Dự án phát triển phòng thí nghiệm tự động do GS.TS Nguyễn Thanh Tùng, Trưởng phòng Công nghệ Plasma, Viện Khoa học vật liệu, Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, cùng TS Nguyễn Nhật Linh, TS Nguyễn Hoàng Tùng và TS Nguyễn Thị Mai tham gia thực hiện.
Với vai trò là chủ nhiệm dự án GS.TS Nguyễn Thanh Tùng, cho biết, phòng thí nghiệm tự động tổng hợp vật liệu đặt tại Viện Khoa học vật liệu, dự kiến vận hành bước đầu vào tháng 10 năm nay. Hệ thống được thiết kế gồm hai cánh tay robot, tự động pha trộn hóa chất, gia nhiệt, kích thích bằng plasma, cho phép tạo ra hàng ngàn mẫu vật liệu nano kim loại mỗi tháng mà không cần nhà khoa học trực tiếp thực hiện những thao tác lặp đi lặp lại như trước.
Phòng thí nghiệm sẽ tự động chuẩn bị tiền chất, tổng hợp vật liệu, đánh giá tính chất vật liệu, lưu trữ dữ liệu nhờ sự kết hợp giữa phần cứng và phần mềm điều khiển. Phần cứng là cánh tay robot thực hiện các thao tác: bơm, nhỏ, pha trộn hay di chuyển vật liệu giữa hệ plasma lạnh và thiết bị đo phổ hấp thụ UV-Vis. Phần mềm bao gồm bộ xử lý tự động hóa các thiết bị, phân tích dữ liệu. Hiệu suất tổng hợp vật liệu nano dự kiến tăng tối thiểu 10 lần, đạt ít nhất 50-100 mẫu mỗi ngày, trong khi thao tác thủ công chỉ đạt 5-10 mẫu.
Đại diện nhóm nghiên cứu cho biết, phòng thí nghiệm tự động cho phép các nhà khoa học khám phá vật liệu và chứng minh tính khả thi của mô hình hiện đại nhất thế giới trong điều kiện thực tế ở Việt Nam.
Thông thường, các nhà khoa học có thể khai thác thông tin từ các nghiên cứu đã công bố hoặc các dữ liệu mở trên thế giới, nhưng cần có “năng lực chủ động sản xuất để tiếp cận các bài toán vật liệu của riêng Việt Nam”, GS Tùng nói. Do đó, nhóm đặt mục tiêu xây dựng và làm chủ công nghệ tạo ra một “nhà máy sản xuất dữ liệu vật liệu” trong nước.
GS Tùng cho biết, thách thức với tổng hợp vật liệu nano là khả năng kiểm soát kích thước, hình dạng và phân bố hạt thông qua tinh chỉnh hàng chục yếu tố về tiền chất, tỷ lệ, nhiệt độ, xúc tác, thời gian xử lý… Vật liệu có tính chất đáp ứng nhu cầu ứng dụng và nghiên cứu có thể chỉ là một trong hàng nghìn công thức khác nhau.
Cách làm thủ công gần như mò kim đáy bể, thời gian kéo dài trong khi thiếu sự đồng nhất, khả năng lặp lại và dữ liệu bị phân mảnh. Trong khi đó, để khám phá vật liệu hoặc mối tương quan giữa các yếu tố đầu vào và sản phẩm, cần có các bộ dữ liệu lớn và nhất quán. Đây cũng là lý do các phòng thí nghiệm tự động tổng hợp vật liệu tiên tiến đang trở thành công cụ của các cường quốc khoa học công nghệ như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản trong cuộc đua phát triển vật liệu công nghiệp, y tế, bán dẫn, hàng không vũ trụ.
Phòng thí nghiệm do các nhà khoa học Việt tự phát triển sử dụng phương pháp tổng hợp bằng plasma lạnh, có thể tạo ra hàng loạt điều kiện tổng hợp khác nhau, làm tăng quy mô dữ liệu thu được.
Theo nghiên cứu, plasma, trạng thái khí giàu năng lượng, tạo vật liệu nano bằng cách phá vỡ các chất ban đầu và hình thành những hạt siêu nhỏ. So với cách làm trước đây là sử dụng hóa chất, plasma giúp kiểm soát tốt hơn quá trình tổng hợp nano. Cụ thể, với mỗi thay đổi về nguồn plasma – nhiệt độ, áp suất, thành phần khí, công suất – các hạt nano thu được sẽ có tính chất khác nhau.
