Sự cố xảy ra hôm 19/4, khi tên lửa New Glenn của Blue Origin, công ty hàng không vũ trụ do tỷ phú Jeff Bezos sáng lập, cất cánh trong nhiệm vụ thứ ba mang tên New Glenn 3 từ Căn cứ Lực lượng Vũ trụ Cape Canaveral ở Florida.
Vụ phóng ban đầu diễn ra theo đúng kế hoạch, đưa vệ tinh Internet BlueBird 7 của công ty AST SpaceMobile lên không gian. Quá trình thu hồi tầng thứ nhất của tên lửa cũng diễn ra suôn sẻ khi nó đáp xuống tàu không người lái Jacklyn ở Đại Tây Dương. Tầng tên lửa này đã thực hiện thành công chuyến bay vào tháng 11 năm ngoái, được Blue Origin tân trang, đổi động cơ và lần đầu tái sử dụng trong chuyến bay hôm 19/4.
Tuy nhiên, Blue Origin và AST SpaceMobile sau đó xác nhận, BlueBird 7 bị đưa vào quỹ đạo thấp hơn dự kiến, khiến vệ tinh không thể duy trì hoạt động và chi phí dự kiến được bồi hoàn theo chính sách bảo hiểm. Lực lượng Vũ trụ Mỹ cho biết, tầng trên của New Glenn và vệ tinh đã rơi trở lại khí quyển hôm 20/4.
Dave Limp, CEO Blue Origin, thông báo rằng theo dữ liệu sơ bộ, một trong các động cơ tầng trên của tên lửa đã không tạo ra đủ lực đẩy. Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đang chỉ thị công ty điều tra sự cố, đồng nghĩa New Glenn sẽ không thể phóng cho đến khi cuộc điều tra hoàn tất. Điều này có thể ảnh hưởng đến tham vọng tiến hành thêm 12 vụ phóng tên lửa của Blue Origin trong năm nay.
BlueBird 7 là vệ tinh cung cấp Internet trực tiếp cho điện thoại di động, thuộc thế hệ thứ hai (Block 2) của dòng vệ tinh BlueBird. Đến nay, mới chỉ có một vệ tinh BlueBird Block 2 hoạt động trên đúng quỹ đạo, được phóng vào tháng 12 năm ngoái bằng tên lửa Ấn Độ. Đây là một trong những vệ tinh lớn nhất ngoài không gian với ăng-ten có diện tích 223 m2. Chúng lớn hơn đáng kể so với thế hệ cũ, vốn có ăng-ten rộng 64,4 m2 và đã có 5 chiếc bay lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
New Glenn là tên lửa hai tầng cao 98 m và đặt tên theo John Glenn, người Mỹ đầu tiên bay quanh quỹ đạo Trái Đất năm 1962. Với khả năng chở 50 tấn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, nó có sức mạnh gần bằng tên lửa Falcon Heavy của SpaceX và gần gấp đôi tên lửa Vulcan Centaur mới của United Launch Alliance. Tầng thứ nhất của New Glenn được thiết kế để tái sử dụng, dự kiến có thể bay ít nhất 25 lần.
Hiện chưa rõ sự cố hôm 19/4 ảnh hưởng thế nào đến những vụ phóng tên lửa New Glenn trong tương lai, bao gồm cả kế hoạch đổ bộ Mặt Trăng bằng tàu không người lái của Blue Origin cuối năm nay. Công ty đang dùng nguyên mẫu tàu đổ bộ Blue Moon Mark 1 (MK1) làm phương tiện thử nghiệm để phát triển tàu MK2 lớn hơn nhiều, dự kiến hỗ trợ các nhiệm vụ đưa phi hành đoàn đến cực nam Mặt Trăng trong chương trình Artemis của NASA.
Gần đây, một YouTuber đã thực hiện thí nghiệm để kiểm chứng một quan niệm sai lầm về an toàn liên quan đến pin lithium mà nhiều người vẫn nghĩ: Nước có thể dập tắt đám cháy từ pin lithium.
Trong video, nhà sáng tạo nội dung Concept Crafted Creations đã sử dụng một viên pin lithium-ion đã được sạc đầy và cố tình gây ra sự cố bằng cách đâm thủng nó, tạo ra một đám cháy dữ dội. Ngay khi ngọn lửa bùng lên, một hệ thống cơ khí đã đưa cục pin đang cháy vào một thùng nước, với hy vọng rằng nước sẽ dập tắt ngọn lửa ngay lập tức.
Ban đầu, có vẻ như nước đã có tác dụng khi ngọn lửa dường như tắt dần. Tuy nhiên, khi quan sát kỹ hơn, sự thật lại hoàn toàn khác. Ngọn lửa từ pin lithium không giống như các ngọn lửa thông thường; chúng không cần oxy từ bên ngoài mà tự tạo ra nhiệt và thậm chí cả oxy trong một quá trình gọi là hiện tượng tăng nhiệt đột ngột. Điều đó có nghĩa nước có thể làm mát bên ngoài và tạm thời dập tắt ngọn lửa, nhưng không thể ngăn chặn những phản ứng bên trong pin.
Khi viên pin được nhấc ra khỏi nước, nó lại bắt đầu nóng lên và bốc cháy trở lại. Thí nghiệm cho thấy nước không phải là giải pháp tức thời để dập tắt đám cháy pin lithium. Để thực sự ngăn chặn phản ứng, mọi người cần phải làm mát pin đủ lâu để nhiệt độ bên trong giảm xuống dưới mức nguy hiểm.
