ChatGPT đạt điểm cao nhất khi thi tuyển sinh vào hai đại học hàng đầu Nhật Bản

Ngày 18-6, tại Hội nghị lần thứ 36 của các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) diễn ra tại trụ sở Liên hợp quốc, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh - ứng cử viên của Việt Nam - đã trúng cử thẩm phán Tòa án quốc tế về Luật biển (ITLOS) nhiệm kỳ 2026 - 2035.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam có chuyên gia pháp lý quốc tế được bầu làm thẩm phán ITLOS, một trong những cơ quan tài phán quốc tế quan trọng nhất về Luật biển.

Chia sẻ với báo chí nhân dịp này, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh tầm quan trọng của Tòa án quốc tế về Luật biển - một trong những thiết chế tài phán quốc tế quan trọng nhất về luật pháp quốc tế nói chung và Luật biển nói riêng.

Các cơ chế như ITLOS càng quan trọng hơn khi các vấn đề về biển và đại dương ngày càng gắn kết sâu rộng với hòa bình, an ninh, phát triển bền vững. Nhiều năm qua, vai trò của Tòa án quốc tế về Luật biển và các thẩm phán được các nước và giới luật gia quốc tế coi trọng.

"Việc đề cao UNCLOS 1982 với tư cách là khuôn khổ pháp lý quốc tế toàn diện điều chỉnh mọi hoạt động trên biển, trong đó có vai trò quan trọng của Tòa án quốc tế về Luật biển, là lợi ích chung của cộng đồng quốc tế, trong đó có các quốc gia ven biển, các nước đang phát triển và các quốc gia có lợi ích chính đáng trên biển", ông nêu.

Việc PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh được tín nhiệm bầu làm thẩm phán ITLOS với số phiếu cao hàng đầu trong số các ứng cử viên thể hiện sự đánh giá tích cực của các quốc gia thành viên UNCLOS 1982, của cộng đồng quốc tế đối với mong muốn đóng góp của Việt Nam về việc đề cao và bảo đảm vai trò thượng tôn của Luật biển quốc tế trong đời sống quốc tế, nhất là trong giai đoạn Luật biển quốc tế có nhiều phát triển mới.

Kết quả này thể hiện sự đúng đắn và hiệu quả của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả, đẩy mạnh đối ngoại đa phương, thúc đẩy thượng tôn luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc và UNCLOS 1982.

"Việc các nước ủng hộ cao ứng cử viên của ta còn phản ánh sự nhìn nhận của quốc tế đối với sự phát triển của ngành luật quốc tế của Việt Nam, trong đó có chuyên ngành Luật biển và đối với năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và uy tín cá nhân của ứng cử viên của Việt Nam", ông Lê Hoài Trung đánh giá.

Đây cũng là bước triển khai cụ thể đường lối đối ngoại được Đại hội XIV đề ra, được phát triển cụ thể tại Nghị quyết 06 mới được Bộ Chính trị ban hành.

Dấu mốc này tạo đà tiếp tục triển khai các hoạt động đối ngoại theo hướng chủ động, tích cực, thực chất và hiệu quả hơn. Mục tiêu là hoàn thành tốt nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của công tác đối ngoại và góp phần cùng cộng đồng quốc tế gìn giữ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, công bằng và minh bạch, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết công tác hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới sẽ chuyển mạnh từ tham gia sang đóng góp xây dựng và thực thi các chuẩn mực, luật lệ quốc tế trên cơ sở lợi ích quốc gia - dân tộc, phù hợp với luật pháp quốc tế và lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

"PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh sẽ thực hiện nhiệm vụ thẩm phán ITLOS một cách độc lập, khách quan, theo đúng quy chế của tòa và các quy định liên quan của UNCLOS.

Với phẩm chất, bản lĩnh và năng lực chuyên môn đã được ghi nhận, chúng tôi tin tưởng rằng PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ trên cương vị mới, đóng góp tích cực vào hoạt động chung của tòa và sự phát triển của luật pháp quốc tế nói chung", ông Lê Hoài Trung bày tỏ niềm tin.

Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy sự tham gia ngày càng thực chất và hiệu quả của Việt Nam tại các thiết chế đa phương, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực chuyên môn và khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.

Đây là yêu cầu quan trọng để triển khai thắng lợi đường lối đối ngoại Đại hội XIV, xây dựng nền đối ngoại, ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

"Dấu mốc Việt Nam lần đầu tiên có thẩm phán ITLOS không chỉ góp thêm vào niềm tự hào của đối ngoại Việt Nam, mà còn là động lực quan trọng để tiếp tục nâng cao chất lượng hội nhập quốc tế, phát huy tốt hơn vị thế, uy tín và năng lực đóng góp của đất nước trong các công việc chung của khu vực và thế giới", Bộ trưởng Ngoại giao nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, ông khẳng định là quốc gia ven biển, Việt Nam có lợi ích gắn bó mật thiết với hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và phát triển bền vững.

Việt Nam sẽ tiếp tục cùng các nước thúc đẩy việc tuân thủ đầy đủ UNCLOS 1982 với vai trò là "Hiến pháp của đại dương", giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tăng cường hợp tác biển, bảo vệ môi trường biển và sử dụng bền vững tài nguyên đại dương.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 14-7, Mỹ tái áp lệnh phong tỏa đối với tàu thuyền và hàng hóa ra vào các cảng Iran, đáp trả việc Tehran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz lần thứ hai. Điều này không chỉ khiến dòng tàu qua đây mới vừa nhúc nhích trở lại được ba tuần lại bị gián đoạn, mà còn dấy nên những lo ngại sâu sắc về hệ lụy lâu dài nếu eo biển Hormuz cứ đóng - mở.

Theo Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), trước khi chiến sự nổ ra hồi tháng 2, khoảng 20-25% thương mại dầu vận tải bằng đường biển và gần 20% khí hóa lỏng (LNG) của thế giới đi qua Hormuz.

Sau cuộc tập kích của Mỹ và Israel ngày 28-2, Tehran tuyên bố đóng eo biển, khiến giá dầu Brent vọt từ khoảng 72 USD lên đỉnh gần 120 USD/thùng trong tháng 3.

Sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ tạm thời hôm 17-6, tàu bè dần quay lại, giá dầu Brent lùi gần mức trước chiến tranh. Đã có lúc dòng tàu đi qua đây phục hồi về 40 tàu/ngày. Dù thấp đáng kể hơn mốc 120-140 tàu/ngày trước chiến sự, đây vẫn là con số đáng khích lệ vì phục hồi một chuỗi logistics phức tạp tại một khu vực địa lý chật hẹp chưa bao giờ là chuyện đơn giản.

Nhưng yên ổn chỉ kéo dài chừng ba tuần. Từ 11-7, hai bên đánh trả nhiều đêm liên tiếp, eo biển đóng lại, Brent bật lên 84-87 USD/thùng. Số lượng tàu đi qua eo biển cũng ngày một giảm mạnh, khiến thế giới một lần nữa bị cắt đứt khỏi nguồn nhiên liệu vùng Vịnh.

Đòn đánh vào tuyến huyết mạch không chỉ chặn đường ra mà còn phá cả năng lực sản xuất các nước xung quanh, khi tình trạng dồn ứ hàng lưu kho buộc nhiều cơ sở năng lượng trong khu vực phải hạ công suất hoạt động.

Đáng chú ý, không ít nhà máy quan trọng bị hư hỏng nặng nề vì các cuộc tấn công.

Sản lượng của Iraq đã có lúc rơi từ 4,3 triệu xuống dưới 1,5 triệu thùng/ngày. Kuwait phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng, thừa nhận không thể thực hiện hợp đồng ngay cả khi eo biển Hormuz mở lại. Đó là vì việc khởi động lại một dây chuyền đã dừng vốn khó và tốn nhiều thời gian, việc dựng lại cơ sở bị bom đạn tàn phá còn khó hơn nhiều.

