Phát biểu tại hội nghị Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) lần thứ 33 hôm nay, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh rằng bất ổn địa chính trị và kinh tế trên thế giới, gia tăng cạnh tranh chiến lược, rủi ro đan xen từ biến đổi khí hậu, an ninh mạng đến đứt gãy chuỗi cung ứng… khiến ARF và các nước thành viên cần chuyển tư duy “đối thoại phản ứng” sang “quản lý rủi ro chủ động” bằng cách nâng cao năng lực dự báo và ngăn ngừa leo thang, theo Bộ Ngoại giao.
ARF cũng cần linh hoạt thích ứng với các thực tiễn chiến lược mới, duy trì vị thế một nền tảng bao trùm để các nước lớn tham gia xây dựng trên cơ sở tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN. Đặc biệt, ARF cần đóng góp tích cực hơn vào giải quyết hòa bình các tranh chấp dựa trên luật pháp quốc tế.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung chia sẻ quan điểm của Việt Nam kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang tại Trung Đông, bảo đảm lưu thông an toàn, liên tục cho tàu thuyền và máy bay qua eo biển Hormuz, ủng hộ duy trì đối thoại, ngoại giao vì nền hòa bình và ổn định lâu dài trên bán đảo Triều Tiên.
Bộ trưởng cũng khẳng định ASEAN sẽ tiếp tục cùng Trung Quốc thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Hội nghị đã thông qua Kế hoạch Hành động Manila 2026-2036, văn kiện định hướng hoạt động của ARF trong thập kỷ tiếp theo. Các bộ trưởng cũng nhấn mạnh ARF cần tiếp tục thích ứng với những dịch chuyển chiến lược, duy trì những biện pháp xây dựng lòng tin làm nền tảng, đi đôi với thúc đẩy ngoại giao phòng ngừa thực chất.
Các bộ trưởng cũng nhất trí thông qua Danh mục các hoạt động của ARF trong năm giữa kỳ 2026-2027. Hội nghị cũng ghi nhận đồng thuận của ASEAN về tiếp nhận Vương quốc Anh là thành viên thứ 28 của ARF.
Về tình hình quốc tế và khu vực, các bộ trưởng chia sẻ quan ngại về những thách thức phức tạp, đa chiều như an ninh lương thực, năng lượng, biến đổi khí hậu, an ninh mạng và các vấn đề đi kèm các công nghệ mới nổi.
Các nước tái khẳng định tầm quan trọng của duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982. Hội nghị nhấn mạnh bảo đảm thực hiện đầy đủ, hiệu quả DOC và hướng tới sớm đạt được COC thực chất, hiệu quả.
Hội nghị cũng trao đổi về tình hình Trung Đông và bán đảo Triều Tiên, kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang và thúc đẩy đối thoại, ngoại giao để đạt được nền hòa bình lâu dài.
Hội nghị ARF lần thứ 33 diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 (AMM-59) và các hội nghị liên quan tại Manila, Philippines.
ARF gồm các quốc gia có cùng mối quan tâm đến an ninh châu Á – Thái Bình Dương, được coi là một trong những diễn đàn quan trọng nhất về hợp tác an ninh khu vực. Diễn đàn đã bổ sung vào các cơ chế liên minh song phương và đối thoại khác nhau hiện có ở châu Á, củng cố thêm viễn cảnh hợp tác an ninh ở khu vực này.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung cùng ngày có những hoạt động khác, trong đó có tham dự Hội nghị Bộ trưởng Mekong – Hàn Quốc lần thứ 14 và Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Cấp cao Đông Á lần thứ 16. Ông cũng gặp Bộ trưởng Ngoại giao Na Uy Espen Barth Eide và Phó chủ tịch Ủy ban châu Âu, Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu về Chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 17/7 cho biết: “Một giờ trước, hai tàu chở dầu mà Mỹ đã hướng dẫn đi vào tuyến đường có thủy lôi ở phía nam eo biển Hormuz, đã đâm trúng thủy lôi và bốc cháy”. Hiện chưa rõ danh tính các tàu này.
