Ngày 28/6, trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Ngô Khắc Thinh, Trưởng Phòng Kinh tế – Hạ tầng và Đô thị phường Nha Trang (Khánh Hòa), cho biết bước đầu đơn vị đã xác định một số vi phạm của nhà hàng nổi N.T. và đang tham mưu, trình UBND phường Nha Trang xem xét ban hành quyết định xử phạt.
Trước đó, nhà hàng nổi N.T. bị du khách ở thành phố Hà Nội tố “chặt chém” khi bán cá bò hòm với đơn giá 2,9 triệu đồng/kg.
Cũng theo ông Thinh, nhằm siết chặt công tác quản lý hoạt động dịch vụ du lịch trên biển, giữa tháng 5, UBND phường Nha Trang đã ban hành kế hoạch tổng kiểm tra hoạt động kinh doanh, dịch vụ du lịch, nuôi trồng thủy sản trên lồng bè tại địa phương.
Việc tổng kiểm tra này nhằm ngăn chặn các vi phạm như tự ý thay đổi ngành, nghề kinh doanh, không niêm yết giá đã từng xảy ra, gây phiền hà cho du khách, ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch Nha Trang – Khánh Hòa.
Trưởng Phòng Kinh tế – Hạ tầng và Đô thị phường Nha Trang cho biết nội dung kiểm tra tập trung vào hoạt động kinh doanh, dịch vụ du lịch, nuôi trồng thủy sản trên lồng bè; thống kê số lượng nhà hàng, cơ sở kinh doanh, dịch vụ du lịch, lồng bè nằm trong vùng quy hoạch nuôi trồng thủy sản trên địa bàn phường.
Đoàn công tác cũng kiểm tra các lồng bè nuôi trồng thủy sản kết hợp kinh doanh ăn uống, vui chơi trên biển; rà soát nhân thân, lý lịch, hợp đồng lao động, việc đăng ký tạm trú, tạm vắng của lao động làm việc trên các lồng bè.
Bên cạnh đó, đoàn kiểm tra điều kiện vệ sinh môi trường tại các lồng bè nuôi trồng thủy sản, cơ sở kinh doanh ăn uống; yêu cầu chủ lồng bè ký cam kết bảo vệ môi trường vùng nuôi, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm theo quy định.
Ngoài ra, đoàn sẽ kiểm tra điều kiện hoạt động của các bến thủy nội địa, cầu phao có ảnh hưởng đến dòng chảy và việc lưu thông của ghe, thuyền; giám sát các phương tiện thủy nội địa vận chuyển khách du lịch ra biển, đảo; kiểm tra điều kiện hoạt động của các cơ sở kinh doanh dịch vụ bơi, lặn, các môn thể thao, vui chơi giải trí dưới nước theo quy định của pháp luật.
Ông Ngô Khắc Thinh cho biết qua kiểm tra, đoàn công tác đã phát hiện một số trường hợp vi phạm, lập biên bản và đang tham mưu, trình UBND phường Nha Trang ban hành quyết định xử phạt.
Trước đó, như Dân trí đã phản ánh, ngày 4/6, anh T.A.H. (trú tại thành phố Hà Nội) cùng vợ đi du lịch Nha Trang và dùng bữa tại nhà hàng nổi N.T.. Theo phản ánh của anh H., nhà hàng chỉ báo giá bằng lời nói, không niêm yết giá theo quy định.
Sau khi phát hiện nhà hàng nổi N.T. tính đơn giá cá bò hòm ở mức 2,9 triệu đồng/kg, anh H. đã phản ánh vụ việc thông qua hệ thống “Phản ánh, kiến nghị” của UBND tỉnh Khánh Hòa.
Ngày 9/6, Đội Quản lý thị trường số 1 phối hợp với phường Nha Trang kiểm tra nhà hàng nổi N.T. do ông N.T.T. làm chủ.