Rủi ro còn có thể lan rộng khi Biển Đỏ nóng lên. Trong bài phân tích ngày 14-7, Reuters đã nhận định sau khi đóng cửa eo biển Hormuz, Iran đang phát tín hiệu có thể cùng đồng minh Houthi ở Yemen đóng luôn eo Bab el-Mandeb - cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ.

Điều này đặt hai huyết mạch vận tải - năng lượng lớn nhất thế giới cùng lúc vào rủi ro. Khi đó khủng hoảng năng lượng dễ kéo theo khủng hoảng chuỗi cung ứng hàng hóa.

Dù vậy, chuyên gia Andreas Krieg (Đại học King's College London, Anh) đánh giá kịch bản này chưa chắc sẽ xảy ra. Ông Krieg gọi đây là một lựa chọn giống như "bom hạt nhân", tức Iran chỉ dùng khi tin chiến tranh toàn diện là điều khó tránh.

Trước chiến tranh, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho tàu qua vùng Vịnh thường chỉ tương đương khoảng 0,02-0,05% giá trị tàu. Trong giai đoạn đầu xung đột, mức phí tăng lên khoảng 0,5-1%.

Đến đợt leo thang đầu tháng 7, Reuters dẫn các nguồn bảo hiểm cho biết mức phí có thể lên gần 3%, thậm chí 5% đối với một số trường hợp.

Với một tàu trị giá 120 triệu USD, Đài Euronews ước tính phí cho một chuyến có thể tăng từ khoảng 40.000 USD lên 600.000-1,2 triệu USD. Thậm chí, có thời điểm bảo hiểm còn gần như không mua được.

Ông Marco Forgione (Viện Xuất khẩu và thương mại quốc tế Anh) đã cảnh báo trên đài này rằng eo biển Hormuz có thể chuyển trạng thái trên các thang đánh giá từ "môi trường nhạy cảm với gián đoạn" thành "vùng vận hành trong bối cảnh thù địch dai dẳng". Phí cao sẽ khiến cước vận chuyển bị đội lên, rồi ngấm vào giá nhiên liệu khi đến tay người tiêu dùng chỉ sau vài tuần.

Ở góc độ tích cực, thị trường dường như đang quen dần với cú sốc năng lượng. Trong đợt phong tỏa thứ hai này, giá thị trường phản ứng nhẹ hơn hẳn đợt đầu. Nhiều nhà phân tích cho rằng một phần nhờ các nhà máy lọc dầu chủ động giảm phụ thuộc Trung Đông từ trước.

Bên cạnh đó, khoảng nghỉ ngắn ngủi giữa hai lệnh phong tỏa cũng đã giúp giải phóng hàng triệu thùng dầu mắc kẹt suốt nhiều tháng qua ra thị trường.

Tuy nhiên, chuyên gia Rory Johnston (Commodity Context) vẫn lưu ý trong đợt 1, thị trường trụ được phần lớn nhờ kho dự trữ dồi dào, vốn đã cạn kiệt ở nhiều nơi mà chưa kịp hồi phục.

Các nước vùng Vịnh vì thế đang chạy đua tìm phương án thay thế eo biển Hormuz. Saudi Arabia đang đàm phán mở rộng đường ống Đông-Tây (Petroline) thêm tới 2 triệu thùng/ngày và chở hộ dầu cho Kuwait, Bahrain, Qatar.

Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cũng đang đẩy nhanh một đường ống mới nhằm tăng gấp đôi công suất đưa dầu tới cảng Fujairah nằm ngoài eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, phần lớn các dự án này đều không đủ công suất thay thế hoàn toàn eo biển Hormuz và cũng nhiều năm mới vận hành được.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Khi xung đột Iran bùng phát hồi cuối tháng 2, giới lãnh đạo đảng Cộng hòa đã ủng hộ mạnh mẽ mục tiêu "xóa sổ chương trình hạt nhân Iran" mà Tổng thống Donald Trump đề ra.

