Bạc đang trải qua một năm đầy biến động. Sau khi lập đỉnh lịch sử hơn 121 USD/ounce vào tháng 1/2026, kim loại quý này liên tục chịu áp lực bán và hiện đang giao dịch quanh mức 64,84 USD/ounce. Đồng USD mạnh lên cùng triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao tại Mỹ khiến sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lãi như bạc suy giảm đáng kể.
Tuy nhiên, đằng sau diễn biến giá đi xuống lại là một câu chuyện hoàn toàn khác về cung và cầu. Theo World Silver Survey 2026 do Viện Bạc và Metals Focus công bố, thị trường bạc toàn cầu vẫn được dự báo thiếu hụt khoảng 46,3 triệu ounce trong năm nay.
Nếu dự báo này trở thành hiện thực, đây sẽ là năm thứ 6 liên tiếp nguồn cung không đáp ứng đủ nhu cầu. Điều đáng nói là tình trạng này xảy ra ngay cả khi lĩnh vực tiêu thụ bạc lớn nhất thế giới đang giảm mạnh lượng sử dụng.
Ngành điện mặt trời đang dùng ít bạc hơn
Trong nhiều năm qua, năng lượng mặt trời được xem là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của thị trường bạc. Từ năm 2020 đến năm 2024, lượng bạc sử dụng trong các tấm pin mặt trời đã tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 82 triệu ounce lên gần 197 triệu ounce. Sự bùng nổ của các dự án năng lượng tái tạo trên toàn cầu khiến nhu cầu bạc tăng mạnh và góp phần đẩy thị trường vào tình trạng thiếu hụt kéo dài.
Nhưng năm 2026 đang đánh dấu một bước ngoặt. Theo số liệu mới nhất, nhu cầu bạc từ ngành quang điện mặt trời dự kiến giảm từ 186,6 triệu ounce năm ngoái xuống khoảng 151 triệu ounce trong năm nay, tương đương mức giảm 19%. Đây là mức sụt giảm theo năm lớn nhất từng được ghi nhận.
Thoạt nhìn, đây có vẻ là thông tin tiêu cực đối với bạc. Khi khách hàng công nghiệp lớn nhất giảm mua, nhiều người cho rằng triển vọng dài hạn của kim loại này có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, thực tế phức tạp hơn nhiều.
Theo các chuyên gia, phần lớn mức giảm hiện nay đến từ hoạt động tiết kiệm bạc. Các nhà sản xuất tấm pin đang tìm cách giảm lượng bạc sử dụng trên mỗi tế bào quang điện thông qua công nghệ in chính xác hơn, lớp bạc mỏng hơn và thiết kế hiệu quả hơn. Nói cách khác, họ đang cố gắng dùng ít bạc hơn chứ chưa phải loại bỏ bạc khỏi dây chuyền sản xuất. Đây là điểm khác biệt quan trọng.
Vì sao thị trường vẫn thiếu hụt dù nhu cầu giảm?
Thông thường, khi nhu cầu suy yếu, thị trường hàng hóa sẽ dần trở lại trạng thái cân bằng. Nhưng với bạc, điều đó chưa xảy ra. Báo cáo của Viện Bạc cho thấy tổng nguồn cung bạc toàn cầu năm nay cũng đang suy giảm. Điều này khiến khoảng cách giữa cung và cầu không những không thu hẹp mà còn tiếp tục nới rộng.
Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là đặc thù của ngành khai khoáng. Khoảng 75% sản lượng bạc trên thế giới không đến từ các mỏ bạc riêng biệt mà là sản phẩm phụ trong quá trình khai thác đồng, chì và kẽm. Điều đó đồng nghĩa sản lượng bạc phụ thuộc nhiều vào hoạt động của các mỏ kim loại cơ bản hơn là giá bạc.
Ngay cả khi giá bạc tăng cao, thị trường cũng khó có thể nhanh chóng bổ sung nguồn cung mới. Trong khi đó, các dự án khai thác bạc nguyên sinh thường cần nhiều năm để phát triển trước khi đi vào hoạt động. Đây là lý do khiến thị trường bạc phản ứng khá chậm với biến động cung cầu.
