Texas đầu tư ‘lá chắn’ chống drone tại World Cup

Sáng 25-5, Hãng tin Reuters cập nhật: Giá dầu thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai tuần vào sáng nay, khi thị trường lạc quan rằng Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới thỏa thuận hòa bình, dù hai bên vẫn còn bất đồng về các vấn đề then chốt, trong đó có việc phong tỏa eo biển Hormuz.

Giá dầu thô Brent giảm 4,71 USD, tương đương 4,55%, xuống còn 98,83 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ giảm 4,57 USD, tương đương 4,73%, xuống còn 92,03 USD/thùng.

Hôm 23-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington và Iran về cơ bản đã hoàn tất đàm phán một bản ghi nhớ (MOU) hướng tới thỏa thuận hòa bình, theo đó eo biển Hormuz - cửa ngõ thông thương 1/5 lượng dầu mỏ và khi tự nhiên hóa lỏng của thế giới trước xung đột - sẽ được mở lại.

Tuy nhiên, hai bên vẫn còn chia rẽ về một số vấn đề khó khăn. Hôm 24-5, ông Trump cho biết ông đã yêu cầu các đại diện Mỹ không vội vàng ký kết bất kỳ thỏa thuận nào với Iran.

Nhà phân tích Saul Kavonic tại Công ty MST Marquee nhận định: "Bất chấp mọi điều kiện ràng buộc và những rủi ro vẫn còn tồn tại đối với thỏa thuận hòa bình cũng như eo biển Hormuz, đã xuất hiện một chút ánh sáng ở cuối đường hầm, giúp giảm bớt áp lực lên giá dầu trong ngắn hạn".

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng sẽ mất nhiều tháng để lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz trở lại bình thường và để các cơ sở dầu khí bị hư hại được sửa chữa hoàn toàn.

Ngày 24-5, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết các văn phòng của tổ chức này tại Kiev đã bị hư hại do mảnh vỡ từ các đợt không kích của Nga, đồng thời nhấn mạnh các cuộc tấn công nhằm vào dân thường phải chấm dứt, theo Hãng tin AFP.

Nga đã tiến hành cuộc tấn công dữ dội nhằm vào thủ đô của Ukraine, khiến bốn người thiệt mạng. Matxcơva sử dụng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong cuộc tấn công này vào đầu ngày 24-5.

Văn phòng WHO tại Kiev "đã bị trúng mảnh vỡ từ một trong nhiều cuộc không kích nhằm vào thành phố, làm hư hại cửa sổ tầng 3", theo ông Tedros. "Tòa nhà này là nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan Liên hợp quốc khác ngoài WHO. Không có ai bị thương" - ông thông tin trên nền tảng X.

"Đến nay đã ghi nhận nhiều trường hợp thương vong do các cuộc tấn công qua đêm nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự. Các cuộc tấn công vào ngành y tế và dân thường phải chấm dứt. Chúng tôi một lần nữa kêu gọi ngừng bắn. Hòa bình là liều thuốc tốt nhất" - ông Tedros nhấn mạnh.

Hôm 24-5, báo The Telegraph (Anh) dẫn một nguồn tin tiết lộ: Anh, Pháp và một số thành viên khác trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã chặn một kế hoạch theo đó mỗi nước thành viên sẽ đóng góp 0,25% GDP để viện trợ quân sự cho Ukraine.

Trước đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói với báo giới hôm 22-5 rằng đề xuất này có khả năng sẽ bị bác bỏ.

"Tôi không nghĩ đề xuất này sẽ được chấp nhận, vì có nhiều sự phản đối đối với mức cố định 0,25%" - ông nói.

Ông Rutte không nêu đích danh các nước phản đối đề xuất, song một nguồn tin trong NATO nói với báo The Telegraph rằng các quốc gia không ủng hộ gồm Anh, Pháp, Canada, Ý và Tây Ban Nha. "Họ không thực sự hào hứng với ý tưởng này" - nguồn tin cho biết.

Thông tin trên xuất hiện ngay sau khi Anh bất ngờ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, giáng thêm đòn mạnh vào hình ảnh của London với tư cách là một trong những đồng minh kiên định nhất của Ukraine.

