Bộ Quốc phòng Nga hôm nay thông báo mở chiến dịch tập kích hiệp đồng bằng vũ khí tầm xa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào các doanh nghiệp quốc phòng ở thủ đô Kiev, cũng như hạ tầng cảng biển tại tỉnh Odessa ở miền nam Ukraine.
Trong số mục tiêu bị tấn công ở Kiev có nhà máy Kiev Radioizmeritel, nơi chế tạo linh kiện cho tên lửa diệt hạm Neptune-MD, tên lửa đạn đạo FP-7, FP-9, Grom-2 và thiết bị dẫn đường cho máy bay, cùng công ty UKR Armo Tech sản xuất xe thiết giáp, giáp bảo vệ cùng đầu đạn cho tên lửa và UAV.
Lực lượng Nga còn tập kích cảng Yuzhny ở tỉnh Odessa, nhắm vào hạ tầng bốc dỡ và 7 bể chứa nhiên liệu, dầu nhớt phục vụ quân đội Ukraine. Một tàu hàng trúng đòn tập kích khi đang dỡ vật tư quân sự trong khu vực bến container của cảng.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine cùng ngày cho biết Nga tập kích nước này bằng 8 tên lửa đạn đạo Iskander và đạn phòng không S-400 hoán cải để tấn công mục tiêu mặt đất, hai tên lửa hành trình chiến thuật Kh-59/69 và 135 UAV các loại.
“Các đơn vị phòng không Ukraine đã bắn hạ và chế áp 5 tên lửa Iskander-M/S-400, hai tên lửa Kh-59/69 và 108 UAV. Một tên lửa và 25 UAV đánh trúng 17 địa điểm, mảnh vỡ rơi xuống 10 vị trí. Chúng tôi đang làm rõ thông tin về hai tên lửa đạn đạo còn lại”, cơ quan này cho hay.
AMK Mapping, tài khoản mạng xã hội X chuyên theo dõi chiến sự Ukraine, nhận định Nga sử dụng 8 quả đạn S-400 hoán cải, không có tên lửa Iskander-M nào trong cuộc tập kích. “Ukraine đã phóng 5-6 tên lửa Patriot mới tiếp nhận và chặn được 4 quả đạn. Số còn lại lao xuống hai mục tiêu ở thành phố, trong đó một địa điểm ở quận Holosiivsky”, tài khoản này nhận định.
Tymur Tkachenko, lãnh đạo cơ quan quân sự thủ đô Kiev, nói rằng “hai khu vực lưu trữ” ở quận Holosiivsky gần trung tâm thành phố đã trúng đòn và bốc cháy, nhưng không nêu thông tin cụ thể. Thị trưởng Vitali Klitschko thêm rằng mảnh vỡ từ UAV Nga đã rơi xuống khu vực trống trải ở phái đông Kiev, khiến nhiều ôtô bị cháy. Không có người thương vong trong đòn tập kích nhằm vào Kiev.
Dmytro Pletenchuk, phát ngôn viên hải quân Ukraine, xác nhận Nga đã tấn công một tàu hàng gần thành phố cảng Odessa và không có thương vong. Video được công bố cùng ngày cho thấy khói đen bốc lên từ con tàu có kích thước lớn ở ngoài khơi Odessa.
Giới chức Ukraine ngày 14/7 tuyên bố tấn công 11 tàu Nga tại biển Azov trong đêm 13/7, nâng tổng số phương tiện bị nhắm tới trong 9 ngày qua lên 116. Ukraine cũng tấn công hai nhà máy lọc dầu tại vùng Krasnodar và Cộng hòa Bashkortostan thuộc Nga.
Các vụ tấn công xảy ra sau khi Ukraine và đồng minh thuộc Liên minh Tự nguyện họp ở thủ đô Paris của Pháp, trong đó thảo luận về cách tăng hỗ trợ cho Kiev và gây áp lực lên Moskva.
