Tại buổi làm việc của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 25/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định Việt Nam vẫn thiếu các trung tâm nghiên cứu xuất sắc, thiếu phòng thí nghiệm hiện đại, thiếu cơ sở dữ liệu lớn, hạ tầng tính toán dùng chung và cơ chế đầu tư dài hạn cho các nhóm nghiên cứu mạnh. Nhiều thiết bị, phòng thí nghiệm được đầu tư phân tán, thiếu kết nối, hiệu quả khai thác chưa cao.
Theo đó, Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng Việt Nam cần tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu và hạ tầng tri thức quốc gia, coi đây là nền tảng cho nghiên cứu khoa học trong giai đoạn mới. Ngoài các nội dung như hệ thống thiết bị dùng chung, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, dữ liệu khoa học, dữ liệu xã hội, thư viện số, kho dữ liệu, phòng thí nghiệm trọng điểm cũng là một trong những nội dung cần đầu tư xây dựng.
Thực tế từ năm 2000, Nhà nước đã đầu tư xây dựng 16 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, vật liệu, tự động hóa, cơ khí, hóa học, môi trường, đo lường và năng lượng, tổng kinh phí khoảng 967 tỷ đồng. Các phòng thí nghiệm này góp phần hình thành một số nhóm nghiên cứu mạnh, đào tạo nhân lực trình độ cao và tạo nền tảng cho hoạt động khoa học công nghệ.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Khoa học và Công nghệ, hệ thống này chưa thực sự trở thành hạ tầng nghiên cứu chiến lược của quốc gia, chưa tạo được năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ lõi có vai trò dẫn dắt các ngành công nghiệp chiến lược. Những hạn chế tồn tại ở nhiều khía cạnh, từ quy hoạch, đầu tư, quản trị đến cơ chế tài chính và phát triển nhân lực.
Những đánh giá này cũng đặt ra yêu cầu tái cấu trúc toàn diện hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển các công nghệ chiến lược trong giai đoạn mới.
Phòng thí nghiệm trọng điểm là hạ tầng cốt lõi
Tại hội thảo “Báo cáo và trao đổi, đề xuất mô hình tổ chức, quản lý, vận hành các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia”, hôm 2/6, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm để phục vụ nghiên cứu phát triển và làm chủ công nghệ chiến lược. Đây là “hạ tầng cốt lõi đối với năng lực nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của quốc gia”, ông nói. Hệ thống này cũng có tác động rất lớn đến việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao.
Theo đó Đề án phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, Việt Nam sẽ tập trung phát triển hệ thống hạ tầng nghiên cứu theo hướng đồng bộ hơn, thay vì chủ yếu đầu tư các phòng thí nghiệm riêng lẻ như trước đây. Trong mô hình này, các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia được đặt trong một hệ thống gồm trung tâm nghiên cứu, nền tảng dữ liệu, hạ tầng tính toán, hệ thống thiết bị dùng chung và mạng lưới chuyên gia.
Đề án đề xuất xây dựng hệ thống hạ tầng nghiên cứu theo ba tầng. Trong đó, tầng cao nhất là các trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm quốc gia chiến lược, có nhiệm vụ thực hiện các chương trình nghiên cứu quy mô lớn, phát triển công nghệ lõi và triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược của quốc gia. Dự kiến sẽ hình thành khoảng 10-15 trung tâm và phòng thí nghiệm thuộc nhóm này.
Nguồn lực đầu tư được đề xuất tập trung vào một số lĩnh vực ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, công nghiệp bán dẫn, công nghệ sinh học và y sinh, vật liệu tiên tiến, năng lượng mới và năng lượng tái tạo.
Theo đề án, khoảng 60-70% nguồn lực đầu tư trong giai đoạn đầu sẽ dành cho các lĩnh vực này. Các lĩnh vực như robot và tự động hóa, điện toán hiệu năng cao, công nghệ lượng tử, công nghệ biển và công nghệ hàng không – không gian được đưa vào lộ trình đầu tư ở giai đoạn tiếp theo.
Đề án cũng đề xuất xây dựng nền tảng kết nối các phòng thí nghiệm, thiết bị nghiên cứu, cơ sở dữ liệu, chuyên gia và năng lực thử nghiệm trên phạm vi cả nước. Các phòng thí nghiệm quốc gia được định hướng hoạt động theo cơ chế mở, cho phép trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương tiếp cận, khai thác hạ tầng nghiên cứu.
