Sáng 7-4, Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi cho biết đã tiếp nhận kết quả kiểm nghiệm từ Viện Pasteur Nha Trang và báo cáo phân tích của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh liên quan vụ ngộ độc bánh mì xảy ra tại xã Tịnh Khê. Nhiều mẫu thực phẩm dương tính với vi khuẩn Salmonella.
Theo kết quả kiểm nghiệm, cơ quan chức năng đã lấy tổng cộng 11 mẫu, gồm 4 mẫu thực phẩm và 7 mẫu bệnh phẩm của các bệnh nhân đang điều trị.
Trong đó, Viện Pasteur Nha Trang thực hiện xét nghiệm các mẫu thực phẩm, còn Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phân tích các mẫu bệnh phẩm.
Kết quả cho thấy có 2/4 mẫu thực phẩm dương tính với vi khuẩn. Cụ thể, một mẫu chả lụa phát hiện vi khuẩn Bacillus cereus, trong khi mẫu chà bông dương tính với cả Salmonella spp và Bacillus cereus.
Đối với bệnh phẩm, có 4/7 mẫu dương tính với Salmonella.
Kết luận ban đầu xác định thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh là nguyên nhân dẫn đến vụ ngộ độc.
Trên cơ sở này, Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi đề nghị UBND xã Tịnh Khê xử lý vi phạm hành chính đối với cơ sở liên quan theo quy định về an toàn thực phẩm.
Trước đó, trong các ngày 22 và 23-3, 19 người dân trên địa bàn xã Tịnh Khê xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói sau khi ăn bánh mì và phải nhập viện điều trị.
Qua xác minh, các trường hợp này đều liên quan đến việc sử dụng bánh mì có nhân tại một điểm bán tại xã.
Qua kiểm tra ban đầu, cơ sở bán bánh mì hoạt động vào buổi sáng, cung cấp nhiều loại nhân như chả, chà bông, bơ chế biến từ trứng và dầu đậu nành, tương ớt, rau ngò, xíu mại.
Nguyên liệu được lấy một phần từ địa phương, phần còn lại do cơ sở tự chế biến và bảo quản trong khoảng 2-3 ngày.
Tại thời điểm kiểm tra, chủ cơ sở chưa xuất trình được đầy đủ các thủ tục pháp lý liên quan đến hoạt động kinh doanh, cũng như giấy tờ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu. Khu vực chế biến được bố trí riêng nhưng vẫn liên quan đến không gian sinh hoạt gia đình, sau đó thực phẩm được vận chuyển đến điểm bán cách đó khoảng 80m.
Đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm đã niêm phong toàn bộ thực phẩm còn lại, đồng thời yêu cầu cơ sở tạm dừng hoạt động để phục vụ điều tra.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, chuyên khoa Nội thuộc Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết nhìn bằng mắt thường, methanol giống hệt ethanol an toàn do có dạng lỏng, trong suốt và mang mùi cồn. Tuy nhiên, ngay khi người dùng uống vào, cơ thể sẽ hấp thu nhanh độc chất qua dạ dày, ruột rồi phân bố khắp hệ tuần hoàn.
Điểm nguy hiểm nhất của ngộ độc methanol là giai đoạn "êm" đánh lừa nạn nhân. Trong vài giờ đầu, người uống chỉ thấy hơi chếnh choáng, buồn nôn, choáng váng giống hệt say rượu thông thường. Phải đến 12-24 giờ sau, khi gan dùng men alcohol dehydrogenase (ADH) biến methanol thành formaldehyde, rồi men aldehyde dehydrogenase (ALDH) tiếp tục chuyển hóa chúng thành acid formic, độc tính mới thực sự bùng phát. Chính acid formic trực tiếp tàn phá các cơ quan tiêu thụ nhiều năng lượng như não, dây thần kinh thị giác, tim và thận.
Lúc này, nạn nhân bắt đầu đau đầu dữ dội, nôn mửa, khó thở và rối loạn ý thức. Mắt họ mờ dần, nhìn thấy cảnh vật như có sương mù bao phủ, hiện tượng "tuyết rơi" hoặc trắng xóa trước mặt. Bác sĩ Hoàng nhấn mạnh đây là dấu hiệu hệ thần kinh thị giác đang chịu tổn thương nặng nề. Mọi ly rượu không nhãn mác, không kiểm định đều mang nguy cơ trở thành liều thuốc độc âm thầm.
Các bác sĩ hoàn toàn có thể cứu sống bệnh nhân ngộ độc methanol nếu người nhà đưa họ đến viện kịp thời. Cơ sở y tế sẽ lập tức áp dụng biện pháp lọc máu để loại bỏ nhanh methanol cùng acid formic ra khỏi cơ thể, đồng thời điều chỉnh rối loạn điện giải và hỗ trợ hô hấp. Ngược lại, việc cấp cứu muộn khiến bệnh nhân rơi vào hôn mê sâu, toan máu nặng. Khi đó, độc tố phá hủy não và mắt không thể đảo ngược, đẩy người bệnh vào cảnh mù lòa, tàn phế hoặc tử vong dù qua cơn nguy kịch.
Chuyên gia y tế khuyên người dân cảnh giác cao độ với đồ uống không rõ nguồn gốc. Nếu cơ thể xuất hiện triệu chứng đau đầu khác thường, nôn nhiều, mệt lả, mờ mắt hay thở sâu sau khi uống rượu 12-24 giờ, nạn nhân phải lập tức đến phòng cấp cứu. Mọi người tuyệt đối không giữ suy nghĩ "ngủ một giấc sáng mai sẽ đỡ" nhằm tránh đánh mất cơ hội chữa trị vàng.
