự phòng, phát hiện sớm và quản trị chất lượng bằng dữ liệu, bằng chứng khoa học. Điều quan trọng không chỉ là chữa bệnh mà còn là nhận diện nguy cơ sớm và xây dựng thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động.
Để phòng ngừa các bệnh lý mắt, bác sĩ khuyến cáo dân văn phòng nên áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ sau 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn vào một vật cách xa khoảng 20 feet (khoảng 6 m) trong ít nhất 20 giây. Việc chuyển tầm nhìn từ gần sang xa giúp mắt thư giãn, đồng thời kích thích chớp mắt nhiều hơn, hạn chế bốc hơi nước mắt. Ngoài ra, nên tránh để quạt hoặc máy lạnh thổi trực tiếp vào mắt, điều chỉnh nhiệt độ phòng hợp lý và duy trì độ ẩm môi trường.
Phần lớn trường hợp khô mắt nhẹ chỉ gây khó chịu, ảnh hưởng khả năng tập trung và hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, nếu không điều trị, tình trạng nặng có thể gây tổn thương giác mạc.
Bác sĩ Minh cảnh báo khô mắt kéo dài có thể làm giảm thị lực tạm thời, thậm chí gây viêm hoặc loét giác mạc trong những trường hợp nặng, đặc biệt ở người có tình trạng hở mi khi ngủ. Nếu mắt khô nhiều đến mức nhìn không rõ hoặc đau rát kéo dài, người bệnh cần được thăm khám sớm.
Tin Gốc: Vnexpress
Nằm trong phòng lọc máu Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo ngày 6/5, bà Minh cảm giác "như được trở về" sau hơn một thập kỷ rời đảo chữa bệnh. Với bà, đây không chỉ là buổi lọc máu định kỳ, mà còn khép lại quãng thời gian dài bán nhà để vào đất liền chạy thận duy trì sự sống.
Là quần đảo nằm ngoài khơi Nam Bộ, Côn Đảo cách trung tâm TP HCM khoảng 230 km đường chim bay. Trước đây, để tiếp cận bệnh viện tuyến cuối, người bệnh chỉ có hai lựa chọn là đi máy bay với chi phí đắt đỏ hoặc lênh đênh nhiều giờ trên tàu biển rồi tiếp tục di chuyển bằng xe khách đến TP HCM. Khoảng cách xa xôi khiến những bệnh nhân phải chạy thận một tuần ba lần gần như không thể bám trụ lại đảo.
Năm 2014, khi chuẩn bị nghỉ hưu ở tuổi 54, bà Minh khám sức khỏe và bàng hoàng nhận kết quả suy thận mạn giai đoạn cuối. Từ những triệu chứng mệt mỏi tưởng là bệnh tim, bà buộc phải mổ cầu tay, bắt đầu chuỗi ngày gắn chặt với máy lọc máu. Không thể liên tục đi lại giữa đảo và đất liền, bà đành rời nơi mình gắn bó từ năm 1984, thời còn là thanh niên xung phong ra xây dựng Côn Đảo. Để lại hai người con đang làm việc tại đảo, vợ chồng bà vào TP HCM thuê trọ chạy thận suốt 5 năm.
Chi phí sinh hoạt và điều trị nơi đất khách dần cạn kiệt tài chính gia đình. Bà ngậm ngùi bán căn nhà ở Côn Đảo. Thời điểm đó du lịch chưa phát triển, giá nhà còn thấp, số tiền bán nhà không đủ mua nhà ở TP HCM, vợ chồng bà đành về Tân An, Long An (nay thuộc Tây Ninh) mua đất cất nhà.
Từ đó, mỗi tuần 3 ngày, chồng bà lại chở vợ vượt 50 km từ Tân An đến Bệnh viện Thống Nhất chạy thận, mất hơn 2 tiếng di chuyển. Con trai lớn cũng nghỉ việc tại cơ quan nhà nước ở Côn Đảo, vào đất liền tìm việc để tiện chăm sóc mẹ lúc đau ốm.
Hành trình chạy chữa nhiều lần chạm mặt tử thần. Có lần, bà Minh bị đột quỵ ngay trong lúc chạy thận, hôn mê suốt 3 tuần. May mắn hồi phục không để lại di chứng nặng, nhưng hai chân yếu đi khiến bà phải gắn bó với xe lăn. Dù vậy, mong muốn được trở lại Côn Đảo - nơi người con trai thứ hai và các cháu đang sinh sống, cùng nhiều kỷ niệm suốt thời tuổi trẻ - chưa bao giờ nguôi ngoai.
Giấc mơ hồi hương của bà Minh thành hiện thực khi Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo chính thức vận hành hệ thống chạy thận nhân tạo. Nếu trước kia phải mất hơn 2 tiếng di chuyển, nay bà chỉ cần đi chưa tới 2 km để đến phòng lọc máu.