Theo Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA), tàu vũ trụ có người lái Thần Châu-23 của nước này đã ghép nối thành công với trạm vũ trụ Thiên Cung vào rạng sáng 25-5.

Tàu Thần Châu-23 đã thực hiện quá trình tiếp cận và ghép nối nhanh, tự động với module lõi Thiên Hà của trạm Thiên Cung. Toàn bộ quá trình kết nối mất khoảng 3,5 giờ.

Ba phi hành gia trên tàu vũ trụ sau đó sẽ đi vào module Thiên Hà. Trong khi đó, các thành viên phi hành đoàn của tàu Thần Châu-21 đang ở trên trạm vũ trụ đã sẵn sàng đón chào những phi hành gia mới.

Trước đó vào tối muộn 24-5, Trung Quốc đã phóng thành công tàu Thần Châu-23 bằng tên lửa đẩy Trường Chinh-2F từ Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền ở tây bắc nước này.

Một trong những thử nghiệm quan trọng của sứ mệnh Thần Châu-23 là một thành viên trong phi hành đoàn sẽ ở lại trên quỹ đạo trọn vẹn một năm, nhằm nghiên cứu các tác động của việc lưu trú dài ngày trong môi trường vi trọng lực. Thử nghiệm này là một phần trong công tác chuẩn bị của Trung Quốc cho các sứ mệnh Mặt trăng cũng như các sứ mệnh sao Hỏa trong tương lai.

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, một vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào đối tác cung cấp dịch vụ cho nhiều bệnh viện tại Đức đã làm rò rỉ thông tin cá nhân của hàng chục ngàn bệnh nhân. Sự cố ảnh hưởng đến nhiều cơ sở y tế tại các bang Baden-Wurttemberg, Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz và Saarland.

Công ty Unimed, đơn vị cung cấp dịch vụ có trụ sở tại thành phố Wadern, thuộc bang Saarland, xác nhận vụ việc xảy ra từ giữa tháng 4 vừa qua. Theo Unimed, hệ thống kế toán của công ty đã được khôi phục hoạt động ngay sau đó. Doanh nghiệp này cho biết đang phối hợp xử lý sự cố và đánh giá các tác động đối với bệnh viện đối tác cũng như người bệnh.

Kết quả điều tra ban đầu cho thấy nhóm tin tặc đã tìm cách mã hóa toàn bộ hệ thống của Unimed nhằm mục đích tống tiền, song âm mưu này đã bị ngăn chặn kịp thời.

Tuy nhiên, trước khi hệ thống bảo vệ được kích hoạt, một lượng lớn dữ liệu đã bị đánh cắp. Toàn bộ thông tin bị rò rỉ đều liên quan đến các bệnh nhân khám chữa bệnh theo diện bảo hiểm tư nhân hoặc tự chi trả viện phí.

Nhiều bệnh viện lớn tại Đức xác nhận bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bệnh viện Đại học Koln cho biết khoảng 30.000 bệnh nhân có thông tin bị lộ, trong khi Bệnh viện Đại học Dusseldorf ghi nhận hơn 3.000 trường hợp. Tại bang Baden-Wurttemberg, dữ liệu của hơn 72.000 bệnh nhân thuộc các Bệnh viện Đại học Freiburg, Ulm, Heidelberg và Tubingen đã bị tin tặc chiếm đoạt.

Tổ chức tư vấn giáo dục Learning First ở Úc mới đây đã khuyến nghị các hệ thống trường học nước này khẩn trương đưa ra các biện pháp ứng phó trước tình trạng học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình làm bài tập.

Báo cáo của Learning First về thực trạng sử dụng AI trong trường học cho thấy khoảng 50% số giáo viên trung học tại bang New South Wales (NSW) - bang đông dân nhất Úc - phản ánh tình trạng học sinh sử dụng AI để làm bài tập và chưa có biện pháp ngăn chặn tình trạng học sinh "đạo văn" hoặc gian lận liên quan đến công nghệ này.