Nghiên cứu do các chuyên gia tại Viện Khoa học và Công nghệ Quốc gia Ulsan, phối hợp với Đại học Quốc gia Pusan và Bệnh viện Đại học Ulsan (Hàn Quốc), thực hiện, đã xác định được tác nhân chính điều khiển gan nhiễm mỡ. Đó là phân tử microRNA-93 (miR-93).
Các nhà nghiên cứu nhận thấy phân tử này hoạt động giống như một công tắc phân tử làm gián đoạn cách gan xử lý mỡ.
Họ phát hiện ở cả bệnh nhân gan nhiễm mỡ và chuột được ăn chế độ ăn giàu chất béo và đường, mức miR-93 trở nên cao bất thường trong mô gan. Sự gia tăng này gây cản trở khả năng phân hủy chất béo của gan, khiến gan chuyển sang tích trữ chất béo thay vì đốt cháy chúng. Đồng thời cũng làm tăng sản xuất cholesterol.
Các nhà nghiên cứu muốn biết liệu đảo ngược quá trình này có thể cải thiện sức khỏe gan hay không, họ đã tạo ra những con chuột không thể sản xuất miR-93. Kết quả là những con chuột này đã giảm đáng kể việc tích tụ mỡ trong gan, kiểm soát lượng đường trong máu tốt hơn và cải thiện chức năng ti thể - ngay cả khi được cho ăn chế độ ăn nhiều chất béo và đường.
Sau đó, các chuyên gia đã sàng lọc 150 loại thuốc được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê chuẩn để tìm các hợp chất có thể làm giảm miR-93.
Thật bất ngờ, họ đã tìm ra Niacin, còn gọi là vitamin B3, cho hiệu quả vượt trội nhất, theo trang tin khoa học Scitechdaily.
Ở chuột được điều trị, vitamin B3 làm giảm mức miR-93 và kích hoạt lại các con đường đốt cháy chất béo của gan.
Nhóm nghiên cứu giải thích: Nghiên cứu này làm sáng tỏ chính xác nguồn gốc phân tử của gan nhiễm mỡ và chứng minh tiềm năng của một loại vitamin đã được phê duyệt để điều chỉnh con đường này.
Hiện một nghiên cứu liên quan đang được thực hiện bởi Đại học Sherbrooke (Canada) để xác định xem liệu phương pháp này có thể áp dụng trên bệnh nhân hay chưa.
Bác sĩ tim mạch Karishma Patwa, hiện công tác tại chuỗi phòng khám tim mạch chuyên sâu Manhattan Cardiology (Mỹ), cho biết lối sống ảnh hưởng đáng kể đến mức cholesterol trong cơ thể. Theo bà, việc điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động và sinh hoạt lành mạnh có thể giúp cải thiện cholesterol ngay từ bây giờ, theo Men’s Health (Mỹ).
Theo bác sĩ Tariqshah Syed, đang làm việc tại Holy Name Medical Center (Mỹ), việc cải thiện mức cholesterol tự nhiên có thể mất vài tuần đến vài tháng, tùy vào việc bạn tập trung nhiều vào ăn uống hay vận động:
Nếu chỉ thay đổi chế độ ăn: Giảm chất béo bão hòa, tăng chất xơ và hạn chế thực phẩm siêu chế biến có thể giúp hạ cholesterol trong vòng 3 - 12 tuần.
Đặc biệt, cần chú ý đến chất xơ hòa tan có nhiều trong ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và trái cây. Loại chất xơ này giúp hệ tiêu hóa hạn chế hấp thu cholesterol. Mục tiêu là bổ sung 10 - 25 g chất xơ hòa tan mỗi ngày.
Nếu chỉ tập luyện: Chỉ tập luyện cũng có thể giúp cải thiện cholesterol trong 3 - 12 tuần. Tập thể dục giúp tăng HDL - loại cholesterol “tốt” có nhiệm vụ “dọn dẹp” LDL - cholesterol “xấu” trước khi chúng kịp tạo mảng bám nguy hiểm trong mạch máu.
Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy tập luyện chỉ thực sự hiệu quả khi đạt cường độ vừa đến cao. Bạn cần đốt khoảng 1.000 - 1.200 calo qua vận động để tạo thay đổi rõ rệt về cholesterol.
Nếu duy trì đều đặn cả cardio và tập sức mạnh, chỉ số mỡ máu có thể cải thiện sớm hơn, trong khoảng 4 - 8 tuần.
Kết hợp ăn uống và tập luyện: 2 yếu tố này có tác dụng cộng hưởng.
Như vậy, để mang lại hiệu quả giảm cholesterol tốt nhất, mọi người nên duy trì lối sống lành mạnh lâu dài thông qua cả chế độ ăn uống và tập luyện.
Dưới đây là 2 lối dinh dưỡng được các bác sĩ khuyên nên tuân theo vì sức khỏe tim mạch:
Chế độ ăn Địa Trung Hải: Ưu tiên thực vật, chất béo tốt, thay thịt đỏ bằng cá. Một nghiên cứu 25 năm cho thấy người duy trì chế độ này có cholesterol thấp hơn và giảm 23% nguy cơ tử vong sớm.
Chế độ ăn DASH: Tập trung vào rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, sữa ít béo; hạn chế chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và nước ngọt có đường. Có nghiên cứu cho thấy sau 8 tuần, người theo DASH tăng HDL và giảm 8,8% nguy cơ tích tụ mảng xơ vữa so với người chỉ ăn rau và trái cây.
Cholesterol cao không phải là tình trạng “bất lực”. Chỉ cần thay đổi đúng cách trong ăn uống, vận động và lối sống, bạn hoàn toàn có thể thấy sự cải thiện rõ rệt chỉ sau vài tuần.