Kết quả được tự động ghi nhận gồm ngày giờ, thông tin môi trường, model thiết bị, thông số thí nghiệm cùng tính chất vật liệu, tạo thành những bộ dữ liệu lớn theo tiêu chuẩn quốc tế. Đây là đầu vào của ứng dụng học máy để dự báo vật liệu hoặc tính chất mới, rút ngắn thời gian phát triển vật liệu phục vụ ứng dụng và nghiên cứu.
Nano kim loại là các hạt hoặc cấu trúc kim loại có kích thước nanomet. Ở kích thước siêu nhỏ, vật liệu có tính chất quang, điện, từ, hóa học đặc biệt so với kim loại dạng khối do diện tích bề mặt lớn, khiến nguyên tử tiếp xúc với môi trường và tăng khả năng phản ứng. Các tính chất này được tận dụng trong các lĩnh vực y sinh, năng lượng, điện tử, môi trường.
Chẳng hạn, nano vàng và bạch kim, các vật liệu sẽ được tổng hợp tại phòng thí nghiệm mới, sở hữu đặc tính plasmon (các electron trên bề mặt vật liệu tương tác với ánh sáng) và được ứng dụng trong cảm biến sinh học, cảm biến môi trường siêu nhạy phát hiện các chất ở cấp độ phân tử hoặc trong các nghiên cứu tiên tiến về truyền dẫn và điều khiển ánh sáng.
Giá Bitcoin hôm nay dao động quanh mốc 65.764 USD, giảm 0,8% so với hôm qua. Theo các chuyên gia, thị trường tiền mã hóa không giữ được đà tăng sau khi các tín hiệu mới cho thấy Đạo luật Minh bạch (CLARITY) có thể mất nhiều thời gian hơn để được thông qua.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa giảm 0,7% trong vòng 24 giờ qua. Các token khác như Ethereum, BNB, XRP lần lượt giảm 0,36%, 0,35% và 0,46% so với hôm qua.
Giá cổ phiếu của các công ty liên quan đến ngành công nghiệp tiền mã hóa cũng giảm mạnh. Cổ phiếu Coinbase mất 4,9% giá trị, trong khi Circle (CRCL), nhà phát hành stablecoin đứng sau USDC, giảm 7,6%. Cổ phiếu của công ty lưu ký tiền điện tử BitGo mất 5,7% giá trị và Bullish giảm 4,7%.
Đợt điều chỉnh giá diễn ra khi các nhà giao dịch ngày càng hoài nghi về khả năng dự luật CLARITY sẽ được thông qua thành luật trong năm nay. Trên Polymarket, chỉ 33% người dùng dự đoán luật sẽ được thông qua.
Bên cạnh yếu tố pháp lý, thị trường cũng theo dõi báo cáo tài chính của Tesla, hãng xe điện của tỉ phú Elon Musk. Từ năm 2021, công ty bắt đầu cho phép người dùng mua ô tô bằng Bitcoin (BTC), sau đó Tesla cũng tích lũy Bitcoin như một tài sản dự trữ trên bảng cân đối kế toán.
Theo báo cáo mới nhất, trong quý 2/2026, công ty không mua hoặc bán bất kỳ BTC nào, giữ vững ở mức 11.509 BTC. Với giá thị trường hiện tại, ước tính khối tài sản số của Tesla trị giá khoảng 825 triệu USD.
Trước đó, công ty ghi nhận khoản lỗ sau thuế khoảng 112 triệu USD do biến động giá Bitcoin. Hiện tại, hãng xe điện của Elon Musk vẫn là một trong những công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn nhất. Trong danh sách các công ty này, Tesla đứng vị trí thứ 12, sau SpaceX (đứng thứ 8 với 18.712 BTC).
Các iPhone cũ thường ít được hỗ trợ phần mềm, đặc biệt sau vài năm kể từ ngày ra mắt. Mặc dù một số vẫn nhận được các bản cập nhật bảo mật trong một thời gian giới hạn, nhưng người dùng có thể bỏ lỡ nhiều bản cập nhật phần mềm quan trọng.
Hiện tại, nhiều mẫu iPhone được sử dụng phổ biến trên thị trường đã bị Apple xếp vào hạng "cổ điển", nghĩa là người dùng sẽ không còn được hỗ trợ phần mềm và đối diện với nhiều nguy hiểm.
Các mẫu iPhone này bắt đầu từ iPhone 6s (ra mắt năm 2015) đến iPhone 11 Pro/11 Pro Max (ra mắt năm 2019). Danh sách cụ thể bao gồm iPhone 6s, iPhone 6s Plus, iPhone 7, iPhone 7 Plus, iPhone 7 (PRODUCT)RED, iPhone 8, iPhone 8 Plus, iPhone X, iPhone XS, iPhone XS Max, iPhone 11 Pro và iPhone 11 Pro Max.
