Đầu bếp Vũ Nhất Thông, sáng lập Trung tâm dạy nấu ăn Eric Vũ Cooking Class, cho biết trong ẩm thực, món ăn càng ít nguyên liệu càng khó giấu lỗi. Với món chè đậu đen, để thành công, người nội trợ cần nắm vững bản chất khoa học qua bốn bước.
Nguyên lý ngâm đậu
Hạt đậu đen có lớp vỏ chứa sắc tố anthocyanin tạo màu đen tím đặc trưng, đồng thời cản trở nước thấm vào bên trong. Phần ruột chứa tinh bột và protein được bao bọc bởi thành tế bào kiên cố. Nước chỉ có thể xâm nhập qua một “cửa ngõ” nhỏ gọi là rốn hạt (hilum).
Quá trình ngâm là bước bắt buộc để nước thẩm thấu từ từ qua rốn hạt, làm mềm thành tế bào và cung cấp độ ẩm cho ruột đậu. Việc đun nấu ngay mà bỏ qua bước này sẽ khiến đậu khó chín và tốn nhiều nhiệt lượng.
Thời gian ngâm lý tưởng là 4-6 tiếng ở nhiệt độ phòng. Nếu thời tiết nóng trên 30 độ C, nên ngâm đậu trong tủ lạnh để tránh vi sinh vật phát triển làm hỏng nguyên liệu.
Kiểm soát nhiệt độ nấu
Khi nước đạt 60-80 độ C, tinh bột trong hạt đậu bắt đầu hiện tượng hồ hóa (gelatinization), chuyển từ trạng thái cứng sang mềm dẻo. Đồng thời, nhiệt độ làm phân hủy pectin trong thành tế bào, giúp đậu từ từ mềm bở.
Theo chuyên gia, lỗi phổ biến nhất là đun lửa lớn để rút ngắn thời gian. Việc này làm nước sôi bùng, xé rách vỏ đậu trước khi ruột kịp chín mềm. Tinh bột tràn ra ngoài khiến nước chè vẩn đục, trong khi hạt đậu rơi vào trạng thái “ngoài nát, trong sượng”.
Cách làm đúng là hạ lửa nhỏ liu riu ngay sau khi nước sôi. Việc duy trì mức nhiệt 85-95 độ C giúp tinh bột hồ hóa từ từ mà không tạo lực sóng xáo trộn làm vỡ hạt. Tùy giống đậu, thời gian nấu dao động 45-60 phút. Thành phẩm đạt chuẩn là hạt đậu mềm bở khi cắn, nguyên dáng, nước trong và ánh tím tự nhiên.
Thời điểm nêm đường
Đây là công đoạn khiến nhiều nồi chè thất bại dù đậu đã được ngâm và nấu kỹ. Dưới góc độ khoa học, việc hòa đường vào nước sẽ tạo ra môi trường ưu trương (hypertonic). Theo nguyên lý áp suất thẩm thấu, nước bên trong tế bào đậu sẽ bị hút ngược ra ngoài. Hậu quả là thành tế bào co lại, khiến hạt đậu cứng vĩnh viễn dù tiếp tục đun nấu.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông nhấn mạnh quy tắc sống còn là chỉ nêm đường khi đậu đã chín mềm bở hoàn toàn. Lúc này, đường sẽ thẩm thấu nhẹ nhàng, tạo vị ngọt thấm đều từng hạt.
Chuyên gia gợi ý thêm 1-2 gram muối cho mỗi lít nước sẽ có tác dụng ức chế vị đắng và khuếch đại vị ngọt, giúp bát chè có vị ngọt sâu và đậm đà hơn.
Nhiệt độ thưởng thức
Trải nghiệm cảm quan của chè nóng và lạnh hoàn toàn khác biệt. Ở nhiệt độ cao (35-50 độ C), các phân tử mùi bay hơi mạnh và gai vị giác hoạt động tối ưu, giúp người ăn cảm nhận vị ngọt cùng hương thơm rõ ràng nhất.