Theo World Silver Survey 2026, kể từ năm 2021 đến nay, thị trường đã phải sử dụng tổng cộng hơn 762 triệu ounce bạc từ lượng tồn kho trên mặt đất để bù đắp phần thiếu hụt hàng năm. Con số này đang tiến gần sản lượng khai thác bạc toàn cầu của cả một năm. Điều đó cho thấy áp lực nguồn cung vẫn chưa hề biến mất.
3 động lực mới đang thay thế vai trò của điện mặt trời
Một yếu tố khác giúp thị trường bạc duy trì nhu cầu là sự nổi lên của nhiều lĩnh vực tiêu thụ mới.
Xe điện là ví dụ điển hình. Bạc được sử dụng trong hệ thống quản lý pin, thiết bị điện công suất, các tiếp điểm điện và hạ tầng sạc. Mỗi xe điện cần lượng bạc nhiều hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong truyền thống.
Bên cạnh đó là làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo. Nhờ khả năng dẫn điện và dẫn nhiệt vượt trội, bạc xuất hiện trong nhiều thiết bị phân phối điện và hệ thống yêu cầu độ ổn định cao.
Quá trình nâng cấp lưới điện để phục vụ năng lượng tái tạo, xe điện và các trung tâm dữ liệu cũng đang tạo ra thêm nhu cầu đối với kim loại này. Chính những lĩnh vực đó đang dần bù đắp phần nhu cầu mà ngành điện mặt trời cắt giảm trong năm nay.
Đối với giới đầu tư, đây có lẽ là điểm đáng chú ý nhất. Giá bạc có thể đang chịu sức ép bởi lãi suất cao, đồng USD mạnh và tâm lý thị trường ngắn hạn. Nhưng các dữ liệu về cung cầu cho thấy bức tranh nền tảng chưa thay đổi quá nhiều.
Theo Nikkei Asia ngày 28-4, công ty dầu mỏ Nhật Bản Idemitsu Kosan sẽ cung cấp cho Việt Nam khoảng 4 triệu thùng dầu thô từ các nguồn không phải đi qua eo biển Hormuz.
Một lượng lớn các sản phẩm dầu mỏ được sản xuất tại các nhà máy lọc dầu ở Việt Nam hiện được xuất khẩu sang Nhật Bản, do đó động thái này sẽ góp phần hỗ trợ chuỗi cung ứng xuyên biên giới.
Lượng dầu thô do Idemitsu Kosan cung cấp sẽ được tinh chế thành nhiên liệu và nguyên liệu đầu vào cho các sản phẩm nhựa. Theo đó, Việt Nam đang trở thành một mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng các sản phẩm nhựa xuất khẩu sang Nhật Bản, với một phần được sử dụng trong ô tô, thiết bị gia dụng và hàng tiêu dùng.
Idemitsu là cổ đông lớn tại Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn (tỉnh Thanh Hóa). Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn trước đó thông báo nhờ những nỗ lực ngoại giao của Chính phủ và việc tích cực tìm kiếm nguồn dầu thô, nhà máy sẽ có đủ nguồn cung dầu thô để duy trì hoạt động đến hết tháng 5-2026.
Lọc hóa dầu Nghi Sơn cung cấp khoảng 30 - 40% sản phẩm dầu mỏ tiêu thụ trong nước của Việt Nam. Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn nhận đầu tư từ Idemitsu, PetroVietnam, Kuwait Petroleum International và Mitsui Chemicals.
Nhận nguồn cung dầu thô chủ yếu từ Kuwait với tuyến vận chuyển phải đi qua eo biển Hormuz, nhà máy Nghi Sơn đang chịu ảnh hưởng từ việc đứt gãy nguồn cung do chiến sự Trung Đông.
Nguồn thạo tin của Nikkei cho biết nguồn dầu của Idemitsu Kosan đến từ Trung Đông và số lượng 4 triệu thùng sẽ tương đương khoảng 10 ngày tiêu thụ dầu thô của Việt Nam. Nguồn cung này cũng sẽ giúp duy trì hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam.