Cùng với hệ thống phòng thí nghiệm, Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu khoa học quốc gia và các nền tảng chia sẻ dữ liệu phục vụ nghiên cứu. Dữ liệu khoa học, dữ liệu xã hội, dữ liệu văn hóa, ngôn ngữ và di sản được xác định là một phần của hạ tầng nghiên cứu phục vụ phát triển các công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.
Về mô hình vận hành, đề án đề xuất Nhà nước tập trung vào xây dựng chiến lược, đầu tư hạ tầng, giao nhiệm vụ và đánh giá kết quả. Việc vận hành các trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm quốc gia có thể được giao cho các trường đại học, viện nghiên cứu hoặc doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chí về năng lực nghiên cứu, nhân lực và quản trị.
Đề án cũng đề xuất các cơ chế phát triển nguồn nhân lực phục vụ hạ tầng nghiên cứu, bao gồm đội ngũ nhà khoa học, kỹ sư nghiên cứu, kỹ thuật viên vận hành thiết bị, chuyên gia dữ liệu và chuyên gia quản lý hạ tầng khoa học. Các chính sách tuyển dụng, thu hút chuyên gia trong nước và quốc tế cũng được đưa vào định hướng phát triển hệ thống trong giai đoạn tới.
Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục hoàn thiện Đề án, thể hiện rõ các cơ chế đột phá để báo cáo cấp có thẩm quyền, đảm bảo sẵn sàng hành lang pháp lý trong phát triển và vận hành hệ thống phòng thí nghiêm trọng điểm quốc gia.
Một dự án có tên "colleague.skill" đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
"Colleague.skill" được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các "sếp" tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
"Colleague.skill" gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là "chưng cất kỹ năng", ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối "chưng cất kỹ năng" và chia sẻ công cụ "anti-distillation skill" (kỹ thuật chống chưng cất).
"Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này", cô nói. "Anti-distillation skill" lấy tệp kỹ năng - dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý - rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc - những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
"Anti-distillation.skill" tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản "sạch" để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. "Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng", Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, "đối đầu với "colleague.skill" và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: "Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc", hay "Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?".
"Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào", Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ "sa thải vì AI" đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Theo Techcrunch, Meta đã xác nhận đang thử nghiệm một mô hình đăng ký trả phí mới trên Instagram mang tên "Instagram Plus", trong đó tập trung vào việc nâng cao quyền riêng tư và trải nghiệm cá nhân hóa cho người dùng.
Cụ thể là tài khoản đăng ký gói trả phí hằng tháng sẽ có thể xem Story nhưng ẩn danh, giúp theo dõi nội dung mà không để lại dấu vết trong danh sách người xem. Tính năng này được cho là sẽ thu hút sự quan tâm đối với những người muốn giữ kín hoạt động trên mạng xã hội. Bên cạnh đó, tài khoản trả phí còn được kiểm soát danh sách người xem Story chi tiết như xem lại bao nhiêu lần, cũng như linh hoạt hơn trong việc chia sẻ nội dung với từng nhóm đối tượng cụ thể.
Người dùng trả phí còn đồng thời có thể kéo dài thời gian hiển thị Story thêm 24 giờ so với mặc định, thử nghiệm cũng cho thấy khả năng 'đẩy' Story, giúp nội dung được ưu tiên hiển thị trong feed của người theo dõi.
Meta cho biết đang triển khai thử nghiệm tại một số thị trường với mức giá dự kiến dao động khoảng 1 đến 2 USD mỗi tháng. Đây được xem là bước đi nhằm đa dạng hóa nguồn thu trong bối cảnh mô hình quảng cáo truyền thống đang chịu nhiều áp lực cạnh tranh và thay đổi về chính sách quyền riêng tư.
The Verge cho biết việc Meta tập trung vào Story vì đây là một trong những tính năng được sử dụng nhiều nhất trên Instagram hiện nay. Việc bổ sung các công cụ mới xoay quanh Story cho thấy hãng đang muốn khai thác sâu hơn hành vi người dùng thay vì mở rộng sang các tính năng hoàn toàn mới.
Động thái này cũng phản ánh xu hướng chung của các nền tảng mạng xã hội lớn, khi ngày càng nhiều dịch vụ chuyển sang mô hình "freemium", kết hợp giữa phiên bản miễn phí và các gói trả phí nâng cao. Tuy nhiên các tính năng được thử nghiệm trong gói trả phí cũng đặt ra nhiều tranh luận về quyền riêng tư và tính minh bạch trên mạng xã hội. Nếu áp dụng rộng rãi, Instagram Plus có thể trở thành một trong những thay đổi lớn nhất của Meta trong nhiều năm gần đây.
