Kể từ ngày 1.7.2026, Thông tư số 30/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng (Thông tư 30) chính thức có hiệu lực. Bên cạnh các quy định liên quan đến thủ tục đăng kiểm, chuyển đổi số hay quản lý phương tiện, một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc làm rõ các trường hợp xe ô tô có thay đổi nhưng không bị coi là cải tạo.
Đây được xem là thay đổi đáng chú ý bởi trong nhiều năm qua, không ít chủ xe vẫn băn khoăn liệu việc lắp thêm một số phụ kiện phổ biến có ảnh hưởng đến quá trình đăng kiểm hay không?
Theo đó, trong Thông tư 30/2026/TT-BXD, Bộ Xây dựng bổ sung quy định cho phép chủ xe cập nhật một số thay đổi của phương tiện tại cơ sở đăng kiểm mà không phải thực hiện thủ tục kiểm định và chứng nhận cải tạo. Đây chủ yếu là các hạng mục thuộc nhóm tùy chọn (option) do nhà sản xuất, đại lý hoặc nhà phân phối được ủy quyền công bố và cung cấp.
Ở nhóm phụ kiện ngoại thất, chủ xe có thể lắp thêm nhiều trang bị quen thuộc như ốp sườn, ốp viền chắn bùn, cánh gió đuôi, ốp vành bánh xe, ống hút gió, giá nóc, cốp nóc, bậc bước chân gập điện hay lưới tản nhiệt. Đối với xe bán tải, các hạng mục như nắp che khoang chở hàng, thanh trang trí thùng hàng hoặc thanh thể thao cũng nằm trong danh sách được quy định.
Thông tư đồng thời cũng cho phép lắp cản (ba-đờ-xốc) trước và cản sau trong phạm vi quy định. Bên cạnh đó, việc bổ sung các trang bị nội thất cũng không thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục cải tạo phương tiện.
Một điểm đáng chú ý khác liên quan đến hệ thống chiếu sáng. Theo quy định mới, chủ xe được thay bóng đèn trong cụm đèn chiếu sáng phía trước bằng loại khác có công suất tiêu thụ điện tương đương. Ngoài ra, cũng được phép thay toàn bộ cụm đèn chiếu sáng phía trước hoặc cụm đèn tín hiệu bằng cụm đèn nâng cấp nếu sử dụng chung giắc cắm, không phải can thiệp vào kết cấu thân vỏ, dây dẫn điện hay hệ thống điện của xe.
Việc lần đầu tiên quy định khá cụ thể các hạng mục như trên được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể những cách hiểu khác nhau trong quá trình kiểm định, đồng thời tạo cơ sở rõ ràng hơn để chủ xe lựa chọn, lắp đặt các phụ kiện chính hãng theo nhu cầu sử dụng.
Dù mở rộng phạm vi các hạng mục không phải làm thủ tục cải tạo, tuy nhiên Thông tư 30 cũng cho thấy không phải mọi thay đổi, cải tiến trên xe đều được cơ quan chức năng chấp nhận.
Theo đó, điểm cần lưu ý là các phụ kiện được miễn thủ tục cải tạo phải thuộc nhóm tùy chọn do nhà sản xuất xe, đại lý hoặc nhà phân phối được ủy quyền công bố và cung cấp. Điều này đồng nghĩa quy định không mặc nhiên áp dụng với mọi loại phụ kiện bán ra thị trường.
Đối với hệ thống chiếu sáng, việc thay thế cũng chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về công suất tiêu thụ điện, giắc cắm cũng như không làm thay đổi kết cấu thân xe hoặc hệ thống điện. Nếu phải cắt, đấu nối dây điện, can thiệp vào thân vỏ hay thay đổi kết cấu kỹ thuật của phương tiện, sẽ không còn thuộc phạm vi quy định này.
Bên cạnh việc bổ sung các trường hợp không coi là cải tạo, Thông tư 30 cũng sửa đổi, hoàn thiện nguyên tắc xác định xe cải tạo; làm rõ trường hợp nào phải thực hiện chứng nhận cải tạo, trường hợp nào không bị coi là cải tạo và trường hợp nào được miễn lập hồ sơ thiết kế. Theo Bộ Xây dựng, việc làm rõ các quy định này nhằm thống nhất cách áp dụng giữa cơ sở đăng kiểm, cơ sở thiết kế, cơ sở cải tạo và chủ phương tiện, đồng thời tăng tính minh bạch trong hoạt động kiểm định.
Nhìn chung, trong bối cảnh nhu cầu cá nhân hóa ô tô ngày càng phổ biến, việc bổ sung những quy định cụ thể về các phụ kiện được phép lắp đặt mà không phải làm thủ tục cải tạo được xem là bước điều chỉnh theo hướng sâu sát hơn với thực tế. Không chỉ giúp giảm bớt những băn khoăn của chủ xe trước mỗi kỳ đăng kiểm, quy định mới này còn góp phần phân định rõ ranh giới giữa việc bổ sung phụ kiện chính hãng phục vụ nhu cầu sử dụng và các thay đổi có thể ảnh hưởng đến kết cấu, an toàn kỹ thuật của phương tiện.
