Trên thực tế, không có một ngưỡng đường huyết cố định mà vượt qua đó biến chứng sẽ xảy ra ngay. Thay vào đó, nguy cơ tăng lên theo mức độ đường huyết cao và thời gian kéo dài của tình trạng này. Đường huyết càng cao và kiểm soát càng kém, nguy cơ biến chứng càng lớn, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Tuy nhiên, các nghiên cứu đã xác định được một số ngưỡng đường huyết quan trọng mà tại đó nguy cơ biến chứng bắt đầu tăng lên đáng kể. Việc nhận biết và kiểm soát đường huyết trước khi vượt qua các ngưỡng này có thể giúp người bệnh giảm nguy cơ tổn thương cơ quan, đồng thời bảo vệ sức khỏe lâu dài.
HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2 – 3 tháng gần nhất. Đây cũng là một trong những tiêu chuẩn được sử dụng để chẩn đoán bệnh tiểu đường.
HbA1c từ 6,5% trở lên thì nguy cơ tổn thương các mạch máu nhỏ bắt đầu tăng rõ. Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Diabetes Care cho thấy những người có HbA1c từ 6,5 – 6,9% đã có nguy cơ mắc bệnh võng mạc tiểu đường cao hơn đáng kể so với những người có HbA1c thấp hơn.
Điều này cho thấy các tổn thương do đường huyết cao có thể bắt đầu xuất hiện từ khá sớm, ngay khi bệnh tiểu đường mới được chẩn đoán. Vì vậy, việc phát hiện và kiểm soát đường huyết từ giai đoạn đầu có ý nghĩa rất quan trọng với phòng ngừa biến chứng.
Trong khi đó, nếu HbA1c từ khoảng 7% trở lên thì nguy cơ biến chứng tăng nhanh hơn. Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA) khuyến nghị nhiều người mắc tiểu đường nên duy trì HbA1c dưới 7%. Đây là mức được xem là giúp cân bằng giữa hiệu quả kiểm soát bệnh và nguy cơ hạ đường huyết quá mức.
Khi HbA1c vượt quá 7%, nguy cơ tổn thương mắt, thận và thần kinh có xu hướng tăng nhanh hơn. Nguyên nhân là do lượng đường glucose dư thừa trong máu có thể gây tổn thương lớp nội mô của mạch máu, làm gia tăng tình trạng viêm và căng thẳng ô xy hóa. Qua thời gian, những tổn thương này khiến các mạch máu nhỏ nuôi mắt, thận và dây thần kinh hoạt động kém hiệu quả, từ đó dẫn đến biến chứng.
Ngoài ra, một chỉ số đường huyết khác cũng rất quan trọng khác là đường huyết lúc đói. Đường huyết lúc đói từ 126 mg/dL trở lên được xem là một trong những tiêu chí để chẩn đoán tiểu đường.
Tuy nhiên, mức đường huyết này không có nghĩa là biến chứng sẽ xuất hiện ngay lập tức. Điều quan trọng là đường huyết cao kéo dài trong bao lâu. Nếu tình trạng tăng đường huyết tồn tại trong nhiều tháng hoặc nhiều năm mà không được kiểm soát, nguy cơ tổn thương các cơ quan sẽ tăng dần lên, theo Verywell Health.
Tại Việt Nam, tỷ lệ mang gen bệnh tan máu bẩm sinh ước trên 13%, có khoảng 14 triệu người mang gen bệnh trên cả nước. Một số dân tộc có tỷ lệ mang gen thalassemia lên tới 30 - 40%, riêng dân tộc Kinh là 9,8%.
Trước đây, nhiều người hiểu lầm chỉ có người dân khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa mới bị bệnh tan máu bẩm sinh. Nhưng thực tế, tất cả các địa phương và 54 dân tộc ở nước ta đều có người mang gen bệnh.
Thông tin trên được Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư cho biết tại lễ mít tinh kỷ niệm Ngày Thalassemia thế giới 8.5, với chủ đề "Đem ánh sáng nhân ái - chạm nỗi niềm không tên". Chủ đề hướng tới các vấn đề về tâm lý, xã hội của người bệnh, đặc biệt dành sự chia sẻ với những nỗi niềm riêng của phụ nữ, trẻ em gái mắc bệnh tan máu bẩm sinh; và những người mẹ có con bị bệnh.
