Cảnh giác trước khối phồng bất thường vùng bẹn ở trẻ
Theo chia sẻ từ gia đình, trong vài tháng gần đây, mỗi khi bé vận động nhiều hoặc khóc lớn, vùng bẹn và bìu bên phải thường xuất hiện khối phồng to hơn bình thường. Tuy nhiên, khi trẻ nằm nghỉ hoặc ngủ, vùng phồng lại giảm kích thước khiến gia đình cho rằng đây chỉ là biểu hiện bình thường ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, tình trạng xuất hiện ngày càng nhiều, gia đình quyết định đưa trẻ tới Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hạ Long (Quảng Ninh) để kiểm tra chuyên sâu.
Qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ xác định trẻ mắc tồn tại ống phúc tinh mạc – một bất thường liên quan đến quá trình phát triển của thai nhi nam trong giai đoạn bào thai.
TTƯT. BSCKII Phạm Việt Hùng – Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa, Bệnh viện Vinmec Hạ Long, chuyên gia ngoại khoa với hơn 20 năm kinh nghiệm – lý giải, trong quá trình phát triển của thai nhi, tinh hoàn sẽ di chuyển từ ổ bụng xuống bìu thông qua ống phúc tinh mạc. Sau khi hoàn tất quá trình di chuyển, cấu trúc này thường tự đóng lại trong những tháng đầu đời.
Tuy nhiên, ở một số trẻ, ống không đóng kín hoàn toàn, tạo nên đường thông giữa ổ bụng và vùng bẹn – bìu. Khi đó, dịch ổ bụng hoặc các cấu trúc trong ổ bụng có thể di chuyển xuống theo đường này, gây hiện tượng phồng bất thường ở vùng bẹn hoặc bìu.
“Điểm dễ khiến phụ huynh nhầm lẫn là khối phồng có thể thay đổi theo tư thế. Khi trẻ nằm nghỉ, khối thường xẹp xuống nên nhiều gia đình nghĩ đây chỉ là phản ứng sinh lý thông thường”, bác sĩ Hùng cho biết.
Theo bác sĩ, nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành thoát vị bẹn. Khi đó, một phần ruột hoặc mạc nối trong ổ bụng có thể chui xuống vùng bẹn – bìu và bị kẹt lại, làm tăng nguy cơ tắc ruột hoặc ảnh hưởng tới tuần hoàn nuôi dưỡng cơ quan vùng bẹn.
Phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn giúp trẻ hồi phục nhanh
Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng bệnh nhi, ê-kíp Ngoại khoa tại Vinmec Hạ Long quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi xử lý ống phúc tinh mạc bằng phương pháp ít xâm lấn.
Theo bác sĩ Hùng, đây hiện là phương pháp được ưu tiên trong điều trị tồn tại ống phúc tinh mạc ở trẻ nhỏ nhờ khả năng quan sát rõ cấu trúc giải phẫu thông qua hệ thống hình ảnh phóng đại.
Khác với mổ mở truyền thống cần đường rạch dài tại vùng bẹn, phẫu thuật nội soi chỉ sử dụng các đường can thiệp rất nhỏ trên thành bụng. Hệ thống camera nội soi độ phân giải cao giúp phẫu thuật viên xác định chính xác vị trí tồn tại của ống phúc tinh mạc cũng như kiểm tra toàn bộ cấu trúc vùng bẹn ở cả hai bên.
Một trong những ưu điểm của nội soi là khả năng phát hiện đồng thời các bất thường tiềm ẩn ở bên đối diện – điều khó thực hiện nếu chỉ can thiệp bằng mổ mở thông thường.
Ca phẫu thuật diễn ra thành công chỉ trong khoảng 20 phút dưới sự phối hợp giữa ê-kíp ngoại khoa và gây mê hồi sức. Trong quá trình can thiệp, các bác sĩ tiến hành xử lý vị trí ống phúc tinh mạc tồn tại, đồng thời đánh giá toàn bộ vùng bẹn nhằm hạn chế nguy cơ tái phát về sau.
