Sắc áo xanh lan tỏa đạo lý ‘Uống nước nhớ nguồn’ tháng 7 tri ân

Hu Yingrong, 46 tuổi, chuyển đến đảo Cù Sơn, huyện Chu Sơn, tỉnh Chiết Giang theo chồng. Hòn đảo có 55.000 dân cư, nằm cách đất liền hai giờ đi phà. Nam giới tại đây chủ yếu đi biển hoặc khai thác đá, trong khi phụ nữ làm nội trợ và đan lưới thuê với thù lao thấp.

Trước đây, Hu là công nhân xưởng lưới đánh cá. Tiền công đan 10 mét lưới của bà chỉ được một tệ (0,14 USD). Trung bình mỗi giờ đan lưới, cô kiếm được 5-8 tệ.

Khi dịch vụ giao đồ ăn xuất hiện tại địa phương, Hu chuyển sang công việc này. Thời gian đầu, cô gặp khó khăn trong việc nhớ đường và xử lý lượng đơn liên tục. Để giao đơn kịp giờ, Hu thường phải vượt qua sương mù, gió biển mạnh khiến xe chao đảo hay lội qua những vũng nước đọng sau cơn mưa. "Nhưng mệt nhất là phải chạy bộ lên những khu nhà cao tầng không có thang máy, hay luồn lách xe qua các con hẻm nhỏ hẹp chật cứng xe đẩy bán rau của người già", cô nói.

"Phần thưởng lớn nhất khi làm nghề là tự chủ thời gian. Lái xe và cảm nhận gió trên đảo mang lại cảm giác tự do", bà Hu nói.

Hu là một trong những người dẫn đầu về doanh số trên đảo với kỷ lục 189 đơn hàng mỗi ngày. Thu nhập hàng tháng của bà khoảng 8.000 tệ (khoảng 1.100 USD).

Một năm trở lại đây, các nữ tài xế giao đồ ăn với độ tuổi trung bình khoảng 40 đã thay đổi diện mạo lao động trên đảo. Từ những người xa lạ, nói giọng vùng miền khác nhau, họ tạo thành một cộng đồng 14 người. Họ chia sẻ đơn hàng, hướng dẫn tài xế mới và duy trì thói quen tụ họp vào ngày nhận lương.

Chen Lirong, 29 tuổi, trưởng nhóm cho biết khi đi xin việc tại các xưởng đóng tàu, cô bị từ chối do "phụ nữ khó tập trung làm việc vì phải chăm sóc con cái trong khi chồng đi vắng". "Giao đồ ăn có giờ làm linh hoạt, giúp tôi cân bằng được việc gia đình", Chen kể.

Để hỗ trợ đồng nghiệp, cô thường sắp xếp ca làm ngày cho những người có con nhỏ, còn bản thân nhận các đơn giao xuyên đêm.

Nghề này trở thành điểm tựa kinh tế cho những phụ nữ có hoàn cảnh đặc biệt. Sau khi ly hôn, Wang Jinrong, 44 tuổi, một mình nuôi bốn người con. Trong nhóm giao hàng, Wang nhận được sự hỗ trợ từ đồng nghiệp thông qua việc đổi ca để có thêm thời gian cho gia đình.

Trên mạng xã hội, câu chuyện của nhóm tài xế nhận được nhiều phản hồi tích cực. Một người bình luận: "Họ không chỉ giao đồ ăn, họ đang tự giải thoát bản thân khỏi sự phụ thuộc kinh tế".

Tin Gốc: Vnexpress

Sàn nhà vương vãi vỏ bánh kẹo, đồ uống dở. Trên giường, quần áo chưa giặt để lẫn cùng sách vở. Trong nhà vệ sinh, đồ chơi và truyện tranh ướt sũng nằm cạnh cống thoát nước. Mùi cơ thể của cậu bé đang tuổi dậy thì trên quần áo trộn với mùi giày và thức ăn khiến căn phòng ngột ngạt, khó thở.

"Tôi yêu cầu con nếu không dọn thì đóng chặt phòng lại để mùi khỏi tràn ra không gian chung nhưng nó chưa bao giờ nghe lời", chị Vân, 43 tuổi, ở Hà Nội nói.