Khi chè nguội dưới 15 độ C, khả năng cảm nhận vị ngọt giảm đáng kể. Do đó, nếu nấu chè để dùng lạnh với đá, cần nêm lượng đường nhiều hơn 15-20% so với ăn nóng. Trong trường hợp kết hợp nước cốt dừa, chất béo sẽ tạo cảm giác mềm mại trên lưỡi. Tuy nhiên, chỉ nên thêm cốt dừa vào bước cuối và đun vừa đủ nóng, tránh đun sôi lâu gây tách dầu, vón cục.
Theo đầu bếp Vũ Nhất Thông, sự giản đơn trong ẩm thực đòi hỏi sự kiên nhẫn và thấu hiểu nguyên liệu. Người nấu chỉ cần hiểu rõ đặc tính của hạt đậu, nước, đường và nhiệt độ để xử lý đúng lúc.
“Đỉnh cao của nấu ăn không phải thêm cho nhiều, mà là bỏ đi cho đến khi không thể bỏ thêm gì nữa nhưng món ăn vẫn tuyệt vời”, chuyên gia đúc kết.
Một người đàn ông tại Tây Ban Nha đã có trải nghiệm khó quên khi vô tình nhặt được thứ mà ông nghĩ chỉ là món đồ bị bỏ bên đường. Chỉ sau vài thao tác kiểm tra bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), ông mới bàng hoàng biết rằng vật mình mang về nhà thực chất là một bức tranh gốc của danh họa nổi tiếng Joaquín Sorolla, có giá trị lên tới khoảng 150.000 Euro (tương đương hơn 4,4 tỷ đồng).
Sự việc hy hữu xảy ra tại thành phố Seville và nhanh chóng thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế bởi chuỗi tình huống trùng hợp đến khó tin.
Theo thông tin được đăng tải, bức tranh thuộc sở hữu của một gia đình sinh sống tại Seville. Gia đình này có sở thích mang theo những tác phẩm nghệ thuật trong các chuyến du lịch ngắn ngày. Tuy nhiên, trước khi lên đường nghỉ dưỡng tại bãi biển vào cuối tuần, họ đã gặp phải một sự cố không ai ngờ tới.
Trong lúc vội vã chất hành lý lên xe giữa khung cảnh giao thông đông đúc, tiếng còi xe liên tục vang lên khiến mọi người mất tập trung. Bức tranh được dựng tạm bên một bức tường ven đường nhưng sau đó bị bỏ quên. Cả gia đình lái xe rời đi mà không hề nhận ra món đồ quý giá vẫn còn ở lại.
Chỉ đến khi tới điểm nghỉ, họ mới phát hiện bức tranh đã biến mất. Ngay lập tức, cả gia đình quay trở lại nơi xuất phát để tìm kiếm nhưng không còn dấu vết. Họ cũng đăng tải nhiều thông báo thất lạc trên mạng xã hội và trong khu vực lân cận. Đáng chú ý, gia đình chỉ mô tả đây là kỷ vật có ý nghĩa đặc biệt về mặt tinh thần, hoàn toàn không tiết lộ tác phẩm là tranh gốc của Joaquín Sorolla hay giá trị thực của nó nhằm tránh thu hút những người có ý đồ chiếm đoạt.
Trong khi chủ nhân đang lo lắng tìm kiếm thì cách đó không lâu, ông Andrés Hurtado, 57 tuổi, đến từ vùng Murcia, lại tình cờ bắt gặp bức tranh nằm bên đường khi đang cùng gia đình du lịch tại Seville.
Nhìn thấy chiếc khung tranh mạ vàng còn khá đẹp và không có ai nhận, ông Hurtado nghĩ rằng đây chỉ là món đồ cũ bị ai đó bỏ đi. Với suy nghĩ có thể tận dụng để trang trí nhà cửa, ông quyết định mang bức tranh về nhà ở Murcia, cách nơi nhặt được hơn 500 km.