Nhưng động lực ủng hộ này suy giảm dần theo thời gian, khi Tổng thống không thể hoàn thành lời hứa kết thúc nhanh chóng chiến sự trong 4-6 tuần, trong khi xung đột đã gây ra những hệ lụy ngày càng lớn về kinh tế, khiến người dân Mỹ phải chi nhiều tiền hơn cho xăng và các mặt hàng thiết yếu.

Một số nghị sĩ Cộng hòa đã công khai lên tiếng phản đối, cảnh báo rằng chiến sự Iran kéo dài có thể khiến họ phải trả giá đắt trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Việc ông Trump tháng trước ký bản ghi nhớ hướng tới thỏa thuận hòa bình với Iran đã phần nào giúp giải tỏa nỗi lo của các thành viên đảng Cộng hòa, song bầu tâm lý hoang mang ngay lập tức quay trở lại hôm 8/7, khi Tổng thống tuyên bố chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn và nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran.

Nỗi lo phủ bóng

Chiến sự tái diễn với những rủi ro kinh tế đi kèm, trong đó có việc giá xăng tăng cao đúng vào mùa du lịch cao điểm nhất năm, khiến không ít nghị sĩ đảng Cộng hòa lo sợ cử tri sẽ "trừng phạt" họ trong bầu cử giữa kỳ. Số khác bày tỏ hoài nghi rằng Tổng thống có lẽ không thực sự quan tâm đến sinh mệnh chính trị của họ khi liên tục để vòng luẩn quẩn giữa xung đột và hòa bình mong manh tiếp diễn.

"Cuộc bầu cử giữa kỳ vẫn nằm ngoài tầm quan tâm của ông Trump. Có thể ông ấy không cố tình gây tổn hại cho chúng tôi, nhưng ông ấy đang đẩy chúng tôi vào hố sâu quên lãng trên chính trường", một nghị sĩ Cộng hòa giấu tên nói với Politico.

Vấn đề càng trở nên đáng lo khi họ giờ đây lại quay về vạch xuất phát, trong khi bầu cử giữa kỳ, sự kiện định đoạt khả năng kiểm soát Hạ viện của phe Cộng hòa, sẽ diễn ra trong chưa đầy 4 tháng nữa.

"Có vẻ như chúng ta một lần nữa lại rơi vào tình thế hết sức nan giải, hoặc leo thang xung đột, hoặc kéo dài đàm phán trong đau đớn", Matthew Bartlett, chiến lược gia đảng Cộng hòa, quan chức Bộ Ngoại giao trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, nhận xét. "Chúng ta hoàn toàn không có một thông điệp kinh tế nào rõ ràng và ngay cả thông điệp đối ngoại cũng trở nên rối rắm và hỗn loạn".

Những vết rạn nứt trong liên minh ủng hộ ông Trump của phe Cộng hòa ngày càng lộ rõ, dù Tổng thống vẫn giữ tầm ảnh hưởng lớn đối với đảng. Tháng trước, cả Hạ viện và Thượng viện đã thông qua nghị quyết siết quyền lực chiến tranh của ông Trump với Iran, dù đảng Cộng hòa đều đang kiểm soát hai cơ quan này.

Ngay cả những nghị sĩ Cộng hòa từng phản đối nỗ lực hạn chế quyền phát động chiến tranh của Tổng thống Trump cũng lập luận rằng Nhà Trắng nên xin phép quốc hội phê chuẩn trước khi tái khởi động một chiến dịch quân sự toàn diện nhằm vào Iran.

"Nhiều người từng nghĩ bản ghi nhớ sẽ giúp xoa dịu tình hình cho đến kỳ bầu cử", Elliott Abrams, cựu đặc phái viên về Iran của ông Trump, nói. "Nhưng đối phương đã đi quá giới hạn. Họ dường như muốn có tất cả mọi thứ ngay lập tức còn Tổng thống lại không sẵn sàng chấp nhận điều đó".