Theo Apple, một sản phẩm được coi là "cổ điển" nếu nó đã ngừng được phân phối hơn 5 năm nhưng chưa đến 7 năm. Ngược lại, sản phẩm "lỗi thời" là những sản phẩm đã ngừng phân phối hơn 7 năm và không được hỗ trợ phần cứng.
Tại Pháp, một số luật yêu cầu Apple cung cấp hỗ trợ phần cứng lên đến 7 năm cho các sản phẩm đã ngừng phân phối sau ngày 31.12.2020. Tuy nhiên, người tiêu dùng ở các quốc gia khác không được đảm bảo thời gian hỗ trợ tương tự.
Việc sử dụng thiết bị cổ điển làm điện thoại chính hằng ngày không được khuyến khích do khả năng thiếu hỗ trợ phần cứng. Bất kỳ hư hỏng nào cũng có thể khó sửa chữa, đặc biệt nếu người dùng sống ở khu vực không dễ dàng tiếp cận các linh kiện thay thế. Hơn nữa, một số mẫu iPhone cũ có thể không nhận được các bản cập nhật bảo mật mới nhất, khiến người dùng dễ bị tấn công bởi các lỗ hổng bảo mật.
Do đó, người dùng nên xem xét nâng cấp thiết bị ít nhất vài năm một lần. Không nhất thiết phải chọn sản phẩm mới nhất, nhưng việc sở hữu một thiết bị có phần cứng và phần mềm được cập nhật sẽ giúp bảo vệ quyền riêng tư kỹ thuật số và tránh các vấn đề phần cứng bất ngờ.
Hôm 16/4, Blue Origin tiến hành thử nghiệm khai hỏa tĩnh kéo dài 19 giây với New Glenn tại Căn cứ Lực lượng Vũ trụ Cape Canaveral ở Florida, kích hoạt 7 động cơ tầng thứ nhất trong khi tên lửa vẫn được neo giữ tại bệ phóng. Cột mốc này giúp New Glenn tiếp tục đúng tiến độ cho nhiệm vụ NG-3, lần đầu tiên tái sử dụng tầng thứ nhất từ chuyến bay trước đó, dự kiến diễn ra lúc 6h45 ngày 19/4 (17h45 giờ Hà Nội).
Tầng tên lửa này đã thực hiện thành công vụ phóng NG-2 cho hai tàu vũ trụ Sao Hỏa của NASA vào tháng 11 năm ngoái. Sau khi New Glenn cất cánh vài phút, hai tầng tên lửa chia tách, tầng thứ hai tiếp tục đưa bộ đôi tàu NASA lên không gian, trong khi tầng đầu tiên thực hiện nhiều lần đốt động cơ nhằm giảm tốc độ rơi, đáp chính xác xuống tàu Jacklyn của Blue Origin đang chờ trên Đại Tây Dương.
Đây là lần hạ cánh đầu tiên của New Glenn, đưa Blue Origin trở thành công ty thứ hai trong lịch sử thu hồi tên lửa trong một chuyến bay thực sự. Công ty đầu tiên đạt cột mốc này là SpaceX.
Tuy nhiên, một số phần cứng quan trọng của tầng tên lửa thứ nhất sẽ được thay mới. "Với tầng đẩy tân trang đầu tiên, chúng tôi quyết định thay thế cả 7 động cơ và thử nghiệm một số nâng cấp, bao gồm hệ thống bảo vệ nhiệt trên một trong các vòi phun động cơ. Chúng tôi dự định sử dụng các động cơ đã dùng cho NG-2 trong những chuyến bay tiếp theo", Dave Limp, CEO Blue Origin, cho biết trên X.
NG-3 có thể chỉ là lần đầu tiên trong số nhiều lần phóng lại của tầng đẩy này. Blue Origin cho biết, mỗi tầng đẩy của New Glenn được thiết kế để bay ít nhất 25 lần. NG-3 dự kiến đưa BlueBird Block 2, vệ tinh cung cấp Internet trực tiếp cho điện thoại di động, lên quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO) cho công ty AST SpaceMobile.
Đến nay, mới chỉ có một vệ tinh BlueBird Block 2 hoạt động, phóng vào tháng 12 năm ngoái bằng tên lửa Ấn Độ. Đây là một trong những vệ tinh lớn nhất ngoài không gian, với ăng-ten có diện tích lên tới 223 m2. Chúng lớn hơn đáng kể so với thế hệ cũ, vốn có ăng-ten rộng 64,4 m2 và đã có 5 chiếc bay lên LEO.
