Vào các group xe buýt trên Facebook, nhiều người cũng như tác giả bài “Xe buýt, vấn đề không ở giá vé” lo ngại đi xe buýt trả tiền thỉnh thoảng còn gặp rắc rối, xe buýt miễn phí thì liệu sẽ như thế nào đây?
Theo kinh nghiệm đi xe buýt thường xuyên của tôi thì giá vé không phải là lý do quan trọng để người dân chọn đi xe buýt hay phương tiện cá nhân bởi hiện giờ mức giá vé thường hiện nay 5.000-7.000 đồng mỗi lượt; học sinh sinh viên còn 3.000 đồng, người trên 60 tuổi miễn phí vé.
Mỗi ngày tôi đi ít nhất hai tuyến xe buýt, thường là tôi đi 4 chuyến, bởi qua hai chặng xe mới về tới nhà. Còn hôm nào đi lên xuống trung tâm thành phố hai lần thì tôi sẽ đi 6 chuyến, bởi nhà tôi ở ngoại thành cách trung tâm 14 km.
Tôi có vài ý kiến sau đây:Thứ nhất, cần tiến hành khảo sát thực tế hệ thống điểm dừng xe buýt, do hiện nay vẫn tồn tại nhiều vị trí đón trả khách đặt trên các khu đất trống, không có địa chỉ xác định và thiếu trụ biển báo cho người dân nhận biết.
Tên các trạm không khớp với vị trí thực tế thí dụ như trạm đường 655 thực ra ở mặt tiền đường Đỗ Xuân Hợp, trạm khu quản lý giao thông đô thị số 2 thực ra là metro Bình Thái và gần trạm xe buýt 163, 162. Trạm xe 172 thì ghi là tên trạm là chung cư New City với địa chỉ gốc cây số 372 thì làm sao người dân tìm ra trong khi địa chỉ chính xác là số 388 Mai Chí Thọ không phải là chung cư.
Đa số các trạm khu vực ngoài thành ở nơi trống, người dân đứng đón xe chờ 5 đến 20 phút dưới ánh nắng gay gắt. Trong nội thành, bởi tuyến đường một chiều nhiều, thí dụ xuống trạm ở đường Nguyễn Đình Chiểu nhưng về phải đến trạm ở đường Điện Biên Phủ cách rất xa.
Thứ hai, cần phá vỡ mạng lưới hướng tâm mà đa số tuyến xe đều tập trung về Bến Thành. Mở rộng mạng lưới xe buýt linh hoạt, giảm bớt nhiều tuyến chồng chéo, thiếu trung chuyển liên kết giữa các trạm xe và tuyến xe.
Thí dụ như Trạm ngã tư Bình Thái là trạm lớn mà rất nhiều tuyến xe đi qua nếu người dân cần vào trung tâm, tuy nhiên, không có xe trung chuyển tới trạm này mà chỉ dừng bên kia đường, người dân không thể băng qua xa lộ (đường Võ Nguyên Giáp trước đây là Xa lộ Hà Nội) rất nguy hiểm mà đa số phải nhờ người thân chở ra hoặc đi xe công nghệ ra.
Tuyến xe đi từ Thủ Đức sang Tân Phú, Bình Tân (cũ) không có, phải đi 2-3 chặng. Hoàn toàn không có tuyến đi sang Phú Mỹ Hưng mà bắt buộc phải đi xe buýt tới Bến Thành rồi mới có xe sang quận 7 cũ.
Một người bạn của tôi thường mỗi tuần vài lần phải chạy xe máy khoảng một tiếng rưỡi từ Phú Mỹ Hưng đến Lê Văn Việt (quận 9 cũ), nếu đi phương tiện công cộng thì bạn ấy phải đi xe máy hoặc bắt xe buýt đến metro Bến Thành, đi Metro đến ngã tư Thủ Đức, rồi đi xe buýt 172 mới đến nơi.