Ukraine cùng 9 nước châu Âu là Anh, Pháp, Đan Mạch, Đức, Italy, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha và Thụy Điển đã thành lập liên minh phòng thủ đạn đạo, đặt mục tiêu trong vòng một năm phát triển và đưa vào hoạt động hệ thống đánh chặn Freyja, được cho là có thể thay thế tổ hợp Patriot.
Sáng kiến được đưa ra giữa lúc Ukraine cạn kiệt tên lửa Patriot vì nguồn cung toàn cầu thiếu hụt, đặc biệt do ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông và nhiều quốc gia tăng cường tích trữ vũ khí phòng thủ.
Bất chấp Mỹ cam kết tăng sản lượng tên lửa Patriot, cũng như châu Âu mở rộng sản xuất các tổ hợp phòng không SAMP/T, IRIS-T và NASAMS, khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn cung vẫn rất lớn.
"Thủ tướng và tôi đã dẫn dắt bước đi phối hợp với Lực lượng Phòng Vệ Israel (IDF) nhằm thiết lập nguyên tắc mới. Nếu các thị trấn của Israel tiếp tục bị nhắm mục tiêu, chúng tôi sẽ sơ tán người dân và tấn công khu Dahiyeh ở Beirut, thành trì của Hezbollah", Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, hôm nay tuyên bố.
Theo ông Katz, Mỹ ủng hộ nguyên tắc này và đã truyền đạt lập trường đó tới chính phủ Lebanon cũng như tất cả các bên liên quan.
"Hoặc chấm dứt các cuộc pháo kích nhằm vào cộng đồng dân cư Israel, hoặc chúng tôi sẽ nhắm vào Dahiyeh nếu các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn", Bộ trưởng Quốc phòng Israel nhấn mạnh.
Ông Katz nhấn mạnh chính sách đáp trả của Israel yêu cầu phải trả đũa mọi vụ phóng rocket nhằm vào nước này. "Sẽ không có chuyện cộng đồng dân cư của chúng tôi bị tấn công mà không có phản ứng mạnh mẽ nhằm vào khu Dahiyeh ở Beirut", ông nói, thêm rằng IDF bên trong lãnh thổ Lebanon sẽ tiếp tục được triển khai bất kể tình hình diễn biến ra sao.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cũng cho biết IDF tiếp tục nhắm mục tiêu vào các địa điểm phóng rocket và cơ sở hạ tầng của Hezbollah trên khắp Lebanon, với mục tiêu dài hạn là giải giáp nhóm này và phi quân sự hóa các khu vực phía bắc sông Litani.
Mỹ và Hezbollah hiện chưa lên tiếng về phát biểu của ông Katz.
Israel và Hezbollah giao tranh từ tháng 10/2023, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ tháng 11/2024.
Xung đột leo thang nghiêm trọng vài ngày qua, trong đó quân đội Israel đã có lần xâm nhập sâu nhất vào lãnh thổ Lebanon trong vòng hai thập kỷ, đồng thời tiến hành các đợt oanh tạc dữ dội và đe dọa tập kích vùng ngoại ô phía nam của thủ đô Beirut, nơi được coi là thành trì của nhóm vũ trang Hezbollah
Trang tin Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump cho rằng phản ứng quân sự của IDF những ngày gần đây là quá mức cần thiết, gây tổn hại nỗ lực của Washington nhằm đạt thỏa thuận ngừng bắn lâu dài với Iran. Tehran đã đặt ra điều kiện thỏa thuận hòa bình phải đi kèm lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
Ông Trump hôm 1/6 tuyên bố đã trao đổi riêng rẽ với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và các đại diện của giới lãnh đạo Hezbollah. Theo đó, các bên đồng ý ngừng bắn. Tuy nhiên, cả Hezbollah lẫn Israel đều chưa công khai xác nhận chấp thuận ngừng tấn công lẫn nhau.
Israel ngày 2/6 tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào miền nam Lebanon. IDF thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn hai quả đạn được phóng từ Lebanon nhằm vào miền bắc nước này, được cho là do nhóm vũ trang Hezbollah thực hiện.
Hezbollah cũng tuyên bố các tay súng của họ đã dùng tên lửa, đạn pháo tấn công xe tăng Israel ở thị trấn Haddatha và Bayada, miền nam Lebanon.