IRGC cũng cho hay họ đã "ngăn chặn" 4 con tàu đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng trong cuộc xung đột hiện nay giữa Mỹ và Iran. Mỹ mở các cuộc không kích liên tiếp vào Iran sau khi cáo buộc Tehran tấn công các tàu thuyền thương mại qua tuyến đường thủy chiến lược này. Washington cũng nối lại chiến dịch phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran trong một nỗ lực nhằm gây sức ép buộc Tehran trở lại bàn đàm phán.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã không kích Iran đêm thứ bảy liên tiếp với các cuộc tấn công được thiết kế để "tiếp tục làm suy giảm năng lực quân sự của Iran".
Iran cáo buộc Mỹ nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm một sân bay, một nhà ga xe lửa và hai cây cầu.
Bộ Năng lượng Iran đã kêu gọi người dân giảm sử dụng điện và tắt máy điều hòa nhiệt độ trong những giờ cao điểm ngay cả khi nhiệt độ ở một số khu vực tăng vọt, sau khi lưới điện bị quá tải do những gì họ tuyên bố là các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở năng lượng.
Đáp lại, Iran cho biết họ đã tấn công các tài sản của Mỹ trên khắp khu vực, bao gồm các căn cứ không quân, các hệ thống radar và máy bay quân sự.
Thiếu tướng Mohsen Rezaei, một cố vấn quân sự cấp cao của lãnh đạo tối cao Iran, cho biết Tehran sẽ nối lại "các chiến dịch tấn công toàn diện" nếu các cuộc không kích của Mỹ tiếp tục diễn ra trong 2-3 ngày tới.
"Iran sẽ không còn tự giới hạn mình trong các phản ứng trả đũa mang tính chất ăn miếng trả miếng... và không có biên giới chính trị nào được an toàn", ông Rezaei tuyên bố.
David Khalfa, một chuyên gia về Trung Đông tại Quỹ Jean-Jaures, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Paris, lưu ý rằng "một loạt các cơ sở hạ tầng chiến lược ngày càng mở rộng" đang bị kéo vào cuộc xung đột.
"Nghịch lý là, trong khi cuộc xung đột tiếp tục leo thang, không bên nào có lợi ích chiến lược trong việc để động lực này tiếp diễn. Tuy nhiên, cả hai đều coi bất kỳ sự thỏa hiệp nào cũng là một hình thức đầu hàng", ông Khalfa bình luận.
Các nhà hòa giải, trong đó có Trung Quốc cùng Pakistan, đã kêu gọi Mỹ và Iran ngừng bắn và nối lại các cuộc thảo luận.
Vụ xả súng hàng loạt nói trên xảy ra ngay sau 6 giờ sáng 19.4 tại thành phố Shreveport. Kẻ xả súng, chưa được xác định danh tính ngay lập tức nhưng là một người đàn ông trưởng thành, đã bị bắn chết sau một cuộc rượt đuổi bằng ô tô và va chạm với cảnh sát, theo các quan chức.
Thị trưởng Shreveport Tom Arceneaux nói với CNN rằng vẫn chưa rõ liệu kẻ tấn công chết do tự bắn vào mình hay do trúng đạn của cảnh sát.
Cảnh sát Chris Bordelon cho hay trong một cuộc họp báo rằng "hiện trường vụ án khá rộng" trải dài trên ba ngôi nhà, và các nhà điều tra đang lục soát để tìm bằng chứng.
Ông cho biết thêm các nạn nhân có độ tuổi từ 1 đến 14, và một số đứa trẻ là con cháu của thủ phạm. "Chúng tôi tin rằng ông ta là người duy nhất nổ súng tại những địa điểm này", ông Bordelon phát biểu, gọi vụ xả súng là "vụ gây rối gia đình".
Cũng theo Thị trưởng Arceneaux, tay súng có mối quan hệ nào đó với hai người phụ nữ, cũng bị bắn. "Hai người phụ nữ đang trong tình trạng rất nguy kịch nên chúng tôi không thể lấy thông tin từ họ", ông nói thêm. Hai nạn nhân này đã bị bắn vào đầu, theo Đài KTBS.
"Đây là một buổi sáng kinh hoàng ở Shreveport và tất cả chúng ta đều thương tiếc các nạn nhân", ông Arceneaux phát biểu tại cuộc họp báo.
Thống đốc Louisiana Jeff Landry cho hay ông vô cùng đau lòng trước vụ xả súng hàng loạt vào sáng 19.4.
Đây là vụ xả súng hàng loạt gây chết người nhiều nhất ở Mỹ trong hơn hai năm qua, theo dữ liệu từ tổ chức phi lợi nhuận Gun Violence Archive. Tổ chức này định nghĩa một vụ xả súng hàng loạt là vụ xả súng trong đó 4 người trở lên bị thương hoặc thiệt mạng, không bao gồm kẻ xả súng.