Thứ ba, cần tăng cường tuyến xe buýt và trạm dừng ở những địa điểm quan trọng cần thu hút người dân như đường sách Thủ Đức, đường sách TP HCM, các bảo tàng, trung tâm triển lãm…
Tăng thêm nhiều tuyến xe buýt phủ các tuyến đường bởi vì có rất nhiều điểm đến không có tuyến xe buýt hoặc đi mất thời gian vì phải đổi 3-4 chuyến mới tới nơi.
Nếu đi xe máy chỉ tốn khoảng 20-30 phút thì đổi vài chuyến xe lòng vòng mất hơn một tiếng đồng hồ, lại phải đi bộ tìm trạm xe.
Một số tuyến thì ngắn quá, cần mở rộng hơn như tuyến 163, 162 lộ trình chưa bao phủ hết các phường do đó thường xuyên xe chạy không có khách. Những tuyến này cần ghé các khu chung cư để người dân thuận tiện đón xe.
Thứ tư, cần dán đầy đủ lộ trình tuyến và danh sách cụ thể các điểm dừng (kèm địa chỉ rõ ràng) bên trong xe buýt, đồng thời hiển thị cả ở bên ngoài xe để người dân dễ nhận biết.
Những thông tin này sẽ giúp hành khách chủ động theo dõi hành trình, lên xuống đúng trạm, hạn chế tình trạng xuống nhầm điểm hoặc phải hỏi tài xế, tiếp viên.
Hiện nay, nhiều xe buýt chưa thực hiện tốt việc hiển thị lộ trình cả bên trong lẫn bên ngoài, gây bất tiện cho người sử dụng, đặc biệt là người mới đi lần đầu hoặc khách vãng lai.Thứ năm, tăng cường số chuyến xe nhiều hơn đảm bảo đúng lịch trình, chúng tôi từng đứng chờ hơn một tiếng đồng hồ chuyến xe mà theo tổng đài và thông tin ở trạm là sẽ có mà đợi hoài do không đủ xe buýt để chạy quay vòng.
Nếu như mạng lưới xe buýt phủ đa dạng hơn khắp thành phố đã mở rộng và có sự liên kết cho người dân thuận tiện đón xe, sang xe thì tạo nên thói quen sử dụng xe công cộng.
Tôi nghĩ với kinh phí ngân sách nghìn tỷ đồng tập trung để cải thiện, nâng cấp tốt hơn chất lượng dịch vụ thì tự nhiên sẽ có nhiều khách tin cậy chọn xe buýt.
"Tôi từng khuyên các em hãy chọn công việc khác tử tế mà làm, đời có nhân quả. Cuối cùng các em hằn học gọi điện thoại nói đủ thứ trên đời 30 phút.
Tôi vẫn cố gắng ngồi trên xe và lắng nghe, nhưng khi phản biện qua những con số, số liệu của hợp đồng này để đi đến hướng có lợi nhuận thì các em không thể chứng minh được.
Theo tôi cần phạt nặng, rất nặng những hành vi lừa đảo, thực phẩm bẩn, bán thuốc giả... những hành vi ảnh hưởng đến sức khỏe, giáo dục và tài chính của người dân, thì mới giảm tải cho bệnh viện, đảm bảo an sinh xã hội, và tiến tới văn minh hơn".
Độc giả nickname giabinhist kể lại câu chuyện như trên, sau thông tin200 người ở TP HCM bị bắt với cáo buộc lừa hơn 600 tỷ qua 'hợp đồng kỳ nghỉ'. Gần 200 người là giám đốc, nhân viên các công ty du lịch bị cáo buộc dùng chiêu bán "hợp đồng kỳ nghỉ" để lừa ký hơn 5.500 hợp đồng, chiếm đoạt hơn 600 tỷ đồng, phần lớn còn rất trẻ, có người vừa tốt nghiệp đại học.
Độc giả nickname trang515290 đặt câu hỏi: "Nhưng nhân viên vào làm biết là lừa đảo mà vẫn nhận công việc đó để làm và lừa đảo người khác được nhỉ? Tôi nhớ ngày xưa đi xin việc ở một công ty chuyên mời mọc người trung niên, lớn tuổi vào hội trường xong chơi trò chơi, chia sẻ sức khỏe rồi tặng quà, bán hàng sâm, nấm linh chi với mấy cái thảm đá nóng...
