Bạn có thể là người kén ăn khi chỉ ăn những món quen thuộc và ngại thử các món mới. Tình trạng kén ăn thường bắt đầu từ nhỏ. Nhiều trẻ em không thích món ăn dựa trên vẻ ngoài, mùi, vị hoặc kết cấu của món ăn.
Một vài nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ mắc chứng rối loạn giác quan dễ trở nên kén ăn hơn. Những rối loạn này ảnh hưởng đến các giác quan, bao gồm cả vị giác. Một vài nguyên nhân phổ biến khác bao gồm:
Gặp khó khăn trong việc ăn uống khi còn nhỏ
Tiền sử mắc bệnh lý
Cách nuôi dạy con của gia đình (áp đặt, thiếu sự quan tâm hoặc thiếu nề nếp)
Tính cách (dễ nản lòng hoặc cứng nhắc)
Áp lực phải ăn
Hãy nhớ rằng kén ăn không phải là điều xấu. Việc mỗi người có sở thích ăn uống khác nhau là chuyện hoàn toàn bình thường.
Một chế độ ăn uống cân bằng bao gồm các sản phẩm từ sữa, trái cây, các loại đậu, các loại hạt, thực phẩm giàu đạm, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt. Những thực phẩm này cung cấp chất chống oxy hóa, chất xơ, khoáng chất và vitamin thiết yếu để duy trì sức khỏe tối ưu.
Nghiên cứu chỉ ra rằng những người kén ăn thường ít tiêu thụ một vài nhóm thực phẩm kể trên so với những người có thói quen ăn uống bình thường. Điều này có thể dẫn đến tình trạng chậm phát triển ở trẻ em, thiếu hụt chất dinh dưỡng và giảm cân đáng kể.
Một vài lưu ý khi xây dựng chế độ ăn uống cân bằng cho những người kén ăn:
– Bổ sung trái cây và rau củ: Nên ăn ít nhất 2 khẩu phần trái cây và 3 khẩu phần rau củ mỗi ngày (mỗi khẩu phần khoảng 80g). Số này nghe có vẻ nhiều, vì vậy hãy bắt đầu từ từ. Hãy thử thêm một khẩu phần vào chế độ ăn hàng ngày của bạn mỗi tuần. Hãy bắt đầu với những loại trái cây như táo và chuối. Đây là những loại quả giàu chất chống oxy hóa, chất xơ, khoáng chất và vitamin.
– Chọn ngũ cốc nguyên hạt: Hãy cân nhắc xem bạn thích loại ngũ cốc nguyên hạt nào; các lựa chọn có thể bao gồm lúa mạch, gạo lứt, yến mạch, hạt diêm mạch, bánh mì hoặc mì ống làm từ lúa mì nguyên cám hoặc ngũ cốc nguyên hạt.
– Bổ sung nhiều protein: Bạn có thể nạp protein từ thịt bò, thịt gà, cá và thịt heo. Các nguồn protein thực vật bao gồm các loại đậu như đậu hạt và đậu lăng, các loại hạt và đậu phụ.
– Bổ sung các sản phẩm từ sữa: Bạn nên tiêu thụ khoảng khoảng 230-240 ml sản phẩm từ sữa mỗi ngày. Bạn cũng có thể đạt được mục tiêu này bằng cách sử dụng các sản phẩm thay thế sữa như sữa hạnh nhân, miễn là chúng được bổ sung các dưỡng chất tương đương.
Đối với trẻ em, việc cho trẻ kén ăn làm quen với các loại thực phẩm bổ dưỡng ngay khi có thể là rất quan trọng, giúp sớm thay đổi thói quen này. Hãy nhớ rằng việc trẻ kén ăn không phải là vấn đề gì bất thường, nhưng cha mẹ vẫn cần đảm bảo trẻ có một chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng.
Một số loại vitamin và khoáng chất đóng vai trò thiết yếu đối với sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Để giúp con trẻ kén ăn có những bữa ăn đủ chất, cha mẹ có thể:
– Cùng ăn với con: Một vài con trẻ có những hạn chế về giác quan, cha mẹ không nên ép ăn. Thay vào đó, cha mẹ có thể cho trẻ thấy cách bạn thưởng thức các màu sắc, hương vị và kết cấu khác nhau của món ăn.
– Tìm các món ăn lành mạnh phù hợp với sở thích của trẻ: Cha mẹ có thể dễ dàng khuyến khích trẻ thử món mới hơn nếu biết trẻ cảm thấy thoải mái khi ăn những gì. Hãy hỏi xem con trẻ muốn ăn món nào.
