Thẩm phán Richard Leon tại tòa án liên bang ở Washington DC ngày 31/3 chấp thuận yêu cầu từ Tổ chức Bảo tồn Di sản Quốc gia (NTHP), áp dụng biện pháp đình chỉ thi công đối với dự án phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng. NTHP ba tháng trước gửi đơn kiện với cáo buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump không có thẩm quyền phá dỡ Cánh Đông của Nhà Trắng để xây dựng công trình mới.
“Trừ khi quốc hội cho phép dự án, việc xây dựng phải ngừng lại”, thẩm phán Leon viết trong phán quyết dài 35 trang.
Ông nhấn mạnh rằng chính quyền Tổng thống Trump đã không nêu được bất kỳ điều luật nào cho phép họ phá hủy Cánh Đông của Nhà Trắng vào năm ngoái mà không cần xin phép quốc hội. Ông cũng lưu ý rằng “không có bất kỳ điều khoản nào trao cho Tổng thống loại thẩm quyền mà ông ấy tự nhận là mình có”.
“Tổng thống Mỹ chỉ là người trông nom Nhà Trắng, gìn giữ cho các thế hệ Gia đình Đệ nhất tiếp theo. Ông ấy không phải là chủ nhân Nhà Trắng”, thẩm phán Leon lập luận.
Thẩm phán Leon cho phép tạm hoãn thi hành quyết định trong 14 ngày để chính quyền Tổng thống Trump kháng cáo, đồng thời nhấn mạnh lệnh này không áp dụng với các hoạt động xây dựng có tính cấp thiết đến an ninh Nhà Trắng. Bộ Tư pháp Mỹ ngay sau đó đã nộp đơn kháng cáo lên tòa phúc thẩm tại Washington.
Phản ứng trên mạng xã hội, ông Trump chỉ trích tổ chức khởi kiện là nhóm “cực đoan cánh tả”, khẳng định dự án phòng khiêu vũ đang tiết kiệm chi phí, vượt tiến độ và không tốn ngân sách của người nộp thuế.
Trong khi đó, lãnh đạo NTHP Carol Quillen hoan nghênh phán quyết, gọi đây là “chiến thắng cho người dân Mỹ” trước dự án có tác động lâu dài đến một trong những công trình mang tính biểu tượng bậc nhất của quốc gia.
Chính quyền Trump từng lập luận Tổng thống Mỹ có quyền cải tạo và hiện đại hóa Nhà Trắng mà không cần quốc hội phê chuẩn, đặc biệt khi dự án được tài trợ hoàn toàn bằng nguồn đóng góp tư nhân.
Cánh Đông của Nhà Trắng được xây dựng từ năm 1902 và được mở rộng dưới thời Tổng thống Franklin Roosevelt. Khu vực này bị phá dỡ vào tháng 10/2025 để nhường chỗ cho dự án mới, nhưng NTHP cho rằng cả Tổng thống Trump lẫn Cơ quan Công viên Quốc gia đều không có thẩm quyền thực hiện.
Dự án phòng khiêu vũ được xem là một trong những dấu ấn lớn trong nhiệm kỳ của ông Trump, nhằm tạo không gian tổ chức sự kiện quy mô lớn thay cho các công trình tạm thời ngoài trời. Chính quyền cho rằng dự án sẽ giúp hiện đại hóa hạ tầng và tăng cường an ninh cho Nhà Trắng. Ông Trump tuần trước tiết lộ quân đội Mỹ xây tổ hợp ngầm bên dưới công trình này.
Dù vậy, dự án đã gây tranh cãi về giám sát và minh bạch, đặc biệt liên quan đến nguồn tài trợ từ các doanh nghiệp lớn. Các luật sư của nguyên đơn cho rằng việc huy động tài trợ tư nhân càng đòi hỏi phải có sự phê chuẩn rõ ràng từ quốc hội.
Một ủy ban quy hoạch liên bang dự kiến thảo luận và bỏ phiếu về kế hoạch này trong tuần, do phán quyết của tòa chỉ áp dụng với hoạt động xây dựng, không ảnh hưởng tới quá trình xem xét.
Trả lời phỏng vấn kênh Fox News vào ngày 15/5, Tổng thống Donald Trump xác nhận Mỹ đã cho phép 3 tàu chở dầu Trung Quốc chở đầy dầu của Iran đi qua eo biển Hormuz vào đầu tuần này.
Ông Trump nói rằng các tàu này được phép đi qua eo biển Hormuz “vì chúng tôi đã cho phép điều đó xảy ra”.
Tổng thống Trump vừa trở về Mỹ sau chuyến thăm Trung Quốc và có các cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông Trump cho biết các tàu Trung Quốc đã được phép rời khỏi eo biển Hormuz trước chuyến thăm.
Trước đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng khoảng 30 tàu, bao gồm ít nhất một tàu Trung Quốc, đã đi qua eo biển Hormuz kể từ tối 13/5, đồng thời cho biết hoạt động này diễn ra “với sự cho phép của Iran”.
Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong cuộc gặp tại Bắc Kinh, Tổng thống Trump đã thảo luận với Chủ tịch Tập Cận Bình về cuộc chiến Iran và việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Ông Rubio khẳng định Washington không đề nghị Bắc Kinh giúp đỡ trong vấn đề Iran. Tuy nhiên, ông nói: “Phía Trung Quốc cho biết họ không ủng hộ việc quân sự hóa eo biển Hormuz, không ủng hộ một hệ thống thu phí, và đó cũng là lập trường của chúng tôi”.
Ông Trump từng được kỳ vọng sẽ tìm kiếm sự hỗ trợ của nhà lãnh đạo Trung Quốc trong việc chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran và giải quyết bế tắc tại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận tải biển quan trọng đối với hoạt động trung chuyển năng lượng toàn cầu.
Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel phối hợp mở chiến dịch không kích Iran, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và khiến giá xăng dầu tăng vọt.
Trong khi đó, Mỹ đã phong tỏa hải quân đối với Iran. