Đầu bếp Vũ Nhất Thông, sáng lập Trung tâm dạy nấu ăn Eric Vũ Cooking Class, cho biết trong ẩm thực, món ăn càng ít nguyên liệu càng khó giấu lỗi. Với món chè đậu đen, để thành công, người nội trợ cần nắm vững bản chất khoa học qua bốn bước.
Nguyên lý ngâm đậu
Hạt đậu đen có lớp vỏ chứa sắc tố anthocyanin tạo màu đen tím đặc trưng, đồng thời cản trở nước thấm vào bên trong. Phần ruột chứa tinh bột và protein được bao bọc bởi thành tế bào kiên cố. Nước chỉ có thể xâm nhập qua một “cửa ngõ” nhỏ gọi là rốn hạt (hilum).
Quá trình ngâm là bước bắt buộc để nước thẩm thấu từ từ qua rốn hạt, làm mềm thành tế bào và cung cấp độ ẩm cho ruột đậu. Việc đun nấu ngay mà bỏ qua bước này sẽ khiến đậu khó chín và tốn nhiều nhiệt lượng.
Thời gian ngâm lý tưởng là 4-6 tiếng ở nhiệt độ phòng. Nếu thời tiết nóng trên 30 độ C, nên ngâm đậu trong tủ lạnh để tránh vi sinh vật phát triển làm hỏng nguyên liệu.
Kiểm soát nhiệt độ nấu
Khi nước đạt 60-80 độ C, tinh bột trong hạt đậu bắt đầu hiện tượng hồ hóa (gelatinization), chuyển từ trạng thái cứng sang mềm dẻo. Đồng thời, nhiệt độ làm phân hủy pectin trong thành tế bào, giúp đậu từ từ mềm bở.
Theo chuyên gia, lỗi phổ biến nhất là đun lửa lớn để rút ngắn thời gian. Việc này làm nước sôi bùng, xé rách vỏ đậu trước khi ruột kịp chín mềm. Tinh bột tràn ra ngoài khiến nước chè vẩn đục, trong khi hạt đậu rơi vào trạng thái “ngoài nát, trong sượng”.
Cách làm đúng là hạ lửa nhỏ liu riu ngay sau khi nước sôi. Việc duy trì mức nhiệt 85-95 độ C giúp tinh bột hồ hóa từ từ mà không tạo lực sóng xáo trộn làm vỡ hạt. Tùy giống đậu, thời gian nấu dao động 45-60 phút. Thành phẩm đạt chuẩn là hạt đậu mềm bở khi cắn, nguyên dáng, nước trong và ánh tím tự nhiên.
Thời điểm nêm đường
Đây là công đoạn khiến nhiều nồi chè thất bại dù đậu đã được ngâm và nấu kỹ. Dưới góc độ khoa học, việc hòa đường vào nước sẽ tạo ra môi trường ưu trương (hypertonic). Theo nguyên lý áp suất thẩm thấu, nước bên trong tế bào đậu sẽ bị hút ngược ra ngoài. Hậu quả là thành tế bào co lại, khiến hạt đậu cứng vĩnh viễn dù tiếp tục đun nấu.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông nhấn mạnh quy tắc sống còn là chỉ nêm đường khi đậu đã chín mềm bở hoàn toàn. Lúc này, đường sẽ thẩm thấu nhẹ nhàng, tạo vị ngọt thấm đều từng hạt.
Chuyên gia gợi ý thêm 1-2 gram muối cho mỗi lít nước sẽ có tác dụng ức chế vị đắng và khuếch đại vị ngọt, giúp bát chè có vị ngọt sâu và đậm đà hơn.
Nhiệt độ thưởng thức
Trải nghiệm cảm quan của chè nóng và lạnh hoàn toàn khác biệt. Ở nhiệt độ cao (35-50 độ C), các phân tử mùi bay hơi mạnh và gai vị giác hoạt động tối ưu, giúp người ăn cảm nhận vị ngọt cùng hương thơm rõ ràng nhất.
Khi chè nguội dưới 15 độ C, khả năng cảm nhận vị ngọt giảm đáng kể. Do đó, nếu nấu chè để dùng lạnh với đá, cần nêm lượng đường nhiều hơn 15-20% so với ăn nóng. Trong trường hợp kết hợp nước cốt dừa, chất béo sẽ tạo cảm giác mềm mại trên lưỡi. Tuy nhiên, chỉ nên thêm cốt dừa vào bước cuối và đun vừa đủ nóng, tránh đun sôi lâu gây tách dầu, vón cục.
Theo đầu bếp Vũ Nhất Thông, sự giản đơn trong ẩm thực đòi hỏi sự kiên nhẫn và thấu hiểu nguyên liệu. Người nấu chỉ cần hiểu rõ đặc tính của hạt đậu, nước, đường và nhiệt độ để xử lý đúng lúc.