– Để con trẻ cùng chuẩn bị bữa ăn: Trẻ kén ăn có thể sẽ ngại ăn những món có các nguyên liệu trộn lẫn vào nhau. Cha mẹ có thể con trẻ cùng chuẩn bị bữa ăn bằng cách để trẻ chọn các nguyên liệu mà mình muốn thêm vào. Việc cùng nhau chuẩn bị bữa ăn cũng giúp con trẻ hiểu rõ hơn về quy trình làm ra món ăn và biết được nguồn gốc của những bữa ăn hàng ngày, giúp con được hào hứng khi được ăn những món mình tự chuẩn bị.
– Giới thiệu cho trẻ những hương vị mới: Một số trẻ không thích mùi vị của một vài loại món ăn. Bạn có thể khuyến khích trẻ ăn những món này bằng cách thêm thắt các loại gia vị hoặc nước sốt.
Đối với người trưởng thành, không nên tự tạo áp lực cho bản thân phải thử nhiều món mới. Thay vào đó, bạn có thể:
– Thay đổi khẩu vị: Khẩu vị của chúng ta sẽ thay đổi theo thời gian. Nếu từng ghét rau cải bó xôi khi còn nhỏ, hãy thử ăn lại món này.
– Tìm kiếm các loại rau củ đa dạng: Những hương vị mới lạ có thể kích thích vị giác của bạn. Hãy thử khám phá thêm nhiều loại rau củ mới khi bạn có mong muốn bổ sung những món ăn lành mạnh.
– Thêm chút hương vị: Một số bằng chứng cho thấy những người áp dụng chế độ ăn có lượng chất béo vừa phải sẽ giảm cân nhiều hơn so với những người theo chế độ ăn ít chất béo. Việc loại bỏ chất béo cũng đồng nghĩa với việc bạn loại bỏ đi hương vị giúp món rau trở nên ngon miệng hơn.
Điều này không có nghĩa là bạn cần chuyển sang chế độ ăn nhiều chất béo, nhưng việc thêm chút hương vị là hoàn toàn ổn. Bạn có thể chế biến rau củ cùng các loại thảo mộc và gia vị để tăng thêm hương vị theo ý thích.
Bác sĩ Ngô Quỳnh Trang, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay việc nhịn ăn không giúp "bỏ đói" tế bào ung thư mà ngược lại có thể khiến cơ thể suy kiệt nhanh hơn, làm giảm khả năng đáp ứng với điều trị.
Bác sĩ Trang nhấn mạnh đây là một trong những quan niệm phổ biến nhất ở người bệnh ung thư.
Nhiều người cho rằng cắt giảm tinh bột, ăn rất ít hoặc thậm chí nhịn ăn sẽ khiến tế bào ung thư không có nguồn dinh dưỡng để phát triển. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.
Các chuyên gia cho biết khối u không chỉ sử dụng năng lượng từ đường hay tinh bột mà còn có thể lấy năng lượng từ đạm và mỡ do chính cơ thể người bệnh phân hủy.
Khi giảm ăn kéo dài, cơ thể sẽ mất cơ, sụt cân nhanh, suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch và giảm khả năng chịu đựng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian nằm viện và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư.
Mục tiêu dinh dưỡng trong điều trị ung thư không phải là "bỏ đói khối u" mà là cung cấp đủ năng lượng để cơ thể có sức chống chọi với bệnh tật và đáp ứng điều trị hiệu quả.
Không ít người bệnh loại bỏ hoàn toàn thịt bò, thịt lợn hoặc thịt dê khỏi thực đơn vì lo ngại những thực phẩm này làm khối u phát triển nhanh hơn.
Tuy nhiên, thịt đỏ là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất quan trọng như sắt, vitamin B12 và kẽm. Đây đều là những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, duy trì khối cơ, tăng cường miễn dịch và phục hồi sau điều trị.
Nếu kiêng tuyệt đối trong thời gian dài, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ thiếu đạm, thiếu máu, sụt cân, mệt mỏi và giảm khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị.
"Theo các khuyến cáo quốc tế, việc hạn chế tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và đặc biệt là thịt chế biến sẵn nhằm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, nhất là ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người đã mắc ung thư phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ khỏi khẩu phần ăn.
Các chuyên gia khuyến nghị người bệnh nên sử dụng thịt đỏ ở mức hợp lý, ưu tiên thịt tươi và các phương pháp chế biến lành mạnh như luộc, hấp hoặc hầm. Đồng thời cần kết hợp đa dạng nguồn đạm từ cá, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt", bác sĩ Trang khuyến cáo.
Nhiều người còn cho rằng "đường nuôi tế bào ung thư" nên cắt hoàn toàn cơm, cháo, trái cây hoặc các thực phẩm chứa tinh bột với hy vọng làm chậm sự phát triển của khối u.