Báo cáo dựa trên kết quả khảo sát hơn 4.000 giáo viên và nhà quản lý giáo dục thuộc các trường công lập, trường Công giáo và trường tư thục tại bang NSW.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đối với Taliban, sự hiện diện chính thức và trực tiếp trên lãnh thổ EU tuy chưa phải là bằng chứng về sự công nhận ngoại giao chính thức nhưng là bước tiến rất quyết định trên con đường hướng tới cái đích ấy.

Đối với EU, việc đón tiếp phái bộ Taliban trên là sự khởi đầu của việc dần buông bỏ điều cấm kỵ lâu nay là không công nhận về ngoại giao đối với chính thể Taliban ở Afghanistan. EU giờ phải chủ động tiến bước về phía Taliban bởi tình thế buộc họ phải thức thời. Phải chấp nhận buông bỏ điều cấm kỵ thì EU mới có thể giải quyết được 2 vấn đề đang đặt ra liên quan đến Taliban.

Thứ nhất là hồi hương người Afghanistan tị nạn ở các nước thành viên EU kể từ khi Taliban trở lại cầm quyền. Tại hơn 20 trong tổng số 27 thành viên EU, người tị nạn Afghanistan đã trở thành vấn đề đối nội nan giải và nhạy cảm, khiến chính trường cũng như xã hội bị phân rẽ sâu sắc.

EU đã đề ra và vận dụng một số biện pháp nhưng cho tới nay đều chưa thành công. EU bây giờ có lẽ hiểu rằng chỉ khi hợp tác với Taliban thì mới có thể hồi hương những người tị nạn này. Taliban nắm được lợi thế này nên buộc EU phải "có lại" cái Taliban hiện cần nhất là sự công nhận ngoại giao.

Vấn đề thứ hai là EU phải gây dựng cầu quan hệ với Taliban để không chậm chân và tụt hậu trong bối cảnh nhiều đối tác khác, như Trung Quốc, Nga và Ấn Độ, tăng cường tranh thủ Taliban vào quỹ đạo ảnh hưởng của họ. Để giải quyết được cả hai vấn đề này, EU buộc phải thức thời trong quan hệ với Taliban.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/5 kết thúc chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ hai, trong đó tiêu điểm là cuộc hội đàm tại Đại lễ đường Nhân dân và cuộc trao đổi bên trong Trung Nam Hải với Chủ tịch Tập Cận Bình.

Ông Trump mô tả chuyến thăm là "tuyệt vời", trong khi ông Tập nhận định đây là dấu mốc mở ra "một quan hệ song phương mới", nhưng hai lãnh đạo không đưa ra những thông tin gây bất ngờ hay mang tính đột phá về kết quả chuyến thăm.

Thông cáo từ Washington và Bắc Kinh cho thấy hai bên có ưu tiên khác nhau về nội dung đàm phán. Phía Mỹ tập trung đề cập các vấn đề về thương mại, đầu tư và Iran, trong khi Trung Quốc đề cao ổn định chiến lược và vấn đề Đài Loan.

"Không có quá nhiều bất ngờ so với những gì hai bên đã phát tín hiệu từ trước cuộc gặp", William Yang, chuyên gia về Đông Bắc Á tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), trụ sở Bỉ, nói với Channel News Asia. "Sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cả hai phía đã giúp cuộc gặp diễn ra suôn sẻ".

Thương mại và đầu tư

Sau hội nghị, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ và Trung Quốc đã đạt được "những thỏa thuận thương mại tuyệt vời". Bắc Kinh sẽ mua 200 máy bay của Boeing, tăng mua dầu mỏ, nông sản và hàng hóa Mỹ. Nhà Trắng cho biết hai bên còn thảo luận mở rộng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp Mỹ và thúc đẩy đầu tư song phương.

Một trong những kết quả cụ thể nhất là kế hoạch thành lập "Hội đồng Thương mại" và "Hội đồng Đầu tư", hai cơ chế nhằm tạo kênh đối thoại thường trực về thương mại và đầu tư. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết cơ chế này sẽ xác định các lĩnh vực "phi chiến lược, không nhạy cảm" mà nước này có thể đón nhận đầu tư từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, Bắc Kinh không xác nhận công khai nhiều nội dung ông Trump đề cập và chưa có văn bản chi tiết nào được công bố.