Nhà Trắng cho biết ông Trump đang thực hiện lời hứa không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời bảo đảm phe Cộng hòa duy trì thế đa số tại quốc hội sau bầu cử giữa kỳ. "Khi mối đe dọa từ Iran bị vô hiệu hóa hoàn toàn, người dân Mỹ sẽ lại thấy lạm phát hạ nhiệt, giá xăng giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm và tăng trưởng kinh tế được đẩy mạnh", người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales cho hay.

Chia rẽ

Sau khi thỏa thuận ngừng bắn đổ vỡ, Mỹ đã liên tục tung ra các đòn không kích nhằm vào Iran. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan giám sát các hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông, cho biết trong hai ngày qua, họ đã đánh trúng ít nhất 170 mục tiêu quân sự trên lãnh thổ Iran.

Mục tiêu của CENTCOM là làm suy yếu khả năng Tehran tấn công tàu thương mại và thủy thủ đoàn vô tội. Iran ngay lập tức đáp trả bằng các cuộc không kích khắp Trung Đông, nhắm vào cả những mục tiêu ở Qatar, Bahrain, Kuwait và Jordan.

Một cựu quan chức chính quyền Trump nhận định thỏa thuận ngừng bắn sụp đổ vốn là điều không thể tránh khỏi, bởi bản ghi nhớ trước đó chỉ cố che lấp hai bất đồng cốt lõi là việc gắn vấn đề Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn ở eo biển Hormuz, cũng như quyền kiểm soát eo biển này.

"Điều đó rất dễ xảy ra vì thỏa thuận vốn có nền tảng chính trị rất lỏng lẻo", ông nói. "Nhưng đây lại là trạng thái ổn định nhất mà nó có thể đạt được rồi".

Một cuộc tranh cãi nảy lửa về ngân sách chiến dịch cũng đang nhen nhóm. Tuần trước, các nghị sĩ thuộc cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tại Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện đã chất vấn gay gắt các quan chức Lầu Năm Góc vì không đưa ra được kế hoạch chi tiêu chi tiết cho khoản ngân sách bổ sung trị giá 67 tỷ USD mà chính quyền đề xuất nhằm phục vụ cuộc chiến.

Đảng Cộng hòa tại quốc hội Mỹ phần lớn vẫn chia rẽ về bước đi tiếp theo. Một số nghị sĩ Cộng hòa thuộc phe cứng rắn đang hối thúc Tổng thống tiếp tục chiến dịch tấn công trên diện rộng nhằm xóa sổ năng lực quân sự của Iran và dùng vũ lực mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

"Iran vẫn liên tục tấn công tàu thuyền và các nước láng giềng", hạ nghị sĩ Cộng hòa Don Bacon nói, đồng thời cho rằng việc đáp trả Tehran quan trọng hơn lo ngại về giá xăng. "Mỹ cần phải giáng đòn thật mạnh đến khi họ chịu bày tỏ thiện chí muốn hòa bình".

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Rick Crawford, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện, hôm 9/7 phát biểu trên kênh Fox Business rằng Tổng thống Trump "hoàn toàn đúng khi nói hãy giải quyết dứt điểm mọi chuyện với Iran".

"Tôi nghĩ các đồng minh và đối tác khác của chúng ta trong khu vực cũng sẽ hoan nghênh điều đó", ông nói.

Nhưng những nghị sĩ Cộng hòa khác lại lo ngại rằng cử tri Mỹ, vốn đang phải chứng kiến giá năng lượng liên tục leo thang, sẽ có suy nghĩ khác.

"Tất cả những gì đang diễn ra sẽ khiến các ứng viên Cộng hòa trong cuộc bầu cử sắp tới gặp khó khăn hơn khi nói về việc kéo giảm vật giá, vấn đề mà cử tri coi là quan trọng nhất", Doug Heye, cựu giám đốc truyền thông của Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa, nhận xét. "Đó là lý do có một chiến lược rõ ràng sẽ mang lại lợi ích hơn là cứ làm việc ngẫu hứng".

Tin Gốc: Vnexpress