Tôi đến công ty phỏng vấn xong thấy mùi lừa đảo, vì thấy 'củ sâm sấy khô bán giá mấy chục triệu mà người mua còn phải cảm ơn rối rít vì được tặng quà'. Tôi ở đúng một buổi xong mình đi về và nói với lão chủ là: 'Ông mà tiếp tục lừa đảo kiểu này tôi sẽ báo công an đó...'.
Tôi nhận thấy nhân viên làm trong đó vì tiền thưởng mà không từ thủ đoạn nào để lừa được những người lớn tuổi mua hàng".
Cơ quan điều tra xác định, thủ đoạn lừa đảo được nhóm này tổ chức tinh vi qua 4 bước, chủ yếu nhắm vào những người trung niên, cao tuổi có tiền nhàn rỗi hoặc muốn tìm kiếm nguồn thu nhập thụ động.
Để xây dựng vỏ bọc uy tín, ban giám đốc các công ty mạo danh này đã đầu tư thuê địa điểm bề thế, lập bộ máy nhân sự đầy đủ từ khâu quản lý, pháp lý đến lực lượng telesales và chăm sóc khách hàng.
Dựa trên nguồn dữ liệu cá nhân thu thập và mua bán trái phép, nhân viên gọi điện số lượng lớn, dụ dỗ nạn nhân đến tham gia các buổi tư vấn bằng mồi nhử là tặng kỳ nghỉ dưỡng 3 ngày 2 đêm miễn phí hoặc tặng áo mưa, ô dù.
Độc giả Anh Hải nói: "Mấy ngày ngay điện thoại bình lặng hơn hẳn. Cảm ơn mấy cơ quan công an đã triệt phá. Lúc trước cứ ngày nào tôi cũng nhận được cuộc gọi: 'Dạ bên em Resot đang khai trương có voucher miễn phí cho gia đình mình, 3 người hoàn toàn miễn phí, trải nghiệm du lịch...'.
Tôi biết trên đời này chỉ có nước mưa là miễn phí nên luôn trả lời: 'Không rảnh, không có nhu cầu'. Mà bọn nó lì lắm gọi suốt cũng mấy năm trời".
Độc giả trang515290 bình luận: "Chỉ thương những người lớn tuổi, cả đời gom góp được chút tiền dưỡng già hay tính để dành khi bệnh tật còn có tiền chữa bệnh thì tay trắng.
Mất tiền mà không dám nói với con cái nên lại càng bị chúng nó lừa hết lượt này qua lần khác. Bởi vậy các bạn có người lớn tuổi nên thường xuyên quan tâm, hỏi han cha mẹ mình nhiều vào. Tôi đi làm nhưng mỗi ngày đi về đều hỏi bà đi đâu, làm gì để biết mà ngăn ngừa từ sớm. Các cụ bây giờ ở nhà con cháu đi học, đi làm cả ngày nên thích tham gia hội nhóm này kia, mà tham gia vào là nghe tụi nó dỗ dành ngon ngọt, có bao nhiêu tiền là đưa ra hết".
Tôi xem video ghi lại cảnh xe khách giường nằm chạy trên quốc lộ 1 bốc cháy dữ dội sau khi va chạm với taluy, khiến 7 người tử vong, 5 nạn nhân bị thương, rạng sáng 21/7 mà không khỏi xót xa, ám ảnh khi lửa cháy ở phần đầu xe. Như vậy là không lối thoát.
Những lần đi xe giường nằm, tôi không tìm thấy búa để đập cửa kính thoát hiểm khi có bất trắc xảy ra ở đâu cả. Hỏi nhân viên xe thì ậm ờ cho qua. Lúc đó lỡ lên xe rồi thì phải chịu và tự nhủ: "Chắc không có chuyện gì xảy ra đâu". Bạn tôi, thường đi công tác bằng xe giường nằm, phải lên sàn thương mại điện tử mua một cây búa bỏ vào balô cho chắc ăn.