Người mẹ cho biết đã dùng đủ cách, từ nhắc nhở nhẹ nhàng, tịch thu điện thoại đến đòn roi nhưng thói quen sinh hoạt của con không thay đổi. Do con trai học năm cuối cấp, lịch học dày nên thi thoảng chị nhượng bộ, dọn giúp con. Những ngày chị bận, căn phòng trở lại trạng thái "như cái chuồng lợn".

Với bà mẹ có con gái 16 tuổi như chị Nguyễn Thu Hằng, tình trạng cũng không khá hơn. Bàn trang điểm trong phòng của cô bé có hàng chục loại son môi, phấn mắt lăn lóc. Nhiều lần chị vừa mở cửa tủ, quần áo sạch, bẩn, mới cũ lẫn lộn, tràn ra ngoài.

Góc giường, quần áo bẩn chất đầy hai giỏ. Thấy phòng có mùi, chị mang quần áo vào máy giặt và dặn con phơi. Chiều về, đồ vẫn nằm trong máy. Bị mẹ nhắc, người con đáp đó là không gian riêng, không gây hại đến ai và yêu cầu mẹ không can thiệp. "Càng nhắc, con càng tỏ thái độ bất cần", chị Hằng, 42 tuổi, kể.

Cơn đau đầu vì chuyện con cái "ở bẩn", luộm thuộm đang hiện diện ở nhiều gia đình. Cuối tháng 5, mạng xã hội ở Việt Nam lan truyền bức ảnh chụp căn phòng ngổn ngang của một nữ sinh cấp ba do người mẹ tại Trung Quốc đăng tải. Bài đăng thu hút hơn 12.000 lượt thích. Nhiều phụ huynh cho biết họ nhìn thấy hình ảnh của con mình trong đó. ''Theo quan sát của tôi, 10 đứa tuổi teen thì 9 đứa ở bẩn như vậy", một phụ huynh bình luận và nhận nhiều lượt "like" thể hiện sự đồng tình.

Trên các diễn đàn nuôi dạy con, chủ đề "con tuổi teen niên bừa bộn" thu hút hàng nghìn ý kiến thảo luận. Nhiều phụ huynh thừa nhận căng thẳng khi không thể tìm tiếng nói chung với những đứa con về vấn đề vệ sinh cá nhân.

Bà Trần Thị Thùy Trang, Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam, cho rằng các phụ huynh quá khắt khe và chưa thấu hiểu con cái trong chuyện này. Hành vi bừa bộn ở lứa tuổi vị thành niên xuất phát từ nguyên nhân khách quan. Vùng vỏ não trước trán phụ trách lập kế hoạch và kiểm soát hành vi của trẻ chưa hoàn thiện, khiến các em gặp khó khăn trong việc duy trì sự ngăn nắp và chưa nhận thức đầy đủ hậu quả của sự bừa bộn.

Bên cạnh đó, hormone điều hòa nhịp sinh học tiết ra muộn khiến trẻ thức khuya, dậy muộn và không có thời gian dọn dẹp. Sự gia tăng hormone tăng trưởng cũng khiến trẻ ưu tiên năng lượng cho các hoạt động kết nối bạn bè, mạng xã hội. "Ở tuổi này, việc dọn dẹp thường bị xem là không quan trọng, thậm chí vô nghĩa đối với trẻ", chuyên gia nói.

Đồng quan điểm, bà Hồng Hương, Hội Bảo vệ quyền lợi trẻ em, cho biết thiếu niên thích khẳng định cái tôi, nhưng phòng cá nhân không phải nơi chứng tỏ với bạn bè nên không được ưu tiên. "Đó là lý do nhiều thiếu niên ra ngoài quần áo gọn gàng nhưng không quan tâm phòng ngủ bừa bộn", bà cho biết.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý cha mẹ cần phân biệt hành vi bình thường và dấu hiệu cảnh báo tâm lý. Nếu trẻ mất ngủ, bỏ ăn, tích trữ đồ ăn thừa, xả rác hoặc thu mình, cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm.