Qua kiểm tra, đoàn công tác xác định cơ sở này có 3 hành vi vi phạm hành chính, gồm: thay đổi ngành, nghề kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; kinh doanh dịch vụ ăn uống khi chưa được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; không niêm yết giá hàng hóa theo quy định.
Hiện hồ sơ vụ việc đã được Đội Quản lý thị trường số 1 chuyển đến UBND phường Nha Trang để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
Ông Trần Xuân Tây, Bí thư Đảng ủy phường Nha Trang, cho biết việc niêm yết giá tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch là yêu cầu bắt buộc. Vì vậy, địa phương sẽ cương quyết xử lý các trường hợp không niêm yết giá hoặc bán cao hơn giá đã niêm yết. Cũng theo ông Tây, để tiếp nhận phản ánh của du khách, UBND phường đã thành lập tổ phản ứng nhanh nhằm kiểm tra, xử lý các vi phạm khi phát hiện.
Theo thông tin từ Cục Hàng không Việt Nam, hãng hàng không Qatar Airways (QR) mới đây đã công bố điều chỉnh lịch bay đến 15.4. Theo đó, QR dự kiến khai thác trở lại 90 điểm đến trong toàn bộ mạng đường bay đi/đến Doha (DOH), bao gồm Hà Nội và TP.HCM. Trước đó, hãng dự kiến dừng khai thác đến hết 28.3.
Để giải tỏa hành khách bị ảnh hưởng tại Việt Nam, QR đã khai thác 3 chuyến bay vận chuyển gần 1.200 hành khách trong giai đoạn từ 24.3 - 29.3.
Tương tự, hãng hàng không Etihad Airways cũng đã khai thác ổn định trở lại đường bay Abu Dhabi - Hà Nội với tần suất tối đa 14 chuyến/tuần.
Trong khi đó, Emirates đang từng bước khôi phục lại tần suất khai thác 14 chuyến/tuần trên đường bay Dubai - TP.HCM; tần suất 7 chuyến/tuần trên đường bay Hà Nội - Dubai và tần suất 4 chuyến/tuần trên đường bay Dubai - Bangkok - Đà Nẵng từ Lịch bay mùa hè 2026 (từ 29.3).
Về diễn biến giá nhiên liệu hàng không, Cục Hàng không cho biết giá nhiên liệu ghi nhận xu hướng tăng trở lại trên phạm vi toàn cầu trong giai đoạn từ 27.3 - 30.3.
Tại châu Á, giá Jet A-1 (FOB Singapore) tăng từ khoảng 224,93 USD/thùng (ngày 27.3) lên mức 242,71 USD/thùng (ngày 30.3), trong khi giá tại Hàn Quốc và vùng Vịnh cũng đồng loạt tăng lên lần lượt khoảng 233,55 USD/thùng và 237,10 USD/thùng.
Đối với thị trường dầu thô, tính đến 30.3, giá dầu Brent tăng lên 112,78 USD/thùng và WTI đạt khoảng 102,88 USD/thùng.
Đáng chú ý, chênh lệch giá (premium) giữa nhiên liệu hàng không và nguyên liệu nên tiếp tục nới rộng từ khoảng 39,16 USD/thùng (27/3) lên mức 42,4 USD/thùng (30/3), trong khi cấu trúc backwardation tăng mạnh từ khoảng 39 USD/thùng lên vượt 45 USD/thùng, phản ánh sự thiếu hụt ngày càng nghiêm trọng nguồn cung nhiên liệu hàng không trong ngắn hạn.
Để hỗ trợ các hãng hàng không vượt bão giá xăng dầu, Cục Hàng không đã báo cáo Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản, áp dụng trong thời gian ngắn (trong 3 tháng).
Đối với đề xuất giảm giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay và giá dịch vụ điều hành bay đi, đến, Cục cho biết đang tích cực phối hợp với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ để xây dựng các chính sách hỗ trợ giảm giá phù hợp, bảo đảm cân đối hài hòa hoạt động kinh doanh của các hãng hàng không cũng như các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và sẽ báo cáo Bộ ngay sau khi các cơ quan, đơn vị thống nhất được phương án.