Trên boong một con tàu chở dầu đang qua lại vùng biển giữa vịnh Oman và eo biển Hormuz ngày 15/4, thuyền trưởng người Iraq Rahman al-Jubouri đang làm việc tại một trong những hành lang hàng hải căng thẳng nhất thế giới, nơi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran đang làm gián đoạn thương mại toàn cầu, thủy thủ mắc kẹt và đối mặt nguy cơ bị tấn công.
Đối với al-Jubouri, người đã làm việc trên biển từ năm 1984, kinh qua nhiều thập kỷ biến động như Chiến tranh Iran - Iraq và Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, cuộc xung đột hiện nay không phải điều lạ lẫm.
Một lần nữa, ông lại làm việc ở những vùng biển nguy hiểm, nơi các cuộc tấn công quân sự bất ngờ luôn rình rập tàu thuyền đi qua các cửa ngõ quan trọng như Bab el-Mandeb và vịnh Ba Tư.
"Công việc giờ đây thực sự rủi ro, chẳng biết lúc nào bom rơi trúng tàu. Chúng tôi đang lênh đênh trên một quả cầu lửa", ông nói.
Al-Jubouri đã ở trên con tàu chở dầu Sea Moon treo cờ Palau được 4 tháng. Ông và các thủy thủ đang di chuyển từ vịnh Aden về phía vịnh Oman để dỡ dầu tại cảng Ras Isa ở Yemen.
Lộ trình không đi qua eo biển Hormuz, nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro cao vì nằm gần lối vào eo biển này. Hành trình bị trì hoãn bởi lo ngại về an ninh và gián đoạn hậu cần khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra. Chiến sự khiến dòng chảy năng lượng toàn cầu tắc nghẽn, buộc nhiều tàu phải đổi lộ trình hoặc nằm chờ trong vịnh.
Lực lượng quân sự Mỹ ngày 19/4 đã bắt một tàu hàng treo cờ Iran khi con tàu di chuyển qua vòng phong tỏa của hải quân gần eo biển. Đây là vụ chặn tàu đầu tiên từ khi Mỹ tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran tuần trước.
Công việc tiềm ẩn nhiều nguy cơ khiến thủy thủ trên tàu Sea Moon phải thường xuyên diễn tập an toàn chuẩn bị ứng phó tấn công. "Cầu Thượng đế đừng để điều đó xảy ra", ông al-Jubouri nói.
Năm ngoái, khi đang cập cảng ở Yemen, con tàu của ông đã bị tấn công. "Tôi lập tức chặt đứt dây neo, chuẩn bị động cơ và rời cảng bằng mọi giá để bảo vệ thủy thủ và con tàu", ông kể lại.
Mảnh bom đã văng trúng tàu chở dầu khi nó đang rời đi, gây hư hại nhẹ, nhưng toàn bộ thủy thủ đã thoát nạn an toàn. Bất chấp mối đe dọa dai dẳng, con tàu sau đó đã quay lại hoạt động tại cảng và tiếp tục lộ trình đã định.
Tuy nhiên, không phải tất cả thành viên trong đoàn của al-Jubouri đều có thể chịu đựng được những hiểm nguy của công việc này. Ông cho biết đội ngũ của mình đã giảm từ 27 thủy thủ xuống còn 17 người. Nỗi sợ khiến họ rời đi.
Hàng chục năm kinh nghiệm đi biển khiến al-Jubouri thích nghi tốt với áp lực. Ông cho hay nhu yếu phẩm cơ bản vẫn ổn định. Thực phẩm và nước đóng chai được bổ sung thường xuyên tại cảng, không xảy ra tình trạng thiếu hụt lớn.
Tuy nhiên, đã 4 tháng qua al-Jubouri chưa được gặp gia đình. Giống nhiều người khác, ông thường đau đáu nỗi nhớ nhà.