Mà nếu có búa, những chuyến xe đêm, lúc hành khách say ngủ, lửa bùng lên ngay phía cửa trước, sức nóng, không khí ngộp... con người cũng không đủ tỉnh táo để ứng phó với tình huống.
Chiếc xe giường nằm chỉ có một cửa lên xuống, bên trong kín như một chiếc hộp. Chỉ cần cửa chính bị biến dạng hoặc lửa chặn lại, hàng chục con người phía sau gần như bị nhốt bên trong.
Điều khiến tôi lo hơn là đây không phải lần đầu xảy ra tai nạn kiểu này. Sau mỗi vụ việc, người ta lại nhắc đến cửa thoát hiểm, búa phá kính, bình chữa cháy, kỹ năng ứng phó. Nhưng rồi vài tháng sau, rất ít người còn nhớ kiểm tra những thứ đó trước khi xe lăn bánh.
Không ít nhà xe coi chiếc búa thoát hiểm là vật trang trí. Có xe thì thất lạc, có xe bị tháo mất, có xe để ở vị trí mà hành khách không thể nhìn thấy. Thậm chí nhiều người đi xe cả chục năm cũng chưa từng được hướng dẫn cửa thoát hiểm nằm ở đâu, mở như thế nào nếu xe bị lật hoặc bốc cháy.
Chúng ta vẫn có thói quen kiểm tra dây an toàn khi đi máy bay. Nhưng khi bước lên xe khách, phương tiện gắn với mình nhiều hơn rất nhiều, lại gần như phó mặc tất cả cho tài xế và nhà xe. Hiếm ai dành một phút quan sát xem cửa thoát hiểm ở đâu, búa phá kính có còn không, bình chữa cháy có hay không...
Đó không phải lỗi của hành khách. Bởi trách nhiệm bảo đảm các thiết bị an toàn luôn đầy đủ và hoạt động được thuộc về đơn vị kinh doanh vận tải. Nếu một chiếc xe được phép lăn bánh nhưng búa thoát hiểm không có, cửa thoát hiểm không sử dụng được hoặc nhân viên không biết hướng dẫn hành khách, thì rõ ràng đã có lỗ hổng trong khâu kiểm tra và giám sát.
Tôi nghĩ đã đến lúc việc kiểm tra thiết bị an toàn trên xe khách cần được coi trọng như kiểm tra phanh hay lốp xe. Thiếu búa phá kính, cửa thoát hiểm không hoạt động thì không được xuất bến. Không thể để những thiết bị quyết định sự sống còn của hàng chục con người chỉ được kiểm tra khi tai nạn đã xảy ra.
Về phía hành khách, nên thay đổi một thói quen, hãy dành vài chục giây nhìn xem búa thoát hiểm ở đâu, cửa thoát hiểm nằm chỗ nào. Hy vọng sẽ không bao giờ phải dùng đến chúng.
Tai nạn có thể không báo trước. Nhưng việc chuẩn bị một con đường sống cho hành khách thì hoàn toàn có thể làm trước và điều đó không nên phụ thuộc vào sự may mắn.
Mỗi tháng, hóa đơn tiền điện dao động từ 3 đến 4 triệu đồng, những tháng nắng nóng có thể còn cao hơn.
Thời gian gần đây, tôi tìm hiểu về điện mặt trời áp mái để giảm chi phí tiền điện. Một người quen tư vấn lắp hệ thống có giá khoảng 110 triệu đồng, nói rằng nếu sử dụng hợp lý thì vài năm có thể thu hồi vốn, sau đó gần như chỉ tốn chi phí bảo trì.
Tuy nhiên, tôi vẫn rất băn khoăn với mức tiền điện khoảng 3-4 triệu đồng mỗi tháng như gia đình mình, việc đầu tư 110 triệu đồng để lắp điện mặt trời có thực sự hợp lý hay không? Nếu chỉ tiết kiệm được vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng mỗi tháng thì phải mất khá lâu mới thu hồi vốn.
Với mức tiêu thụ điện như gia đình tôi, có nên đầu tư ngay hay không và tầm tiền bao nhiêu là phù hợp?