Tình huống giao thông: Dù đường thông thoáng, chạy tốc độ không quá cao, thanh niên điều khiển xe máy không nhìn đường, cứ thế tông thẳng vào đuôi ôtô chạy phía trước. Cú va chạm khiến người lái ngã ngửa xuống đường, trong khi xe máy tiếp tục lao thêm một đoạn rồi va chạm tiếp vào hông ôtô.
Sau tai nạn, người điều khiển xe máy vẫn có thể tự đứng dậy. Ôtô dừng lại, tài xế xuống xe để giải quyết vụ việc, ngày 26/6 tại đường Âu Cơ.
Kỹ năng lái xe: Người điều khiển phương tiện cần duy trì sự tập trung khi lưu thông, đặc biệt trên các tuyến đường nhiều làn xe và có tốc độ cao. Nếu xuất hiện dấu hiệu buồn ngủ, mệt mỏi hoặc mất tập trung, tài xế nên tìm nơi an toàn để dừng nghỉ trước khi tiếp tục hành trình, thay vì cố lái xe, vì điều này có thể dẫn đến va chạm với các phương tiện xung quanh và gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo Nghị định 168 về xử phạt giao thông đường bộ, hành vi người điều khiển xe máy không giữ khoảng cách an toàn gây tai nạn giao thông phạt 10-14 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Bài viết "Sốc văn hóa giao thông khi tới Đà Nẵng: dừng đèn đỏ ngay ngắn, ô tô lùi 5m nhường đường xe máy" trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều phản hồi khen ngợi của bạn đọc. Phần lớn ý kiến đều gặp nhau ở điểm chung: giao thông văn minh không chỉ đến từ đường sá hay luật lệ, mà bắt đầu từ ý thức của mỗi người.
Bạn đọc Đại Di chia sẻ trải nghiệm về cách ứng xử của lực lượng chức năng và người dân Đà Nẵng: "Chủ quán ăn, khách sạn ở Đà Nẵng lịch sự, chẳng chặt chém ai".
Nhiều bình luận cho rằng điều khiến người ta bất ngờ không phải là hạ tầng hay những tuyến đường rộng, mà là cách người tham gia giao thông cư xử với nhau.
"Điều đáng quý là tài xế không coi việc nhường đường là thiệt thòi. Văn minh bắt đầu từ suy nghĩ đó. Nếu ai cũng bớt hơn thua vài mét ngoài đường thì chắc tiếng còi xe cũng giảm đi kha khá", bạn đọc tên Nghiêm nhấn mạnh.
Trong khi đó, bạn đọc Duyên Hải cho rằng sự nóng vội mới là nguyên nhân khiến đường phố trở nên căng thẳng: "99 giây đèn đỏ mà ai cũng nóng vội thì đường phố mãi căng thẳng. Có người chịu nhường chút thôi là mọi thứ nhẹ hẳn".
Từ câu chuyện giao thông ở Đà Nẵng, nhiều bạn đọc cũng nhìn rộng hơn về cách xây dựng nếp sống đô thị.
Bạn đọc Uyên Lê viết: "Đà Nẵng nhiều năm nay vẫn cho thấy giao thông không chỉ cần hạ tầng tốt mà còn cần ý thức đẹp từ mỗi người tham gia".
Còn với bạn đọc tên Giang, điều cốt lõi nằm ở cách con người nghĩ cho nhau: "Đọc bài mới thấy giao thông văn minh không nằm ở xe xịn hay đường rộng, mà nằm ở cách người ta nghĩ cho nhau".
Không ít ý kiến nhìn nhận hành động ô tô lùi vài mét nhường chỗ cho xe máy không phải chuyện lớn lao, nhưng phản ánh một thái độ ứng xử đáng quý. "Một chiếc ô tô lùi 5m nhưng kéo chuẩn văn hóa giao thông tiến thêm cả đoạn dài", bạn đọc tên Lý bình luận.
Còn theo bạn đọc Kim Tặng, cái "sốc" không nằm ở hành động nhường đường: "Cái 'sốc' ở đây không phải hành động của tài xế, mà là vì lâu nay mình quá ít gặp những hành động đẹp như vậy".
Một số bạn đọc cho rằng để có được một nếp giao thông trật tự như vậy, Đà Nẵng đã kiên trì xây dựng từ rất lâu chứ không phải ngày một ngày hai mà có.
"Văn hóa giao thông không tự nhiên mà có, đó là cả quá trình xây dựng lâu dài", bạn đọc có nickname thinhvu419 chia sẻ.
Còn bạn đọc Châu Anh viết: "Ý thức người lái xe là một chuyện, nhưng phải công nhận hạ tầng Đà Nẵng làm quá tốt. Các biển báo, vạch phân làn cực kỳ to và rõ ràng, người từ nơi khác đến nhìn cái là biết đi làn nào ngay, không bị lúng túng".