Với trẻ nhỏ, yếu tố quan trọng không chỉ nằm ở kỹ thuật phẫu thuật mà còn ở quá trình gây mê và hồi sức. Trẻ nhỏ trong những năm đầu đời có cấu trúc giải phẫu nhỏ, khả năng thích nghi sinh lý chưa hoàn thiện nên đòi hỏi hệ thống thiết bị chuyên dụng cùng đội ngũ bác sĩ có kinh nghiệm trong gây mê hồi sức nhi khoa.
Nhờ phương pháp điều trị ít xâm lấn, quá trình hồi phục của bệnh nhi diễn ra thuận lợi. Chỉ sau vài giờ theo dõi, trẻ đã có thể đi lại nhẹ nhàng, sinh hoạt bình thường và được xuất viện trong ngày.
Theo bác sĩ Hùng, nhiều phụ huynh còn chủ quan khi thấy vùng bẹn của trẻ chỉ phồng lên thoáng qua rồi tự xẹp xuống nên trì hoãn việc thăm khám. Ở trẻ nhỏ, không ít bệnh lý ngoại khoa giai đoạn đầu thường biểu hiện khá kín đáo, dễ bị bỏ qua nếu cha mẹ không theo dõi sát những thay đổi bất thường dù rất nhỏ.
Hiện tượng "walkaway wives" (những người vợ bước ra khỏi hôn nhân) đang được giới chuyên gia tâm lý và các luật sư ghi nhận là một xu hướng xã hội tại Anh.
Theo thống kê của công ty luật Stowe Family, 63% đơn ly hôn trong những năm gần đây do người vợ đệ trình. Khảo sát cuối năm 2025 của nền tảng cộng đồng NOON trên 2.000 phụ nữ cho thấy, 56% sẵn sàng chấm dứt hôn nhân vì không cảm thấy hạnh phúc. Hậu ly hôn, 76% phụ nữ khẳng định họ không hối hận.
Bà Karen Ruimy, 61 tuổi, chuyên gia tâm lý, cho biết đại dịch đã tạo ra khoảng lặng để nhiều người nhìn nhận lại cuộc sống. "Phụ nữ trung niên bắt đầu lên tiếng 'đủ rồi'", bà nói. Chuyên gia này đánh giá, khi con cái trưởng thành và áp lực gia đình giảm bớt, phụ nữ bắt đầu khao khát thấu hiểu chính mình thay vì tiếp tục duy trì cuộc hôn nhân nguội lạnh. "Nhiều người tự hỏi liệu có nên tiếp tục lừa dối bản thân, hay họ xứng đáng được yêu thương và lắng nghe nhiều hơn", chuyên gia nói.
Đồng tình với quan điểm trên, nhà trị liệu gia đình LJ Jones cho biết quyết định ly hôn không diễn ra bốc đồng. Đây là kết quả của một quá trình cạn kiệt cảm xúc kéo dài.
Theo bà, nhiều phụ nữ nỗ lực giao tiếp để tìm kiếm sự kết nối nhưng chỉ nhận lại sự thất vọng. Sự im lặng của người vợ ở giai đoạn cuối thường bị các ông chồng nhầm lẫn là sự bình yên, nhưng thực chất là họ đã ngừng cố gắng. Quyết định rời đi được đưa ra khi mọi nỗ lực thay đổi đều vô ích. "Về phía nam giới, cú sốc thường đến từ việc họ quá tự mãn hoặc vô tâm nên không nhận ra vợ mình đã buông bỏ từ lâu", bà Jones giải thích.
LJ Jones giải thích thêm khi phụ nữ bước qua tuổi 50, họ dễ đối mặt với chứng trầm cảm vì hối tiếc chưa sống trọn vẹn. Ở thời đại quyền tự chủ của phụ nữ được đề cao, họ chọn cách bước ra khỏi cuộc hôn nhân độc hại thay vì tiếp tục chịu đựng.
