Điều đáng nói có doanh nghiệp liên tiếp “hứa lèo” với cổ đông suốt nhiều năm.
Năm 2025, Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt (PDR) ghi nhận lợi nhuận sau thuế khoảng 514 tỉ đồng, tăng mạnh so với năm trước nhưng chỉ hoàn thành gần 71% kế hoạch đề ra.
Đáng chú ý năm 2024, PDR cũng đặt mục tiêu cao 880 tỉ đồng nhưng thực tế chỉ đạt 155 tỉ đồng.
Năm 2022, doanh nghiệp này không đạt chỉ tiêu khi lợi nhuận thực hiện khi chỉ “về đích” hơn 1.160 tỉ đồng, thấp hơn nhiều so với kế hoạch gần 2.900 tỉ đồng. Tuy vậy PDR vẫn rải rác năm thực hiện được cam kết với cổ đông như năm 2020, 2021, 2023.
Cá biệt là Tổng công ty phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) có đến 6 năm liên tiếp “lỡ hẹn”. Trong đó năm 2025, KBC “hứa” với cổ đông sẽ mang về lợi nhuận sau thuế hợp nhất 3.200 tỉ đồng, nhưng thực tế chỉ đạt 2.208 tỉ đồng, tương ứng gần 70%. Đây đã là năm thứ 6 liên tiếp doanh nghiệp không hoàn thành các chỉ tiêu tài chính.
Vấn đề là trong giai đoạn 2022 – 2024, KBC liên tục xây dựng các kế hoạch kinh doanh đầy tham vọng, với mục tiêu lợi nhuận sau thuế dao động nhiều nghìn tỉ đồng, nhưng tỉ lệ thực hiện đều ở mức thấp.
Riêng năm 2024, doanh nghiệp chỉ đạt 423 tỉ đồng lợi nhuận, tương ứng hơn 10% của kế hoạch 4.000 tỉ đồng. Một số doanh nghiệp khác cũng được “kể tên” trong danh sách này như KOS, SJS…
Ở nhóm xây dựng, các doanh nghiệp như Công ty cổ phần đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV), Công ty cổ phần Tập đoàn xây dựng Hòa Bình (HBC), Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII)… đều có tỉ lệ hoàn thành kế hoạch kinh doanh 6 năm gần đây dao động từ khoảng mức 91% xuống 50%.
Bên cạnh tình trạng “hứa nhiều, làm ít”, thị trường cũng xuất hiện thực trạng ngược lại: đặt kế hoạch thấp để dễ vượt chỉ tiêu.
Một số doanh nghiệp như Đạm Cà Mau (DCM) hay PTSC (PVS) thường xuyên vượt xa kế hoạch, cho thấy kết quả kinh doanh tích cực. Tuy nhiên nếu kéo dài, các kế hoạch công bố sẽ dần mất đi ý nghĩa tham chiếu đối với nhà đầu tư.
Theo các chuyên gia, về bản chất, kế hoạch kinh doanh được trình tại đại hội không chỉ đơn thuần là định hướng, mà thực chất là một lời “hứa” ban lãnh đạo trước cổ đông và đồng vốn của họ.
Đây cũng là nội dung quan trọng, được đưa ra biểu quyết và thông qua bởi đa số cổ đông, qua đó tạo cơ sở để nhà đầu tư đánh giá triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp. Trong nhiều năm, việc theo dõi kế hoạch năm trở thành một “thói quen” của một số nhà đầu tư, như một chỉ báo cho các khoản đầu tư.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trương Đắc Nguyên, Giám đốc đầu tư Blue Horizon Financial, cho biết trong nhiều năm qua, tình trạng doanh nghiệp không hoàn thành kế hoạch kinh doanh không phải là cá biệt mà diễn ra khá phổ biến ở nhiều nơi. Ngoài một số công ty bất động sản, danh sách này còn có vài doanh nghiệp xây dựng, nhựa…
Theo ông Nguyên, đặc thù ngành bất động sản, xây dựng, phụ thuộc khá lớn vào chi phí đầu vào và tiến độ dự án khiến việc lập kế hoạch thiếu tính ổn định. Nếu liên tục không đạt mục tiêu trong nhiều năm liền vẫn cho thấy phần nào sự hạn chế trong năng lực dự báo và quản trị.
Ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Chứng khoán Kafi, cho rằng điều nhà đầu tư cần quan tâm không chỉ là doanh nghiệp có hoàn thành kế hoạch hay không, mà còn là chất lượng lập kế hoạch và mức độ nhất quán trong thực thi.