Một đợt bùng phát hantavirus (bệnh cấp tính với hội chứng suy thận cấp, hoặc suy hô hấp nặng…) trên du thuyền MV Hondius của Oceanwide Expeditions đã thu hút sự chú ý trên toàn thế giới vào tuần trước, cùng thời điểm với một trường hợp khác - đợt bùng phát norovirus (virus gây tiêu chảy, buồn nôn) trên du thuyền Caribbean Princess của hãng Princess Cruises.
Trường hợp sau đánh dấu đợt bùng phát bệnh đường tiêu hóa thứ tư trên các tàu du lịch đạt ngưỡng thông báo công khai của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) vào năm 2026.
Những sự cố này khiến nhiều du khách đặt câu hỏi, liệu du thuyền có phải là nơi sinh sôi nảy nở của bệnh tật và mầm bệnh hay không?
Câu trả lời khá phức tạp. Không giống như các khách sạn trên đất liền, nơi khách ra vào suốt cả ngày, du thuyền là một "môi trường khép kín", theo TS Ian Lipkin, giáo sư dịch tễ học, Giám đốc Trung tâm Nhiễm trùng và Miễn dịch tại Trường Y tế Công cộng Mailman thuộc Đại học Columbia, Mỹ.
"Nếu ai đó bị ốm, cho dù là thành viên phi hành đoàn, nhân viên hay hành khách, thì khả năng họ tiếp xúc và lây bệnh cho người khác sẽ cao hơn nhiều so với việc chỉ là sự tiếp xúc ngẫu nhiên giữa các cá nhân này", ông nói với USA Today. Tuy nhiên, trong khi du thuyền có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự lây lan bệnh tật, các chuyên gia y tế cho rằng điều quan trọng là phải xem xét những sự việc này trong bối cảnh: Các đợt bùng phát norovirus trên du thuyền chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số các trường hợp được báo cáo, và sự kiện hantavirus gây chết người dường như là trường hợp ngoại lệ bất thường hơn là dấu hiệu của những rủi ro rộng hơn mà khách du thuyền phải đối mặt.
Các chuyên gia y tế cho biết thêm, những sự kiện này không nhất thiết phải khiến hành khách từ bỏ ý định đi du lịch.
Vụ bùng phát dịch trên tàu MV Hondius, dẫn đến phản ứng phối hợp từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan quốc tế khác, gợi nhớ đến những giai đoạn đầu của đại dịch Covid-19. Năm 2020, các du thuyền trở thành những địa điểm đầu tiên của những đợt bùng phát dịch bệnh nổi tiếng, bao gồm cả trên tàu Diamond Princess của hãng Princess Cruises.
Ngoài việc dành thời gian dài với nhiều người khác "đến từ những nơi khác nhau với những nguy cơ phơi nhiễm khác nhau", các cơ sở này thường kín hơn, TS Emily Abdoler, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm và Phó giáo sư lâm sàng y học tại Trường Y Đại học Michigan, cho biết thêm. Khoảng cách càng gần, du khách càng có nhiều khả năng lây lan bệnh tật cho nhau qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc bề mặt.
"Nếu mọi người đi máy bay cả tuần, tôi nghĩ chúng ta cũng sẽ nói về điều tương tự", bà nhấn mạnh.
Hiệp hội Du thuyền Quốc tế (CLIA) cho rằng các hãng thành viên của họ "hoạt động theo những yêu cầu nghiêm ngặt bao gồm các quy trình làm sạch và khử trùng tiên tiến, giám sát liên tục bệnh tật và biện pháp ứng phó nhanh chóng khi có vấn đề về sức khỏe phát sinh. Các quy trình này dựa trên hướng dẫn y tế công cộng quốc tế và được xem xét và cập nhật thường xuyên".