Bạn đọc Halizo chia sẻ câu chuyện khi học lái xe cần dạy văn hóa giao thông. Theo bạn đọc này, khi dạy bằng lái xe, cái đầu tiên là dạy ý thức, đạo đức, nên bổ sung hẳn vào giáo trình dạy. "Lúc tui học bằng lái xe, gặp ông thầy có tâm, câu đầu tiên ông dạy là anh đang ngồi trong máy lạnh thì nên nhường đường cho người đi xe máy" - bạn đọc này viết.
Ý kiến này nhận được sự đồng tình của nhiều bạn đọc khi cho rằng văn hóa giao thông không thể hình thành chỉ bằng xử phạt, mà cần được nuôi dưỡng từ nhận thức và thói quen ứng xử hằng ngày.
"Ở nhiều nơi người ta xem việc nhường đường là phản xạ văn minh", bạn đọc Minh Tâm nhấn mạnh.
Trong khi đó, bạn đọc Thống cho rằng sự hơn thua vài mét trên đường không giúp ai đi nhanh hơn: "Nhiều người cứ nghĩ chen lên trước sẽ nhanh hơn. Thật ra nhường nhau đúng lúc mới giúp giao thông bớt hỗn loạn".
Gặp vụ va chạm, cảnh sát giao thông, thay vì xử lý cứng nhắc, đã cúi xuống trấn an, kiên nhẫn hòa giải và giúp hai bên bắt tay giảng hòa - Video: QNC/Sina
Theo truyền thông Trung Quốc, sự việc xảy ra vào chiều 15-4 tại một nút giao thông trong thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc. Một shipper đang trên đường giao hàng đã xảy ra va chạm nhẹ với một người đàn ông lớn tuổi đi xe máy điện.
Sau va chạm, người đàn ông cho rằng shipper chạy nhanh khiến mình hoảng sợ và yêu cầu bồi thường khoảng 600 tệ (2,3 triệu đồng). Dù liên tục xin lỗi, giải thích đang vội giao đơn để tránh bị phạt và không mang theo đủ tiền để bồi thường, nam shipper vẫn không nhận được sự đồng thuận.
Tranh cãi kéo dài khi người đàn ông chặn xe, không cho rời đi. Trước áp lực từ đám đông xung quanh và lo lắng về tiền bồi thường cũng như nguy cơ bị phạt do giao hàng trễ, shipper trẻ tuổi ngồi xuống bên đường và bật khóc.
Đúng lúc này, một cảnh sát giao thông tuần tra có mặt tại hiện trường. Thay vì lập tức phân định lỗi hay xử phạt, người này đã cúi xuống ngang tầm với shipper, nhẹ nhàng trấn an: "Đừng khóc, có chuyện gì cứ nói, tôi sẽ giúp giải quyết".
Sau khi lắng nghe cả hai phía, viên cảnh sát chủ động đứng ra hòa giải, phân tích sự việc một cách khách quan và cho rằng đây là va chạm nhỏ, cả hai bên đều có phần trách nhiệm, thuyết phục người đàn ông lớn tuổi giảm mức bồi thường xuống còn 200 tệ.
Không dừng lại ở đó, vị cảnh sát đã tự bỏ tiền túi, dùng điện thoại quét mã QR của người đi xe máy điện, và chuyển khoản số tiền này ngay tại chỗ. Sau khi nhận tiền, người đàn ông nhanh chóng đứng dậy và rời đi.
Trước khi kết thúc sự việc, cảnh sát giao thông còn nhắc nhở shipper cần chạy xe cẩn thận, không nên quá vội vàng để đảm bảo an toàn.
Diễn biến được người dân ghi lại và đăng tải lên mạng xã hội. Hình ảnh cảnh sát cúi xuống trò chuyện với shipper khiến nhiều người xúc động.
"Khoảnh khắc anh ấy cúi xuống không chỉ để giải quyết một vụ việc, mà còn thể hiện sự thấu hiểu và tôn trọng", "Lúc đó tôi thấy shipper khóc rất tội, trong lòng cũng không dễ chịu. Khi cảnh sát đến, anh ấy không hề tỏ ra quyền uy mà cúi xuống nói chuyện rất nhẹ nhàng. Thật sự rất ấm áp. Tôi nghĩ anh ấy là cảnh sát giao thông đẹp trai nhất"... là một vài ý kiến bình luận bên dưới video.
Nam cảnh sát tham gia xử lý vụ việc sau đó cho biết mình chỉ làm đúng trách nhiệm: "Lúc đó thấy cậu ấy khóc rất buồn, tôi cũng không đành lòng. Cậu ấy còn trẻ, làm nghề giao hàng rất vất vả, tôi chỉ muốn giúp giải quyết ổn thỏa. Đây là việc tôi nên làm. Chỉ cần đặt mình vào vị trí người khác, kiên nhẫn hơn một chút thì mọi chuyện sẽ dễ giải quyết hơn".
