“Tôi may mắn hơn nhiều người khi không phải quá áp lực chuyện nhà cửa lúc mới vào đời, vì trước đó ba mẹ đã lo cho tôi một chỗ ở ổn định tại TP HCM. Nhưng ngay từ khi đi làm, tôi vẫn luôn có thói quen tiết kiệm. Tôi còn nhớ cuốn sổ tiết kiệm đầu tiên của mình chỉ có đúng 270.000 đồng. Đó là số tiền còn dư lại sau tháng lương đầu tiên, khi tôi đã chi trả tiền ăn uống và những khoản cơ bản cần thiết. Thấy còn lại chút ít, tôi đem ra ngân hàng gửi tiết kiệm.
Bạn bè tôi lúc đó nghe ai cũng bật cười vì số tiền quá nhỏ. Tôi cũng chỉ cười trừ, không giải thích gì. Nhưng từ đó trở đi, tháng nào tôi cũng đều đặn bỏ thêm tiền vào sổ, bất kể ít hay nhiều. Có bao nhiêu tôi để dành bấy nhiêu, từ tiền lương còn dư, tiền làm thêm, đến tiền được cho… Tôi không bao giờ nghĩ số tiền ít là vô nghĩa.
Nhiều người có quan điểm rằng thu nhập thấp thì tiết kiệm cũng chẳng đáng bao nhiêu, thà tiêu cho thoải mái còn hơn. Nhưng tôi lại nghĩ khác. Với tôi, một đồng cũng quý. Nếu chưa cần dùng đến thì vài nghìn đồng tiền lẻ tôi cũng vuốt phẳng rồi cất lại. Nhà tôi đến giờ vẫn có một chiếc hộp đựng tiền lẻ để dành cho những khoản chi nhỏ như gửi xe.
Có lẽ vì giữ thói quen đó quá lâu nên tôi luôn tin rằng tiền không bao giờ là dư. Tiền tiết kiệm không chỉ để phòng khi khó khăn mà còn là nền tảng cho tương lai của mình và cả con cháu sau này.
>> Tôi không tiết kiệm khi lương dưới 20 triệu
Năm 2020, khi thấy người ta bán một lô đất vùng ven thành phố, tôi nhận ra số tiền trong sổ tiết kiệm của mình đã gần đủ, khoảng 2/3 giá trị lô đất. Tôi quyết định lấy thêm phần còn thiếu từ khoản tiền thừa kế ba để lại và mua đất ngay.
Sau khi mua xong, tôi lại mở một sổ tiết kiệm khác và tiếp tục tích góp từ con số 0 như trước. Khi để dành đủ số tiền đã lấy từ khoản thừa kế, tôi hoàn trả lại đúng phần đó. Dù đều là tiền của mình, tôi vẫn luôn muốn phân định rạch ròi giữa tiền tự làm ra và tiền được cho hoặc thừa hưởng.
Trong khi đó, tôi có hai người bạn thân. Hồi mới ra trường, lương của họ đều cao hơn tôi. Nhưng cả hai đều có chung suy nghĩ: “Lương kiểu này tiết kiệm biết bao giờ mới đủ mua nhà, thôi cứ tận hưởng cuộc sống đi”. Họ chi tiêu thoải mái, đi đây đi đó, trải nghiệm đủ thứ. Còn tôi chỉ giữ mức sống vừa đủ với nhu cầu bản thân, phần còn lại đều để dành, dù chỉ vài trăm nghìn cũng mang đi gửi tiết kiệm.
Đến khi tôi mua lô đất đầu tiên, hai người còn cười, nói: “Đất vùng ven mua làm gì cho xa xôi, cực khổ”. Nhưng rồi tôi tiếp tục mua thêm những lô khác. Sau này, tôi bán vài lô nhỏ để gom thành một lô lớn hơn ở mặt tiền, rồi lại tiếp tục tìm cơ hội mới. Khi đó, một người bạn mới nói với người còn lại: “Ủa, tính ra lương nó đâu có bằng mình, sao nó mua đất được vậy?”.