Theo Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư, bệnh thalassemia là bệnh di truyền lặn phổ biến nhất trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Đây là bệnh của tế bào hồng cầu, theo đó hồng cầu của người bệnh bị thay đổi về hình thái và chất lượng, hồng cầu dễ bị vỡ hơn (còn gọi là tan máu), thời gian sống của hồng cầu ngắn hơn so với bình thường, gây ra tình trạng thiếu máu.
Người bệnh cần được điều trị định kỳ suốt đời bằng truyền máu (khối hồng cầu) và dùng thuốc thải sắt. Nếu người bệnh không được điều trị truyền máu đều đặn, định kỳ sẽ ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, làm sức khỏe bị giảm sút trầm trọng và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và tuổi thọ.
Người mang gen bệnh không có biểu hiện gì để nhận biết qua vẻ bề ngoài nhưng có thể di truyền gen bệnh cho đời sau. Hầu hết họ không biết mình mang gen cho đến khi đi xét nghiệm hoặc không may sinh ra con bị bệnh.
Đại diện Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư cho biết, các năm gần đây, viện vẫn tiếp nhận thêm hàng trăm bệnh nhi mới sinh bị bệnh tan máu bẩm sinh. Trên cả nước, mỗi năm có khoảng 8.000 em bé sinh ra bị bệnh tan máu bẩm sinh ở các mức độ khác nhau.
Tan máu bẩm sinh thalassemia đã được đưa vào danh sách các bệnh bắt buộc cần sàng lọc trước sinh và là bệnh đứng hàng đầu trong các bệnh di truyền cần tư vấn, xét nghiệm tiền hôn nhân. Việc này nhằm đẩy mạnh hoạt động sàng lọc thalassemia trước sinh và trước kết hôn, tiến tới giảm dần số trẻ sinh ra bị bệnh thalassemia.
Cũng tại lễ mít tinh tổ chức chiều nay 8.5, Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư trao giải cuộc thi viết thư với chủ đề "Lòng mẹ bao la" và cuộc thi "Người đưa tin giỏi nhất".
Hai cuộc thi thu hút hàng trăm người bệnh, người nhà người bệnh tham gia. Các bài dự thi giúp cộng đồng hiểu hơn về những gánh nặng không tên trên vai người bệnh, lan tỏa thông điệp về tính cấp thiết của việc phòng bệnh thalassemia.
Theo tờ The Chosun Daily ngày 2/4, sự việc diễn ra vào hôm 24/3. Khi đó, chuyến bay chở 7-8 bác sĩ thuộc Hiệp hội Y học Gia đình Hàn Quốc, bao gồm giáo sư Kim Jeong-hwan (Trung tâm Y tế Gangnam Eulji) và Giám đốc Hiệp hội Kim Cheol-min, đang trên đường đến Philippines dự hội nghị khoa học. Ngay sau khi cất cánh, phi hành đoàn phát loa tìm kiếm nhân viên y tế hỗ trợ một hành khách đổ bệnh nặng.
Tiếp cận hiện trường, GS Kim Jeong-hwan phát hiện một phụ nữ ngoại quốc trung niên ngã gục trước cửa nhà vệ sinh với gương mặt tái nhợt. Nhịp thở của hành khách này yếu dần, huyết áp tụt xuống dưới 80 mmHg, đe dọa ngưng tim. Dù nghi ngờ người phụ nữ đột quỵ, nhóm bác sĩ không thể chẩn đoán chính xác do thiếu thiết bị chuyên dụng, đồng thời đối mặt với áp lực phải quyết định việc máy bay hạ cánh khẩn cấp hay không.
GS Kim Cheol-min lập tức tiến hành đặt ống nội khí quản để khai thông đường thở. Người bệnh có thể hình to lớn và tụt lưỡi, gây khó khăn cho việc thao tác bằng đèn soi thanh quản nhựa. Ông nhanh trí chuyển sang đặt mặt nạ thanh quản (LMA) có sẵn trên khoang, trong khi GS Kim Jeong-hwan dùng ống nghe theo dõi sát sao tiếng thở. Ngay sau đó, họ phối hợp hỗ trợ hô hấp liên tục cho người bệnh bằng bóng bóp (Ambu).