Thị trường màn hình máy tính đang chứng kiến một cuộc chạy đua khốc liệt về thông số kỹ thuật. Tuy nhiên, đằng sau những con số 8K rực rỡ hay tần số quét hàng trăm Hz là những cái bẫy tài chính tinh vi. Để không trở thành 'nạn nhân' của các chiến dịch marketing hào nhoáng, người dùng cần tỉnh táo nhận diện 5 tính năng thực sự không mang lại giá trị sử dụng thực tế.
Độ phân giải 8K nghe có vẻ như là đỉnh cao của sự hiển thị, nhưng thực tế tại thời điểm này, nó giống như việc bạn mua một chiếc siêu xe để chạy trong con hẻm nhỏ. Nội dung 8K hiện nay cực kỳ nghèo nàn, từ các nền tảng streaming đến các tựa game AAA. Để vận hành trơn tru ở mức 8K, bạn sẽ cần một hệ thống PC có giá trị bằng cả một gia tài với những chiếc card đồ họa đầu bảng của NVIDIA.
Thay vì chi tiền cho những điểm ảnh mà mắt thường khó lòng phân biệt ở khoảng cách ngồi thông thường, đầu tư vào một tấm nền 4K chất lượng cao với độ chuẩn màu tuyệt đối sẽ là lựa chọn khôn ngoan hơn.
Dù đã qua nhiều năm cải tiến, loa tích hợp trên màn hình vẫn chỉ dừng lại ở mức 'chữa cháy'. Do giới hạn về không gian vật lý của khung viền màn hình mỏng, những chiếc loa này thường có âm sắc mỏng, thiếu âm trầm và dễ bị rè ở mức âm lượng cao. Đối với bất kỳ ai có nhu cầu giải trí cơ bản như xem phim hay chơi game, một bộ loa rời tầm trung hoặc một chiếc tai nghe chuyên dụng sẽ mang lại trải nghiệm âm thanh vượt trội hơn gấp nhiều lần so với việc trả thêm tiền cho hệ thống âm thanh tích hợp yếu ớt.
Nhiều người dùng lầm tưởng cứ có nhãn HDR là hình ảnh sẽ sống động. Thực tế, chuẩn HDR400 trên các dòng màn hình phổ thông thường chỉ là chiêu trò để tăng giá bán. Với độ sáng tối đa chỉ đạt 400 nit và thiếu các vùng làm mờ cục bộ, hình ảnh HDR trên các màn hình này thường bị bạc màu hoặc cháy sáng.
Các chuyên gia khuyến nghị nếu muốn thực sự trải nghiệm HDR, hãy bắt đầu với chuẩn HDR600 trở lên - nơi độ sáng thực tế và độ tương phản đủ mạnh để tạo ra sự khác biệt rõ rệt.
Nếu bước nhảy từ 60 Hz lên 144 Hz hay 240 Hz mang lại cảm giác mượt mà kinh ngạc, thì sự khác biệt giữa 240 Hz và 540 Hz lại cực kỳ mơ hồ đối với mắt người bình thường. Chỉ những vận động viên eSports chuyên nghiệp ở trình độ cao nhất mới có thể nhận ra sự khác biệt nhỏ nhoi đó. Đối với đa số người dùng, việc chi thêm hàng triệu đồng cho tần số quét siêu cao không chỉ gây tốn kém cho màn hình mà còn tạo áp lực lên CPU và GPU để duy trì mức khung hình tương ứng.
Màn hình cong được sinh ra để tạo độ bao quát cho tầm nhìn, nhưng nó chỉ có ý nghĩa trên các kích thước siêu lớn (Ultrawide 34 - 49 inch). Khi áp dụng lên các màn hình 24 hoặc 27 inch truyền thống, độ cong không những không giúp tăng trải nghiệm mà còn làm biến dạng các đường thẳng - một thảm họa đối với những người làm đồ họa hay kiến trúc. Chưa kể, màn hình cong cỡ nhỏ thường chiếm diện tích bàn làm việc nhiều hơn và có góc nhìn hẹp hơn so với màn hình phẳng cùng kích cỡ.
Hãy tập trung ngân sách vào những giá trị cốt lõi gồm độ bao phủ màu (sRGB, DCI-P3), tấm nền (IPS hoặc OLED) và độ sáng thực tế. Đó mới là những yếu tố quyết định sự hài lòng của bạn sau mỗi giờ làm việc hay giải trí trước màn hình.