Có những trường hợp không đạt kế hoạch do yếu tố khách quan như biến động đầu vào, thường gặp ở các ngành như bất động sản, xây dựng hay khu công nghiệp, những lĩnh vực phụ thuộc lớn vào pháp lý, tiến độ dự án, giá vật liệu, chi phí nhân công và chu kỳ thị trường. Với nhóm này, nhà đầu tư cần phân biệt rõ việc hụt kế hoạch mang tính thời điểm hay phản ánh hạn chế trong năng lực dự báo.
Từ thực tế này, ông Phước khuyến nghị nhà đầu tư nên nhìn lại lịch sử 3 – 5 năm để đánh giá cách doanh nghiệp xây dựng kế hoạch: sát thực tế, quá tham vọng hay quá thận trọng. Một doanh nghiệp đáng tin cậy không nhất thiết phải luôn vượt kế hoạch, mà cần dự báo hợp lý, minh bạch trong giải trình và nhất quán trong thực thi.
Ông Nguyên cũng lưu ý tới động cơ huy động vốn với vấn đề đặt mục tiêu cao. Việc đặt ra các mục tiêu doanh thu, lợi nhuận cao không chỉ để tạo hình ảnh tăng trưởng mà còn phục vụ cho các kế hoạch phát hành cổ phiếu, vay vốn ngân hàng. Những “bức tranh lợi nhuận” tươi sáng đôi khi trở thành công cụ để kích thích kỳ vọng, qua đó hỗ trợ giá cổ phiếu trong ngắn hạn.
Do đó nhà đầu tư cũng cần thận trọng với những kế hoạch kinh doanh mang tính “bánh vẽ”, đặc biệt là các mục tiêu tăng trưởng quá cao nhưng thiếu cơ sở, có thể dẫn đến sai lầm trong đầu tư.
Theo Đài CNBC, trước khi ngừng hoạt động, Spirit Airlines (Mỹ) đã hủy các chuyến quốc tế từ ngày 1-5 để tránh việc hành khách, phi hành đoàn và máy bay bị mắc kẹt ở nước ngoài.
Hãng cho biết đã vận chuyển hơn 50.000 hành khách trong ngày cuối cùng hoạt động.
Rạng sáng 2-5, trang web và ứng dụng của Spirit hiển thị thông báo: "Gửi tới hành khách: mọi chuyến bay đã bị hủy và dịch vụ chăm sóc khách hàng không còn hoạt động".
Tại nhà ga Marine Air của sân bay LaGuardia ở New York, nơi từng là căn cứ hoạt động của hãng, không khí gần như im lặng vào trưa 2-5.
Các màn hình tại khu vực quầy làm thủ tục hiển thị dòng thông báo: "Chúng tôi rất tiếc phải thông báo Spirit Airlines đã ngừng hoạt động toàn cầu".
Tối 1-5 tại trụ sở Spirit ở Dania Beach, Florida, ban lãnh đạo hãng theo dõi những chuyến bay cuối cùng hạ cánh.
Theo ghi âm đăng trên LiveATC.net, một nhân viên của American Airlines đã gửi lời nhắn tới một chuyến bay Spirit: "Chúc tất cả may mắn".
Trong chuyến bay cuối cùng mang số hiệu NK1833 từ thành phố Detroit (bang Michigan) đến sân bay quốc tế Dallas Fort Worth (bang Texas), phi công Spirit đã hỏi kiểm soát không lưu liệu còn chuyến Spirit nào khác sau họ không.
"Tôi không thấy chuyến nào nữa. Có thể các anh là chuyến cuối cùng", kiểm soát viên đáp lại.
Ông Wes Egan, nhân viên điều phối bay của Spirit với khoảng 23 năm làm việc, cho biết ông đã nhắn cho một phi công qua hệ thống liên lạc buồng lái ngay trước thời điểm hãng dừng hoạt động:
"Chúng ta sẽ ngừng bay lúc 3h sáng 2-5 theo giờ miền Đông nước Mỹ. Thượng lộ bình an, bạn tôi".
Ông Jon Jackson, cơ trưởng của Spirit, dự kiến thực hiện chuyến bay nghỉ hưu vào ngày 2-5 nhưng hãng đã đóng cửa trước đó.
Ông Jon phải đi chuyến bay của Hãng Southwest Airlines để trở về thành phố Baltimore (bang Maryland) từ thành phố Fort Lauderdale (bang Florida).
