Một buổi chiều cách đây một tuần, tôi tấp xe máy vào lề, trên một con đường ở phường Thủ Đức, TP HCM để xem tin nhắn điện thoại. Khu vực này đường vắng, đậu rất nhiều xe van giao hàng chờ “nổ cuốc”.
Đang nghĩ nội dung trả lời tin nhắn cho khách hàng thì tôi nghe được đoạn hội thoại của một tài xế shipper như sau:
“Alo, anh A đặt giao hàng phải không, app lấy chiết khấu cao quá, anh hủy cuốc đi rồi em đến lấy hàng, em lấy giá rẻ hơn cho”.
Không rõ đâu dây bên kia nói gì, nhưng tài xế lên xe chạy đi ngay. Tôi đoán là người đặt giao hàng qua ứng dụng đồng ý “đi đêm” với tài xế.
Chứng kiến câu chuyện này, tôi có nhiều suy nghĩ:
Vì sao người dùng đồng ý “đi đêm” với shipper? Có phải các ứng dụng giao hàng đang lấy chiết khấu quá cao, khiến các shipper không sống nổi với nghề?
Về mặt người dùng, có thể tiết kiệm được một khoản nhỏ, tài xế tránh được phí, nhưng rủi ro về đơn hàng thì thế nào?
Điều này có làm méo mó cách vận hành của các nền tảng giao hàng hay không?
Tin Gốc: Vnexpress
Mấy tháng gần đây, tôi thấy không ít người xung quanh lại rục rịch đi xem đất vì sợ lỡ cơ hội tốt khi bất động sản chững giá. Nhưng cá nhân tôi thì nghĩ ngược lại. Thời điểm này, tôi chưa có ý định xuống tiền. Giá nhà đất không thể nào cứ tăng mãi được. Thị trường nào cũng có chu kỳ. Sau một giai đoạn dài tăng nóng thường là thời gian chững lại, thậm chí điều chỉnh hạ. Vì vậy, tôi thấy không có lý do gì phải vội mua ngay lúc này.
Cách đây 10 năm, khu vực tôi ở tại quận phía Nam Hà Nội giá chỉ khoảng 20 triệu đồng một m2, rồi tăng rất nhanh lên 50-60 triệu đồng. Sau giai đoạn "sốt nóng", giá không tiếp tục leo thang ngay mà mất khá nhiều năm mới tăng dần trở lại, nhờ hạ tầng được đầu tư, các khu đô thị và siêu thị hình thành, dân cư đông hơn. Đến nay, giá đã vượt 200 triệu đồng một m2, cao một cách vô lý bất chấp khả năng chi trả của người mua.
Quanh nơi tôi sống, chỉ khoảng nửa năm trước, ngày nào cũng thấy "cò đất" xuất hiện, xe cộ tấp nập, người dẫn khách đi xem đất liên tục. Không khí mua bán rất sôi động. Nhưng bây giờ thì khác hẳn, "cò đất" gần như biến mất, không còn cảnh đông đúc như trước. Ngay căn nhà hàng xóm cạnh nhà tôi, chủ nhà mua đúng vào thời điểm giá cao nhất, đến giờ muốn bán lại nhưng mãi vẫn chưa tìm được người mua.
>> Thu nhập 80 triệu một tháng vẫn đắn đo mua nhà
Thị trường bất động sản nhìn bên ngoài có vẻ sôi động, nhưng thực tế thanh khoản không cao. Giá rao thì vẫn ở mức cao đó, nhưng để bán được lại là chuyện khác. Chính vì vậy, tôi không nghĩ rằng cứ thấy thị trường nhộn nhịp là phải mua ngay.
Mặt bằng giá ở nhiều nơi vẫn đang ở mức rất cao sau một giai đoạn tăng nóng, trong khi thanh khoản lại không tương xứng. Không có lý do gì phải vội xuống tiền khi người bán còn kỳ vọng giá sẽ tiếp tục đi lên. Nếu thị trường thực sự bước vào giai đoạn điều chỉnh, người mua càng có nhiều cơ hội lựa chọn hơn và cũng có vị thế tốt hơn để thương lượng.
Hiện tôi đang có khoảng 2 tỷ đồng nhưng vẫn chưa vội mua nhà. Với tôi, mua bất động sản là quyết định lớn, nên thà chờ thêm một thời gian để giá trở về mức hợp lý còn hơn vội vàng mua ở vùng giá cao để rồi mất cả chục năm còng lưng trả nợ. Kiên nhẫn đôi khi cũng là một cách đầu tư khôn ngoan.
