Một xu hướng tuyển dụng mới đang trỗi dậy ở xứ tỉ dân, các tập đoàn công nghệ và tài chính chủ động săn đón nhân tài ngay từ ghế nhà trường, sẵn sàng đặt năng lực thực chiến lên trên tấm bằng đại học truyền thống.
Theo nền tảng Sixth Tone ngày 3-4, Trần Quảng Vũ gia nhập nhóm nghiên cứu Kimi của Moonshot AI từ tháng 11-2025 với vai trò thực tập sinh học máy (Machine Learning).
Trong báo cáo kỹ thuật được công bố, Trần Quảng Vũ được xếp là một trong ba đồng tác giả chính, cùng với hai nhà nghiên cứu đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Thị trường lao động Trung Quốc, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ và tài chính vốn cực kỳ khắt khe về bằng cấp.
Các vị trí nghiên cứu hay đầu tư thường ưu tiên ứng viên có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ từ các trường danh tiếng. Nhưng nay cấu trúc đào tạo và xu hướng tuyển dụng đã có dấu hiệu thay đổi khá nhanh.
Đầu tháng 3 vừa qua, Tập đoàn công nghệ Tencent công bố chương trình mùa hè cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông (từ 13 – 18 tuổi) tham gia các dự án tài chính công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI).
Phía Tencent cho biết sáng kiến này nhằm “phá vỡ ranh giới về tuổi tác và kinh nghiệm”, đồng thời giúp học sinh rèn giũa kỹ năng đổi mới khi giải quyết các vấn đề thực tế.
Chỉ vài ngày sau, Tập đoàn ô tô Geely cũng công bố chương trình thực tập dành cho học sinh năm cuối trung học phổ thông, người hướng dẫn cho các em sẽ là các lãnh đạo công nghệ trực thuộc tập đoàn.
Làn sóng này cũng lan sang cả lĩnh vực tài chính. Cuối tháng 3 vừa qua, Công ty quản lý đầu tư Zhiyu Zhishan tại Bắc Kinh công bố tuyển các vị trí đầu tư và chiến lược AI, với điều kiện ứng viên từ 16 tuổi trở lên và có trình độ trung học phổ thông.
Trong thông báo chiêu mộ, công ty này nhấn mạnh rằng năng lực quan trọng hơn học vấn trong thời đại AI.
Tờ National Business Daily cho rằng việc nới lỏng tiêu chuẩn về độ tuổi và bằng cấp không phải là hạ thấp tiêu chuẩn, mà là kéo thời điểm cạnh tranh của nhân lực lên sớm hơn, với mục tiêu vẫn là tìm người có năng lực. Điều này cũng đồng nghĩa áp lực không giảm, mà có xu hướng dịch chuyển từ bậc đại học xuống giáo dục phổ thông.
Dù pháp luật Trung Quốc cho phép người từ 16 tuổi tham gia lao động, nhưng dư luận Trung Quốc vẫn tranh luận về việc liệu thanh thiếu niên ở độ tuổi này có phù hợp với các môi trường cạnh tranh cao như công nghệ hay đầu tư hay không.
Thừa nhận với National Business Daily, ông Hà Lý, Giám đốc điều hành Công ty Zhiyu Zhishan, chia sẻ sau khi gây tranh cãi với thông báo tuyển nhân tài từ 16 tuổi, công ty đã nâng độ tuổi lên 18 do lo ngại về mức độ trưởng thành tâm lý của ứng viên.
Việc doanh nghiệp tiếp cận nhân tài từ bậc trung học không chỉ diễn ra tại Trung Quốc. Một số doanh nghiệp công nghệ tại Mỹ và châu Á cũng đã thử nghiệm cách tiếp cận này.
Năm 2025, Công ty công nghệ Palantir ở Mỹ triển khai chương trình tuyển dụng 22 học sinh vừa tốt nghiệp trung học vào vị trí thực tập có lương. Những ứng viên này có thành tích học tập nổi bật, được đánh giá tương đương nhóm sinh viên các trường thuộc Liên đoàn Ivy.
Theo mô hình này, những người thể hiện tốt trong thời gian thực tập sẽ có cơ hội chuyển sang vị trí chính thức, tạo ra một con đường nghề nghiệp thay thế cho lộ trình đại học truyền thống.
Cuối năm 2025, nhà đồng sáng lập Google, ông Sergey Brin, cũng cho biết công ty đang tuyển dụng nhiều nhân sự không có bằng cử nhân, đặc biệt là những người có khả năng tự học và giải quyết vấn đề tốt.
Theo tờ News On Japan, nhu cầu tuyển dụng học sinh trung học tại Nhật Bản đang gia tăng rõ rệt. Cứ mỗi học sinh tốt nghiệp trung học thì có khoảng 4,1 vị trí việc làm đang chờ sẵn, cao hơn đáng kể so với mức 1,75 của sinh viên đại học.
Trong bối cảnh thiếu hụt lao động, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản cho rằng tuyển học sinh giúp họ có thêm thời gian đào tạo nhân sự từ đầu, đồng thời xây dựng đội ngũ phù hợp với nhu cầu công ty.
