Cựu viện trưởng Viện Pháp y tâm thần trung ương Trần Văn Trường cùng nhiều lãnh đạo, giám định viên của Viện Pháp y tâm thần trung ương bị xác định đã nhận hối lộ, làm sai lệch hồ sơ, sửa kết luận giám định để giúp nhiều bị can, bị cáo trong một số vụ án được đi chữa bệnh bắt buộc.
Theo kết luận điều tra, ông Trường bị cáo buộc nhận hơn 3 tỉ đồng từ Nguyễn Thị Mai Anh cùng một số người khác để “chạy” kết luận giám định tâm thần.
Cơ quan điều tra vừa đề nghị truy tố ông Trường cùng vợ là Đặng Thị Hòa, cựu viện phó Lâm Văn Thành, trưởng khoa giám định Dương Văn Biết, Đỗ Khắc Doanh cùng nhiều cán bộ khác.
Một trong những trường hợp được nhắc đến trong kết luận điều tra là Trần Thái Hoàng (DJ Thái Hoàng), bị Công an TP Hải Dương khởi tố, tạm giam về tội tàng trữ trái phép chất ma túy.
Tháng 8-2023, Hoàng được trưng cầu giám định tâm thần tại Viện Pháp y tâm thần trung ương. Ông Trần Văn Trường trực tiếp làm chủ tịch hội đồng giám định, cùng cựu viện phó Lâm Văn Thành và một cán bộ khác.
Theo kết luận, trong thời gian Hoàng được theo dõi giám định, Nguyễn Thị Mai Anh mang đến nhà riêng của ông Trường 200 triệu đồng để nhờ kết luận Hoàng bị mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Đến trước buổi họp hội đồng giám định cuối cùng, Trường tiếp tục gọi riêng từng thành viên hội đồng vào phòng làm việc. Trường bị cáo buộc đưa 30 triệu đồng cho Lâm Văn Thành và 50 triệu đồng cho thư ký hội đồng để “tạo điều kiện” cho Hoàng được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.
Sau đó, hội đồng ban hành kết luận xác định tại thời điểm giám định, Trần Thái Hoàng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Chỉ ít ngày sau, Viện Kiểm sát nhân dân TP Hải Dương quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với bị can này.
Quá trình điều tra, Trường, Thành và thư ký hội đồng đều thừa nhận hành vi. Riêng Nguyễn Thị Mai Anh phủ nhận việc đưa tiền để làm sai lệch kết luận giám định, nên cơ quan điều tra đã tách nội dung này để tiếp tục làm rõ.
Nếu vụ của DJ Thái Hoàng được xác định có giá 200 triệu đồng thì hồ sơ của Đỗ Trần Cường và Lê Minh Đức lại cho thấy cả một “bảng giá” lên tới hàng tỉ đồng.
Hai người này bị bắt trong vụ tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại một căn hộ chung cư ở quận Hoàng Mai (Hà Nội cũ).
Sau khi cả hai bị khởi tố, anh trai của Cường và mẹ của Đức tìm gặp Nguyễn Thị Mai Anh để nhờ lo “chạy” giám định tâm thần.
Theo kết luận điều tra, Mai Anh báo giá từ 1,8 đến 2 tỉ đồng cho mỗi trường hợp. Tin tưởng vào lời hứa, gia đình nhiều lần chuyển tiền cho Mai Anh. Chỉ riêng việc lo cho Lê Minh Đức, gia đình đã chuyển trước 1 tỉ đồng.
Đối với Đỗ Trần Cường, cơ quan điều tra xác định anh trai của Cường đã nhiều lần chuyển khoản với tổng số tiền hơn 2 tỉ đồng để nhờ “chạy” giám định tâm thần. Khi gia đình Đức thấy việc “chạy” không thành, Mai Anh đã hoàn trả gần 1 tỉ đồng.
Đến tháng 9-2024, Đỗ Trần Cường chính thức được trưng cầu giám định tại Viện Pháp y tâm thần trung ương.
Theo kết luận điều tra, trong quá trình Cường nằm theo dõi, Trần Văn Trường nhận 150 triệu đồng từ Mai Anh.
Trước ngày hội đồng họp kết luận, Trường gọi riêng cựu viện phó Lâm Văn Thành và giám định viên Nguyễn Tô Hiệu vào phòng làm việc.
Mỗi người được viện trưởng đưa một phong bì chứa 20 triệu đồng cùng lời dặn “tạo điều kiện” để Cường được chữa bệnh bắt buộc.