Tin Gốc: Vnexpress
Tôi là nữ, 23 tuổi. Gần đây, tôi luôn có cảm giác mông lung, áp lực và cảm thấy mình quá chậm chạp khi mọi người xung quanh ai cũng có cuộc sống ổn định, từ tiền bạc tới tinh thần. Mấy bạn học cũ hoặc mấy người quen cùng tuổi của tôi hầu như đều có công việc ổn định, sắm sửa cho bản thân và gia đình thứ này thứ kia. Họ thường xuyên chụp ảnh gia đình hạnh phúc, khoe các chuyến du lịch đây đó, có người yêu và thậm chí là cưới hỏi, sinh con...
Ngay như người bạn thân của tôi cũng đang làm chủ tiệm nails được hai năm, đã có chồng, có nhà cửa bên nội cho và mới sinh quý tử, cuộc sống rất đầm ấm, hạnh phúc, dù bạn chỉ mới học xong cấp hai là nghỉ học đi làm. Hay như Tết vừa rồi, người chị họ rất thân với tôi (con của dì ruột) năm nay 35 tuổi, còn độc thân, tốt nghiệp đại học loại Giỏi, cũng mới sắm ôtô và iPhone 17 promax.
Nhìn lại mình, tôi là đứa duy nhất trong họ chưa có thành tựu gì nổi bật. Anh chị em họ của tôi giờ ai cũng làm ăn được, có nhà đất, ôtô, có gia đình đề huề hoặc nếu còn độc thân thì tiền bạc cũng rủng rỉnh. Tới nỗi ông bà và mẹ tôi còn nửa đùa nửa thật: ''Ráng học mau ra trường, 'cày cuốc' rồi mua xe hơi, cả nhà chỉ còn mình mày thôi đấy".
Vừa rồi, tôi mới đi tình cờ nói chuyện với một tài xế xe ôm công nghệ chỉ hơn mình vài tuổi. Anh tâm sự mới mua một căn nhà và giờ "cày" thêm để dành dụm cưới vợ. Mới chiều nay, tôi cũng làm chung công việc chạy tiệc cưới với một bạn nữ bằng tuổi. Lúc tan tiệc, ngồi nói chuyện với nhau, bạn bảo hiện tại đang mở một quán cà phê riêng, còn việc chạy tiệc cưới chỉ để có thêm tiền tiêu vặt thôi. Nghe những chuyện như thế, tôi có phần tự ti trong lòng vì các bạn trẻ bây giờ giỏi và chững chạc hơn mình nhiều.
>> Hành trình tôi mua chung cư 9 tỷ sau 'cú tát' thất nghiệp tuổi 30
Tôi đang học năm cuối đại học, nhưng sẽ ra trường muộn do chưa học chứng chỉ tin học, sức học chỉ ở mức khá. Tôi đang làm công việc phục vụ để cầm cự, thỉnh thoảng có làm mấy việc lặt vặt như phát tờ rơi, chạy tiệc cưới. Tôi rải CV tìm việc trong ngành nhưng chưa thấy có kết quả gì. Ngoài ra, tôi có làm freelance thiết kế nhưng rất ít đơn, tháng vừa rồi còn bị khách "bom" nữa. Tôi cũng chỉ mới tập tành bỏ ống heo tiết kiệm gần đây chứ trước đó thì có bao nhiêu xài hết bấy nhiêu. Ngoài ra, tôi cũng vừa mới đổi iPhone 11 và chiếc Macbook cũ nhờ tiền lì xì của cả nhà để phục vụ cho công việc freelance với học tập.
Bố mất sớm, mẹ đang làm công việc bảo mẫu và có lương hưu, tiền học đại học của tôi là do ông bà và mấy cậu, dì ruột góp lại cho. Hai mẹ con tôi sống chung nhà với ông bà ngoại. Hôm qua, mẹ nói người ta bằng tuổi tôi có khi nhỏ hơn, mà đã suy nghĩ chững chạc, trưởng thành, cầu tiến, có chồng con, biết kiếm tiền lo cho gia đình hết rồi chứ không có lông bông như tôi. Nghe vậy, tôi rất stress nhưng cũng không trách mẹ vì biết bà đã vất vả rất nhiều và cũng lo cho tôi.