Cuộc chiến tái phân chia khu vực bầu cử hạ viện Mỹ đang bước vào giai đoạn kịch tính. Với hàng loạt phán quyết từ các cấp tòa án trong những ngày qua, cục diện bầu cử giữa kỳ tại Mỹ liên tục thay đổi, trực tiếp tác động đến quyền kiểm soát hạ viện của hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.
Vào sáng qua (12.5 theo giờ VN), Đài NBC News đưa tin Tòa án tối cao Mỹ đã lật ngược phán quyết của tòa cấp dưới, theo đó cho phép bang Alabama sử dụng bản đồ bầu cử mới do phe Cộng hòa đề xuất. Bản đồ này dự kiến xóa bỏ một trong 2 khu vực bầu cử có đa số cử tri là người da đen (vốn thường bầu cho ứng viên Dân chủ). Điều này sẽ giúp Alabama đẩy nhanh tiến trình bầu cử theo bản đồ có lợi cho đảng Cộng hòa. Toàn bộ 6 thẩm phán bảo thủ của Tòa án tối cao đều thông qua phán quyết cho Alabama sử dụng bản đồ mới, trong khi 3 thẩm phán cấp tiến phản đối.
Tại bang Virginia, phe Dân chủ cũng vừa đệ đơn khẩn cấp lên Tòa án tối cao vào ngày 11.5 nhằm khôi phục bản đồ bầu cử từng được cử tri chấp thuận. Trước đó, tòa án cấp tiểu bang Virginia đã bác bỏ bản đồ nêu trên do các lỗi kỹ thuật trong quá trình trưng cầu dân ý.
Không chỉ ở Alabama và Virginia, làn sóng chạy đua "vẽ lại bản đồ" còn diễn ra ở nhiều bang miền nam nước Mỹ.
Tại bang Louisiana, Thống đốc Jeff Landry đã ban bố tình trạng khẩn cấp và đình chỉ các cuộc bầu cử sơ bộ để cơ quan lập pháp kịp thời vẽ lại các khu vực bầu cử.
Ở bang Mississippi, một phiên họp đặc biệt của cơ quan lập pháp tiểu bang đã được lên lịch vào ngày 20.5 để xem xét các bản đồ mới sau khi bị tòa án yêu cầu điều chỉnh.
Theo CNN, hiện 9 bang đã ban hành bản đồ phân khu vực bầu cử mới. Các bang ghi nhận diễn biến có lợi cho đảng Cộng hòa gồm: Texas, Florida, Alabama, Tennessee, Bắc Carolina, Ohio và Missouri. Đảng Dân chủ củng cố thêm ưu thế tại 2 bang California và Utah.
Các phân tích chỉ ra với bản đồ mới, đảng Cộng hòa có thể giành thêm 15 ghế trong bầu cử hạ viện, trong khi đảng Dân chủ chỉ "lật" được 6 ghế. Giới chuyên gia nhận định đảng Cộng hòa đang bứt phá mạnh mẽ trong cuộc chiến phân định lại bản đồ bầu cử, sau những phán quyết có lợi từ các cấp tòa án.
Tuy nhiên, việc liên tiếp có nhiều bang thúc đẩy vẽ lại bản đồ bầu cử đang gây ra những hậu quả về mặt hậu cần. Tại Louisiana, gần 179.000 cử tri đã đi bỏ phiếu sớm cho bầu cử sơ bộ, thế nhưng những lá phiếu đó có thể không được tính nếu bản đồ bị thay đổi vào phút chót. Ở Alabama, sau phán quyết của Tòa án tối cao cho sử dụng bản đồ bầu cử mới, các khu vực nằm trong diện thay đổi sẽ phải tổ chức bầu cử sơ bộ lại.
Trong bối cảnh số nghị sĩ Cộng hòa chỉ nhiều hơn phe Dân chủ 5 ghế tại hạ viện (217 và 212), việc tái phân định khu vực bầu cử không còn là chuyện thủ tục mà đã trở thành một vũ khí chiến thuật để đảng Cộng hòa bảo vệ thế đa số mong manh trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới, trong khi đảng Dân chủ nỗ lực ngăn chặn đối thủ giành thêm lợi thế.