Theo cơ quan điều tra, cả Thành và Hiệu đều hiểu đây là chỉ đạo phải kết luận Cường mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Đúng như sự thống nhất trước đó, hội đồng giám định sau đó kết luận Đỗ Trần Cường mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi tại thời điểm giám định.
Các bị can Trần Văn Trường, Lâm Văn Thành và Nguyễn Tô Hiệu đều đã khai nhận hành vi.
Trong khi đó, Nguyễn Thị Mai Anh và người chuyển tiền nhiều lần thay đổi lời khai, cho rằng một phần tiền là tiền vay hoặc đã được hoàn trả bằng tiền mặt. Tuy nhiên, theo cơ quan điều tra, các lời khai này không có tài liệu chứng minh và mâu thuẫn với chứng cứ thu thập được nên xác định lời khai của Mai Anh là không có căn cứ.
Một trong những hồ sơ đặc biệt nhất là trường hợp của Bùi Thị Thanh Thủy, người có ba tiền án và bị khởi tố trong các vụ án ma túy.
Lần đầu được trưng cầu giám định năm 2019, dù không có hồ sơ bệnh án tâm thần, Thủy được hướng dẫn giả các triệu chứng như bỏ ăn, thức trắng đêm, nói có tiếng người trong đầu…
Hội đồng giám định sau đó kết luận Thủy mắc bệnh trầm cảm nặng kèm loạn thần, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Nữ bị can được đưa đi chữa bệnh bắt buộc.
Thế nhưng trong thời gian chữa bệnh, Thủy bỏ trốn khỏi cơ sở điều trị và tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy trước khi bị bắt lại vào năm 2022, kết luận nêu.
Đáng chú ý, khi bị trưng cầu giám định lần thứ hai vào năm 2023, Thủy tiếp tục được kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Theo kết luận điều tra, trong lần giám định này, điều tra viên Lê Văn Thưởng bị cáo buộc đã trực tiếp gặp lãnh đạo Viện Pháp y tâm thần trung ương để nhờ giúp đỡ.
Thưởng bị xác định đã đưa tổng cộng 250 triệu đồng cho cựu viện trưởng Trần Văn Trường, cựu phó viện trưởng Dương Văn Lương và trưởng khoa giám định Dương Văn Biết để giúp Thủy được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.
Sau kết luận giám định, vụ án đối với Thủy bị tạm đình chỉ và bị can tiếp tục được đưa trở lại Viện Pháp y tâm thần trung ương chữa bệnh bắt buộc.
Dù Lê Văn Thưởng phủ nhận việc đưa tiền, cơ quan điều tra cho rằng các tài liệu, lời khai và chứng cứ thu thập được đủ căn cứ xác định hành vi đưa hối lộ như nội dung kết luận điều tra.
Hành vi của ông Trường, cùng vợ Đặng Thị Hòa, bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội nêu trong kết luận điều tra, đề nghị truy tố về tội Nhận hối lộ.
Cùng vụ án, 55 người còn lại, trong đó có nhiều bác sĩ, điều dưỡng, công an, kiểm sát, bị cáo buộc một trong các tội: Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, Đánh bạc, Tàng trữ, Sử dụng trái phép ma túy.
>> Danh sách 57 bị can
Mỗi cọc tiền một mảnh giấy ghi nhớ người 'chạy việc'
Theo kết luận điều tra, Nguyễn Thị Thu Hoài, từ chuyên viên được bổ nhiệm làm Phó phòng Tổ chức cán bộ Viện Pháp y tâm thần Trung ương, từ năm 2023 đến tháng 5/2025 đã nhận tiền của nhiều người có nhu cầu xin vào làm việc tại đơn vị. Sau đó, Hoài đưa một phần hoặc toàn bộ số tiền cho Viện trưởng Trần Văn Trường để nhờ giải quyết.
Mỗi lần nhận tiền, ông Trường đều mang về nhà đưa cho vợ ghi chú lên các mảnh giấy nhỏ, kẹp vào từng cọc tiền để đánh dấu nguồn gốc và mục đích.
Phi vụ đầu tiên được xác định xảy ra năm 2022. Khi đó, Hoài nhận lời xin việc cho chị Nguyễn Hương Lan, 29 tuổi, vào làm hộ lý tại Viện. Sau khi trao đổi với ông Trường và được đồng ý, Hoài báo chi phí 330 triệu đồng.
Chị Lan hai lần đến nhà giao đủ tiền. Hoài viết giấy xác nhận đã nhận tiền và hứa trong năm 2024 sẽ được đi làm.