Tôi biết mình cần phải nỗ lực và cố gắng học hỏi thêm nhiều thứ để tiến lên, cũng hiểu là mọi người có được thành quả như vậy cũng nhờ cố gắng mà có. Nhưng nhìn mọi người đi quá nhanh khiến tôi cảm thấy có phần hoang mang và tự ti vì mình chậm chạp. Cộng thêm áp lực từ mẹ, nhìn thấy những người gần với mình nhất cũng đều có cuộc sống dư dả, hạnh phúc nên tôi càng tủi thân, không biết mình có thể gồng được bao lâu nữa? Liệu tôi nên làm gì để được như người ta?
Minh HânÁp lực 'cả đời không rực rỡ' ăn mòn Gen Z
Tôi như đứa thất bại vì bạn bè 25 tuổi mua nhà, mở công ty startup
Tôi thất bại vì lương 50 triệu nhưng không dám vay nợ mua nhà
Tôi nói 'thưởng Tết 10 triệu' để bớt cảm giác thất bại
'Cú tát' trắng tay khi tôi có bằng giỏi đại học, IELTS 6.5
Tôi như đứa con trai thất bại trong mắt cha mẹ
Mùa hè 2026 và một số năm gần đây châu Âu trải qua các đợt nắng nóng khó tin, khi có những nơi nóng lên tới 45 độ C và mùa hè châu Âu có cảm tưởng còn khắc nghiệt hơn một số quốc gia nhiệt đới truyền thống.
Nếu nhìn câu chuyện từ góc độ dài hạn, những đợt nắng nóng cực đoan đang diễn ra tại châu Âu mang ý nghĩa sâu xa hơn nhiều so với một hiện tượng thời tiết đơn thuần.
Trong tự nhiên, mọi kết quả đều bắt nguồn từ những nguyên nhân được tích lũy từ trước. Có những nguyên nhân tạo ra kết quả gần như ngay lập tức, nhưng cũng có những nguyên nhân phải trải qua hàng chục năm, hàng trăm năm, thậm chí nhiều thế hệ mới bộc lộ đầy đủ tác động của mình. Biến đổi khí hậu là một trong những ví dụ điển hình.
Châu Âu là vùng đất có khí hậu ôn hòa, mát mẻ và tương đối ổn định trong nhiều ngàn năm qua. Chính điều kiện tự nhiên đó góp phần hình thành nên một nền văn minh đặc biệt.
Mùa hè không quá khắc nghiệt, mùa đông tuy lạnh nhưng có thể dự đoán được. Nông nghiệp phát triển ổn định, dân cư tập trung đông đúc, thương mại mở rộng và các đô thị lớn hình thành. Từ nền tảng ấy, khoa học, kỹ thuật và tư duy lý tính có điều kiện phát triển mạnh mẽ.
Đến thế kỷ XVII sang thế kỷ XVIII, cuộc Cách mạng Công nghiệp bùng nổ trước tiên tại châu Âu. Đây là một trong những bước ngoặt vĩ đại nhất lịch sử loài người. Lần đầu tiên, con người tìm ra cách khai thác một nguồn năng lượng lớn hơn rất nhiều lần sức người, sức vật và các nguồn năng lượng tự nhiên truyền thống. Than đá, rồi dầu mỏ và khí đốt, trở thành động lực cho nhà máy, tàu hỏa, tàu thủy, điện lực và toàn bộ nền kinh tế hiện đại.
Từ góc độ phát triển, đó là một thành tựu vĩ đại. Hàng tỷ người được hưởng lợi từ những tiến bộ về y tế, giao thông, giáo dục, sản xuất và thương mại. Tuổi thọ tăng lên, tỷ lệ tử vong giảm xuống, mức sống được nâng cao và nhân loại bước vào thời kỳ tăng trưởng chưa từng có.
Nhưng trong mọi thành công đều tiềm ẩn những hệ quả mà người đương thời không nhìn thấy hết.
Khi hàng tỷ tấn than đá, dầu mỏ và khí đốt được đốt cháy trong suốt hơn hai thế kỷ, lượng carbon tích lũy dưới lòng đất qua hàng trăm triệu năm được giải phóng trở lại khí quyển trong một khoảng thời gian rất ngắn xét theo thước đo địa chất.
Ban đầu tác động gần như không thể nhận ra. Một nhà máy không làm thay đổi khí hậu. Một thành phố công nghiệp cũng không làm thay đổi khí hậu. Nhưng khi hàng chục nghìn nhà máy, hàng trăm triệu phương tiện và toàn bộ nền kinh tế thế giới cùng vận hành theo mô hình đó, hiệu ứng tích lũy bắt đầu xuất hiện.
Mỗi tác động riêng lẻ có thể rất nhỏ, nhưng khi cộng dồn qua thời gian dài sẽ tạo thành một biến đổi khổng lồ.