Ngân hàng Nhà nước vừa yêu cầu thực hiện nghiêm theo chỉ đạo của Thống đốc tại Chỉ thị 01, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.
"Các nhà băng phải tập trung triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, tuân thủ quy định về niêm yết lãi suất tiền gửi và trần lãi suất. Đồng thời, ngân hàng tăng cường kiểm tra nội bộ, xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến lãi suất", Ngân hàng Nhà nước thông báo.
Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng tiếp tục công bố công khai lãi suất cho vay bình quân, chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi và cho vay, cũng như lãi suất các chương trình tín dụng trên website để người dân, doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận vốn.
Bên cạnh đó, các nhà băng phải cân đối nguồn vốn - sử dụng vốn, đảm bảo thanh khoản và khả năng chi trả, không gây xáo trộn mặt bằng lãi suất thị trường. Dòng vốn tín dụng được định hướng vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng, đồng thời đảm bảo an toàn hoạt động hệ thống.
Ngân hàng Nhà nước khu vực phải giám sát chặt diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay. Các đơn vị này cần tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất việc chấp hành quy định về lãi suất, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm, báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền lên Thống đốc.
Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến lãi suất tiền gửi, cho vay và việc công bố lãi suất của các tổ chức tín dụng, đồng thời tăng cường thanh tra, giám sát việc thực hiện các chỉ đạo về lãi suất.
Yêu cầu trên được đưa ra trong bối cảnh một tháng gần đây, cuộc đua lãi suất huy động trên thị trường "nóng" lên. Tại nhiều nhà băng, lãi suất thực tế cao hơn 1-2% so với niêm yết.
Nhiều ngân hàng chào lãi suất tiết kiệm tới 8-9% một năm với số tiền gửi từ vài chục đến vài trăm triệu đồng cho khoản tiền gửi từ 6 tháng trở lên. Với các kỳ hạn gửi dưới 6 tháng, lãi suất huy động được khống chế ở mức trần 4,75%.
Vì sao giá cổ phiếu thấp và cách nào để cải thiện là hai vấn đề được cổ đông liên tục chất vấn lãnh đạo Nam Long tại phiên họp thường niên sáng 25/4. Một số nhà đầu tư đề nghị Chủ tịch HĐQT Nguyễn Xuân Quang lý giải tình trạng giá cổ phiếu trầm lắng, đặc biệt trong 2025 - năm công ty ghi nhận doanh số bán hàng kỷ lục.
"Biên độ dao động lẫn thanh khoản đều không sôi động như một số mã cùng ngành bất động sản. Có phải NLG đang bị ghìm giá không?", một cổ đông đặt vấn đề với người đứng đầu công ty.
Chủ tịch Nam Long Lê Xuân Quang nói bản thân rất trăn trở khi cổ phiếu chưa đột phá trong thời gian dài. Cá nhân ông sở hữu hơn 38 triệu cổ phiếu, tương ứng 7,86% vốn, là cổ đông lớn nhất tại đây. Ông cho rằng nhiều năm qua công ty làm tốt việc phát triển sản phẩm, mở rộng quỹ đất, minh bạch quản trị, nhưng chưa chuyển hóa những điều này thành chỉ số tài chính. Theo ông, đây là lý do chính khiến cổ phiếu tiềm năng nhưng chưa được thị trường công nhận.
"Giá cổ phiếu tăng giảm bắt đầu từ biến động doanh số bán hàng, doanh thu, lợi nhuận, tỷ suất sinh lời. Rõ ràng chúng tôi có tiềm năng nhưng chưa hiện thực hóa hết", ông Quang trả lời cổ đông.
Cổ phiếu NLG đang giao dịch quanh 28.000 đồng, giảm 10% so với đầu năm. Thị giá hiện tại bằng một nửa so với vùng đỉnh thiết lập cuối năm 2021. Chỉ số P/B (hệ số trên giá trị sổ sách) ở mức 1,1 lần, thấp nhất 5 năm.