Bà Thùy Trang cho rằng cha mẹ nên để trẻ tự đối mặt với hệ quả từ thói quen bừa bộn, như việc không có quần áo mặc. Dù vậy, không phải phụ huynh nào cũng áp dụng cách này.

Chị Trúc Quỳnh, 37 tuổi, ở Ninh Bình chọn cách cứng rắn với con trai 15 tuổi. "Quần áo mặc xong không cho vào máy giặt, tôi vứt thùng rác hoặc làm giẻ lau. Sách vở lộn xộn tôi đem bán đồng nát", chị kể. Biện pháp này giúp phòng gọn hơn nhưng hố sâu ngăn cách mẹ - con lớn dần.

Bà Trang nhận định sai lầm của chị Quỳnh trong trường hợp này là không ưu tiên kết nối cảm xúc trước khi thiết lập quy tắc. Khi cha mẹ dùng quyền lực ép buộc khiến trẻ có xu hướng chống đối thay vì tự nguyện thay đổi.

Chuyên gia Hồng Hương cho biết để thay đổi thói quen của tuổi teen, cha mẹ cần chấp nhận đây là đặc điểm phổ biến ở giai đoạn này.

Trong giai đoạn đầu, cha mẹ cần đồng hành cùng con bằng những hỗ trợ nhỏ thay vì chỉ ra lệnh. Khi con thay đổi theo hướng tích cực, dù nhỏ, hãy khen ngợi, động viên trẻ. "Thói quen ngăn nắp ở tuổi teen thường hình thành rất chậm và cần được lặp lại trong thời gian dài", chuyên gia nói.

* Tên nhân vật trong bài đã đổi.

Tin Gốc: Vnexpress

Thanh niên cũng mong muốn được tin tưởng, giao việc nhiều hơn.

Anh Ngô Minh Hải, Bí thư Thành Đoàn TP.HCM, cho biết phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là cơ hội mà còn là sứ mệnh, trách nhiệm của tuổi trẻ TP.HCM.

Với nhận thức đó, Thành Đoàn đã cụ thể hóa chủ trương của Đảng vào chương trình hành động ngay trong nhiệm kỳ Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Ban Thường vụ Thành Đoàn xác định xây dựng lớp thanh niên số, hình thành tư duy làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng.

"Thông qua các diễn đàn thanh niên, hội nghị chuyên đề, sinh hoạt chi đoàn, các lớp tập huấn và hệ thống truyền thông số của tổ chức Đoàn, các cấp bộ Đoàn đã từng bước định hướng đoàn viên, thanh niên chuyển từ tư duy tiếp cận công nghệ sang tư duy làm chủ công nghệ; từ người sử dụng công nghệ trở thành lực lượng sáng tạo, thiết kế và ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương và xã hội", anh Hải cho biết.

Ban Thường vụ Thành Đoàn đã triển khai phong trào "Bình dân học vụ số" qua việc phối hợp với các địa phương thành lập các "Đội hình bình dân học vụ số", "Tổ công nghệ số cộng đồng" đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn cho người dân các kỹ năng số cơ bản, các bước truy cập và tra cứu, sử dụng dịch vụ công trực tuyến...

Đặc biệt, dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đoàn và Thành ủy TP.HCM, Thành Đoàn đã triển khai đội hình thanh niên tình nguyện "Mùa hè số" với mục tiêu đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào "Bình dân học vụ số", xây dựng công dân số và nâng cao năng lực số trong cộng đồng; thành lập 489 đội hình "Mùa hè số" với 13.600 đoàn viên, thanh niên, sinh viên tham gia.

Lực lượng thanh niên không chỉ tuyên truyền về chuyển đổi số mà trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân, cán bộ, công chức, đảng viên và các cơ quan, đơn vị.

Anh Hải đề xuất lãnh đạo Đảng, Nhà nước tiếp tục tin tưởng giao nhiệm vụ cho thanh niên được dấn thân, cống hiến ở lĩnh vực khó nhằm góp phần chung cho sự phát triển của đất nước.

Các bộ, ngành trung ương tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách phát hiện, bồi dưỡng, thu hút và trọng dụng tài năng trẻ; tạo điều kiện để thanh niên được tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và giải quyết các bài toán phát triển của đất nước.