Sự thay đổi về cấu trúc nhân khẩu học cũng tác động đến xu hướng này. Tại Anh, tuổi thọ trung bình hiện đã tăng từ 72 lên 82 tuổi. Nhận thức được thời gian sống kéo dài, con người ý thức hơn về cách họ tận hưởng phần đời còn lại. Việc duy trì định kiến nam giới kiếm tiền, nữ giới chăm lo gia đình trở thành yếu tố kìm hãm tự do cá nhân ở tuổi xế chiều.
"Nhiều cuộc hôn nhân sau 20 năm chỉ mang tính duy trì chứ không còn là nơi để tận hưởng", bà Ruimy nhận định. Mô hình này thường mang lại lợi ích cho nam giới nhiều hơn, bởi phụ nữ chỉ có không gian tự do phát triển bản thân sau khi đã hoàn tất mọi nghĩa vụ trong nhà.
Giới chuyên gia đánh giá xu hướng phụ nữ chủ động ly hôn thực chất là quá trình tự trao quyền. Phụ nữ trung niên không còn e ngại đánh mất vùng an toàn và sẵn sàng bắt đầu một hành trình sống tự chủ.
Mới đây, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh) vừa tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp hội chứng Lyell do dị ứng thuốc.
Bệnh nhân là phụ nữ 35 tuổi (Hải Phòng). Trước đó, sau khi ăn lẩu tại nhà và xuất hiện ban đỏ toàn thân, người bệnh tự ra hiệu thuốc mua thuốc dị ứng về uống. Tuy nhiên, sau 3 ngày, tình trạng không cải thiện mà còn diễn biến nặng hơn với các bọng nước lớn lan nhanh khắp cơ thể, kèm sốt cao và đau rát nhiều nên được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Khi nhập viện, bệnh nhân sốt cao, ban đỏ lan rộng toàn thân, xuất hiện nhiều bọng nước lớn ở ngực, bụng và lưng, da bong tróc từng mảng, niêm mạc miệng và mắt bị tổn thương nghiêm trọng, gây đau đớn và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt.
Sau thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc hội chứng Lyell - một dạng dị ứng thuốc hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Tại bệnh viện, người bệnh được điều trị tích cực với nhiều biện pháp phối hợp như sử dụng kháng sinh để kiểm soát nhiễm trùng, truyền dịch, cân bằng điện giải, đồng thời chăm sóc tổn thương da và thay băng hằng ngày trong điều kiện vô khuẩn.
Các bác sĩ cũng theo dõi sát diễn biến toàn thân nhằm hạn chế tối đa biến chứng và hỗ trợ quá trình tái tạo da.
Đáng chú ý sau hơn hai tuần điều trị, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt: Hết sốt, tổn thương niêm mạc dần hồi phục, da bắt đầu tái tạo. Các chỉ số xét nghiệm ổn định, người bệnh ăn uống tốt, sinh hoạt trở lại bình thường và được xuất viện.
Theo các chuyên gia, hội chứng Lyell có tiên lượng rất nặng, tỉ lệ tử vong lên tới 30 - 40%. Nguyên nhân tử vong thường do nhiễm khuẩn, rối loạn nước, điện giải hoặc suy đa tạng. Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng như giảm thị lực, loét giác mạc không hồi phục dẫn đến mù lòa, tổn thương gan thận, suy thận cấp, chít hẹp thực quản, xuất huyết tiêu hóa, viêm màng não hay nhiễm khuẩn huyết.
Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt, nổi ban đỏ, phỏng nước sau khi dùng thuốc, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng.
Một phụ nữ 60 tuổi ở Trung Quốc bị bệnh thận từng ăn một quả chuối mỗi ngày để hỗ trợ nhu động ruột. Sau đó, bà bất ngờ hôn mê và được đưa vào viện cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy bà bị tăng kali máu nặng, phải điều trị khẩn cấp mới giữ được tính mạng.