Rồi họ bắt đầu tìm hiểu chuyện mua đất. Nhưng lúc ấy giá đã khác trước rất nhiều. Trong khi đó, thói quen chi tiêu hưởng thụ vẫn không thay đổi nên họ cũng không để dành được bao nhiêu. Đến bây giờ, một người vẫn ở nhà thuê, người còn lại đang góp mua một căn chung cư nhỏ.
Tôi kể câu chuyện này không phải để khoe mình giỏi giang hay chê trách bạn bè, bởi mỗi người đều có cách sống riêng. Tôi chỉ muốn nói rằng tiết kiệm chưa bao giờ là điều thừa thãi. Nhiều người nghĩ phải có khoản tiền lớn mới đáng để dành, nhưng theo tôi, chính những khoản nhỏ được tích lũy đều đặn mới tạo nên khác biệt theo thời gian. Dù sau này không mua được nhà hay đất, thì ít nhất khoản tiền tiết kiệm đó cũng có thể giúp mình vượt qua lúc khó khăn, thay vì rơi vào cảnh bất lực khi biến cố xảy ra”.
Đó là chia sẻ của độc giả Minh Phương về câu chuyện tiết kiệm và tích lũy tài sản khi thu nhập chưa cao. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, câu chuyện “để dành được bao nhiêu hay bấy nhiêu” đang nhận nhiều tranh luận trái chiều từ người trẻ. Không ít người cho rằng với mức thu nhập hiện nay, tiết kiệm là điều rất khó, thậm chí không đủ tạo khác biệt đáng kể.
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 đạt 8,31 triệu đồng mỗi tháng, tăng 756.000 đồng so với năm trước. Trong khi đó, khảo sát mức sống dân cư của Tổng cục Thống kê cho thấy phần lớn thu nhập của các hộ gia đình vẫn tập trung cho những khoản chi thiết yếu như ăn uống, nhà ở, điện nước, giáo dục và đi lại. Điều đó khiến không ít người cho rằng mức lương hiện nay khó giúp tích lũy đáng kể nếu chỉ tiết kiệm từng khoản nhỏ.
"Lúc trước tôi trồng một cây hoa giấy, nó tạo thành một giàn hoa giấy từ dưới đất lên lầu 2 nhà tôi. Mỗi lần nó ra hoa là hồng rực rỡ, từ xa đã thấy đẹp rồi.
Nhưng có lẽ mình nhà tôi thấy đẹp hoặc 1-2 nhà cách xa nhà tôi.
Hàng xóm sát vách nhà tôi liên tục phàn nàn về hoa lá rụng, mặc dù sáng nào tôi cũng quét nhưng hễ có gió là nó rụng. Cuối cùng tôi phải chặt bỏ, mặc dù rất tiếc".
Đây là bình luận của một bạn trong bài viết Tôi phải chặt bỏ giàn nho tỏa bóng mát trước sân nhà.
Khi nói đến chặt một cái cây, phản ứng đầu tiên của nhiều người có lẽ là phản đối. Nhưng tôi có thể kể đến rất nhiều trường hợp những rắc rối với những cái cây:
- Rễ cây làm hư hỏng nhà hàng xóm.
- Lá cây rụng làm tắc nghẽn máng thoát nước...
Tôi cũng rơi vào hoàn cảnh đau đớn khi phải cưa bỏ hàng rào trồng bằng tre trước nhà. Ở quê tôi hay có thói quen trồng cây và tạo hình làm hàng rào. Rủi thay con đường phía trước là tôi là đường bê tông nông thôn nên không rộng.
Cho đến một buổi chiều, một người đi xe máy chạy ngang qua bị một nhánh tre chìa ra đường, do người này chạy khá nhanh nên nhánh tre "quật" vào mặt, mất thăng bằng rồi ngã xuống. Mọi chuyện diễn ra rất nhanh. Cũng may họ chỉ bị trầy xước nhẹ. Tôi hoảng hồn cáo lỗi với họ, người quen nên cũng không bắt chẹt nhau. Tôi cũng không hiểu sao lại có một nhánh chìa ra giữa đường như vậy.