Trong số tiền này, Hoài giữ lại 50 triệu đồng, đưa ông Trường 280 triệu đồng. Việc giao tiền không có người chứng kiến và cũng không lập giấy biên nhận.
Sau khi nhận tiền, ông Trường mang về nhà, nhờ vợ ghi hai mảnh giấy màu xanh với nội dung "Hộ lý (Hoài)" và "30 triệu thêm/(1 TH hộ lý của Hoài)" để ghi nhớ công việc và người môi giới. Ông không nói cụ thể danh tính người xin việc.
Bà Hòa chỉ viết theo lời chồng dặn, sau đó các mảnh giấy được kẹp vào từng cọc tiền buộc dây chun rồi cất trong két sắt đặt tại phòng ngủ.
Đến năm 2024, do chưa có đợt tuyển hộ lý nên chị Lan chưa thể nộp hồ sơ. Sau khi Hoài bị bắt, chị Lan đến nhà và được chồng Hoài cam kết sẽ hoàn trả số tiền trong thời gian sớm nhất.
Khám xét nơi ở của vợ chồng ông Trường, cơ quan điều tra thu giữ trong két sắt một bó gồm 5 thếp tiền mệnh giá 500.000 đồng kẹp mảnh giấy màu xanh ghi "Hộ lý (Hoài)"; một thếp tiền khác kẹp giấy ghi "30 triệu thêm/(1 TH hộ lý của Hoài)".
6 người nộp gần 3 tỷ đồng nhưng chưa ai được tuyển
Giữa năm 2024, Hoài tiếp tục nhận lời bà Trần Thị Vân xin việc điều dưỡng cho một cô gái 24 tuổi vào Viện. Bà Vân mang 650 triệu đồng đến nhà giao cho Hoài. Để làm tin, Hoài chủ động viết giấy xác nhận đã nhận tiền và cam kết khi cần sẽ hoàn trả.
Sau đó, Hoài đưa ông Trường 500 triệu đồng, giữ lại 150 triệu đồng hưởng lợi. Ông Trường tiếp tục mang tiền về nhà, nhờ vợ ghi mảnh giấy màu vàng với nội dung "1 ĐD (Hoài)", dán vào cọc 10 thếp tiền buộc dây chun rồi cất trong két sắt.
Do chưa có đợt tuyển dụng, Hoài bị bắt trước khi công việc được giải quyết. Sau đó, chồng Hoài đã trả lại bà Vân 500 triệu đồng và hứa hoàn trả phần còn lại.
Theo kết luận điều tra, bằng thủ đoạn tương tự, Hoài còn nhận 450 triệu đồng để xin cho một người vào Phòng Tổ chức cán bộ và đưa toàn bộ số tiền này cho ông Trường. Đây là trường hợp duy nhất Hoài không giữ lại khoản chênh lệch.
Cơ quan điều tra xác định Hoài đã nhận tổng cộng 2,9 tỷ đồng để môi giới xin việc cho 6 người nhưng chưa ai được tuyển dụng. Trong số này, Hoài đưa ông Trường 2,5 tỷ đồng, giữ lại 470 triệu đồng hưởng lợi.
Ngoài ra, Hoài khai đã xin được việc cho 6 người vào Viện làm điều dưỡng, nhân viên Phòng Tổ chức cán bộ và Khoa Dược. Ông Trường cũng thừa nhận trực tiếp nhận tiền để xin việc cho 11 người.
Tại cơ quan điều tra, Hoài và ông Trường đều khai nhận hành vi, lời khai phù hợp kết quả khám xét và giám định. Hai người khai không bàn bạc hay thống nhất trước về việc môi giới, nhận tiền xin việc. Đối với những người đã được xin vào làm tại Viện, cơ quan điều tra tách hành vi để tiếp tục làm rõ.
Ngoài hành vi nhận tiền "chạy việc", ông Trường còn bị cáo buộc nhận 3 tỷ đồng từ Nguyễn Thị Mai Anh và nhiều người khác để tạo điều kiện kết luận giám định tâm thần cho 17 bị can, bị cáo, bị án.
Theo cơ quan điều tra, các kết luận giám định không đúng thực trạng bệnh, giúp nhiều người được xác định mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi để đi chữa bệnh bắt buộc. Sau khi nhận tiền, ông Trường chia cho các thành viên hội đồng giám định là cấp dưới và giữ lại 2,3 tỷ đồng.
