Sáng 19/5, chị Vũ Thị Phượng, 47 tuổi, ở ngõ 12 phố Chính Kinh, phường Thanh Xuân bọc kín tóc bằng mũ nilon y tế, đội nón, khoác áo chống nắng, đeo găng tay và khẩu trang để làm việc trong nhà.
“Cả vùng này bụi mù mịt, chỉ cần để đầu trần một lúc là tóc khô cứng, sờ lên mặt thấy toàn sạn cát, mắt cay xè”, chị Phượng nói.
Ngôi nhà của gia đình chị đã bị giải tỏa để phục vụ dự án đường Vành đai 2,5. Chị thuê ngôi nhà ba tầng cách chỗ ở cũ vài bước chân để giữ khách quen dịch vụ giặt là, may vá.
Nhiều nhà trong ngõ 12 đã quây bạt kín mặt tiền hoặc đóng chặt cửa kính, chèn giấy, giẻ, xốp vào những khe hở để chống bụi. Nhà chị Phượng không thể làm vậy vì còn mở cửa kinh doanh. Kết quả là bụi phủ khắp ngóc ngách. Cứ khoảng 30 phút chị lấy giẻ ướt lau mặt bàn, máy móc. “Chỉ cần ra ngoài vài tiếng về bụi lại phủ trắng xóa”, chị nói. Trước sân, 6 chiếc máy giặt, sấy được trùm bạt kín để tránh bụi chui vào động cơ. Thỉnh thoảng, chị lại kiểm tra phòng chập cháy do máy quá nóng.
Dù ở trong nhà và bảo hộ kín mít, mỗi ngày chị Phượng vẫn phải tắm nhiều lần bởi “ngứa không chịu được”. Cả nhà không thể ăn cơm ở phòng khách vì bụi. Việc nấu nướng phải canh những khung giờ công trường nghỉ giải lao, tránh đất cát rơi vào thức ăn.
“Chúng tôi ủng hộ việc giải phóng mặt bằng và cải tạo diện mạo đô thị, song mong cơ quan chức năng có giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, tránh để người dân mỏi mòn ngóng mưa cho đỡ bụi”, chị Phượng nói.
Theo thống kê, khoảng 700 hộ dân đoạn đường Ngụy Như Kon Tum – Chính Kinh – Nguyễn Trãi đang chịu tác động kép từ các dự án hạ tầng thuộc phường Thanh Xuân. Bên cạnh việc phá dỡ dứt điểm mặt bằng đường Vành đai 2,5, nhiều tuần qua, một phần đường Nguyễn Trãi hướng đi Hà Đông cũng rào tôn thi công hệ thống cống thoát nước chống ngập, gây bụi bẩn.
Cùng chung cảnh ngộ, chị Thanh Hương, 46 tuổi, ở phố Nguyễn Trãi, đóng chặt cửa suốt hai tuần. Chị bật máy lọc không khí, lau sàn 4-5 lần mỗi ngày. Quần áo phơi trên sân thượng cũng có một lớp bụi mịn bao phủ bên ngoài. “Giũ một cái là có lớp bụi trắng xóa bay ra”, chị Hương nói.
Đại diện tổ dân phố số 14, phường Thanh Xuân cho biết, toàn tổ có hơn 500 hộ, trong đó có 61 gia đình thuộc diện giải tỏa dự án Vành đai 2,5. Người dân đồng thuận với chính sách của thành phố, di dời nhanh chóng. Tuy nhiên, quá trình tháo dỡ công trình thiếu biện pháp che chắn, xịt nước chống bụi, gây ô nhiễm nặng.
Hà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng cho 1.428 dự án, mở các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, khu đô thị mới. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30/6 đối với ba cầu vượt sông Hồng (Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát) cùng các đoạn còn lại của Vành đai 2,5.
Chỉ thị số 08 của UBND thành phố Hà Nội cho biết đang triển khai đồng loạt nhiều công trình hạ tầng, giao thông quy mô lớn. Tuy nhiên việc thi công thiếu đồng bộ, chưa khoa học cùng công tác hoàn trả mặt bằng chậm trễ đã gây mất mỹ quan, phát tán bụi bẩn, tiếng ồn. Nhiều chủ đầu tư, nhà thầu chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và du khách.