Chủ tịch Nam Long thừa nhận việc làm cho thị trường và cổ đông hiểu, gắn bó với công ty những năm qua cũng chưa tốt. Tuy nhiên, ông khẳng định tình hình sẽ sớm thay đổi khi công ty cải thiện các chỉ số tài chính và kết nối nhà đầu tư. Mục tiêu là đưa thị giá về vùng 60.000 đồng và vốn hóa đạt 1 tỷ USD.
Trong các báo cáo gần đây, nhiều công ty chứng khoán dự phóng giá mục tiêu của NLG trong 12 tháng tới dao động 34.000-38.000 đồng, tăng 20-35% so với hiện tại, tương đương P/B 1,3 lần. Theo nhóm phân tích MBS, định giá cổ phiếu này xuống vùng thấp nhất 5 năm nhưng hoạt động kinh doanh lõi có nhiều tín hiệu tích cực, nhất là doanh số bán hàng.
Năm nay, doanh số bán của doanh nghiệp này dự kiến gần 23.500 tỷ đồng, gấp đôi so với kỷ lục thiết lập năm ngoái. Doanh thu kỳ vọng đạt 7.630 tỷ đồng và lãi sau thuế của cổ đông công ty mẹ khoảng 720 tỷ đồng, lần lượt tăng 35% và 3% so với cùng kỳ.
Nhiều cổ đông lo ngại về kế hoạch đột biến trong bối cảnh thị trường bất động sản còn bất ổn, cộng thêm sự lệch pha ngày càng lớn giữa giá nhà và thu nhập. Tuy nhiên, ban lãnh đạo Nam Long khẳng định tự tin hoàn thành mục tiêu này.
Ông Lucas Loh, Tổng giám đốc Nam Long, cho biết kế hoạch tăng gấp đôi doanh số bán hàng dựa trên nhiều trụ cột. Đầu tiên là danh mục sản phẩm trị giá vài tỷ USD, đa dạng từ nhà ở vừa túi tiền đến cao cấp.
Thứ hai, hệ thống phân phối mạnh và chính sách bán hàng linh hoạt từ lãi suất, tiến độ thanh toán đến các gói hỗ trợ tài chính. Cuối cùng, công ty kỳ vọng hạ tầng phát triển nhanh giúp những dự án của họ ở vùng lân cận TP HCM tiêu thụ tốt hơn.
Nam Long vừa chuyển nhượng 49% vốn Nam Long ADC, công ty con chuyên phát triển nhà ở vừa túi tiền và nhà ở xã hội cho Tập đoàn Nishi-Nippon Railroad (Nhật Bản). Doanh nghiệp này vẫn giữ quyền chi phối với 51% vốn. Giá trị thương vụ và thời điểm ghi nhận lợi nhuận vào báo cáo tài chính hợp nhất chưa được tiết lộ.
Ông Nguyễn Xuân Quang nói thêm, việc bắt tay với đối tác Nhật giúp Nam Long ADC giải quyết phần nào bài toán về vốn để mở rộng quỹ đất và phát triển dự án. Ông cho biết đang nhắm tới nhiều quỹ đất tại Tây Ninh, Hải Phòng, Hải Dương để làm sản phẩm phân khúc giá 2-3 tỷ đồng, phù hợp người mua có thu nhập khoảng 40-50 triệu đồng mỗi tháng.
Trao đổi bên lề phiên họp, ông Quang cho rằng phân khúc nhà ở giá vừa túi tiền luôn có sức cầu bền vững và ít biến động hơn so với nhóm cao cấp. Kinh nghiệm từ nhiều thị trường như Malaysia, Việt Nam hay Canada cho thấy đây là nền tảng giúp doanh nghiệp duy trì tăng trưởng dài hạn.
Chủ tịch Nam Long cho biết sẽ rà soát lại danh mục đầu tư trong giai đoạn 2026-2027, ưu tiên các dự án phù hợp khả năng chi trả của số đông thay vì phát triển dàn trải. Doanh nghiệp xác định nhóm khách hàng mua để ở là trọng tâm, với các tiêu chí về giá hợp lý, chất lượng ổn định và giá trị sử dụng lâu dài.
Năm ngoái, công ty này bàn giao gần 400 sản phẩm và đặt mục tiêu trong 10 năm tới nâng tổng cộng lên 22.000.