“Đỉnh cao của nấu ăn không phải thêm cho nhiều, mà là bỏ đi cho đến khi không thể bỏ thêm gì nữa nhưng món ăn vẫn tuyệt vời”, chuyên gia đúc kết.
Cuối tháng 3 vừa qua, đoạn video thu hút trên mạng xã hội chia sẻ nội dung về phong cách sống xa xỉ ở Dubai thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nhận được hàng chục nghìn lượt tương tác.
Video nhanh chóng thu hút sự chú ý khi ghi lại hình ảnh một người phụ nữ khoác trên mình trang phục như áo giáp, được tạo thành bởi những mảnh kim loại vàng óng ánh phủ từ đầu tới chân.
Điều khiến cộng đồng đặc biệt quan tâm đó là "khối lượng vàng" lớn xuất hiện trong video. Trang phục gồm vương miện, giáp ngực, đai lưng và các chi tiết bọc ngón tay, tạo cảm giác như được chế tác hoàn toàn từ vàng nguyên khối.
Tuy nhiên, nhiều người bày tỏ hoài nghi về đoạn video này. Một số ý kiến cho rằng nếu thực sự là vàng thật, trọng lượng của bộ trang phục sẽ lớn đến mức người mặc khó có thể di chuyển.
Sau đó, nhân vật chính trong video được xác định là Oleve Love - nhà sáng tạo nội dung người Indonesia. Người này cũng lên tiếng xác nhận về nguồn gốc của video.
Hình ảnh phía sau hậu trường của đoạn video do cô gái người Indonesia đăng tải cho thấy bộ trang phục không chỉ gồm những tấm kim loại màu vàng, còn có những "miếng vàng" dạng thẻ còn nguyên trong bao bì.
Trên thực tế, những đám cưới ở khu vực Trung Đông vốn gắn liền với hình ảnh của vàng. Món kim loại quý này là một trong những vật phẩm không thể thiếu trong văn hóa cưới hỏi của người dân địa phương.
Sức hút của vàng đến từ thực tế rằng, Dubai từ lâu được mệnh danh là "thành phố vàng".
Trong nhiều nền văn hóa Trung Đông và Nam Á, vàng không chỉ là trang sức mà còn là biểu tượng của sự giàu có, địa vị và an toàn tài chính. Đây cũng là phần quan trọng trong sính lễ (mahr) mà chú rể dành cho cô dâu.
Tại các khu chợ nổi tiếng như Deira Gold Souk, các cô dâu tương lai thường lựa chọn những bộ trang sức cầu kỳ, có thể nặng tới vài cân vàng.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, đó là mô hình "Đổi tiếng pô ồn ào lấy hạt gạo thơm" của Công an xã Tiên Lục (Bắc Ninh).
Từ giữa tháng 5-2026, lực lượng công an đã khuyến khích, vận động người dân, đặc biệt thanh thiếu niên, tự giác tháo bỏ các loại pô độ, pô chế không đúng quy chuẩn kỹ thuật trên mô tô, xe máy.
Chương trình hướng đến bảo đảm trật tự an toàn giao thông, giảm tiếng ồn và giữ gìn sự bình yên tại khu dân cư.
Đến nay có 8 thanh niên tự nguyện lắp lại pô nguyên bản cho xe và mang pô độ chế đến Công an xã để nhận quà. Nếu đủ điều kiện, mỗi trường hợp được nhận bao gạo 10kg hoặc phần quà phù hợp khác.
Đại úy Lê Quang Tùng - Phó trưởng Công an xã Tiên Lục - chia sẻ lực lượng công an mong muốn thông qua những hình thức tuyên truyền gần gũi, thiết thực như thế này, người dân, đặc biệt thanh thiếu niên, sẽ hiểu rõ tác hại của việc lắp pô độ chế. Từ đó họ sẽ tự giác, chủ động giao nộp để bảo đảm an toàn cho bản thân và cộng đồng.
Ngoài pô xe độ chế, Công an xã Tiên Lục cũng vận động, khuyến khích người dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trái phép như súng, bình xịt hơi cay, đao kiếm tự chế...
"Mỗi chiếc pô độ được giao nộp, các thanh thiếu niên sẽ nhận về 10kg gạo thơm. Giá trị vật chất không lớn nhưng mang ý nghĩa giáo dục, nhân văn, nhắc nhở các em biết sống có trách nhiệm với cộng đồng, xã hội, không vi phạm pháp luật" - đại úy Tùng chia sẻ.
Cách làm của Công an xã Tiên Lục đang nhận được nhiều phản hồi tích cực, lan tỏa trên mạng xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng đây là mô hình vừa mang tính giáo dục nhân văn, vừa tạo sự gần gũi giữa lực lượng công an với thanh thiếu niên.