Để khắc phục, UBND thành phố giao Sở Xây dựng tăng cường giám sát, xử lý nghiêm vi phạm về vệ sinh môi trường và trách nhiệm hoàn trả hạ tầng. Sở Nông nghiệp và Môi trường cập nhật chất lượng không khí, phát cảnh báo tại khu vực tập trung nhiều công trình để chủ động kiểm soát bụi. Công an thành phố tăng cường tuần tra, áp dụng công nghệ để “phạt nguội” phương tiện vận chuyển vật liệu không che chắn. Các đơn vị vệ sinh môi trường tăng cường quét hút, dùng xe chuyên dụng rửa đường và dập bụi vào khung giờ thấp điểm, trước 6h sáng hàng ngày, tránh ùn tắc.
Lãnh đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư – Hạ tầng của một phường (đề nghị không nêu tên) tại Hà Nội cho biết đơn vị đang yêu cầu nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, xử lý dứt điểm từng hạng mục như che chắn, lắp lưới, bố trí hệ thống phun sương và tưới nước dập bụi. Toàn bộ phương tiện chở vật liệu, đất thải phải rửa sạch bánh, gầm xe trước khi di chuyển ra ngoài, nghiêm cấm làm rơi vãi bùn đất ra đường công cộng.
Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường nhận định, nhiều công trình đang bỏ ngỏ công tác bảo vệ môi trường. Ngoài bụi thô, hoạt động đập phá bê tông phát tán lượng lớn bụi mịn PM2.5, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí toàn thành phố và sức khỏe của người dân.
Theo chuyên gia, thành phố có yêu cầu các công trường xây dựng phải áp dụng biện pháp kiểm soát bụi nghiêm ngặt; phế thải che kín; công trình quy mô trên một hecta phải lắp hệ thống giám sát bụi và camera theo dõi. Tuy nhiên, việc triển khai chưa đạt hiệu quả.
“Chúng ta dường như quá cuốn vào tiến độ giải tỏa, vô tình bỏ quên nhiệm vụ bảo vệ môi trường”, ông Tùng nói.
Nhờ sự phối hợp đa chuyên khoa cùng chiến lược điều trị sát sao, các bác sĩ tại Vinmec Hải Phòng đã kiểm soát thành công ca bệnh phức tạp ở bệnh nhân cao tuổi.
Ca "bệnh chồng bệnh" nguy cơ tử vong cao ở bệnh nhân 93 tuổi
Bà Trịnh Thị Tuệ (93 tuổi, Hải Phòng) được gia đình đưa tới Vinmec Hải Phòng cấp cứu trong tình trạng khó thở tăng nhanh, phù toàn thân, tiểu rất ít và mệt lả.
Theo người nhà bệnh nhân, bà Tuệ có tiền sử đái tháo đường hơn 30 năm. Khoảng 5 năm trở lại đây, sức khỏe giảm sút khi xuất hiện thêm suy thận mạn, tăng huyết áp, gút mạn, rối loạn mỡ máu và thiếu máu kéo dài.
Năm 2022, bệnh nhân được ThS.BS Vũ Thị Duyên - bác sĩ Nội tiết trực tiếp theo dõi, điều trị tại Vinmec Hải Phòng. Nhờ kiểm soát tốt đường huyết và các bệnh lý nền, sức khỏe của bệnh nhân duy trì tương đối ổn định trong nhiều năm. Vì vậy, khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, gia đình tiếp tục đưa bệnh nhân tới Vinmec Hải Phòng để điều trị.
Tuy nhiên, hai ngày trước nhập viện, bệnh nhân xuất hiện tình trạng khó thở tăng nhanh, phù toàn thân và tiểu ít xuất hiện rõ rệt. Khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ đánh giá đây là tình trạng rất nặng do nhiều cơ quan quan trọng cùng lúc mất bù. Bệnh nhân có biểu hiện suy tim nặng, suy giảm chức năng thận nghiêm trọng, thiếu máu, rối loạn điện giải và viêm phổi tiến triển.
Các xét nghiệm ghi nhận chỉ số chức năng thận tăng cao, tăng kali máu - tình trạng có nguy cơ gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm - cùng chỉ số phản ánh suy tim tăng mạnh. Trong khi đó, chẩn đoán hình ảnh cho thấy, bệnh nhân có tràn dịch màng phổi hai bên, tổn thương viêm lan tỏa tại phổi, xẹp một phần đáy phổi trái và ít dịch quanh tim.
