Không ít người dùng xe máy từng rơi vào tình huống sáng ra dắt xe đi làm nhưng bấm đề không nổ, đèn đồng hồ yếu hoặc chìa khóa thông minh (smartkey) hoạt động chập chờn dù xe vẫn còn khá mới. Đáng nói, hiện tượng này lại thường xuất hiện trên những chiếc xe ít sử dụng, thay vì xe chạy thường xuyên mỗi ngày.
Thực tế, với xe máy hiện đại, đặc biệt là xe tay ga sử dụng nhiều thiết bị điện tử, việc ít vận hành chưa chắc đã là cách “giữ xe” hiệu quả. Ngược lại, nếu để xe nằm yên quá lâu, bình ắc-quy có thể xuống cấp nhanh hơn bình thường.
Về nguyên lý, bình ắc-quy trên xe máy không chỉ cung cấp điện cho hệ thống đề nổ mà còn nuôi nhiều thiết bị điện khác như đồng hồ điện tử, ECU, hệ thống phun xăng điện tử, hệ thống khóa thông minh smartkey. Ngay cả khi tắt máy, một số bộ phận vẫn duy trì trạng thái chờ và tiếp tục tiêu thụ điện năng ở mức nhỏ.
Ngoài ra, bản thân ắc-quy cũng tồn tại hiện tượng tự phóng điện theo thời gian. Điều này tương tự pin điện thoại dù không sử dụng vẫn hao hụt dung lượng sau vài ngày hoặc vài tuần. Nếu xe nằm một chỗ quá lâu, điện áp trong bình sẽ giảm dần. Khi mức điện áp xuống thấp kéo dài, khả năng tích điện và giữ điện của ắc-quy cũng suy giảm đáng kể. Đây cũng là lý do nhiều xe để lâu thường xuất hiện tình trạng đề yếu, phải đạp nổ hoặc thay bình sớm hơn dự kiến.
Đáng chú ý, không chỉ việc “đắp chiếu” dài ngày, thói quen sử dụng xe quãng ngắn liên tục cũng là nguyên nhân khiến bình ắc-quy nhanh hỏng. Nhiều người có thói quen chỉ chạy xe vài trăm mét để mua đồ, uống cà phê hoặc di chuyển quanh khu vực gần nhà. Quãng đường quá ngắn khiến hệ thống sạc không đủ thời gian nạp lại lượng điện đã tiêu hao trong quá trình đề máy.
Trên xe máy, mỗi lần bấm đề khởi động, bình ắc-quy phải cung cấp dòng điện khá lớn cho mô-tơ đề. Sau khi động cơ khởi động, hệ thống sạc mới bắt đầu hoạt động để bù lại phần điện năng đã mất. Tuy nhiên, nếu xe chỉ vận hành trong vài phút rồi tắt máy, lượng điện nạp lại thường không đủ. Tình trạng này lặp lại nhiều lần khiến bình luôn ở trạng thái thiếu điện. Về lâu dài, các bản cực bên trong dễ bị “sunfat hóa” (hiện tượng hình thành tinh thể sunfat làm giảm khả năng nhận sạc và tích điện của ắc-quy). Khi đó, dù có sạc lại, bình cũng khó phục hồi hoàn toàn và nhanh tái diễn tình trạng yếu điện.
Một sai lầm khác của nhiều người dùng là nghĩ rằng chỉ cần nổ máy tại chỗ vài phút là đủ sạc bình. Trên thực tế, ở chế độ garanti, hệ thống sạc hoạt động không hiệu quả bằng khi xe vận hành ổn định trên đường. Vì vậy, việc chỉ nổ máy cầm chừng trong thời gian ngắn thường không mang lại nhiều tác dụng với ắc-quy.
Ngoài yếu tố sử dụng, điều kiện thời tiết tại Việt Nam cũng góp phần khiến bình ắc-quy xuống cấp nhanh hơn. Nhiệt độ môi trường cao làm tăng tốc độ phản ứng hóa học bên trong bình, từ đó đẩy nhanh quá trình lão hóa. Nếu xe thường xuyên đỗ ngoài trời nắng hoặc trong môi trường nóng bức, tuổi thọ ắc-quy có thể suy giảm đáng kể.