"Chúng tôi buồn vì phải xa gia đình và quê hương", ông nói, cho hay Internet giúp họ bớt cô đơn, nhưng chẳng thể xóa nhòa được cảm giác xa xôi cách trở, nhất là khi họ đang phải đối mặt với lằn ranh sinh tử mỗi ngày.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha, Chánh văn phòng Tổng thống Kyrylo Budanov và Đại sứ Ukraine tại Ba Lan Vasyl Bodnar đã lần lượt tuyên bố trên mạng xã hội rằng họ sẽ trả lại các phần thưởng từng được phía Warsaw được trao trước đây.
Tranh cãi, vốn có nguy cơ đẩy quan hệ giữa hai đồng minh tiếp tục căng thẳng, bắt đầu từ tháng 5 khi ông Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo Quân đội khởi nghĩa Ukraine (UPA).
Đây là lực lượng dân tộc chủ nghĩa mà Kiev cho là đã tiến hành cuộc chiến giành độc lập trong và ngay sau Thế chiến II. Tuy nhiên, UPA lại là nguồn gốc căng thẳng giữa Ukraine và Ba Lan do lực lượng này bị cáo buộc có vai trò trong các vụ thảm sát tại vùng Volhynia giai đoạn 1943-1945.
Ước tính khoảng 100.000 người Ba Lan, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em, đã thiệt mạng, theo phía Warsaw.
Để đáp trả, ngày 19/6, ông Nawrocki quyết định thu lại Huân chương Đại bàng Trắng, phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan, đã trao cho ông Zelensky.
Trong một đoạn video đăng trên mạng xã hội X, ông tuyên bố: “Quyết định của Ukraine trong việc tôn vinh UPA là điều không thể lý giải và gây thất vọng sâu sắc. Nó không chỉ làm tổn hại đến lịch sử mà còn làm suy giảm lòng tin đã được xây dựng trong nhiều năm và cả những tháng gần đây".
Cuộc tranh cãi leo thang trong bối cảnh quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine đã xuất hiện dấu hiệu rạn nứt sau hơn 4 năm chiến sự với Nga. Cuộc chiến này đã biến quốc gia thành viên Liên minh châu Âu Ba Lan thành trung tâm trung chuyển viện trợ quân sự của phương Tây dành cho Kiev.
Đáp lại động thái của Ba Lan, các quan chức Ukraine cho rằng Nga là bên hưởng lợi từ căng thẳng giữa Warsaw và Kiev. Ngoại trưởng Sybiha bày tỏ tiếc nuối khi “cảm xúc đã lấn át Warsaw”. Trong khi đó, Đại sứ Bodnar cho rằng trong bối cảnh xung đột, động thái này đang bị nhìn nhận như một hành động nhằm vào người dân Ukraine.
Căng thẳng gia tăng chỉ vài ngày trước khi ông Zelensky, người hiện chưa bình luận về vụ việc, dự kiến tham dự một hội nghị về tái thiết Ukraine do Ba Lan tổ chức. Các doanh nghiệp, nhà tài trợ và quan chức sẽ thảo luận về công cuộc tái thiết Ukraine sau xung đột, nhưng tranh cãi liên quan đến các huân chương nói trên có khả năng làm lu mờ sự kiện này.
Quốc hội Ba Lan đã mô tả các vụ thảm sát tại những vùng lãnh thổ từ thời Thế chiến II (nay nằm ở miền Tây Ukraine) là hành vi diệt chủng. Trong khi Kiev thừa nhận các hành động tàn sát đó và đã đồng ý cho phép khai quật hài cốt các nạn nhân, Ukraine cũng kêu gọi Warsaw không chính trị hóa vấn đề và tìm kiếm các giải pháp mang tính hòa giải.
Ngày 19/6, Tổng thống Nawrocki khẳng định quyết định tước huân chương Đại bàng Trắng không nhằm vào người dân Ukraine và chính sách an ninh của Ba Lan đối với Kiev cũng như sự ủng hộ dành cho nước láng giềng trong cuộc chiến với Nga vẫn không thay đổi.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, người theo đường lối thân Liên minh châu Âu và là đối thủ chính trị với ông Nawrocki, đã kêu gọi 2 tổng thống hạ nhiệt căng thẳng.