Tuy nhiên theo bác sĩ Trang, glucose là nguồn năng lượng thiết yếu cho mọi tế bào trong cơ thể, bao gồm cả các tế bào khỏe mạnh. Não, hồng cầu và nhiều cơ quan quan trọng đều cần glucose để hoạt động bình thường.
Khi cắt giảm quá mức tinh bột và đường, cơ thể dễ rơi vào tình trạng thiếu năng lượng, sụt cân, mất cơ, giảm miễn dịch và suy giảm thể trạng. Trong khi đó, tế bào ung thư vẫn có thể sử dụng năng lượng từ các nguồn khác do cơ thể tự phân hủy.
Đặc biệt, đối với người đang hóa trị hoặc xạ trị, thiếu năng lượng kéo dài có thể làm chậm quá trình hồi phục, tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh vẫn cần sử dụng carbohydrate với lượng phù hợp, ưu tiên các nguồn tinh bột lành mạnh như cơm, khoai củ, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, sữa và trái cây. Trong khi đó, nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo nhiều đường và các thực phẩm siêu chế biến.
Dinh dưỡng là một phần quan trọng trong điều trị ung thư. Một chế độ ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với tình trạng bệnh không chỉ giúp duy trì thể trạng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Người bệnh không nên tự áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Khi có nhu cầu điều chỉnh chế độ ăn, người bệnh nên được tư vấn cá thể hóa để bảo đảm vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng vừa phù hợp với quá trình điều trị.
Các nhà khoa học tại Trường Y Harvard T.H. Chan (Mỹ) đã phân tích dữ liệu của 117.025 người tham gia, chủ yếu là phụ nữ. Người tham gia báo cáo mức độ vận động và tập luyện mỗi 4 năm một lần. Trong 14,5 năm, các nhà nghiên cứu theo dõi các biến cố tim mạch lớn, bao gồm đau tim, đột quỵ, phẫu thuật bắc cầu động mạch vành và các can thiệp động mạch vành khác và đã xảy ra 5.459 biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Kết quả cho thấy tập luyện sức mạnh (như nâng tạ, ngồi xổm, hít đất) ít nhất 2 giờ mỗi tuần giúp:
Nếu chỉ tập được 1 giờ mỗi tuần, mức giảm sẽ là 5% đối với nguy cơ biến cố tim mạch nghiêm trọng và 14% đối với nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra "công thức vàng" vận động giúp giảm đến 40% nguy cơ gặp các biến cố tim mạch nghiêm trọng, như sau:
Đặc biệt, tập luyện sức mạnh đều đặn và tập cả tay và chân sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.
Các tác giả nghiên cứu cho biết tập luyện sức mạnh đều đặn, kết hợp đi bộ nhanh và giảm thời gian ngồi, giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các biến cố tim mạch nghiêm trọng, đặc biệt là nhồi máu cơ tim.
Ngày 8.4, Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng (xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng) cho biết vừa phẫu thuật thành công khối u nang buồng trứng kích thước lớn cho một nữ bệnh nhân 33 tuổi.
Trước đó, vào ngày 31.3, bệnh nhân V.T.T.V (33 tuổi, ở xã Núi Thành) đến bệnh viện trong tình trạng đau tức vùng bụng kéo dài.
Qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ phát hiện buồng trứng trái có khối u lớn khoảng 14 cm, bên trong chứa nhiều vách.
Sau khi hội chẩn, ê kíp y bác sĩ Khoa Phụ sản của Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng đã tiến hành phẫu thuật vào ngày 3.4.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, khối u được bóc tách hoàn toàn. Đáng chú ý, các bác sĩ đã nỗ lực bảo tồn tối đa chức năng sinh sản cho người bệnh.
Chia sẻ sau điều trị, chị V. cho biết trước đó chỉ nghĩ mình bị đau bụng thông thường nên khá chủ quan, không đi khám sớm. Khi vào viện mới phát hiện khối u lớn như vậy.
Bác sĩ Bùi Thị Viễn Phương, Phó trưởng Khoa Phụ sản, cho hay u nang buồng trứng là bệnh lý phổ biến nhưng thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện ở giai đoạn đầu. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi khối u đã lớn, gây đau hoặc chèn ép các cơ quan xung quanh.
Bác sĩ Phương cũng nhấn mạnh, việc phát hiện sớm giúp quá trình điều trị đơn giản hơn và tăng khả năng bảo tồn chức năng sinh sản cho người bệnh.
Các chuyên gia khuyến cáo, phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ từ 6 - 12 tháng/lần, kể cả khi không có biểu hiện bất thường. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dưới kéo dài, rối loạn kinh nguyệt, bụng to bất thường hoặc tiểu nhiều lần, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.