Các dòng xe tay ga đời mới hiện nay cũng dễ gặp vấn đề liên quan đến ắc-quy hơn xe số đời cũ. Nguyên nhân đến từ việc xe được trang bị nhiều thiết bị điện tử hơn, sử dụng smartkey, hệ thống phun xăng điện tử và nhiều cảm biến điều khiển. Khi điện áp bình suy giảm, xe dễ xuất hiện lỗi khó đề, báo lỗi hệ thống hoặc smartkey hoạt động không ổn định.
Ngoài ra, việc lắp thêm phụ kiện tiêu thụ điện như đèn trợ sáng, còi độ, camera hành trình hay sạc điện thoại công suất lớn cũng có thể khiến hệ thống điện hoạt động quá tải nếu không được tính toán phù hợp.
Theo các kỹ thuật viên sửa xe, để kéo dài tuổi thọ ắc-quy, người dùng nên duy trì thói quen vận hành xe đều đặn thay vì để xe nằm yên quá lâu. Nếu ít sử dụng, nên khởi động và chạy xe ít nhất 15 – 20 phút mỗi tuần để hệ thống sạc có đủ thời gian hoạt động. Bên cạnh đó, cần hạn chế thói quen chỉ đi quãng quá ngắn liên tục, đồng thời kiểm tra định kỳ hệ thống sạc và tình trạng bình ắc-quy. Với những xe phải để lâu ngày, người dùng có thể tháo cọc âm ắc-quy hoặc sử dụng bộ sạc duy trì để hạn chế hiện tượng tụt điện.
Tình huống giao thông: Ba người trạc tuổi học sinh, sinh viên đi bộ qua đường ở nơi không có vạch kẻ dành cho người đi bộ. Lúc này, một thanh niên khác đi xe máy phóng tốc độ cao lao tới, không đội mũ bảo hiểm. Cô gái áo xanh định kéo hai bạn lùi lại, nhưng chàng trai đeo balô bất ngờ co chân nhảy sang bên kia đường. Tuy vậy, khoảng cách gần nên xảy ra va chạm. Xe máy đâm văng người đi bộ, cả hai lao về phía ôtô đang đỗ. Hiện chưa rõ thương vong.
Kỹ năng lái xe: Trong khu dân cư, người lái xe cần đi đúng tốc độ quy định, không phóng nhanh vượt ẩu. Người đi xe máy bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm. Theo nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm giao thông đường bộ, những lỗi như xe máy chạy quá tốc độ, không quan sát giảm tốc độ, không giữ khoảng cách an toàn mà gây tai nạn đều bị phạt 10-14 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Ngoài ra, người đi bộ nên sang đường ở phần đường dành cho người đi bộ. Nếu ở nơi không có vạch kẻ đường, cần đặc biệt nên quan sát hai bên đường phòng mọi tình huống bất ngờ có thể xảy ra. Khi gặp xe phóng tới rất nhanh như trong video, không vội vàng nhảy về trước hoặc lùi về sau, vì đều có thể dẫn tới rủi ro va chạm với những phương tiện khác. Việc giữ nguyên vị trí cũng giúp cho người điều khiển xe dễ đọc tình huống và đưa ra phản ứng phù hợp. Ví dụ như trong trường hợp này, nếu không nhảy về trước, cậu thanh niên có thể đã tránh được tai nạn.
Chiếc Huracan đang chạy chậm để tìm chỗ đỗ của một khu mua sắm ở Lake Nona, Orlando, bang California, ngày 23/4. Đột nhiên tài xế lùi siêu xe ngay trước khi một chiếc Chevrolet Silverado nặng khoảng ba tấn, độ phuộc cao, chồm thẳng lên đầu siêu xe mà không dừng lại.