Anh cũng đề xuất Trung ương Đoàn và Bộ Khoa học và Công nghệ ký chương trình liên tịch về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong việc tham gia chuyển đổi số của hệ thống chính trị; phối hợp thực hiện chương trình phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

Trong khi đó, với đặc thù của tổ chức Đoàn thanh niên trong cơ quan nhà nước, chị Nguyễn Ngọc Tâm, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương (Đoàn Thanh niên Chính phủ), đề xuất thực hiện phong trào phát huy vai trò khối cơ quan chiến lược, quản lý nhà nước trong việc tiên phong tham gia nghiên cứu, tham mưu cắt giảm và tối giản các quy trình, thủ tục hành chính dựa trên nền tảng số, tạo hành lang pháp lý thông thoáng hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ, thương mại điện tử và logistics vận hành hiệu quả.

Chị Tâm cho rằng cần phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn thuộc bộ, ngành kinh tế với Đoàn địa phương để tổ chức các chiến dịch tình nguyện chuyển giao tri thức số, kỹ năng số, thương mại điện tử.

Trong đó có kỹ năng đưa sản phẩm bản địa lên sàn thương mại điện tử, kỹ năng livestream, bảo mật thanh toán điện tử... cho thanh niên nông thôn và thanh niên vùng sâu, vùng xa.

Chị Tâm cũng đề nghị xây dựng cơ chế đặt hàng và kết nối liên kết lực lượng. Trung ương Đoàn định kỳ tổ chức các diễn đàn chuyên sâu theo mô hình "phối hợp ngang", kết nối Đoàn Thanh niên các bộ, ngành với các tỉnh, thành đoàn.

Qua đó, Trung ương Đoàn có thể "đặt hàng" các sản phẩm trí tuệ, cẩm nang hướng dẫn hoặc các đợt chuyển giao công nghệ, logistics số từ các kỹ sư, công chức trẻ của bộ về trực tiếp hỗ trợ cho các địa phương.

Bên cạnh đó, chị Tâm cũng đề xuất đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các giải thưởng về đổi mới sáng tạo, trong đó là các giải thưởng khoa học công nghệ có tính thực tiễn cao, tập trung sâu vào các công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và chuỗi cung ứng thông minh. Đây là những lĩnh vực then chốt mà đất nước ta đang tập trung đầu tư trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Tại đại hội, nhiều đại biểu trẻ trong quân đội đã chia sẻ kỳ vọng về vai trò của thanh niên trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thượng tá Nguyễn Biên Cương, Ban Công tác thanh thiếu niên quân đội, chia sẻ trong bối cảnh Chính phủ triển khai chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn với mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư vi mạch đến năm 2030, việc làm chủ trí tuệ nhân tạo, chip bán dẫn hay vật liệu mới không chỉ là yêu cầu phát triển mà còn là "mệnh lệnh sinh tử" để tự chủ quốc gia.

Từ thực tiễn, anh cho rằng đối với lực lượng vũ trang, khoa học công nghệ là yếu tố sống còn, quyết định năng lực bảo vệ Tổ quốc.

"Làm thế nào để thanh niên dám dấn thân vào những lĩnh vực siêu khó như công nghệ lõi, tôi nghĩ cốt lõi nằm ở việc khơi dậy tinh thần tự tôn dân tộc và xây dựng môi trường trao quyền cho người trẻ.

Những tấm gương cụ thể như thượng tá - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Hằng (Viettel) đã khẳng định rằng chúng ta không thể đợi khi có đủ trang thiết bị tối tân mới bắt tay vào nghiên cứu, mà thanh niên phải đi đầu, lấy ý chí và trí tuệ Việt Nam làm vũ khí", thượng tá Biên Cương khẳng định.

Anh đề xuất tổ chức Đoàn kiến nghị cấp lãnh đạo mạnh dạn "giao việc khó - cấp vốn mở", hình thành "quỹ nghiên cứu rủi ro cao", dám tài trợ cho trí thức trẻ thực hiện các dự án công nghệ lõi, chấp nhận rủi ro để tìm ra sự bứt phá.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