Chiều 25-4, Công an xã Lao Bảo (tỉnh Quảng Trị) cho hay vừa phát đi cảnh báo về việc xuất hiện loại "nước Kratom" hay còn gọi là "nậm thoong" có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt với thanh thiếu niên.
Thượng tá Trần Hữu Sơn - Trưởng Công an xã Lao Bảo - cho biết đây là loại nước được chế biến từ lá cây có nguồn gốc từ Lào, có tác dụng gây hưng phấn, khiến người dùng có thể thức đêm, nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến thần kinh và sức khỏe.
Ông Sơn cho hay công an xã phát cảnh báo, chứ chưa xử phạt khi sử dụng loại nước này.
Gần đây, người dân phản ánh tại công viên Lao Bảo xuất hiện đầy rẫy vỏ chai nước nậm thoong. Nước này đựng trong chai nhựa 1,5l, có màu vàng nhạt. Thanh niên tụ tập ở công viên, sử dụng loại nước này, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tư.
Công an xã khuyến cáo thanh thiếu niên không thử, không sử dụng và không tiếp tay cho việc mua bán, lan truyền loại nước này. Khi phát hiện trường hợp có dấu hiệu sử dụng, mua bán, lôi kéo người khác sử dụng, kịp thời báo cho công an xã để xử lý.
Lực lượng chức năng cũng đề nghị mỗi gia đình tăng cường quản lý con em, kịp thời phát hiện biểu hiện bất thường; đồng thời nâng cao cảnh giác với các sản phẩm lạ, không rõ thành phần, nguồn gốc, đặc biệt là các loại nước được quảng bá trên mạng xã hội.
Chính quyền địa phương kêu gọi người dân nâng cao ý thức, chung tay phòng ngừa, góp phần giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn.
Bộ luật Hình sự qua các thời kỳ đã có những quy định khác nhau với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Bộ luật Hình sự đầu tiên, năm 1985, chỉ quy tội với người Tổ chức dùng chất ma túy, dù dưới bất kỳ hình thức nào sẽ bị phạt tù 6 tháng đến 5 năm. Mức phạt tăng tới 10 năm nếu gây hậu quả nghiêm trọng tái phạm nguy hiểm.
Người tham gia sử dụng ma túy chưa bị định tội.
Đến Bộ luật Hình sự năm 1999, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy bị coi là phạm tội, theo điều 199.
Theo đó, người nào sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, đã được giáo dục nhiều lần và đã bị xử lý hành chính bằng biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc mà tái phạm, bị phạt tù 3 tháng đến 2 năm. Ai tái phạm sẽ bị phạt 2-5 năm tù.
Tội này được bãi bỏ từ năm 2010.
15 năm sau, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy được đưa trở lại Bộ luật Hình sự trong lần sửa đổi gần nhất năm 2025, nhưng áp dụng với người "từng hoặc đang trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện ma túy bắt buộc, điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế".
Theo đó, từ 1/7/2025, bốn trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt tù 2-3 năm, cụ thể:
- Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
- Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
- Đang trong thời hạn 2 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
- Đang trong thời hạn 2 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
Ai tái phạm sẽ bị phạt tù 3-5 năm.
Như vậy, nếu người nào sử dụng ma túy, nhưng không đang trong thời gian cai nghiện, điều trị chất gây nghiện; hoặc đã hết thời hạn 2 năm sau cai nghiện, thì không bị xử lý hình sự về hành vi này.
Nếu không bị xử lý hình sự, người dùng ma túy bị phạt thế nào?
Trường hợp không đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự như trên, người sử dụng trái phép chất ma túy thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính cảnh cáo hoặc phạt tiền 1-2 triệu đồng ( Điều 30 Nghị định 282/2025).
Ngoài ra, theo Điều 24, 25 Luật phòng chống ma túy, người sử dụng ma túy còn chịu sự quản lý, giáo dục của UBND và công an cấp xã phường trong một năm.
Họ sẽ được tư vấn, động viên, giáo dục, giúp đỡ để không tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy; có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập và theo yêu cầu của công an, UBND cấp xã trong thời gian quản lý và cam kết chấp hành nghiêm chỉnh quy định của pháp luật.
Nếu vắng mặt tại nơi cư trú, họ phải báo cáo công an cấp xã; thông báo với công an cấp xã nơi đang cư trú trước khi thay đổi nơi cư trú; trình diện công an cấp xã nơi cư trú mới trong thời hạn 24 giờ...
Trong 95% người sử dụng ma túy tổng hợp, có 70-75% ở độ tuổi 17-35.