"Chủ tịch Tập lưu ý rằng các mối quan hệ kinh tế và thương mại Trung - Mỹ mang tính đôi bên cùng có lợi", Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ngày 14/5.

Các nhà đầu tư cũng phản ứng khá dè dặt. Sau tuyên bố về thương vụ Boeing, cổ phiếu công ty này giảm hơn 4%, bởi thị trường kỳ vọng Trung Quốc sẽ mua khoảng 500 máy bay.

Robert Manning, chuyên gia tại Trung tâm Stimson, nói với CBC rằng cuộc gặp thượng đỉnh cho thấy sự thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận của ông Trump với Trung Quốc. Trong nhiều năm qua, ông Trump liên tục chỉ trích Trung Quốc là nguyên nhân khiến Mỹ mất việc làm công nghiệp và thúc đẩy chiến lược "tách rời kinh tế". Nhưng tại Bắc Kinh lần này, ông lại nói hai nước "đồng thuận rất nhiều về thương mại" và sẽ "thực hiện nhiều thương vụ".

Chiến sự Iran

Cuộc xung đột bùng phát cuối tháng 2 giữa Mỹ, Israel với Iran là một nội dung quan trọng trong cuộc gặp. Chiến sự đã khiến eo biển Hormuz, huyết mạch năng lượng của thế giới, rơi vào tình trạng "phong tỏa kép". Iran siết kiểm soát Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, còn Mỹ áp lệnh phong tỏa với mọi cảng biển của nước Hồi giáo.

Nhà Trắng cho biết Mỹ và Trung Quốc nhất trí Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và eo biển Hormuz cần được duy trì tự do đi lại để bảo đảm dòng chảy năng lượng toàn cầu. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Trung Quốc phản đối quân sự hóa eo biển Hormuz, cũng như hành vi áp phí tàu qua khu vực này.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News sau hội đàm ngày 14/5, ông Trump nói ông Tập "đã đề nghị hỗ trợ giải quyết vấn đề Iran nếu có thể".

Tuy nhiên, phía Trung Quốc không xác nhận đầy đủ những nội dung mà Mỹ công bố. Thông cáo của Trung Quốc chủ yếu nhấn mạnh chiến sự Iran "đáng lẽ không bao giờ được xảy ra" và các bên cần giải quyết bằng đối thoại.

Chong Ja Ian, phó giáo sư tại Đại học Quốc gia Singapore, cho rằng hai bên thực tế đều có lợi ích chung trong việc giữ ổn định giá dầu và bảo vệ chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, Trung Quốc hiện tránh thể hiện lập trường nghiêng về Mỹ và chưa cam kết tăng sức ép lên Iran.

Theo ông Chong, chiến sự Iran không chỉ phụ thuộc vào ý chí của Mỹ và Trung Quốc, mà còn vào tính toán của Tehran và Tel Aviv.

"Có vẻ như cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều khó có thể khiến Iran và Israel hành động theo hướng khác", ông Chong nói.

Điểm nóng Đài Loan

Đài Loan từ lâu đã là nguồn cơn khiến quan hệ Mỹ - Trung căng thẳng. Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một tỉnh chờ thống nhất, kể cả bằng vũ lực nếu cần thiết. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc", nhưng tiếp tục duy trì quan hệ với Đài Loan và cung cấp cho hòn đảo các loại khí tài hiện đại để phòng thủ.

Trong cuộc hội đàm, Chủ tịch Tập nhấn mạnh Đài Loan "là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ - Trung" và cảnh báo xử lý sai có thể dẫn đến các cuộc đụng độ, thậm chí là xung đột giữa hai siêu cường.

Theo thông cáo Trung Quốc, ông Tập nói hòa bình ở eo biển Đài Loan chỉ có thể duy trì nếu Mỹ "phản đối Đài Loan độc lập".

Nhà Trắng không nhắc Đài Loan trong thông cáo sau hội nghị. Tuy nhiên, trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump xác nhận hai bên "đã trao đổi rất nhiều về Đài Loan".