Đáng chú ý, hệ thống siêu âm và chẩn đoán hình ảnh tại giường đã giúp ê-kíp nhanh chóng đánh giá tình trạng tim, phổi và mức độ ứ dịch ngay khi nhập viện mà không cần di chuyển bệnh nhân nhiều. Đây là yếu tố quan trọng với người bệnh lớn tuổi, thể trạng yếu và nguy cơ suy hô hấp tiến triển nhanh.
Theo BSCKII Trần Văn Quý, Trưởng khoa Khám bệnh & Nội khoa, đây là ca bệnh có mức độ điều trị rất phức tạp do nhiều bệnh lý tương tác và làm nặng lẫn nhau.
"Suy tim khiến dịch ứ lại trong phổi gây khó thở và suy hô hấp. Trong khi đó, suy thận làm cơ thể không đào thải được dịch và kali, khiến tình trạng quá tải tuần hoàn nặng hơn. Viêm phổi tiếp tục làm giảm oxy máu. Với bệnh nhân 93 tuổi, khả năng dự trữ chức năng cơ quan rất thấp nên nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong rất lớn", bác sĩ phân tích.
Phối hợp đa chuyên khoa để kiểm soát đồng thời tim, thận và hô hấp
Trước nguy cơ suy đa cơ quan tiến triển nhanh, Vinmec Hải Phòng đã kích hoạt hội chẩn đa chuyên khoa giữa Nội tiết, Nội khoa, Tim mạch và Hồi sức cấp cứu để xây dựng chiến lược điều trị tối ưu cho người bệnh.
Ê-kíp điều trị gồm ThS.BS Vũ Thị Duyên (Khoa Nội tiết), BSCKII Trần Văn Quý (Trưởng khoa Khám bệnh & Nội khoa) và ThS.BS Bùi Tiến Đạt (Khoa Hồi sức cấp cứu).
Theo các bác sĩ, điều trị bệnh nhân cao tuổi đa bệnh nền không thể tiếp cận theo từng bệnh lý riêng lẻ mà phải đánh giá tổng thể toàn trạng người bệnh trong từng thời điểm.
Nếu sử dụng thuốc lợi tiểu mạnh để giảm gánh nặng cho tim có thể khiến chức năng thận xấu đi nhanh chóng. Ngược lại, nếu kiểm soát lượng dịch không phù hợp, bệnh nhân có nguy cơ phù phổi cấp và suy hô hấp nặng hơn. Trong khi đó, rối loạn điện giải và đường huyết ở người lớn tuổi luôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Bệnh nhân được triển khai đồng thời nhiều biện pháp điều trị chuyên sâu như hỗ trợ thở oxy, sử dụng thuốc lợi tiểu kiểm soát tình trạng ứ dịch, điều trị kháng sinh viêm phổi, kiểm soát đường huyết chặt chẽ và theo dõi sát chức năng tim, thận cũng như điện giải.
Trong suốt quá trình điều trị, hệ thống siêu âm và chẩn đoán tại giường tiếp tục hỗ trợ bác sĩ theo dõi diễn biến dịch màng phổi, tình trạng phổi và đáp ứng điều trị theo thời gian thực để điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Theo ThS.BS Vũ Thị Duyên, điều trị người bệnh lớn tuổi đa bệnh nền đòi hỏi bác sĩ không chỉ kiểm soát bệnh cấp tính, mà còn phải cân bằng toàn bộ chức năng cơ quan.
"Người bệnh tuổi cao thường không còn nhiều khả năng dự trữ chức năng cơ quan, chỉ cần một bệnh lý mất kiểm soát có thể kéo theo hàng loạt cơ quan khác suy sụp. Vì vậy, điều quan trọng nhất là theo dõi sát diễn biến bệnh, cá thể hóa điều trị và phối hợp đa chuyên khoa để đưa ra quyết định phù hợp trong từng thời điểm", bác sĩ cho biết.