Trang tin Sina Finance ngày 4-4 dẫn lời chuyên gia đổi mới nhân tài có hơn 30 năm làm việc tại Thung lũng Silicon, ông Lục Hướng Khiêm nhận định đây là “một xu hướng mang tính toàn cầu”.
Ông Lục cho rằng một phần nguyên nhân là do nhiều kỹ năng cơ bản, vốn trước đây được đào tạo trong đại học, đang dần được tự động hóa, khiến lợi thế của quá trình đào tạo bốn năm không còn rõ rệt như trước.
Một nhân sự trong ngành AI chia sẻ rằng trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, năng lực sáng tạo và khả năng hình dung những ý tưởng mới trở nên quan trọng hơn các kỹ năng mang tính chuẩn hóa.
Những người trẻ thuộc thế hệ Alpha (người sinh sau năm 2010) lớn lên cùng công nghệ, họ có một sự nhạy cảm tự nhiên với AI mà những người đã qua đào tạo bài bản đôi khi không có được.
Theo ông Lục Hướng Khiêm, tác động đáng chú ý của AI không chỉ nằm ở việc thay đổi công việc, mà còn làm gia tăng tốc độ phát triển không đồng đều về cơ hội nghề nghiệp và giá trị kinh tế giữa các cá nhân.
Trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 4/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng được đề nghị bình luận về các phát biểu gần đây của Trung Quốc và Hà Lan liên quan đến hoạt động của tàu hộ vệ De Ruyter, Hà Lan tại khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.
Bộ Quốc phòng Hà Lan cho biết tàu hộ vệ HNLMS De Ruyter hôm 27/5 thực hiện hành trình qua Biển Đông để thực hiện các nhiệm vụ ngoại giao, an ninh và kinh tế theo quy định của luật pháp quốc tế.
Zhai Shichen, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Chiến khu Nam Bộ của quân đội Trung Quốc, cho hay đã triển khai lực lượng trên không, trên biển để "xua đuổi" tàu hộ vệ Hà Lan gần quần đảo Hoàng Sa.
"Như đã nhiều lần khẳng định, Việt Nam có đầy đủ chứng cứ lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa phù hợp với luật pháp quốc tế. Việt Nam đề nghị các nước khác tôn trọng thực tế này", bà Hằng nói.
Với tư cách là quốc gia thành viên Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) và là quốc gia ven Biển Đông, Việt Nam luôn tôn trọng quyền tự do hàng hải, hàng không của các quốc gia ở Biển Đông phù hợp với các quy định của luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS, bà Hằng nói.
Quần đảo Hoàng Sa gồm hơn 30 đảo, rạn san hô, cồn cát và bãi đá ngầm ở Biển Đông. Việt Nam đã nhiều lần nêu rõ có đầy đủ cơ sở pháp lý và bằng chứng lịch sử để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Ông Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ tối cao Iran, nhận định việc kiểm soát eo biển Hormuz mang giá trị chiến lược tương đương sở hữu "bom nguyên tử", trong bối cảnh căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này tiếp tục leo thang.
"Eo biển Hormuz là một cơ hội quý giá chẳng khác nào bom nguyên tử", ông Mokhber phát biểu. "Việc nắm trong tay vị trí cho phép tác động đến nền kinh tế toàn cầu chỉ bằng một quyết định thực sự là một lợi thế rất lớn".
Ông cũng tuyên bố Iran sẽ không "đánh mất thành quả của cuộc chiến này", đồng thời cho biết Tehran sẽ "thay đổi chế độ pháp lý của eo biển" - thông qua luật pháp quốc tế nếu có thể, hoặc đơn phương hành động nếu cần thiết.
Tổng thống Trump ngày 8-5 cho biết Mỹ có thể khôi phục chiến dịch "Dự án Tự do" (Project Freedom) - hoạt động quân sự ngắn hạn nhằm hỗ trợ tự do hàng hải tại eo biển Hormuz - nếu các nỗ lực đàm phán với Iran không đạt kết quả.
Phát biểu trước khi rời Nhà Trắng, ông Trump nói Mỹ "có nhiều cách khác nhau" để xử lý tình hình và nếu nối lại chiến dịch, dự án sẽ là phiên bản rộng hơn kết hợp với các biện pháp khác.
"Dự án Tự do" được Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố hôm 3-5, với mục tiêu khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi xung đột khu vực. Một quan chức Mỹ khi đó cho biết đây không phải nhiệm vụ hộ tống tàu thuyền.
Tuy nhiên ông Trump đã tạm dừng chiến dịch hôm 5-5 sau khi tuyên bố có "tiến triển lớn" hướng tới một thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Nhà lãnh đạo cho biết kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Iran vào tối 8-5 (sáng 9-5 theo giờ Việt Nam).
Tờ Wall Street Journal dẫn các nguồn thạo tin cho biết Mỹ và Iran có thể nối lại đàm phán sớm nhất vào tuần tới tại thủ đô Islamabad của Pakistan, trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột giữa hai bên.
