Phòng Kiểm tra – Pháp chế Sở Y tế TP HCM ngày 9/7 công bố nhiều quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực y tế.
Trong đó, Công ty TNHH MTV Dịch vụ y tế Âu Á (đường Nguyễn Văn Luông, phường Phú Lâm) bị phạt 123 triệu đồng – mức cao nhất đợt này, tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động trong 4,5 tháng. Cơ sở bị phát hiện lưu trữ, bán lẻ thuốc ngoài phạm vi được phép kinh doanh. Nơi này cũng không có hệ thống công nghệ thông tin kết nối Internet để quản lý hoạt động mua bán thuốc, không bảo đảm truy xuất nguồn gốc và liên thông dữ liệu theo quy định. Cơ sở quảng cáo vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn.
Chi nhánh Công ty TNHH AI K Plus (đường Nguyễn Văn Thủ, phường Tân Định) bị phạt 90 triệu đồng và đình chỉ hoạt động 18 tháng do cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoạt động. Lực lượng chức năng còn ghi nhận Công ty TNHH Y khoa Hoa Perfect U không có biển hiệu hoặc biển hiệu không ghi đầy đủ thông tin theo quy định, đồng thời sử dụng các từ như “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc các từ ngữ có ý nghĩa tương tự trong quảng cáo mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh. Cơ sở này bị phạt 34 triệu đồng, buộc tháo gỡ toàn bộ nội dung quảng cáo vi phạm.
Đợt này còn xử phạt hai cá nhân vi phạm. Trong đó, một phụ nữ ngụ đường Dã Tượng, phường Chánh Hưng, đã cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoạt động, trực tiếp khám chữa bệnh khi chưa có giấy phép hành nghề. Người này bị phạt 72,5 triệu đồng, cơ sở đình chỉ hoạt động 12 tháng và buộc nộp lại 2,5 triệu đồng thu lợi bất hợp pháp.
Tương tự, người đàn ông ngụ đường Tạ Quang Bửu, phường Chánh Hưng, đã hoạt động khám chữa bệnh không có giấy phép và kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Ông bị xử lý 51,3 triệu đồng, cơ sở bị đình chỉ hoạt động 18 tháng, buộc tiêu hủy tang vật vi phạm và nộp lại gần 14,8 triệu đồng.
Trước đó, đầu tháng 7 Sở Y tế TP HCM cũng xử lý nhiều cơ sở khám chữa bệnh và thẩm mỹ. Công ty Cổ phần Bệnh viện Ánh Dương – Phòng khám đa khoa (đường Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng) phải nộp phạt 149 triệu đồng vì khám chữa bệnh trong thời gian bị đình chỉ hoạt động, sử dụng người hành nghề không có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề, bố trí người hành nghề chưa đăng ký theo quy định.
Ngoài tiền phạt, cơ sở bị đình chỉ hoạt động 18 tháng, tước giấy phép hoạt động khám chữa bệnh trong 3 tháng. Cùng địa chỉ, một cá nhân hoạt động khám chữa bệnh khi chưa có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề, bị phạt 42 triệu và nộp lại 7 triệu đồng thu lợi bất hợp pháp.
Trung tâm Thẩm mỹ LG Clinic (đường Lê Lai, phường Bến Thành) được xác định bố trí người hành nghề chưa đăng ký và cung cấp dịch vụ vượt phạm vi chuyên môn được cấp phép. Cơ sở này bị phạt 86 triệu đồng, người chịu trách nhiệm chuyên môn bị tước chứng chỉ hành nghề một tháng. Một bác sĩ tại đây đã phẫu thuật, thủ thuật xâm lấn mà không có sự đồng ý bằng văn bản của người bệnh hoặc người đại diện theo quy định nên bị tước chứng chỉ hành nghề 3 tháng, phạt 15 triệu đồng.
Theo Sở Y tế TP HCM, việc công khai các quyết định xử phạt nhằm tăng tính minh bạch, đồng thời cảnh báo các cơ sở khám chữa bệnh tuân thủ đúng quy định của pháp luật.
Thạc sĩ - bác sĩ Lê Tiểu Nhật, giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết, trà xanh (Camellia sinensis) là thức uống quen thuộc, đặc biệt phổ biến trong văn hóa châu Á. Thành phần hoạt tính chính của trà xanh là polyphenol, chủ yếu thuộc nhóm catechin. Trong đó, EGCG là catechin chiếm ưu thế và được nghiên cứu nhiều nhất, nhờ đặc tính chống oxy hóa mạnh.
Trong khi đó, ung thư khởi nguồn từ sự tăng sinh quá mức của các tế bào bất thường, vốn liên hệ mật thiết với các tổn thương do quá trình oxy hóa kéo dài.