Sau khi kết thúc chuyến đi, vì tò mò về bức tranh, ông sử dụng một công cụ AI để nhận diện hình ảnh. Kết quả khiến ông vô cùng sửng sốt khi hệ thống cho biết đây rất có thể là tác phẩm gốc của Joaquín Sorolla một trong những họa sĩ nổi tiếng nhất Tây Ban Nha.
Không hoàn toàn tin vào kết quả từ AI, ông tiếp tục gửi hình ảnh tới một nhà đấu giá uy tín ở Madrid để thẩm định. Chỉ ít ngày sau, các chuyên gia xác nhận đây đúng là tranh thật của Joaquín Sorolla với giá trị ước tính tối thiểu 150.000 Euro.
Đúng lúc đó, ông Hurtado tình cờ đọc được bài đăng của cảnh sát về vụ thất lạc bức tranh trên mạng xã hội. Nhận ra mình đang giữ tài sản của người khác, ông lập tức liên hệ với lực lượng chức năng để trình bày toàn bộ sự việc.
Người đàn ông khẳng định mình không hề có ý định chiếm đoạt tài sản mà chỉ đơn giản nghĩ rằng đây là món đồ vô chủ bị bỏ lại bên đường. Sự trung thực và thiện chí hợp tác của ông đã giúp cảnh sát nhanh chóng xác minh vụ việc và trao trả bức tranh nguyên vẹn cho gia đình chủ sở hữu.
Nhận lại tác phẩm quý giá sau những ngày lo lắng, gia đình chủ nhân bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đối với ông Hurtado. Họ cho biết sẽ gửi tặng ông một món quà như lời cảm ơn vì hành động trung thực đã giúp báu vật của gia đình được trở về an toàn.
Theo truyền thông Tây Ban Nha, đây không phải lần đầu tiên những tác phẩm nghệ thuật có giá trị lớn bị thất lạc theo cách khó tin. Trước đó, vào tháng 10/2025, một bức tranh tĩnh vật của Pablo Picasso trị giá khoảng 600.000 Euro cũng từng được báo mất trong quá trình vận chuyển. Sau gần ba tuần tìm kiếm, cảnh sát phát hiện tác phẩm thực tế chưa từng bị đánh cắp mà chỉ được một người hàng xóm cất giữ vì tưởng là kiện hàng bị bỏ quên.
Hai câu chuyện liên tiếp đã trở thành đề tài được nhiều người bàn luận. Không chỉ cho thấy những tình huống hy hữu có thể xảy ra trong cuộc sống, chúng còn nhấn mạnh giá trị của sự trung thực. Chính hành động đúng đắn của những người vô tình nhặt được tài sản đã giúp các tác phẩm nghệ thuật vô giá trở về với chủ nhân, tránh nguy cơ thất lạc hoặc rơi vào tay những kẻ trục lợi.
Nguyễn Hà Phương - nữ sinh lớp 12 chuyên Anh Trường THPT chuyên Nguyễn Chí Thanh (phường Nam Gia Nghĩa - Lâm Đồng, Đắk Nông cũ) - giành học bổng toàn phần gần 11 tỉ đồng của Haverford College, một trong những đại học khai phóng hàng đầu nước Mỹ.
Suất học bổng bao trọn học phí, ăn ở, tài liệu học tập, sách vở và bảo hiểm y tế trong suốt bốn năm học tại Mỹ. Đây là tin vui lớn của ngôi trường chuyên ở Tây Nguyên và đối với một học sinh được thầy cô đánh giá là "luôn đặt mục tiêu rất rõ và đi đến cùng".
Hà Phương sở hữu IELTS 8.0, SAT 1540. Từ lớp 10, Phương đã có tên trong đội tuyển quốc gia môn tiếng Anh của tỉnh.
Lên lớp 11, Phương giành giải nhất học sinh giỏi cấp tỉnh môn tiếng Anh và được trao danh hiệu "Học sinh 3 tốt" cấp trung ương năm học 2023 - 2024.
