Buổi sáng ở cửa khẩu Tân Thanh thường sôi động với những dòng xe chở hàng và người nối nhau tại khu vực làm thủ tục xuất nhập cảnh, trái ngược với cảnh đìu hiu ở chợ Tân Thanh – nơi từng được ví như “thiên đường mua sắm” của vùng biên.
Trong chợ, một số tiểu thương lặng lẽ kéo cửa cuốn, mang hàng hóa, như quần áo, túi xách, đồ gia dụng… ra treo trước quầy hàng. Sau khi phủi bụi trên từng món hàng, chỉnh lại những chiếc móc, những người bán hàng uể oải ngồi xuống chiếc ghế nhựa chờ khách.
Ở những lối đi sâu bên trong, nhiều gian hàng vẫn đóng cửa. Có quầy chỉ hé một phần cửa cuốn, phía trước đặt vài thùng hàng. Tiếng mời chào thưa thớt, thi thoảng mới vang lên khi một nhóm khách dừng lại hỏi giá.
Chợ Tân Thanh nằm sát khu vực cửa khẩu Tân Thanh, cách trung tâm tỉnh Lạng Sơn khoảng 30 km. Trong nhiều năm, nơi đây là điểm đến quen thuộc của các đoàn khách từ Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Giang và nhiều tỉnh phía bắc.
Nhắc về thời chợ đông khách, những tiểu thương lâu năm vẫn nhớ rõ cảnh xe du lịch nối đuôi nhau vào bãi. Từ sáng sớm, khách đã đứng kín các lối đi. Chị Nguyễn Thị Thu, một tiểu thương tại khu chợ, chia sẻ: “Ngày đó, có những ngày người bán không kịp ăn trưa. Hàng vừa chuyển về đã có khách đứng chờ. Một gian hàng nhỏ nhưng phải có vài người cùng trông, người lấy hàng, người tính tiền, người đóng gói”.
Thời ấy, một ki ốt có vị trí đẹp được xem là tài sản lớn. Người muốn thuê phải chờ đợi hoặc trả mức giá cao. Không ít gia đình từ nơi khác đến Tân Thanh thuê nhà, mở quầy, rồi gắn bó với khu chợ suốt nhiều năm.
Nhịp sống của vùng cửa khẩu khi đó cũng xoay quanh những chuyến xe du lịch. Quán ăn, nhà nghỉ, điểm trông xe và dịch vụ vận chuyển hàng hóa cùng hoạt động nhộn nhịp theo dòng khách.
Nhưng sau những năm dịch bệnh, mọi thứ thay đổi nhanh chóng. Hoạt động qua lại biên giới từng có thời gian gián đoạn. Khách du lịch giảm, nhiều gian hàng phải đóng cửa. “Bây giờ có những ngày còn không mở hàng”, chị Thu buồn rầu nói.
Những mặt hàng từng khiến người mua phải đi hàng trăm cây số đến Tân Thanh nay có thể tìm thấy trên các sàn thương mại điện tử. Chỉ cần vài thao tác trên điện thoại, hàng được chuyển tận nhà, giá cả dễ so sánh, mẫu mã cũng phong phú hơn.
Trước sự thay đổi ấy, nhiều tiểu thương phải tìm cách thích nghi. Người chuyển sang bán hàng trực tuyến, người livestream ngay tại quầy, người biến gian hàng thành nơi chứa hàng và đóng đơn. Một số khác rời chợ, tìm công việc mới sau nhiều năm bám trụ.
Những người còn lại vẫn mở cửa mỗi sáng. Với họ, khu chợ không chỉ là nơi buôn bán mà còn là sinh kế, là phần lớn quãng đời đã đi qua.
Sự trầm lắng bên trong chợ tạo nên một hình ảnh đối lập với không khí giao thương ngoài cửa khẩu. Mỗi ngày, hàng hóa và người dân vẫn qua lại khu vực Tân Thanh. Hoạt động thông quan từng bước được số hóa, các tuyến đường chuyên dụng được tổ chức nhằm nâng cao năng lực vận chuyển và giảm áp lực phương tiện tại khu vực cửa khẩu chính.
Dòng người qua biên giới đông lên, nhưng không phải ai cũng trở thành khách của khu chợ. Nhiều đoàn khách sau khi hoàn tất thủ tục lên xe rời đi theo lịch trình đã định. Người sang thăm thân hoặc giao thương thường chỉ dừng lại trong thời gian ngắn. Những chuyến xe chở hàng cũng vận hành theo một quy trình khép kín, ít tạo ra sự kết nối với hoạt động mua bán dân sinh trong chợ.
Trong khi đó, phần lớn không gian chợ vẫn mang dáng dấp của mô hình buôn bán truyền thống, các gian hàng san sát, mặt hàng tương đối giống nhau, khu vực nghỉ chân, ăn uống và trải nghiệm còn hạn chế.