Va chạm giữa một chiếc xe gầm thấp bậc nhất và một chiếc gầm cao bậc nhất ngành xe, thậm chí còn được độ cao thêm, dường như khó tin đến mức ban đầu nhiều người cho rằng đây là video do AI tạo ra. Nhưng đây là một tai nạn thực sự, và tài xế siêu xe - một doanh nhân thành đạt ở California - đăng tải một số video ghi lại hiện trường sau va chạm, với chiếc bán tải vẫn đứng đè trên chiếc Lamborghini.
Một số người phân tích, rằng chiếc bán tải Silverado vốn đã cao, nay lại được độ tăng chiều cao khiến tầm quan sát xung quanh hạn chế do khu vực điểm mù lớn hơn bình thường. Ngoài ra, việc mất tập trung dù chỉ trong giây lát cũng có thể dẫn đến sai lầm khó chữa. Có người cho rằng điều đáng sợ hơn tình huống trong video là việc tài xế chiếc bán tải có thể đâm vào một ai đó mà không hề hay biết thay vì chèn lên một chiếc xe khác.
May mắn thay dường như không ai bị thương. Tài xế siêu xe cũng xử lý mọi việc khá bình tĩnh.
Một chiếc bán tải Chevrolet đời 1972 đã thu hút sự chú ý khi được sử dụng hằng ngày mà không cần đến xăng dầu. Theo nhiều nguồn chia sẻ trên mạng xã hội, chiếc xe đã đi hơn 100.000km chỉ nhờ nhiên liệu từ gỗ.
Dự án này được giới thiệu trên kênh YouTube Jp Prat Projects. Người trực tiếp vận hành là cha của YouTuber, lái một chiếc Chevrolet bán tải đời 1983, sử dụng động cơ V8 5.7L từ năm 1972 đã được cải tiến.
Ngoại hình xe khá đặc biệt với lưới tản nhiệt cỡ lớn phía trước và một cụm kim loại đồ sộ phía sau cabin. Đây chính là hệ thống giúp xe vận hành mà không cần xăng.
Chiếc xe này chạy bằng... gỗ - Ảnh: Jp Prat Projects
Bí quyết nằm ở bộ “gasifier” (thiết bị khí hóa) lắp phía sau cabin. Thay vì đổ xăng, người dùng cho các mảnh gỗ vào hệ thống này. Gỗ được đốt nóng để tạo ra hỗn hợp khí, chủ yếu gồm carbon monoxide (CO) và hydro.
Sau khi được làm mát và lọc sạch, hỗn hợp khí này được đưa vào động cơ. Một bộ trộn chuyên dụng sẽ điều chỉnh tỉ lệ khí và không khí để động cơ có thể đốt cháy tương tự như xăng. Nhờ đó, chiếc bán tải đã vận hành hơn 100.000km chỉ bằng cách "ăn gỗ".
Tuy nhiên, hệ thống này cũng có những bất tiện rõ rệt. Xe cần khoảng 10 phút để khởi động do phải chờ quá trình sinh khí, trong khi phần đầu xe phải tích hợp bộ làm mát lớn, khiến thiết kế trở nên cồng kềnh.
Dù mang lại lợi ích tiết kiệm chi phí nhiên liệu, giải pháp này không phải không có rủi ro. Khác với xe chạy xăng, nơi khí CO chỉ là sản phẩm phụ, ở đây CO lại là thành phần chính của nhiên liệu.
Chỉ cần một rò rỉ nhỏ trong hệ thống, khí CO có thể lọt vào cabin. Đây là loại khí không màu, không mùi, rất khó phát hiện nếu không có thiết bị chuyên dụng, và có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo nếu áp dụng mô hình tương tự, việc trang bị thiết bị phát hiện khí CO trong cabin là điều bắt buộc. Đồng thời, hệ thống cần được thiết kế và kiểm tra kỹ lưỡng để hạn chế rủi ro.
Dù gây tò mò và tạo hiệu ứng mạnh trên mạng xã hội, mô hình xe chạy bằng gỗ hiện vẫn chỉ phù hợp với mục đích thử nghiệm hoặc cá nhân có chuyên môn, khó có thể phổ biến rộng rãi trong thực tế.