Điều khiến hồ sơ của Hà Phương trở nên khác biệt không nằm ở các con số. Nữ sinh này đã sáng lập, đồng điều hành và tham gia nhiều dự án về văn hóa, kinh tế, sức khỏe và cộng đồng tại khu vực Đắk Nông cũ. Phương được biết là người mê viết lách, từng xuất bản một cuốn truyện dành cho thiếu nhi.
Trên sân cầu lông, Hà Phương từng đoạt giải nhất đôi nữ, giải nhất đôi nam nữ lứa tuổi 16 - 18 tại giải vô địch các câu lạc bộ tỉnh năm 2025 và huy chương bạc Hội khỏe Phù Đổng cấp tỉnh hồi học lớp 10.
Bà Phạm Thị Hải, mẹ Hà Phương, cho biết gia đình tự hào nhất không phải vì các suất học bổng giá trị lớn, mà vì con luôn sống có mục tiêu.
"Phương từ nhỏ đã ham học, thích đọc sách và có ý thức tự lập. Có hôm con thức rất khuya để hoàn thành bài, làm dự án hay luyện tiếng Anh nhưng chưa bao giờ than vãn. Gia đình chỉ cố gắng đồng hành, động viên để con được sống với đam mê của mình", bà Hải chia sẻ.
Ngoài Haverford College, Hà Phương còn nhận học bổng hơn 6 tỉ đồng từ năm trường đại học khác của Mỹ: Lafayette College, Franklin & Marshall College, Trinity University, Furman University và Rhodes College.
Đặc biệt, Hà Phương là 1 trong 10 sinh viên được nhận vào chương trình Dyer Fellowship của Lafayette College. Chương trình kéo dài bốn năm, hướng đến phát triển tư duy khởi nghiệp, năng lực thực hiện dự án thực tế và tinh thần tạo ảnh hưởng tích cực cho cộng đồng.
Hà Phương kể rằng bạn thích thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Có lúc vừa học đội tuyển, vừa làm dự án cộng đồng, vừa chơi thể thao khiến bản thân bị áp lực khá lớn nhưng cô chưa bao giờ muốn bỏ cuộc. Mỗi trải nghiệm, theo Phương, đều giúp cô hiểu bản thân và trưởng thành hơn.
"Em nghĩ điều giúp hồ sơ của mình tạo được dấu ấn không chỉ là điểm số, mà còn là những trải nghiệm thật, những điều mình đã sống và đã cố gắng. Em muốn hội đồng tuyển sinh nhìn thấy một người trẻ luôn muốn học hỏi, muốn tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng", Hà Phương nói.
Phía sau hành trình của Hà Phương là sự đồng hành của gia đình, nhà trường và đặc biệt là cô Nguyễn Thị Phượng - giáo viên chủ nhiệm đồng thời là giáo viên phụ trách đội tuyển quốc gia môn tiếng Anh của em suốt ba năm phổ thông.
Cô Phượng đánh giá Hà Phương là học sinh có tư duy tốt, giàu nghị lực và tinh thần cầu tiến. "Điều tôi quý nhất ở Phương là sự nghiêm túc, khả năng tự học cao và luôn chủ động trong mọi việc. Dù đạt nhiều thành tích, em vẫn sống tình cảm, biết quan tâm mọi người và luôn biết ơn gia đình, thầy cô", cô Phượng chia sẻ.
Một trường hợp tại Thái Lan đang gây chú ý trên mạng xã hội khi một phụ nữ phải nhập viện và điều trị dài ngày vì ký sinh trùng xâm nhập và lan đến vùng quanh mắt, khiến nguy cơ mất thị lực rất cao. Bác sĩ cảnh báo nếu nhiễm nặng, ký sinh trùng thậm chí có thể di chuyển lên não và đe dọa tính mạng.
Ploylada một người dùng mạng xã hội tại Thái Lan đã chia sẻ câu chuyện của mình như lời cảnh báo cộng đồng, kèm hình ảnh điều trị trong bệnh viện. Cô cho biết nguyên nhân ban đầu được xác định là do ăn món tôm ướp nước mắm trong hai ngày liên tiếp.