Điều đặc biệt là châu Âu không chỉ là nơi khởi phát quá trình công nghiệp hóa mà còn là nơi xuất khẩu mô hình phát triển ấy ra toàn thế giới. Các nước châu Âu mang công nghệ, nhà máy, đường sắt, phương thức sản xuất và tư duy công nghiệp đến khắp các châu lục.
Ngày nay, chính châu Âu lại là một trong những khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới. Những đợt nắng nóng vượt 40 độ C liên tục xuất hiện tại các quốc gia vốn không được thiết kế để chịu đựng kiểu khí hậu đó. Hàng trăm trường học phải đóng cửa.
Đường ray biến dạng. Lưới điện quá tải. Người già và trẻ em đối mặt với nhiều rủi ro sức khỏe hơn trước.
Điều đáng suy ngẫm là phần lớn cơ sở hạ tầng châu Âu được xây dựng dựa trên những điều kiện khí hậu của quá khứ. Nhà cửa được thiết kế để giữ ấm. Các thành phố được quy hoạch cho những mùa hè ôn hòa. Hệ thống giao thông được tính toán theo các ngưỡng nhiệt độ từng được xem là cực đoan nhưng nay đã trở nên phổ biến hơn.
Nói cách khác, khí hậu từng là một trong những điều kiện giúp châu Âu phát triển. Nhưng khi khí hậu thay đổi, chính những lợi thế cũ lại trở thành điểm yếu mới. Đây không phải là sự trừng phạt của tự nhiên, mà là một biểu hiện của quy luật nhân quả: Khi nguyên nhân thay đổi, kết quả cũng thay đổi theo.
Tuy nhiên, sẽ là sai lầm nếu quy toàn bộ trách nhiệm cho riêng châu Âu. Họ là những người đi trước và khởi đầu quá trình công nghiệp hóa, nhưng khi mô hình đó lan rộng, nó trở thành lựa chọn của toàn nhân loại. Thành tựu và hệ quả của nền văn minh công nghiệp hiện đại vì thế cũng là thành tựu và hệ quả chung của cả thế giới.
Nghịch lý lớn nhất nằm ở chỗ nền văn minh hiện đại vừa là nguyên nhân góp phần làm biến đổi khí hậu, vừa là công cụ duy nhất đủ sức giúp con người thích nghi và giải quyết vấn đề đó.
Không thể quay lại thời kỳ tiền công nghiệp mà vẫn duy trì cuộc sống của hàng tỷ người hiện nay. Con đường phía trước không phải là phủ nhận công nghiệp hóa, mà là tiếp tục phát triển khoa học và công nghệ để sửa chữa những hệ quả phát sinh từ chính quá trình phát triển trước đó.
Nhìn ở tầm rất dài, câu chuyện nắng nóng tại châu Âu là một lời nhắc nhở rằng con người không đứng ngoài tự nhiên. Chúng ta có thể thay đổi thế giới bằng khoa học, kỹ thuật và sức mạnh kinh tế, nhưng mọi tác động đều để lại dấu vết.
Có những dấu vết xuất hiện ngay lập tức, có những dấu vết phải nhiều thế hệ sau mới nhìn thấy. Đó chính là bản chất của nhân quả trong lịch sử phát triển của các nền văn minh gieo một hạt giống ở một thời đại, nhưng đến một thời đại khác mới thấy đầy đủ những trái ngọt và cả những hệ quả đi kèm của nó.
Pháp ngày 23/6 ghi nhận nhiệt độ trung bình toàn quốc cao kỷ lục, một số khu vực thậm chí vượt 44 độ C. Cơ quan thời tiết Tây Ban Nha AEMET cho biết nhiệt độ tại vùng Andujar ở miền nam nước này cùng ngày đã vượt 45 độ C.
Hàng trăm trường học ở Anh phải đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian học. 23 nước ban hành cảnh báo khẩn cấp về nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Luxembourg ở mức nghiêm trọng nhất. Tại Pháp, ít nhất 40 người đã thiệt mạng do đuối nước khi ra sông hồ giải nhiệt.
"Châu Âu nóng lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng nhiệt gấp 2-3 lần trung bình toàn cầu, nhưng lại chưa chuẩn bị tương xứng cho thực tế mới này. Phần lớn cơ sở hạ tầng của khu vực không được thiết kế để đối phó với các đợt nắng nóng cực đoan", Laura Paddison, cây viết chuyên về khí hậu củaCNN, cho biết.
Tin Gốc: Vnexpress