Theo bài đăng trên Facebook của con trai ông Jon là Chris Jackson - một phi công của Southwest Airlines - nhân viên Southwest đã tổ chức nghi thức phun vòi rồng chào đón chuyến bay khi hạ cánh.
Spirit cho biết khoảng 17.000 lao động trực tiếp và gián tiếp mất việc sau khi hãng sụp đổ.
Chủ tịch Hiệp hội phi công Hàng không quốc tế Jason Ambrosi nhận định tác động của quyết định này sẽ đè lên các phi công, tiếp viên, thợ máy, nhân viên điều phối và gia đình của họ.
Trong khi đó, bà Sara Nelson - Chủ tịch quốc tế của nghiệp đoàn tiếp viên hàng không đã gửi thư tới Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy và quyền Bộ trưởng Lao động Keith Sonderling, đề nghị hỗ trợ đảm bảo quyền lợi cho khoảng 5.000 tiếp viên của Spirit.
Spirit từng có lãi trong thập niên 2010 và mở rộng nhanh chóng nhờ mô hình vé giá rẻ.
Tuy nhiên hãng lần cuối có lợi nhuận là năm 2019.
Hãng phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ lớn như Delta Air Lines, United Airlines và American Airlines.
Ngoài ra Spirit còn chịu áp lực từ các gói vé giá rẻ của đối thủ, chi phí tăng cao, thương vụ sáp nhập bất thành với JetBlue, cùng lỗi động cơ khiến nhiều máy bay phải nằm đất.
Đài CNBC cho biết giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh do chiến sự Iran là thách thức mới nhất mà Spirit không thể vượt qua.
Tháng 8 năm ngoái, Spirit nộp đơn xin bảo hộ phá sản lần thứ hai trong chưa đầy một năm.
Đài CNBC dẫn nhận xét của các nhà phân tích cho rằng hãng chưa cắt giảm chi phí đủ mạnh cũng như né tránh những quyết định khó khăn trong lần tái cấu trúc đầu tiên năm 2024.
Các chủ nợ của Spirit đã bác đề xuất cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Gói cứu trợ có thể bao gồm tới 500 triệu USD để duy trì hoạt động của hãng.
Theo một nguồn tin am hiểu sự việc, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã gọi cho CEO Spirit Airlines Dave Davis để thông báo rằng không có thỏa thuận nào được thông qua và khoảng cách giữa chính phủ cùng các chủ nợ vẫn quá lớn.
Hãng phân tích hàng không Cirium (nước Anh) cho biết rằng Spirit chỉ chiếm khoảng 4% thị phần hàng không Mỹ nhưng có ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội và trong nhận thức của người dân Mỹ.
Ông Henry Harteveldt - nhà sáng lập Công ty nghiên cứu Atmosphere và cựu lãnh đạo ngành hàng không - nhận xét Spirit là "người tiên phong thực sự" của mô hình hàng không giá rẻ, nhưng cũng là hãng bay có dịch vụ tối giản để giữ giá vé rẻ và những bê bối liên quan trải nghiệm khách hàng.
Công ty TNHH MTV Xổ số Kiến thiết TP.HCM vừa công bố báo cáo tài chính năm 2025 với bức tranh kinh doanh khởi sắc.
Theo đó, doanh thu của công ty này năm ngoái đạt 14.227 tỉ đồng, tăng gần 11% so với năm 2024.
Trong cơ cấu doanh thu, chiếm lớn nhất là kinh doanh xổ sổ (truyền thống, cào) với 12.869 tỉ đồng, tương đương gần 98%.
Sau khi trừ các loại chi phí, Xổ số kiến thiết TP.HCM lợi nhuận trước thuế ở mức 1.994 tỉ đồng, giảm gần 11%.
Lý do chủ yếu do năm 2025 công ty chỉ ghi nhận 43 tỉ đồng mục "thu nhập khác", còn năm trước đó lên tới 304,5 tỉ đồng.
Chưa kể khoản "chi phí khác" năm ngoái của Xổ số kiến thiết TP.HCM lại tăng vọt lên gần 110 tỉ đồng, cùng kỳ chỉ hơn 1,5 tỉ đồng.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, công ty này đã thực hiện nộp và ghi nhận vào chi phí khoản phạt vi phạm hành chính theo Quyết định số 990 của Cục Thuế. Khoản nộp này được tính vào "chi phí khác".
Dù suy giảm, song mức lợi nhuận của Xổ số kiến thiết TP.HCM năm 2025 vẫn ở mức cao thứ hai trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp.