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân từng ăn đồ sống hoặc chưa nấu chín kỹ. Sau khi xác nhận thói quen ăn uống, cô được chẩn đoán ký sinh trùng đã lan tới vùng rìa mắt và cần can thiệp phẫu thuật. Sau hơn 10 ngày điều trị, bệnh nhân đã được xuất viện.
Câu chuyện ban đầu gây tranh cãi khi nhiều người không tin rằng món ăn dân dã có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như vậy, khiến chính bệnh nhân quyết định đăng tải cảnh báo để mọi người thận trọng hơn với thực phẩm sống hoặc tái.
Tiến sĩ Krisada Siramapuch, Giám đốc Trung tâm Y học Tích hợp Quốc tế (Thái Lan), cho biết loại ký sinh trùng này thường bị gọi nhầm là "giun phổi chuột", nhưng thực chất liên quan chặt chẽ đến vòng đời trong ốc nước ngọt, nên chính xác hơn là "ký sinh trùng ốc sên".
Theo chuyên gia, ký sinh trùng phát triển trong chuột, sau đó lây qua phân sang ốc nước ngọt và các loài thủy sinh như cua, tôm… Khi con người ăn phải thực phẩm chưa nấu chín chứa ấu trùng, nguy cơ nhiễm bệnh sẽ xảy ra.
Khi xâm nhập cơ thể, ký sinh trùng có thể di chuyển lên não hoặc mắt, gây viêm màng não, co giật, xuất huyết mắt, tổn thương võng mạc và thậm chí dẫn đến mù vĩnh viễn. Trong nhiều trường hợp, khi ký sinh trùng đã vào mắt, thuốc không còn hiệu quả và cần phẫu thuật để loại bỏ.
Bác sĩ khuyến cáo người dân cần nấu chín kỹ tôm, cua, ốc và các loại thực phẩm thủy sinh, đồng thời rửa sạch rau củ để giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng nguy hiểm này.
Bổ sung vitamin A đúng cách không chỉ giúp tăng cường thị lực mà còn góp phần bảo vệ mắt trước các bệnh thoái hóa theo tuổi tác. Dưới đây là những thực phẩm quen thuộc, dễ tìm nhưng lại chứa nguồn dinh dưỡng dồi dào cho đôi mắt.
Khoai lang: Đây là nguồn vitamin A nổi bật, đặc biệt ở dạng beta-carotene. Một củ khoai lang nướng có thể cung cấp tới 1.400 mcg vitamin A, đáp ứng hơn 150% nhu cầu khuyến nghị mỗi ngày, đồng thời hỗ trợ phòng ngừa thoái hóa điểm vàng. Ngoài ra, thực phẩm này còn giàu chất xơ, vitamin B6, C và kali, giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả.
Cà rốt: Nửa cốc cà rốt sống cung cấp khoảng 459 mcg vitamin A. Đây là món ăn nhẹ lành mạnh, giàu chất xơ, tốt cho hệ tiêu hóa và có thể kết hợp linh hoạt trong salad hoặc các món ăn kèm.
Rau bina: Loại rau này chứa hàm lượng vitamin A cao cùng nhiều khoáng chất quan trọng. Nửa cốc rau bina luộc có thể cung cấp 573 mcg vitamin A, đồng thời bổ sung sắt và magie, giúp hỗ trợ sức khỏe tổng thể và thị lực.
Ớt chuông đỏ: Đây thực phẩm ít calo nhưng giàu vitamin A và C. Một nửa cốc ớt chuông đỏ cung cấp khoảng 117 mcg vitamin A, đồng thời chứa nhiều chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.
Xoài: Đây là loại trái cây giàu vitamin A tự nhiên. Một quả xoài cung cấp khoảng 112 mcg vitamin A, hỗ trợ tiêu hóa và giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất tốt hơn, đặc biệt khi dùng trong món salad hoặc ăn trực tiếp.