Các nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm cho thấy flavonoid trong trà xanh, đặc biệt là EGCG, có khả năng chống ung thư thông qua nhiều cơ chế phức tạp, không chỉ dừng ở tác dụng chống oxy hóa. Hợp chất này có thể ức chế quá trình hình thành mạch máu nuôi khối u, đồng thời các catechin còn giúp kìm hãm sự phát triển, xâm lấn và di căn của tế bào ung thư, cũng như điều hòa quá trình tăng sinh tế bào. Một số phân tích gộp gần đây cũng ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ trà xanh hoặc các chế phẩm từ trà xanh với nguy cơ ung thư thấp hơn.
Phần lớn bằng chứng hiện nay đến từ các nghiên cứu dùng flavonoid nguyên chất (chưa qua chuyển hóa) nên chưa phản ánh đầy đủ tác dụng của trà xanh khi uống thực tế. Kết quả từ nghiên cứu trên động vật cũng khó suy rộng cho người do khác biệt về chuyển hóa và hệ vi sinh.
Các phân tích gộp cho thấy kết quả còn trái chiều, nhiều nghiên cứu cỡ mẫu nhỏ. Trà xanh chỉ có thể giúp phòng ngừa một số loại ung thư nhất định và hiệu quả còn phụ thuộc vào loại trà, cách chế biến. Ngoài ra, người uống trà xanh thường có lối sống lành mạnh hơn, dễ gây nhiễu kết quả.
Trà xanh cũng có thể gây tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, mất ngủ, bồn chồn, tăng huyết áp nhẹ, độc gan nhẹ hoặc dị ứng da đặc biệt với dạng chiết xuất. Uống trà quá nóng (>65°C) còn làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
Theo bác sĩ Lê Tiểu Nhật, mặc dù các nghiên cứu hiện tại chưa cung cấp đủ bằng chứng xác thực để khẳng định trà xanh là "chìa khóa" tuyệt đối trong việc phòng ngừa ung thư, nhưng chúng ta không thể phủ nhận những tiềm năng sinh học và lợi ích sức khỏe mà loại thức uống này mang lại.
Thay vì xem trà xanh như một phương thuốc đặc trị, người dùng nên tiếp cận uống trà xanh như một phần của lối sống lành mạnh. Để tối ưu hóa lợi ích và hạn chế tối đa các tác dụng không mong muốn, hãy duy trì thói quen tiêu thụ trà ở mức độ vừa phải, lưu ý nhiệt độ sử dụng dưới 65 độ C, đồng thời kết hợp đồng bộ với chế độ dinh dưỡng khoa học và tầm soát sức khỏe định kỳ.
Bên cạnh việc phơi nắng buổi sáng, tắm nước ấm buổi tối, duy trì lịch trình ngủ cố định, thì nguyên tắc 3 - 2 - 1 - 0 nổi lên như một nguyên tắc "vàng" cực hay giúp bạn ngủ ngon.
Nguyên tắc này giúp bạn điều chỉnh thói quen hằng ngày để có giấc ngủ ngon hơn. Nó bắt nguồn từ một bài đăng trên mạng xã hội của bác sĩ y học thể thao người Mỹ, tiến sĩ Jess Andrade.
Nguyên tắc này chỉ rõ thời điểm nên ngừng ăn và xem màn hình để cải thiện chất lượng giấc ngủ, nêu bật những thói quen bạn có thể áp dụng trong ngày.
Bác sĩ nhấn mạnh 4 điều nên ngừng làm để ngủ ngon hơn như sau, theo tờ Hindustan Times.
3 giờ trước khi đi ngủ: Ngừng ăn uống hoặc uống rượu bia
Nên ăn bữa cuối cùng ít nhất 3 giờ trước khi ngủ. Ăn gần giờ ngủ có thể khiến bạn thức giấc thường xuyên trong đêm. Rượu có thể giúp buồn ngủ lúc đầu, nhưng làm gián đoạn chu kỳ giấc ngủ và làm giảm giấc ngủ sâu rất quan trọng đối với chức năng não. Tránh ăn trước khi đi ngủ cũng có thể giúp điều chỉnh theo nhịp sinh học.
2 giờ trước khi đi ngủ: Ngừng làm việc
Hãy ngừng làm việc 2 giờ trước khi đi ngủ. Các hoạt động kích thích tinh thần có thể khiến bạn tỉnh táo hơn, gây khó ngủ và khó duy trì giấc ngủ. Sử dụng điện thoại làm việc vào ban đêm - như gửi email hoặc tương tác với đồng nghiệp, có thể làm gián đoạn giấc ngủ nhiều hơn so với các hoạt động giải trí trên màn hình vào ban đêm, như xem tivi.
1 giờ trước khi ngủ: Ngừng xem màn hình
Bước cuối cùng trước khi đi ngủ là tắt màn hình điện thoại, tivi và máy tính 1 giờ trước khi ngủ. Sử dụng thiết bị phát ra ánh sáng xanh, như điện thoại thông minh, trước khi ngủ có thể ức chế sự giải phóng hoóc môn ngủ melatonin. Giờ cuối cùng trước khi ngủ nên là thời gian yên tĩnh, không có ánh sáng nhân tạo mạnh gây kích thích cơ thể tỉnh táo.