PGS.TS.BS Nguyễn Bách, Trưởng khoa Nội thận Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất, cho biết tổng thời gian chuẩn bị để đưa hệ thống vào hoạt động chỉ vỏn vẹn 20 ngày - một kỷ lục. Thông thường, nhanh nhất cũng mất khoảng 6 tháng do yêu cầu khắt khe về xử lý nước và nhân lực chuyên môn.
Để triển khai kỹ thuật này, ngoài hệ thống thiết bị đạt chuẩn châu Âu, Bệnh viện Thống Nhất cử một êkíp luân phiên túc trực tại Côn Đảo trong 6 tháng, đồng thời đào tạo chuyển giao kỹ thuật cho hai êkíp y bác sĩ địa phương. Ngay ngày đầu vận hành, ngoài bà Minh, hệ thống còn phục vụ hai bệnh nhân khác đang chạy thận nhiều năm nay, đăng ký ra đảo vừa điều trị vừa thăm nhà.
BS.CK2 Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo, cho biết việc triển khai thành công hệ thống lọc máu là bước ngoặt giúp giải tỏa nỗi trăn trở kéo dài nhiều năm của y tế tuyến đảo. Với đội ngũ y bác sĩ nơi đây, điều mong mỏi nhất là đưa được bệnh nhân suy thận trở về điều trị ngay tại quê nhà, thay vì tiếp tục cảnh ly hương để duy trì sự sống. Hiện Côn Đảo có 4 bệnh nhân đang chạy thận định kỳ tại Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Vũng Tàu.
Theo lãnh đạo trung tâm, việc duy trì chạy thận trên đảo đối mặt nhiều rào cản hơn đất liền, từ đảm bảo hệ thống nước RO, vật tư tiêu hao mùa biển động đến chống ăn mòn thiết bị trong môi trường muối mặn hay đấu thầu số lượng ít. Để giải quyết khó kăn ban đầu, Bệnh viện Thống Nhất đã hỗ trợ toàn bộ thuốc men và vật tư thiết yếu ra đảo. Nhờ quá trình đào tạo bài bản, đội ngũ y bác sĩ tại chỗ đã tự tin làm chủ kỹ thuật, sẵn sàng mở rộng công suất phục vụ người dân và khách du lịch.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng đánh giá đây là dấu mốc đặc biệt với ngành y tế thành phố và người dân Côn Đảo, chính thức chấm dứt cảnh nhiều bệnh nhân suy thận phải ly hương, thuê trọ, chia cắt gia đình để duy trì sự sống. Việc làm chủ kỹ thuật chạy thận không chỉ giúp người dân bám đảo, mà còn mở ra tiềm năng du lịch y tế. Những bệnh nhân suy thận ở nhiều địa phương có thể an tâm đến Côn Đảo du lịch, nghỉ dưỡng mà không lo gián đoạn điều trị.
Côn Đảo, trước thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nay là đặc khu của TP HCM, đang được tăng cường đầu tư y tế nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Từ tháng 9/2025, Sở Y tế TP HCM luân phiên bác sĩ từ các bệnh viện lớn ra công tác tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo. Nhờ đó, trung tâm từng bước làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, xử trí hiệu quả nhiều ca bệnh phức tạp ngay tại đảo, giảm đáng kể các trường hợp phải chuyển viện bằng tàu hoặc trực thăng.
Tin Gốc: Vnexpress
Lúc 9h, tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân chen nhau tới khám bệnh miễn phí.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải, Phó giám đốc điều hành trạm y tế phường, cho biết trạm phối hợp bệnh viện Ung bướu TP HCM và Đa khoa Phạm Ngọc Thạch để tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lao, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), có 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Lúc 9h, tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân chen nhau tới khám bệnh miễn phí.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải, Phó giám đốc điều hành trạm y tế phường, cho biết trạm phối hợp bệnh viện Ung bướu TP HCM và Đa khoa Phạm Ngọc Thạch để tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lao, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), có 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Bà Nguyễn Thị Lệ Tuyết 66 tuổi, phường Tăng Nhơn Phú, được tình nguyện viên đẩy xe đến các phòng khám.
Kể từ lần bị tai biến cách đây 6 năm, đây là lần đầu bà được khám kỹ lưỡng như vậy. Bà hiện nghỉ hưu, không có thu nhập nên thường có triệu chứng thì chỉ ra nhà thuốc. "Bác sĩ nói sức khỏe tạm ổn có khối u nhỏ ở phổi nhưng chưa có dấu hiệu, cần phải khám chuyên sâu hơn", bà nói.
Đến khoảng 10h, vẫn còn đông người xếp hàng chờ khám tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh.
Bà Nguyễn Thị Lệ Tuyết 66 tuổi, phường Tăng Nhơn Phú, được tình nguyện viên đẩy xe đến các phòng khám.