Trên bảng cân đối kế toán, Xổ số kiến thiết TP.HCM ghi nhận có 1.021 tỉ đồng tiền gửi không kỳ hạn và kỳ hạn 1-3 tháng (lãi suất 4,75%) và 869 tỉ đồng tiền gửi có kỳ hạn 6-12 tháng với lãi suất từ 4,2% tới 6%/năm.
Như vậy, công ty xổ số này có tổng cộng gần 1.900 tỉ đồng tiền gửi ngân hàng.
Xổ số kiến thiết TP.HCM là doanh nghiệp thành viên của Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC). Tại thời điểm cuối năm 2025, công ty này có 376 nhân viên.
Năm nay, Xổ số kiến thiết TP.HCM đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng doanh thu từ 10% trở lên.
Cụ thể, kế hoạch doanh thu không có VAT là 15.754 tỉ đồng, dựa trên giả định tỉ lệ tiêu thụ đạt 98,7%. Lãi trước thuế 2.005 tỉ đồng.
Tại phiên họp Đại hội đồng cổ đông thường niên ngày 1/4, ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng giám đốc Gelex, nhận được câu hỏi của cổ đông về vai trò của ông tại các đơn vị trong hệ sinh thái, đặc biệt tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank).
Gelex lần đầu xuất hiện trong danh sách cổ đông nắm giữ trên 1% của Eximbank vào tháng 7/2024. Tính đến nay, doanh nghiệp của ông Tuấn đã tăng sở hữu tại ngân hàng này lên 10%.
Trả lời cổ đông, ông Tuấn cho biết sẽ tập trung vào công việc điều hành và đồng hành cùng Hội đồng quản trị (HĐQT) Gelex nhiệm kỳ tới. "Tôi sẽ không tham gia vào ban lãnh đạo Eximbank, ngân hàng liên kết của Gelex", ông Tuấn nói.
Chia sẻ thêm về khoản đầu tư vào Eximbank, ông cho biết Gelex đóng vai trò là nhà đầu tư chiến lược, nắm giữ dài hạn tại ngân hàng này. Vì vậy, nếu được cơ quan quản lý chấp thuận, công ty muốn tăng sở hữu tại đây từ 10% lên 15% vốn. Ngoài ra, ông Nguyễn Trọng Hiền, cựu Chủ tịch Gelex, dự kiến tham gia HĐQT Eximbank với tư cách thành viên độc lập.
Eximbank hiện là ngân hàng liên kết của Gelex, do doanh nghiệp nắm 10% cổ phần. Theo Luật các tổ chức tín dụng, cổ đông tổ chức sẽ chỉ được sở hữu tối đa 10% vốn của một ngân hàng. Nếu tính cả người liên quan, tỷ lệ nắm giữ tối đa có thể lên 15%.
Tại phiên họp, các cổ đông cũng thông qua việc CEO Nguyễn Văn Tuấn trở lại HĐQT Gelex, sau khi xin từ nhiệm vào tháng 3/2025. Ông sẽ thay thế cho ông Nguyễn Trọng Hiền, người xin từ nhiệm để nhận nhiệm vụ khác.
Ông Tuấn sinh 1984, là Cử nhân thương mại quốc tế và tài chính, ngân hàng. Năm 2016, ông trở thành Tổng giám đốc của Gelex. Ông Tuấn còn từng là chủ tịch của nhiều công ty trên sàn chứng khoán, như Viglacera hay Gelex Electric... Hiện ông sở hữu hơn 213 triệu cổ phiếu GEX, tương đương gần 24% vốn và cũng là cổ đông lớn nhất của tập đoàn này.
Năm nay, Gelex đặt kế hoạch kinh doanh với tổng doanh thu đạt 44.712 tỷ đồng, tăng khoảng 13% so với kết quả năm 2025. Trong khi đó, lợi nhuận trước thuế dự kiến giảm 22% còn 3.615 tỷ đồng.
Theo ông Bùi Đăng Khoa, Giám đốc Ban Tài chính kế toán, trong bối cảnh kinh tế vĩ mô nhiều thách thức, tập đoàn đã đưa ra phương án quản trị rủi ro để duy trì kết quả tích cực quý đầu năm. Quý I, doanh nghiệp dự kiến thu hơn 10.000 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận trước thuế đạt trên 700 tỷ đồng, cao hơn khoảng 10% so với thực hiện quý cùng kỳ năm ngoái.