Lúc trồng, tôi tự chừa "lộ giới", nhưng sau một thời gian, tre con ra, dường như chúng tự "di chuyển" ra bốn hướng, đây cũng là lý do tôi quyết định làm hàng rào gạch bê tông thay cho hàng rào tre.
Thực ra, những thứ như hàng rào cây, giàn hoa trước nhà, mái hiên che nắng... đều rất bình thường. Nhưng có một điều ít khi mình để ý chỉ cần nó "lấn" ra ngoài phạm vi nhà của mình, đất của mình một chút thôi, là câu chuyện đã không còn nằm gọn trong phạm vi nhà mình nữa.
Từ trước đến giờ, tôi thấy rất nhiều trường hợp lá rụng, nhánh cây làm phiền nhà hàng xóm nhưng rất ít người chủ động "dọn dẹp".
Nếu bắt đầu gây phiền hoặc tiềm ẩn rủi ro cho người khác, thì bỏ đi là việc phải làm, dù cho mình có đau, có tiếc cỡ nào chăng nữa.
Phúc Trường
Năm 43 tuổi, tôi quyết định xin nghỉ hưu sớm sau nhiều năm làm trong môi trường áp lực cao, khi sức khỏe bắt đầu lên tiếng rõ ràng. Tôi khi đó đang giữ vị trí Giám đốc pháp chế tại một doanh nghiệp, với mức lương khoảng 120 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể thưởng cuối năm.
Với nhiều người, đó là một công việc đáng mơ ước. Nhưng với tôi, nó đi kèm sự mệt mỏi kéo dài cả về thể chất lẫn tinh thần. Sức khỏe suy giảm, nhiều bệnh mãn tính xuất hiện sau thời gian dài làm việc căng thẳng khiến tôi phải nhìn lại. Tôi chọn nghỉ, ban đầu chỉ nghĩ tạm dừng để trị liệu, thư giãn rồi tìm một công việc nhẹ nhàng hơn.
Thực tế, việc tìm một công việc mới ở tuổi ngoài tuổi 40 không hề dễ dàng. Tôi đã ở nhà gần hai năm. Nhưng quãng thời gian đó không hề áp lực hay u ám như nhiều người nghĩ. Ngược lại, tôi thấy mình sống chậm lại và nhẹ nhõm hơn rất nhiều.
Một ngày của tôi trôi qua khá đơn giản: sáng đưa con đi học, ăn sáng, uống cà phê thong thả, rồi đi chợ, nấu ăn. Trưa đợi các con về nhà cùng ăn cơm. Chiều tôi đi tập thể dục, tối về nấu ăn, dọn dẹp. Những việc tưởng như lặp lại ấy lại mang đến cảm giác bình yên mà trước đây tôi hiếm khi có được.
>> Tôi 'sợ' nghỉ hưu sớm dù có nhà, đất và 2,7 tỷ đồng tiết kiệm
Tôi vẫn duy trì thói quen đọc tin tức, nghiên cứu và đầu tư, đồng thời làm thêm một số công việc freelancer. Trong gần hai năm đó, tôi vẫn tạo ra thu nhập đáng kể. Tôi cũng có nhiều thời gian hơn để chăm sóc sức khỏe, về quê thăm bố mẹ, gặp gỡ bạn bè, và thỉnh thoảng đi du lịch.
Sau đó, tôi quyết định nghỉ hẳn khi vừa tròn 45 tuổi. Quyết định này khiến người thân, bạn bè, đồng nghiệp khá ngạc nhiên. Với họ, tôi đang ở đỉnh sự nghiệp, thu nhập cao, không lý do gì để dừng lại. Có người nghĩ tôi thất nghiệp, rồi nhiệt tình rủ đi làm sale bất động sản hay bán bảo hiểm. Tôi chỉ biết mỉm cười và cảm ơn. Mỗi người có một lựa chọn và một ngưỡng chịu đựng khác nhau, không phải ai cũng hiểu được. Họ không ở trong tình trạng của tôi để hiểu vì sao tôi chọn như vậy?