Nhờ cấp cứu kịp thời, sắc mặt người phụ nữ dần cải thiện. Ít phút sau, hành khách này tự thở trở lại, ổn định huyết áp, phục hồi ý thức và phản hồi bằng cách cử động đầu, chớp mắt. Nhóm chuyên gia luân phiên theo dõi sát sao người bệnh suốt 3 giờ 30 phút tiếp theo. Ngay khi máy bay đáp xuống Manila, họ bàn giao nữ hành khách cho đội ngũ y tế địa phương.
Chia sẻ trên trang cá nhân, GS Kim Jeong-hwan đánh giá đây là tình huống cấp cứu nguy kịch hiếm gặp và việc có nhiều chuyên gia cùng lĩnh vực trên chuyến bay phối hợp ứng cứu kịp thời là một sự may mắn vô cùng hy hữu.
Mới đây, bác sĩ Hsieh Cheng-yu, Trưởng khoa Răng trẻ em thuộc Bệnh viện Vạn Phương (Đài Bắc, Đài Loan), chia sẻ ca cấp cứu thành công một học sinh lớp 5 ngã rơi mất răng cửa. Gia đình nạn nhân xử lý nhanh trí bằng cách ngâm ngay phần răng gãy vào hộp sữa vị cà phê trước khi đưa em đến bệnh viện. Hành động kịp thời này tạo điều kiện để y bác sĩ giữ lại trọn vẹn chiếc răng nguyên bản cho bệnh nhi.
Bác sĩ Hsieh giải thích sữa chứa nồng độ pH và áp suất thẩm thấu tương đồng với dịch cơ thể người cũng như môi trường khoang miệng. Dung dịch này duy trì sức sống cho các tế bào dây chằng nha chu nằm trên bề mặt chân răng, ngăn rủi ro chênh lệch môi trường làm hỏng chúng. Sữa tươi nguyên chất để lạnh hoặc nước muối sinh lý mang lại hiệu quả lưu giữ tốt nhất. Trong tình huống khẩn cấp, phụ huynh có thể dùng các thức uống chứa hàm lượng sữa cao để thay thế tạm thời.
Nếu không tìm thấy dung dịch phù hợp, người bệnh có thể tự ngậm chiếc răng nhằm tận dụng nước bọt giữ ẩm, hoặc thử đặt nó trở lại vị trí cũ. Tuy nhiên, cha mẹ tuyệt đối không áp dụng phương pháp ngậm trong miệng cho trẻ quá nhỏ hoặc trẻ đang khóc lớn, vì các em dễ nuốt nghẹn hoặc hít dị vật lọt thẳng vào khí quản. Chuyên gia khuyến cáo gia đình cần đưa nạn nhân đến cơ sở y tế trong "30 phút vàng", muộn nhất không vượt quá một tiếng kể từ lúc xảy ra sự cố.
Khi đối mặt với tai nạn bất ngờ, nhiều người hoảng loạn thường nảy sinh các phản xạ sai lầm. Phụ huynh tuyệt đối tránh những hành động làm chết tế bào nha chu như gói phần răng rụng vào khăn giấy, rửa dưới vòi nước máy, ngâm vào nước nóng hoặc sữa nóng.
Phương pháp điều trị sau cấy ghép phụ thuộc nhiều vào độ tuổi của bệnh nhi. Với ca bệnh lớp 5 kể trên, chân răng đã phát triển hoàn thiện, tủy đứt lìa mất khả năng tự phục hồi nên nha sĩ buộc phải rút tủy. Ngược lại, những em nhỏ tuổi hơn mang cấu trúc chân răng chưa đóng kín, tủy vẫn giữ khả năng tái sinh nên bác sĩ thường ưu tiên bảo tồn bộ phận này. Các chuyên gia nha khoa sẽ theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe răng miệng của trẻ từ 2 đến 5 năm, chờ đến khi xương hàm phát triển ổn định ở độ tuổi 20 nhằm đánh giá tổng thể và quyết định phương án phục hình sứ vĩnh viễn.