Bác sĩ Lâm Hiên Nhậm (Trung Quốc), chia sẻ trên Facebook rằng chuối giàu chất xơ, có tác dụng nhuận tràng, đồng thời cung cấp kali - rất hữu ích để duy trì thể lực, ngăn ngừa chuột rút và cải thiện hiệu suất vận động. Tuy nhiên, chuối là thực phẩm giàu kali, không nên ăn quá nhiều.
Người phụ nữ nói trên - bệnh nhân lâu năm của bác sĩ Lâm - là ví dụ rõ ràng. Dù bác sĩ đã nhiều lần khuyên bà chỉ nên ăn một quả chuối mỗi tuần, bà vẫn tiếp tục ăn tới 7 quả. Một lần, bà được đưa vào cấp cứu trong tình trạng hôn mê. Xét nghiệm cho thấy nồng độ kali trong máu lên tới 7,2 mmol/L (bình thường không vượt quá 5,5 mmol/L). Đây là mức nguy hiểm có thể gây rối loạn nhịp tim và đột tử.
Sau khi được tiêm thuốc cấp cứu và lọc máu để giảm nồng độ kali, người phụ nữ mới dần hồi phục. Bác sĩ Lâm cảnh báo: bệnh nhân thận tuyệt đối không nên tự ý ăn nhiều các thực phẩm giàu kali như chuối.
Bác sĩ Ngô Kỳ Doanh - Đại học Quốc gia Đài Loan (Trung Quốc) - cũng cho biết, người bình thường ăn chuối có lợi cho sức khỏe, nhưng bệnh nhân thận không thể đào thải kali hiệu quả. Nếu tích tụ quá nhiều kali, có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim hoặc đột tử, do đó cần hết sức thận trọng và nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khi cần thiết.
Những người nên hạn chế ăn chuối
Một quả chuối trung bình có khoảng 26g carbohydrate, trong khi người bệnh đái tháo đường được khuyến cáo chỉ nên tiêu thụ 15g carbs trong mỗi bữa ăn. Vì vậy, chỉ nên ăn tối đa nửa quả chuối, đặc biệt người bệnh đái tháo đường không nên ăn chuối chín vì sẽ làm tăng lượng đường trong máu. Đặc biệt, những người ăn kiêng nghiêm ngặt ít carb không nên ăn chuối vì có thể làm tăng lượng carb.
Những người có tiền sử bị đau dạ dày cần hạn chế ăn chuối tiêu chín. Với các loại chuối khác thì không nên ăn khi đói, vì hàm lượng pectin cao trong chuối sẽ khiến nồng độ acid trong niêm mạc dạ dày bị tăng cao. Nếu duy trì ăn chuối khi đói trong thời gian dài sẽ gây ra thành dạ dày bị bào mòn, đau dạ dày, viêm loét dạ dày.
Chuối chín là trái cây chứa nhiều đường. Do đó, nếu không ăn trái cây khác trong ngày, chỉ nên ăn tối đa 2 quả chuối. Khi đã ăn trái cây khác, ví dụ dưa hấu (dưa hấu chứa hàm lượng đường có thể lên tới khoảng 15% và rất giàu kali), không nên ăn chuối nữa. Chính vì vậy, những người thừa cân, béo phì không nên ăn quá nhiều chuối chín.
Khi bị suy thận, việc lựa chọn những thực phẩm nạp vào cơ thể là vấn đề mà người bệnh cần kiểm soát chặt chẽ nhằm giảm áp lực lên thận và phòng tránh những nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Chuối rất tốt cho sức khỏe nhưng lại hoàn toàn không phù hợp đối với bệnh nhân suy thận bởi hàm lượng kali rất cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thận của bệnh nhân. Nếu sử dụng quá nhiều chuối, bệnh nhân có nguy cơ tăng kali trong máu.