Phát hiện trên nhấn mạnh rằng việc kiểm soát đám cháy pin lithium thực sự rất khó khăn so với suy nghĩ đơn giản của nhiều người. Một khi đám cháy bắt đầu, nó có thể kéo dài lâu hơn nhiều so với dự kiến. Vì vậy, nếu thiết bị công nghệ bắt đầu bốc khói, người dùng hãy luôn cảnh giác.
Laptop được thiết kế để mang lại sự tiện lợi cho người dùng trong công việc, học tập và giải trí, nhưng điều đó có thể dẫn đến những sai lầm trong quá trình sử dụng. Trong số những sai lầm mà người dùng laptop có thể gặp, việc đặt chúng trên bề mặt mềm như đệm ghế sofa hoặc giường là khá phổ biến, với hậu quả gây hại hơn những gì mọi người nghĩ.
Khi đặt laptop trên những bề mặt này, quạt tản nhiệt có thể bị che khuất, dẫn đến việc máy quá nóng do không đủ không khí lưu thông. Tình trạng này có thể dẫn đến việc làm hỏng các thành phần quan trọng như pin, khiến máy hoạt động kém hiệu quả. Một dấu hiệu cho thấy laptop có thể đang quá nóng là khi quạt phát ra tiếng ồn lớn hơn bình thường.
Để đảm bảo laptop được thông gió và làm mát đúng cách, người dùng được khuyến cáo sử dụng phụ kiện đế tản nhiệt. Đây là một thiết bị hữu ích giúp cung cấp luồng khí mát cho máy và ngăn ngừa tình trạng quá nhiệt. Đế tản nhiệt có thể được sử dụng ở nhiều nơi như giường, sàn nhà, hoặc trên đùi, hoạt động bằng cách thổi khí mát vào mặt dưới của laptop. Nhiều loại đế tản nhiệt hiện nay sử dụng pin hoặc kết nối qua cáp USB với máy tính.
Ngoài việc sử dụng đế tản nhiệt, người dùng cũng có thể kê cao laptop bằng cách đặt nó lên một cuốn sách bìa cứng, miễn là không che khuất các lỗ thông hơi. Về cơ bản, để tránh tình trạng quá nhiệt, việc giữ cho laptop ở vị trí cao và thông thoáng là rất quan trọng.
Bên cạnh đó, bụi bẩn tích tụ bên trong laptop cũng có thể gây tắc nghẽn và làm tăng nhiệt độ. Việc vệ sinh laptop định kỳ bằng bình khí nén để làm sạch các khe thông gió là cần thiết. Nếu đang chạy nhiều ứng dụng nặng cùng lúc, điều này cũng có thể khiến máy quá tải và nóng lên.
Nhìn chung, để bảo vệ laptop khi sử dụng trên bề mặt mềm, người dùng nên sử dụng đế tản nhiệt hoặc giá đỡ, đồng thời thường xuyên vệ sinh máy và hạn chế số lượng ứng dụng đang chạy. Nếu laptop quá nóng, hãy tắt máy và để nguội trước khi sử dụng lại.
Theo TechRadar, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc đang tăng nhanh, nhưng kéo theo khoảng trống quản lý mà nhiều doanh nghiệp chưa kịp xử lý. Dù 82% doanh nghiệp đã đầu tư vào kỹ năng AI và dữ liệu, 45% các lãnh đạo IT cho biết họ vẫn chưa có đủ khả năng theo dõi dữ liệu công ty đang được chia sẻ ở đâu và bằng cách nào qua các công cụ AI.
Thực tế này tạo ra một “vùng mù” trong kiểm soát thông tin. Khi dùng AI để viết nội dung, phân tích dữ liệu hoặc hỗ trợ lập trình, nhân viên có thể đưa vào tài liệu nội bộ, thông tin khách hàng hoặc mã nguồn. Những dữ liệu này có thể bị lưu trữ, xử lý trên hệ thống bên thứ ba, vượt ngoài phạm vi kiểm soát của doanh nghiệp.
Vấn đề không chỉ nằm ở các công cụ GenAI không được phê duyệt. Nhiều lãnh đạo IT xác nhận AI agent có những hành động ngoài ý muốn, như truy cập hoặc chia sẻ sai dữ liệu. Trong khi đó, 12% doanh nghiệp đang bổ sung tới 10.000 AI agent hoặc tài khoản truy cập của máy và phần mềm mỗi tháng, khiến bài toán kiểm soát danh tính và quyền truy cập trở nên phức tạp hơn.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thiếu chính sách rõ ràng. Nhiều công ty chưa ban hành quy định cụ thể về việc sử dụng AI trong công việc, hoặc chưa triển khai công cụ giám sát phù hợp. Điều này khiến nhân viên có xu hướng tự tìm công cụ bên ngoài để tăng hiệu suất, thay vì dùng các nền tảng đã được kiểm soát.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Lê Minh, giám đốc dự án tại một công ty phát hành game ở TP.HCM, ví giải pháp AI dành cho doanh nghiệp như một “phòng xử lý” nội bộ có thể tiếp nhận khối lượng dữ liệu rất lớn, nhưng tri thức và bí mật kinh doanh vẫn được cần giữ trong phạm vi kiểm soát của tổ chức.
“Nếu đã xác định dùng AI, doanh nghiệp nên chọn các nền tảng có cơ chế bảo mật và quản trị rõ ràng, như Microsoft Copilot hoặc Google Workspace thay vì để nhân viên tự sử dụng công cụ bên ngoài”, ông Minh nói.
Doanh nghiệp cần thừa nhận nhu cầu dùng AI của nhân viên, đặt rào chắn phù hợp cho các công cụ cần thiết và xem AI như một bài toán quản trị danh tính, trong đó quyền truy cập dữ liệu phải được kiểm soát chặt chẽ hơn.