Sau thời gian điều trị tích cực, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt: Hết khó thở, giảm hoàn toàn phù toàn thân, không còn đau ngực, không xuất hiện cơn hạ đường huyết và các chỉ số dần ổn định. Khi xuất viện, bệnh nhân tỉnh táo, sinh hiệu ổn định và có thể sinh hoạt trở lại.
Thành công của ca bệnh cho thấy năng lực điều trị các trường hợp nội khoa phức tạp tại Vinmec Hải Phòng, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân cao tuổi đa bệnh nền - nhóm đối tượng có nguy cơ biến chứng và tử vong rất cao nếu không được theo dõi và can thiệp kịp thời.
Giữa tháng 4, khoảng 20 người trẻ ngồi trong phòng họp ở Thượng Hải để tham gia tọa đàm về các ý tưởng khởi nghiệp. Sự kiện do Karen Dai, người sáng lập nền tảng hỗ trợ khởi nghiệp SoloNest, tổ chức.
Mô hình khởi nghiệp "công ty một người" từng thịnh hành ở Thung lũng Silicon, nay lan rộng tại Trung Quốc. Làn sóng này được thúc đẩy khi chính quyền các thành phố cam kết tài trợ hàng triệu USD để tự chủ công nghệ. "Công ty một người là sản phẩm của kỷ nguyên AI", Dai nói.
Theo bà, việc tự điều hành doanh nghiệp trước đây rất khó khăn, nhưng khả năng hỗ trợ của AI hiện nay đã hạ thấp rào cản.
Nhiều năm qua, mạng xã hội Trung Quốc liên tục tranh luận về "lời nguyền tuổi 35", thuật ngữ ám chỉ việc nhân viên của các công ty công nghệ bị đào thải khi bước vào độ tuổi này. "Ở tuổi 35, dường như có một ranh giới vô hình. Công ty sẽ đánh giá lại xem ai phù hợp hơn để ở lại", Dai cho biết.
Để tránh rủi ro, nhiều người chọn cách làm chủ. Wang Tianyi, 26 tuổi, cựu quản lý sản phẩm của một công ty Internet, hiện kiếm 5.800 USD mỗi tháng nhờ làm video quảng cáo bằng AI. "Nhờ công nghệ, các công ty một người có lợi thế lớn về hiệu suất", Wang nói.
Wei Xin, 34 tuổi, ở Thượng Hải sớm nhận ra công việc đánh giá tài liệu tại một công ty tư vấn nước ngoài sẽ bị AI thay thế. Cô học cách dùng Google Gemini, tự tạo phiên bản kỹ thuật số và chuyển sang làm sáng tạo nội dung. "Nếu không tiếp cận và sử dụng AI, tôi sẽ sớm bị đào thải", Wei, người từng du học tại Mỹ cho biết.
Chính quyền các địa phương tại Trung Quốc đang hỗ trợ mô hình kinh doanh này, thường gọi là OPC (One-person company).
Tháng 11/2025, thành phố Tô Châu cam kết đào tạo hơn 10.000 nhân tài OPC vào năm 2028 và rót khoảng 100 triệu USD vào các lĩnh vực robot, chăm sóc sức khỏe. Tháng trước, thành phố Thành Đô cũng thông báo trợ cấp khoảng 2.800 USD cho sinh viên tốt nghiệp thành lập công ty một người sử dụng AI.
Ông Kyle Chan, nghiên cứu viên Viện Brookings, đánh giá các biện pháp này là chất xúc tác giúp doanh nghiệp nhỏ cất cánh. Theo ông, tài trợ cho OPC là giải pháp chi phí thấp nhằm giải quyết tình trạng thất nghiệp, khi 1/6 lao động trẻ Trung Quốc (16 đến 24 tuổi) đang thất nghiệp.
Chủ tịch Alibaba.com Kuo Zhang cho biết khoảng 30-40% khách hàng của nền tảng thương mại điện tử này hiện là "doanh nhân độc lập". Hãng vừa ra mắt Accio Work, một trợ lý AI thiết kế riêng cho các doanh nghiệp nhỏ. Công cụ có 10 triệu người dùng hàng tháng này giúp quản lý dịch vụ khách hàng, tuân thủ thuế, tiếp thị và hậu cần.