Các du thuyền cũng phải chịu sự giám sát và kiểm tra của các cơ quan y tế công cộng tại các khu vực pháp lý quan trọng, và những hãng thành viên của CLIA được yêu cầu phải hoạt động với các cơ sở y tế trên tàu và đội ngũ nhân viên được đào tạo để xử lý nhiều tình huống sức khỏe khác nhau.
Mặc dù các vụ bùng phát bệnh đường tiêu hóa trên biển không phải là điều mới lạ - đã có 23 vụ vào năm 2025 - nhưng đây là vụ bùng phát hantavirus đầu tiên được ghi nhận có liên quan đến một du thuyền.
Hantavirus chủ yếu lây lan qua tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của các loài gặm nhấm bị nhiễm bệnh. Và trong khi các quan chức cho biết các trường hợp được xác nhận trên tàu MV Hondius là virus Andes, có thể lây truyền từ người sang người, họ vẫn đang nỗ lực xác định nguồn gốc.
Quan chức WHO Maria Van Kerkhove trước đó cho biết tổ chức này tin rằng vị khách đầu tiên có triệu chứng và vợ ông - cả hai đều qua đời - đã bị nhiễm bệnh trên đất liền, nhưng cũng có thể đã có sự lây truyền từ người sang người giữa những người tiếp xúc "thực sự" gần gũi. Các quan chức nhấn mạnh rằng nguy cơ đối với công chúng nói chung là thấp.
Một số loại virus, như norovirus, rất "bền" và chỉ cần một lượng rất nhỏ cũng có thể khiến người ta bị bệnh, theo Lipkin.
"Nhưng trường hợp của hantavirus thì không như vậy", ông nói thêm: "Mọi người có thể đã hít phải một liều lượng lớn gây ra bệnh này. Còn norovirus, chỉ cần một lượng nhỏ cũng đủ gây bệnh".
Các chuyên gia cùng quan điểm khi cho rằng "đợt bùng phát virus này thực sự là một trường hợp ngoại lệ" và không nên cho rằng tình huống cụ thể này nên làm thay đổi tính toán của bất kỳ ai trong việc đi du lịch.
Tọa lạc tại tỉnh Shizuoka, Nhật Bản, nhà hàng Wakatori vừa giành huy chương vàng tại Giải thưởng Gà rán Nhật Bản (Japan Fried Chicken Grand Prix). Sau chiến thắng này, chủ nhà hàng đã chia sẻ bí quyết giúp quán nổi bật giữa hàng nghìn đối thủ.
Đó là quán tái sử dụng loại dầu chiên từ năm 1960 tới nay mà không thay dầu ăn mới hoàn toàn. Được biết, đây cũng là năm quán ăn này mở cửa đón khách.
Ông Yoshihiro Tsuchiya - chủ sở hữu thế hệ thứ ba của Wakatori - cho biết, loại "dầu già" được duy trì qua nhiều thập kỷ chính là yếu tố tạo nên hương vị đặc trưng cho món gà rán của gia đình.
Theo ông, dầu chiên lâu năm mang đến mùi thơm phức hợp và hương vị độc đáo mà dầu mới không thể tạo ra.
"Tinh chất từ dầu cũ giúp món gà có chiều sâu hương vị riêng biệt, tạo nên sự khác biệt so với các nhà hàng khác", ông Tsuchiya cho biết.
Tuy nhiên, thông tin này nhanh chóng gây tranh cãi trên mạng xã hội. Nhiều người bày tỏ lo ngại rằng việc sử dụng dầu chiên tồn tại suốt 66 năm có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe thực khách.
Trước làn sóng chỉ trích, đại diện Wakatori đã lên tiếng giải thích rằng, nhà hàng không sử dụng nguyên vẹn một mẻ dầu từ năm 1960 đến nay. Mỗi tối, nhân viên đều lọc bỏ cặn thịt và các tạp chất còn lại trong dầu.