Tài khoản Facebook tên Tuấn nhận xét đây là cách làm mới, nhân văn và phù hợp với tâm lý giới trẻ, giúp kéo các em ra khỏi những thú vui tiềm ẩn nguy hiểm. Trong khi đó tài khoản Nguyên Nguyễn cho rằng hoạt động này vừa góp phần bảo đảm an ninh trật tự, vừa mang ý nghĩa giáo dục cộng đồng.
Sáng 26-5, tọa đàm “50 năm Khăn Quàng Đỏ đồng hành cùng phong trào Đội” được tổ chức nhân kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội (15-5) và 50 năm Khăn Quàng Đỏ phát hành số đầu tiên (12-1-1977 - 12-1-2027).
Suốt 50 năm đồng hành cùng thiếu nhi, Khăn Quàng Đỏ đã phát hiện, giới thiệu và lan tỏa nhiều gương điển hình vượt khó học giỏi, những câu chuyện về nghị lực và khát vọng vươn lên, tiếp thêm động lực cho nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi.
Một trong những tấm gương được nhắc lại tại tọa đàm là chị Huỳnh Anh - học sinh tiêu biểu của quận 8. Dù bị liệt hai chân, chị vẫn kiên trì học tập, vượt lên hoàn cảnh bằng nghị lực bền bỉ và tinh thần lạc quan.
Những câu chuyện như Huỳnh Anh là minh chứng cho hành trình mà Khăn Quàng Đỏ luôn theo đuổi: phát hiện, nâng niu và kể lại những điều đẹp đẽ bằng sự trân trọng và niềm tin dành cho thiếu nhi.
Không chỉ ghi nhận gương sáng, Khăn Quàng Đỏ còn tạo nên nhiều sân chơi học tập quen thuộc cho học sinh qua nhiều thế hệ. Từ các cuộc thi về lịch sử, khoa học, kiến thức xã hội đến các câu lạc bộ viết văn, làm báo...
Nhiều sân chơi gắn bó với tuổi thơ học sinh như Nhà sáng tạo trẻ, Nhà sử học nhỏ tuổi, Em yêu Tổ quốc Việt Nam, Gương mặt tuổi hồng và đặc biệt là Giải Lê Quý Đôn đã để lại dấu ấn sâu đậm.
Không chỉ dừng lại trên những trang báo, Khăn Quàng Đỏ còn khởi xướng nhiều hoạt động nhân văn, góp phần tạo nên những giá trị thiết thực cho xã hội.
Nhà báo Lê Văn Nuôi - nguyên Tổng biên tập báo Khăn Quàng Đỏ - chia sẻ một trong những ký ức sâu sắc nhất với ông là cuộc vận động 10.000 quyển sách cho thiếu nhi vùng Duyên Hải.
Ông Nuôi cho biết xuất phát từ thực tế nhiều khu vực còn thiếu trường lớp, thiếu sách vở và điều kiện học tập khó khăn ở vùng Duyên Hải, các phóng viên báo đã thực hiện loạt bài phản ánh thực trạng.
Từ loạt bài này đã mở ra cuộc vận động quyên góp sách cho thiếu nhi. Chương trình nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ đoàn viên, đội viên toàn thành phố, số lượng sách vượt xa chỉ tiêu ban đầu.
Nhìn lại chặng đường nhiều năm làm nghề, nhà báo Lê Thế Chữ - Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - nói bản thân có cơ hội làm việc, tiếp xúc với nhiều thế hệ đồng nghiệp, lãnh đạo và những người gắn bó với công tác báo chí, thiếu nhi qua từng thời kỳ tại Khăn Quàng Đỏ.
Mỗi giai đoạn đều có thử thách riêng, nhưng cũng chính từ đó càng giúp ông thấm thía hơn giá trị bền bỉ của nghề báo. “Điều đáng quý nhất là qua nhiều biến động, tờ báo vẫn giữ được tinh thần nhân văn, trách nhiệm xã hội và sự gắn bó với thiếu nhi”, ông chia sẻ.
Với 18 năm gắn bó cùng công tác thiếu nhi, bà Phạm Phương Thảo - nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM - kể những năm đầu sau giải phóng, phong trào thiếu nhi phát triển mạnh mẽ với nhiều dấu ấn nổi bật.
Các phong trào này đã góp phần giáo dục tinh thần tập thể, ý thức trách nhiệm và rèn luyện thiếu nhi toàn diện. Bà Thảo nói trong điều kiện còn khó khăn của những năm đầu hình thành báo Khăn Quàng Đỏ, phóng viên và cán bộ thiếu nhi vẫn bám sát thực tế, viết tin bài, phản ánh kịp thời hoạt động phong trào.
"Chính tinh thần nhiệt huyết đó đã giúp Khăn Quàng Đỏ trở thành mái nhà chung của nhiều thế hệ thiếu nhi", bà Thảo nhận định.