Để tạo sự “chuyển mình” cho thương mại vùng biên, ông Nguyễn Quốc Toàn, Giám đốc Ban quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn, cho hay, đầu tháng 6.2026, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Quyết định phê duyệt đề án, phương án quy hoạch và thiết kế ý tưởng kiến trúc Khu hợp tác thương mại, du lịch Tân Thanh – Pò Chài. Khu vực nghiên cứu rộng khoảng 70,67 ha, gồm 4 phân khu: thương mại – chợ biên giới; dịch vụ – du lịch; văn hóa – giao lưu dân tộc; cải tạo, chỉnh trang tuyến phố và hình thành tuyến phố bản sắc.
Đề án hướng tới xây dựng Tân Thanh thành trung tâm biên giới hiện đại, xanh, sạch, văn minh; hình thành dòng khách ổn định, phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng và tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động địa phương. Tổng kinh phí ước tính cho một số nhóm dự án chính khoảng 1.450 tỉ đồng. Nguồn lực thực hiện dự kiến được huy động từ ngân sách nhà nước, vốn xã hội hóa, doanh nghiệp Việt Nam – Trung Quốc, nhà đầu tư tư nhân và các hình thức đối tác công – tư.
Việc triển khai được chia thành 3 giai đoạn. Từ năm 2026 đến 2028, tỉnh Lạng Sơn tập trung hoàn thiện quy hoạch, chuẩn bị quỹ đất và xây dựng hệ thống hạ tầng khung.
Trong giai đoạn 2029 – 2031, các khu chức năng trọng điểm dự kiến được đầu tư, đưa vào vận hành. Đến năm 2035, Tân Thanh hướng tới hoàn thiện mô hình cửa khẩu thông minh.
“Khi hoàn thành, khu hợp tác Tân Thanh – Pò Chài được kỳ vọng tạo thêm động lực cho kinh tế cửa khẩu Lạng Sơn, mở rộng sinh kế cho người dân địa phương và nâng vai trò của Tân Thanh trên hành lang thương mại Việt Nam – Trung Quốc”, ông Toàn nói.
Liên quan đến việc rà soát các điều kiện để xử lý dự án đã được cấp giấy chứng nhận (sổ hồng) không đúng quy định theo quy định tại điều 11 Nghị quyết số 29, Nghị định 147 hướng dẫn Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan rà soát sự phù hợp của dự án với các quy hoạch theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn.
Tổng hợp kết quả đánh giá điều kiện và lập hồ sơ trình UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định cho phép điều chỉnh mục đích sử dụng đất hoặc cho phép điều chỉnh mục đích sử dụng đất và thời hạn sử dụng đất trong sổ hồng không đúng quy định đối với từng dự án. Nghị định cũng quy định chi tiết các loại hồ sơ trình UBND cấp tỉnh.
Trong khi đó Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao xác định giá đất và chuyển thông tin đến cơ quan thuế để cơ quan thuế tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp bổ sung sau khi UBND cấp tỉnh ban hành quyết định cho phép điều chỉnh mục đích sử dụng đất hoặc quyết định cho phép điều chỉnh mục đích sử dụng đất và thời hạn sử dụng đất trong sổ hồng không đúng quy định...
Văn phòng đăng ký đất đai được giao các trách nhiệm liên quan đến việc cấp sổ hồng cho dự án, cho người mua nhà.
Nghị định 147 cũng quy định chi tiết thời điểm, cách xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với dự án được điều chỉnh mục đích sử dụng đất sang đất ở. Một điểm đáng lưu ý, trường hợp số tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đã nộp lớn hơn số tiền tính theo giá đất ở tại thời điểm trước đây đã cấp sổ hồng không đúng quy định thì nhà nước không hoàn trả số tiền chênh lệch.
Ngoài ra, Nghị định 147 cũng hướng dẫn xử lý về việc tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, về quản lý, sử dụng đất. Đồng thời xử lý đối với dự án đầu tư trên khu đất mà nhà nước đã thu hồi đất không thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định của pháp luật.
Sau nhịp hồi nhẹ đầu phiên, thị trường chứng khoán nhanh chóng chịu áp lực bán mạnh và càng về cuối phiên lực xả càng gia tăng, khiến VN-Index giảm hơn 62 điểm, đánh mất mốc 1.700 điểm. Nhóm bất động sản trở thành tâm điểm khi hàng loạt cổ phiếu vốn hóa lớn giảm sâu, trong khi khối ngoại quay lại bán ròng gần 2.000 tỷ đồng.
Thị trường mở cửa với diễn biến khá tích cực nhưng trạng thái này không kéo dài. Lực bán nhanh chóng áp đảo trên diện rộng, kéo chỉ số lùi sát mốc 1.700 điểm ngay trong buổi sáng. Một trong những cổ phiếu thu hút sự chú ý là PNJ khi tiếp tục chịu áp lực bán mạnh.
Trước đó, cổ phiếu PNJ đã liên tiếp giảm sâu từ đầu tháng 7 sau thông tin ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc P-Lab - công ty con của PNJ, bị bắt với cáo buộc liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương.
Sau một số phiên hồi phục nhờ lực cầu bắt đáy, mã này tiếp tục chịu áp lực khi nhiều công ty chứng khoán điều chỉnh tỷ lệ cho vay ký quỹ cùng những thông tin bất lợi liên quan đến thị trường kim cương.