Sau đó, họ chỉ giữ lại một lượng nhỏ dầu cũ để tạo ra hương vị rồi bổ sung dầu mới vào. Điều đó có nghĩa là dầu chiên tại Wakatori liên tục được làm mới, nhưng vẫn duy trì một phần nhỏ từ mẻ dầu ban đầu.
Về mặt kỹ thuật, những phân tử dầu từ năm 1960 có thể vẫn còn tồn tại trong hỗn hợp dầu hiện nay sau hàng chục năm được bổ sung và pha loãng liên tục.
Phương pháp của nhà hàng Wakatori được cho là tương tự cách nhiều nhà hàng châu Á duy trì nước dùng truyền thống.
Tại Nhật Bản, nhà hàng nổi tiếng Otafuku được cho là vẫn sử dụng cùng một nồi nước dùng món hầm oden trong gần 80 năm bằng cách liên tục bổ sung nguyên liệu mới.
Chủ nhà hàng Otafuku tiết lộ, họ đã đun đi đun lại nồi nước dùng kể từ năm 1945 tới nay. Các đầu bếp chỉ chế thêm nước khi hơi nước bốc hơi, chứ không thay nồi nước mới.
Điều này dường như "gây sốc" với thực khách nước ngoài, nhưng trên nhiều diễn đàn ẩm thực, khách địa phương lại cho rằng món oden ở Otafuku có chất lượng tuyệt ngon.
Oden là món hầm truyền thống của người Nhật gồm nhiều loại thực phẩm khác nhau, từ thịt, rau củ, đậu phụ, trứng được hầm nhừ trong nồi nước dùng vị ngọt thanh nhẹ.
Nhiều nhà hàng oden mở khắp Nhật Bản, nhưng bí quyết ngon để giữ khách phải là nước dùng hấp dẫn.
Thông thường, nước dùng oden phải hầm trong thời gian dài. Độ dài trong 10 năm không phải là điều hiếm gặp, nhưng nồi nước gần 80 năm tuổi như ở nhà hàng Otafuku là chuyện hiếm có.
Để đảm bảo vệ sinh, chủ nhà hàng cho biết, vào cuối buổi kinh doanh trong ngày, đầu bếp sẽ đổ nước hầm còn lại vào một chiếc nồi khác để vệ sinh. Phần nước dùng không bảo quản lạnh.
Vào ngày kế tiếp, đầu bếp lại đun nước cũ với thực phẩm tươi mới. Quy trình cứ thế tiếp diễn. Tới nay, nhà hàng vẫn dùng nước hầm từ năm 1945.
Tuy nhiên, các chuyên gia thực phẩm cho rằng, dầu chiên và nước dùng là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.
Theo các nhà nghiên cứu, quá trình đun nóng dầu ở nhiệt độ cao trong thời gian dài và lặp đi lặp lại có thể tạo ra nhiều hợp chất có hại như axit béo chuyển hóa (trans fat) và acrylamide. Những chất này được cho là có khả năng làm tăng nguy cơ ung thư.
Các chuyên gia nhận định rằng việc bổ sung dầu mới hàng ngày có thể giúp giảm nồng độ các chất này, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tích tụ lâu dài.
Dù vậy, hiện chưa có thông tin cho thấy Wakatori vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm tại Nhật Bản.
Trong khi nhiều thực khách tỏ ra tò mò và muốn trải nghiệm món gà rán được chế biến bằng loại dầu có lịch sử hơn nửa thế kỷ, không ít người cho rằng đây là phương pháp tiềm ẩn rủi ro sức khỏe.
Cuộc tranh luận về "dầu chiên 66 năm tuổi" vì thế vẫn chưa có hồi kết. Tuy nhiên, điều không thể phủ nhận là chính bí quyết khác thường này đã góp phần giúp Wakatori trở thành một trong những quán gà rán nổi tiếng nhất Nhật Bản.