May mắn là từ khi còn trẻ, tôi đã sống tiết kiệm, không chạy theo lối sống hào nhoáng, nên tích lũy đủ tốt. Thế nên, khi nghỉ làm, tôi có một khoản tiết kiệm đủ để đầu tư và tạo ra thu nhập ổn định cho bản thân, thậm chí không thua kém nhiều so với lúc còn đi làm công ty.
Những trải nghiệm này giúp tôi nhận ra đôi khi, dừng lại đúng lúc là một cách để giữ mình không rơi quá xa. Nếu có sự chuẩn bị và hiểu rõ điều mình cần, thì "nghỉ hưu sớm" không phải là thất bại, mà có thể là một lựa chọn chủ động và đáng giá.
Đợt rồi thời tiết nóng bức, tôi thấy một đồng nghiệp đăng bán bó rau mát trên trang cá nhân mạng xã hội, tôi đặt mua hai bó giá 50 nghìn đồng định đem về nói vợ nấu nước để trong tủ lạnh uống dần.
Mát đâu chưa thấy, vừa đem về vợ tôi nói ngay: "Một bó y chang vầy ngoài chợ bán có 12 nghìn mà sao anh mua 25 nghìn, mua của người quen không rẻ hơn thì cũng lệch vài ba ngàn thôi chứ".
Rồi tôi nhớ lại có lần cô bạn tôi kể một người bạn cấp ba, bây giờ về quê chồng gần Đà Lạt ở, cứ vài ba ngày lại đăng lên "vườn còn ít dâu ai ăn nhắn mình liền nha", nhưng thật ra nhà cô ấy đâu có vườn, cô ấy mua dâu ở vườn khác rồi bán lại, đương nhiên là với giá cao hơn.
Ở công ty tôi cũng có mấy trường hợp block Facebook, không nhìn mặt nhau, cũng chỉ vì mua bán "hàng nhà làm", "đồ ở quê gửi lên". Thôi thì cứ mua bán sòng phẳng, nói thẳng ra là bớt mua hàng của người quen để khỏi mích lòng.
Từ trước đến giờ, tôi hay mua đồ của người quen, đồng nghiệp bán như một cách ủng hộ họ. Nào là trái cây, rau củ, bánh ngọt, đồ ăn vặt... Mua rồi mới thấy có nhiều thứ lặt vặt nảy sinh trong quá trình "chốt đơn" và nhận hàng.
Là người quen nên họ thường chủ động ship cho tôi hoặc hẹn lên công ty nhận. Một số trường hợp không nói rõ giờ giao, phải chờ đợi hỏi đi hỏi lại mà đâu phải họ xem tin nhắn liền. Đã vậy còn không chịu nhắn số tài khoản đểtôi chuyển tiền trả.
Đã buôn bán thì nên chuyên nghiệp, không nên trì hoãn chuyện tiền nong, cộng dồn...
Tôi thích kiểu buôn bán nhanh gọn, họ tính luôn tiền ship tôi càng thấy khỏe vì đỡ cảm giác áy náy vì họ nói "Chỗ quen nên không tính ship" hoặc "Tôi sẽ đi giao cho bạn".
Quan trọng nhất, chất lượng món đồ họ bán không tương xứng nên dần dần tôi không mua nữa. Mà không mua thì họ lại không vui.
Ngày càng có nhiều người kiếm thêm thu nhập bằng cách bán hàng trên mạng, mà tệp khách hàng mà họ nhắm đến là người quen, bạn bè, đồng nghiệp.
Việc buôn bán thêm này cũng tốt, khi họ dành thời gian rảnh rỗi để kinh doanh, hoặc tìm đầu ra cho hàng hóa ở quê. Tôi nghĩ đây là việc tốt cho đôi bên, tuy nhiên, như những trường hợp đã kể ở trên cũng gây rắc rối không ít. Chính vì vậy tôi chia sẻ bài viết này với hy vọng như những lời góp ý, đôi bên cùng tránh để giữ hòa khí và vui vẻ.