Kể từ lần bị tai biến cách đây 6 năm, đây là lần đầu bà được khám kỹ lưỡng như vậy. Bà hiện nghỉ hưu, không có thu nhập nên thường có triệu chứng thì chỉ ra nhà thuốc. "Bác sĩ nói sức khỏe tạm ổn có khối u nhỏ ở phổi nhưng chưa có dấu hiệu, cần phải khám chuyên sâu hơn", bà nói.
Đến khoảng 10h, vẫn còn đông người xếp hàng chờ khám tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú khám bệnh cho 300 người dân trong khu vực, chủ yếu là người cao tuổi và có hoàn cảnh khó khăn. Từ sáng sớm mọi người ngồi chờ trước sảnh trạm, chờ gọi tên và làm thủ tục khám. Hơn 70 bác sĩ của hai bệnh viện tham gia khám, tầm soát cho người dân.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú khám bệnh cho 300 người dân trong khu vực, chủ yếu là người cao tuổi và có hoàn cảnh khó khăn. Từ sáng sớm mọi người ngồi chờ trước sảnh trạm, chờ gọi tên và làm thủ tục khám. Hơn 70 bác sĩ của hai bệnh viện tham gia khám, tầm soát cho người dân.
Người dân được đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, lấy mẫu xét nghiệm... trước khi khám chuyên sâu.
Người dân được đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, lấy mẫu xét nghiệm... trước khi khám chuyên sâu.
Trạm y tế chia thành nhiều phòng để đo đường huyết, siêu âm, chụp X-quang, lấy mẫu xét nghiệm, khám phụ khoa.
Trạm y tế chia thành nhiều phòng để đo đường huyết, siêu âm, chụp X-quang, lấy mẫu xét nghiệm, khám phụ khoa.
Tại phòng đo hô hấp ký, bà Tú Khánh được bác sĩ thăm dò chức năng phổi không xâm lấn. Nhà ở gần trạm y tế, cụ bà 72 tuổi tự đạp xe tới để được khám bệnh miễn phí.
"Trước giờ tôi chủ yếu đi bệnh viện để lấy thuốc trị tiểu đường thôi, chưa được tầm soát các bệnh khác, hy vọng sức khỏe vẫn ổn", bà nói.
Tại phòng đo hô hấp ký, bà Tú Khánh được bác sĩ thăm dò chức năng phổi không xâm lấn. Nhà ở gần trạm y tế, cụ bà 72 tuổi tự đạp xe tới để được khám bệnh miễn phí.
"Trước giờ tôi chủ yếu đi bệnh viện để lấy thuốc trị tiểu đường thôi, chưa được tầm soát các bệnh khác, hy vọng sức khỏe vẫn ổn", bà nói.
Cách đó khoảng 14 km, tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh cũng đông đúc người cao tuổi tới khám. Trạm thực hiện khám tuần soát bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp và đái tháo đường cho 100 người dân.
Cách đó khoảng 14 km, tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh cũng đông đúc người cao tuổi tới khám. Trạm thực hiện khám tuần soát bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp và đái tháo đường cho 100 người dân.
Như nhiều trạm y tế khác, người dân cũng được tiến hành các bước thăm khám căn bản như lấy máu, đo huyết áp, tim mạch, cân nặng, tiền sử bệnh...
"Nhiều năm tôi không đi khám bệnh, cứ đau ốm tự đi mua thuốc, nay có đợt khám miễn phí nên mong chờ lắm", bà Hứa Tuyết Thanh 51 tuổi, nói.
Như nhiều trạm y tế khác, người dân cũng được tiến hành các bước thăm khám căn bản như lấy máu, đo huyết áp, tim mạch, cân nặng, tiền sử bệnh...
"Nhiều năm tôi không đi khám bệnh, cứ đau ốm tự đi mua thuốc, nay có đợt khám miễn phí nên mong chờ lắm", bà Hứa Tuyết Thanh 51 tuổi, nói.
Tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân mất khoảng một tiếng để xong các bước khám, tầm soát, xét nghiệm. Mỗi người khi ra về được tặng một phần quà cùng tiền, tổng giá trị khoảng 400.000 đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thông qua hoạt động này, người dân được khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý, được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý sức khỏe và chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Đồng thời, dữ liệu khám được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, góp phần từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ công tác quản lý sức khỏe toàn dân.
Tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân mất khoảng một tiếng để xong các bước khám, tầm soát, xét nghiệm. Mỗi người khi ra về được tặng một phần quà cùng tiền, tổng giá trị khoảng 400.000 đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thông qua hoạt động này, người dân được khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý, được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý sức khỏe và chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Đồng thời, dữ liệu khám được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, góp phần từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ công tác quản lý sức khỏe toàn dân.
Quỳnh Trần - Thanh Tùng
Nguồn: https://vnexpress.net/hang-tram-nguoi-dan-tp-hcm-xep-hang-cho-kham-benh-mien-phi-5058720.html