0: Tuyệt đối không nhấn nút báo lại vào buổi sáng
Việc thường xuyên nhấn nút báo lại sau khi chuông báo thức vang lên có thể khiến giấc ngủ bị ngắt quãng và làm cơ thể mệt mỏi hơn sau khi thức dậy. Theo các chuyên gia, đây đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo tình trạng thiếu ngủ kéo dài hoặc rối loạn giấc ngủ.
Tóm lại, quy tắc này cấm ăn uống trước 3 tiếng để dạ dày không quá tải, cấm làm việc trước 2 tiếng để đầu óc thư giãn, cấm nhìn màn hình trước 1 tiếng để não tiết chất gây buồn ngủ, cấm bấm hoãn báo thức vào buổi sáng để không phá vỡ chu kỳ giấc ngủ, theo Hindustan Times.
PGS.TS.BS Lâm Việt Trung, Phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, bên lề hội nghị khoa học thường niên ngày 16/5, cho biết độ tuổi phát hiện ung thư thực quản thường từ trung niên trở lên, chủ yếu 50-70 tuổi. Tuy nhiên gần đây, bệnh viện ghi nhận nhiều trường hợp mắc bệnh sớm hơn, rải rác ở nhóm 30-40 tuổi.
Theo Globocan, ung thư thực quản đứng thứ 12 về số ca mắc mới tại Việt Nam với hơn 3.600 ca mỗi năm, nhưng xếp thứ 7 về số ca tử vong với gần 3.500 trường hợp. Trước đây, đa số bệnh nhân ung thư thực quản đến viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, đi khám khi xuất hiện triệu chứng rõ như nuốt nghẹn, nuốt khó hoặc không nuốt được do khối u phát triển trong lòng thực quản.
Gần đây, nhờ xu hướng khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ngày càng phổ biến, nhiều ca được phát hiện sớm hơn, thậm chí ở giai đoạn tổn thương còn rất sớm. Điều này giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh.
Nguyên nhân gây ung thư thực quản hiện chưa rõ, thường liên quan nhiều yếu tố nguy cơ như lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, viêm dạ dày trào ngược mạn tính... Dấu hiệu nhận biết thường gặp nhất là nuốt nghẹn, nuốt vướng hoặc đột ngột sụt cân không giải thích được. Một số trường hợp bệnh nhân còn bị khàn tiếng do khối u chèn ép dây thần kinh quặt ngược thanh quản.
Theo phó giáo sư Trung, ung thư thực quản mang "tai tiếng" rất xấu vì hầu hết bệnh nhân tử vong trong vòng 1-2 năm. Hiện nay, nhờ những tiến bộ khoa học kỹ thuật, tiên lượng bệnh đã tốt hơn rất nhiều. Với ung thư sớm, cơ hội sống còn sau 5 năm lên đến 95%. Ở giai đoạn tiến triển, tỷ lệ này đạt mức trung bình 60-70%.
Sự thay đổi này đến từ phác đồ điều trị đa mô thức, bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, kết hợp các phương pháp mới như điều trị miễn dịch và nhắm trúng đích. Bệnh nhân có thể được hóa trị tân hỗ trợ trước mổ, áp dụng chương trình phục hồi sớm (ERAS) để nâng đỡ thể trạng, điều trị bệnh nền đạt mức tối ưu nhất trước khi lên bàn mổ.
Phẫu thuật thực quản vẫn là can thiệp phức tạp với các biến chứng phổ biến như xì rò miệng nối, viêm phổi, chảy máu, đi kèm tỷ lệ tử vong cao. Dù phẫu thuật nội soi vẫn là tiêu chuẩn, sự bùng nổ của phẫu thuật robot đang mang lại hiệu quả tích cực. Robot đáp ứng được nhu cầu trong những phẫu thuật vùng khó, đòi hỏi kỹ thuật cao như nạo hạch kỹ và giữ lại thần kinh quặt ngược. Khả năng phân tích tinh tế, tỉ mỉ của robot giúp phẫu thuật viên như được nâng cao khả năng và nối dài cánh tay, giúp ca mổ hoàn hảo hơn.
Ung thư thực quản xuất phát từ niêm mạc (ung thư biểu mô), nên cách tầm soát tốt nhất hiện nay là nội soi tiêu hóa trên để phát hiện sự bất thường. Bác sĩ kỳ vọng thời gian tới Việt Nam sẽ có các chương trình tầm soát quốc gia về tiêu hóa định kỳ mỗi năm cho người trên 50 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ, tương tự Nhật Bản hay Hàn Quốc, giúp tăng tỷ lệ phát hiện sớm và giảm gánh nặng điều trị.
Bác sĩ khuyến cáo cách phòng bệnh quan trọng nhất là duy trì lối sống lành mạnh. Người dân cần hạn chế rượu bia, bỏ hút thuốc lá, tăng cường thể dục, đảm bảo dinh dưỡng và kết hợp khám sức khỏe định kỳ.