Tuy nhiên, bài toán khó nhất của các doanh nghiệp mới vẫn là làm thế nào để bán được sản phẩm và tạo lợi nhuận. Dai nhận định giới trẻ đang đầu tư vào các kế hoạch dự phòng. Họ tự hỏi liệu có thể dùng AI để làm chủ cuộc sống và theo đuổi đam mê thay vì chật vật xin việc tại các tập đoàn.
Thêm vào đó, bức tranh khởi nghiệp không phải lúc nào cũng mang màu hồng. Theo dữ liệu từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), khoảng 70% các nhà sáng lập độc lập thất bại trong hai năm đầu tiên, cao gần gấp đôi so với các dự án có nhóm đồng sáng lập (40%). Sự kiệt quệ tâm lý khi phải tự đưa ra mọi quyết định, cùng với việc khó gọi vốn từ các quỹ đầu tư là những rào cản lớn nhất khiến nhiều 'công ty một người' sớm sụp đổ.
Theo dữ liệu mới nhất cập nhật năm 2026 từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) và LendingTree, trung bình có khoảng 20% - 22% doanh nghiệp nhỏ và công ty siêu nhỏ thất bại ngay trong năm đầu tiên. Tỷ lệ này tăng lên xấp xỉ 50% sau 5 năm và 65,3% sau 10 năm. Riêng với mô hình startup công nghệ nói chung, tỷ lệ thất bại thực tế luôn neo ở mức 90%.
Clip càng gây phẫn nộ khi cô cắn miếng bánh mì rồi nhả vì "không thích giòn" càng khiến cộng đồng mạng dậy sóng. Dù đã gỡ clip và xin lỗi, thừa nhận cách nói "quá vô duyên và kém tinh tế" song dân mạng vẫn muốn tẩy chay.
Nhưng đó không chỉ là chuyện cá nhân, câu chuyện phản ánh một thực tế đáng lo ngại của nhiều người trẻ khi càng có nhiều người theo dõi có vẻ càng dễ buông lỏng lời nói.
Trong thế giới số, một clip chỉ vài chục giây đã có thể lan truyền hàng triệu lượt xem chỉ trong vài giờ. Lời nói không còn là thoáng qua mà trở thành dấu vết khắc sâu, có thể làm tổn thương văn hóa, xúc phạm cộng đồng và phá hủy hình ảnh cá nhân chỉ trong chớp mắt.
Bánh mì không đơn thuần là món ăn đường phố mà như một biểu tượng văn hóa của Việt Nam, là niềm tự hào được Taste Atlas vinh danh vào top những món sandwich ngon nhất thế giới. Bánh mì là nỗi nhớ da diết của không biết bao nhiêu du học sinh, còn với người lao động là bữa ăn bình dị nhưng đầy đủ, với du khách là hương vị đặc trưng của đất nước...
Khi một bạn trẻ tạm gọi có chút ảnh hưởng công khai xem bánh mì gắn với hình ảnh khổ cực, kém sang đã vô tình xúc phạm chính những giá trị gần gũi, thiêng liêng của biết bao người. Người trẻ hôm nay sống trong môi trường số, nơi mà có khi chỉ cần một câu nói thiếu tinh tế đã có thể tự hủy tất cả hình ảnh gầy dựng trước đó.
Cẩn ngôn không phải là sợ hãi hay im lặng mà phải biết suy nghĩ trước khi nói. Hãy nên tự hỏi nói điều này có đúng không, cần thiết không, có làm tổn thương ai không? Người có ảnh hưởng càng phải ý thức rõ rằng mỗi phát ngôn đều mang sức nặng của hàng triệu con mắt đang dõi theo. Phát ngôn về bánh mì không phải lần đầu liên quan đến người có lượng theo dõi lớn trên mạng xã hội gây bức xúc, tạo tranh cãi.
Vụ việc này thêm một lần nữa nhắc nhở người trẻ chuyện cẩn ngôn trong môi trường số. Người trẻ hay người có ảnh hưởng với công chúng càng cần rèn luyện thói quen dừng lại một giây trước khi đăng, chia sẻ bất cứ điều gì trên mạng.
Người trẻ thông minh không phải là người nói nhiều mà là người biết nói đúng, nói hay và nói có trách nhiệm. Chỉ khi cẩn ngôn, chúng ta mới thực sự trưởng thành trên không gian mạng rộng lớn và đầy thử thách này.