Theo nguồn tin, Washington và Tehran đang làm việc với các bên trung gian để xây dựng một bản ghi nhớ gồm 14 điểm, đóng vai trò khuôn khổ cho một tháng thương lượng ban đầu.
Dự thảo được cho là bao gồm các nội dung liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, việc hạ nhiệt căng thẳng tại eo biển Hormuz và phương án xử lý kho uranium làm giàu cấp độ cao của Tehran, trong đó có khả năng chuyển số uranium này sang một quốc gia khác.
Tuy nhiên nhiều bất đồng quan trọng vẫn chưa được giải quyết, đặc biệt là vấn đề nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Iran. Đây được xem là một trong những trở ngại lớn có thể ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán.
Theo Đài CNN, lực lượng Hezbollah ngày 8-5 tuyên bố đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự của Israel, đánh dấu lần đầu tiên nhóm này công khai nhận trách nhiệm về một vụ tấn công xuyên biên giới kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực hồi giữa tháng 4.
Trong thông báo, Hezbollah cho biết đã phóng "loạt tên lửa tiên tiến" vào một căn cứ quân sự phía nam thành phố Nahariya ở miền bắc Israel. Nhóm này sau đó tiếp tục tuyên bố tấn công căn cứ quân sự Meron và sử dụng máy bay không người lái nhằm vào các phương tiện quân sự Israel tại Tayr Harfa, miền nam Lebanon.
Quân đội Israel xác nhận đã phát hiện nhiều vụ phóng từ Lebanon và đánh chặn được một số đầu đạn, trong khi các quả đạn khác rơi xuống khu vực trống, không gây thương vong.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng chịu trách nhiệm hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, ngày 20/4 đã chia sẻ một video cho thấy một xạ thủ súng máy trên trực thăng cảnh báo một tàu chở hàng quay trở lại khi di chuyển gần các cảng của Iran.
Trong video của CENTCOM, một binh sĩ Mỹ được nhìn thấy chĩa súng máy hạng nặng vào một tàu, đồng thời phát cảnh báo qua vô tuyến.
"Đây là tàu chiến số 115 của Mỹ. Quý vị đang đi vào khu vực bị phong tỏa quân sự. Lệnh phong tỏa các cảng của Iran sẽ được thực thi và áp dụng cho tất cả các tàu bất kể quốc tịch", cảnh báo của lực lượng Mỹ cho biết.
"Bất kỳ tàu nào có ý định tiếp tục vào hoặc ra khỏi cảng của Iran sẽ phải chịu quyền kiểm tra và khám xét theo luật pháp quốc tế. Nếu quý vị tìm cách chạy trốn khỏi lệnh phong tỏa, chúng tôi sẽ buộc phải tuân thủ bằng vũ lực”, thông điệp cảnh báo nêu rõ.
CENTCOM cho biết kể từ khi bắt đầu lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào các cảng và khu vực ven biển Iran, lực lượng Mỹ đã yêu cầu 27 tàu quay đầu hoặc trở về cảng của Iran.
Iran cuối tuần qua tuyên bố mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tất cả các tàu thương mại, nhưng ngay sau đó quyết định đóng cửa eo biển trở lại vì Mỹ vẫn chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải.
Các công ty vận tải biển vẫn tỏ ra thận trọng trong việc lưu thông qua eo biển, với chỉ một số ít tàu đi qua tuyến đường thủy trọng yếu này.
Mỹ áp lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran kể từ ngày 13/4. Chiến dịch phong tỏa có sự tham gia của hơn 10.000 binh sĩ, khoảng 120 máy bay, tàu chiến.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết các lực lượng Mỹ sẽ truy đuổi các tàu liên quan đến Iran tại những vùng biển nằm ngoài khu vực Trung Đông, đồng thời đặc biệt đề cập đến khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Lực lượng Mỹ cuối tuần qua đã nã pháo, bắt giữ tàu hàng Touska của Iran ở vịnh Oman.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), vụ đánh chặn diễn ra vào ngày 19/4 khi tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance theo dấu tàu Iran khi phương tiện đang tăng tốc hướng về phía cảng Bandar Abbas của Iran.
Con tàu bị cáo buộc cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa đường biển do Mỹ áp đặt đối với các cảng của Iran.
CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ đã đưa ra các cảnh báo lặp đi lặp lại đối với thủy thủ đoàn trong suốt 6 giờ đồng hồ, thông báo rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa. Khi con tàu không tuân thủ, tàu khu trục Mỹ đã quyết định khai hỏa.
Sau khi nã pháo vào tàu Iran, Thủy quân lục chiến Mỹ đã triển khai một chiến dịch đổ bộ phối hợp từ tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli. Trước đó, thủy thủ đoàn đã được hướng dẫn sơ tán khỏi buồng máy trước khi khu vực này bị nhắm mục tiêu.
CENTCOM xác nhận con tàu đang bị Mỹ bắt giữ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho biết các lực lượng Mỹ đang “kiểm tra xem có gì ở trên tàu”.