Đáng chú ý, việc SSI thông báo cắt margin đối với PNJ cùng thông tin liên quan đến điều chỉnh chính sách thu mua lại kim cương đã khiến lực bán gia tăng. Kết phiên, PNJ giảm sàn xuống 35.500 đồng/cổ phiếu, khớp lệnh hơn 7,5 triệu đơn vị.
Dù PNJ giảm hết biên độ, áp lực lớn nhất lên VN-Index vẫn đến từ nhóm cổ phiếu họ Vingroup. Trong đó, VIC và VHM cùng giảm sàn gần 7%, VRE mất 5,64%, còn VPL giảm 5,28%. Bên cạnh đó, MWG cũng giảm sàn, trong khi nhiều cổ phiếu ngân hàng và chứng khoán đồng loạt suy yếu.
Bước sang phiên chiều, lực bán tiếp tục gia tăng khiến đà giảm của thị trường ngày càng mạnh. Chốt phiên 22/7, VN-Index giảm 62,03 điểm, tương đương 3,58%, xuống 1.668,53 điểm, chính thức đánh mất ngưỡng 1.700 điểm. Toàn sàn ghi nhận 245 mã giảm, chỉ có 75 mã tăng và 45 mã đứng giá.
Thanh khoản duy trì ở mức cao với hơn 915 triệu cổ phiếu được giao dịch, tương ứng giá trị 23.405 tỷ đồng. Trong đó, khối lượng khớp lệnh đạt gần 848 triệu đơn vị, còn giao dịch thỏa thuận đạt hơn 67,3 triệu cổ phiếu.
Xét theo nhóm ngành, toàn bộ các lĩnh vực đều chìm trong sắc đỏ. Bất động sản là nhóm giảm mạnh nhất khi chỉ số ngành mất 5,97%, đồng thời ghi nhận giá trị giao dịch hơn 4.059 tỷ đồng. Theo sau là nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu giảm 4,28%, tài chính giảm 2,31%, dịch vụ hạ tầng giảm 2,7% và công nghệ giảm gần 2%.
Ở nhóm bất động sản, áp lực bán tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn. VIC và VHM cùng giảm sàn, VRE mất 5,64%, TCH giảm 4,42%, PDR giảm 2,42%.
Một số mã đi ngược xu hướng như DIG tăng 1,38%, DXG tăng 0,91% và KDH nhích 0,56%, trong khi NVL và CEO đóng cửa tại tham chiếu.
Nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu cũng diễn biến kém tích cực khi MWG và PNJ đều giảm sàn. Các cổ phiếu khác như HVN giảm 3,78%, VJC giảm 3,67%, DGW giảm 3,23%, trong khi TCM là điểm sáng hiếm hoi khi tăng 6,75%.
Nhóm tài chính đồng loạt chịu áp lực điều chỉnh. Trong đó, VIX giảm 3,2%, SSI mất 2,37%, VND giảm 3,21%. Ở nhóm ngân hàng, HDB giảm 4,27%, TCB giảm 2,68%, ACB giảm 1,97%, MBB giảm 1,54%, VPB giảm 1,38%, MSB giảm 1,24% và SHB giảm 0,85%.
Tại nhịp chỉnh giá gần nhất lúc 15 giờ 41, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) mua vào và bán ra mỗi lượng vàng miếng SJC là 145,5 - 148,5 triệu đồng, giảm 1 triệu đồng so với đầu giờ sáng. So với chốt ngày hôm qua 7.7, giá mỗi lượng vàng miếng SJC đã giảm 1,5 triệu đồng.
3 ngày qua, giá vàng điều chỉnh giảm 5 nhịp liên tiếp. Trước đó, giá mua - bán miếng SJC đứng yên ở 148,4 - 151,4 triệu đồng/lượng từ ngày 3.7 đến hết sáng 6.7.
Các doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc khác như Phú Quý, Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải... lúc hơn 16 giờ hôm nay niêm yết giá mua - bán mỗi lượng vàng lần lượt như sau: 145 - 148 triệu đồng; 144,3 - 148,3 triệu đồng; 144,3 - 148,3 triệu đồng.
Giá vàng trong nước hiện cao hơn giá vàng thế giới trên 19 triệu đồng/lượng.
Giá bạc hôm nay ghi nhận giảm khá mạnh so với chốt ngày 7.7. Duy trì khoảng 62 - 63 triệu đồng/kg suốt buổi sáng tới đầu giờ chiều, cuối giờ chiều, giá bạc giảm về quanh mức trên 60 triệu đồng/kg.
Lúc hơn 16 giờ, các doanh nghiệp như Ancarat, Phú Quý, Bảo Tín Mạnh Hải... bán ra mỗi kg bạc dao động 60,56 - 60,61 triệu đồng, giảm khoảng 2,6 - 3,3 triệu đồng, tùy thương hiệu.
Giá vàng thế giới giao ngay lúc 16 giờ 21 (giờ Việt Nam) hôm nay là 4.056,7 USD/ounce, giảm 48,2 USD (tương đương 1,17%); giá bạc giao ngay là 58,4 USD/ounce, giảm 1,45 USD (tương đương 2,42%) so với giá đóng cửa phiên trước.