"Ông ấy có lập trường rất cứng rắn về vấn đề Đài Loan. Tôi không đưa ra bất kỳ cam kết nào theo hướng nào cả", ông Trump nói.

Sau khi trở về Mỹ, Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố rõ ràng hơn. "Tôi không muốn thấy có bên tuyên bố độc lập. Mọi người biết đấy, chúng tôi được cho là sẽ phải đi xa tới hơn 15.000 km để tham chiến. Tôi không muốn như vậy. Tôi muốn cả họ và Trung Quốc đều hạ nhiệt tình hình", ông nói ngày 15/5.

Ông Trump nói thêm rằng không muốn thấy chiến tranh xảy ra ở eo biển Đài Loan và "nếu cứ giữ nguyên hiện trạng như bây giờ thì tôi nghĩ Trung Quốc cũng sẽ chấp nhận thôi".

Phát biểu này cho thấy Mỹ chưa thay đổi chính sách với Đài Loan và vẫn duy trì "sự mơ hồ chiến lược", theo chuyên gia Yang của ICG. Việc ông Trump tránh đối đầu công khai với ông Tập về Đài Loan cũng được xem là thành công với Trung Quốc, bởi Bắc Kinh muốn bảo đảm vấn đề này là "lằn ranh đỏ" trong quan hệ song phương.

Công nghệ

Công nghệ là một trong những chủ đề được theo dõi sát sao nhất trước hội nghị, đặc biệt liên quan tới chip, trí tuệ nhân tạo (AI) và các hạn chế xuất khẩu của Mỹ. Sự xuất hiện vào phút chót của giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang trong đoàn tháp tùng ông Trump làm dấy lên đồn đoán Washington có thể nới lỏng kiểm soát bán dẫn.

"Huang, Elon Musk của Tesla và Tim Cook của Apple có mặt trong đoàn tháp tùng ông Trump là có chủ đích", Lin Han-shen, chuyên gia về Trung Quốc tại Asia Group, nhận định.

Tuy nhiên, hai bên không có bước đột phá lớn nào được công bố trong lĩnh vực này. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói với Bloomberg TV rằng kiểm soát xuất khẩu chip không phải "một chủ đề chính" trong hội đàm.

Ông Trump thêm rằng Mỹ và Trung Quốc đã thảo luận thiết lập "các biện pháp kiểm soát rủi ro" trong các lĩnh vực AI, y tế, dược phẩm và quân đội.

Các chuyên gia nhận định điều này phản ánh thực tế cạnh tranh công nghệ hiện đã trở thành trọng tâm trong quan hệ Mỹ - Trung và dù chưa có thay đổi lớn về chính sách, việc hai bên thảo luận cơ chế kiểm soát rủi ro vẫn được xem là tín hiệu quan trọng.

"Vấn đề cốt lõi hiện nay không còn đơn thuần là thương mại, mà là ai sẽ kiểm soát nền tảng công nghệ của kỷ nguyên công nghiệp tiếp theo", theo Luigi Gambardella, chủ tịch ChinaEU.

Theo chuyên gia Yang, lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã tận dụng hội nghị để thể hiện mong muốn chung trong việc tìm tiếng nói chung và kiểm soát bất đồng.

"Dựa trên các thông cáo từ hai phía, có thể thấy cả hai lãnh đạo đều cố nhấn mạnh những lĩnh vực mà hợp tác cùng có lợi Mỹ - Trung vẫn khả thi", Yang nhận định, đề cập đến thương mại và quan hệ kinh tế.

Stephen Olson, nhà nghiên cứu tại Viện ISEAS-Yusof Ishak, Singapore, đánh giá lãnh đạo Mỹ - Trung đều đã đạt được điều họ cần từ cuộc gặp.

"Chủ tịch Tập muốn định hình Trung Quốc ngang hàng với Mỹ như một đối thủ cạnh tranh thực thụ và đã đạt được điều đó", ông Olson nói. "Ông Trump cũng về nước với 'những thỏa thuận' mà lãnh đạo Mỹ có thể tuyên bố là 'thắng lợi'".

Tin Gốc: Vnexpress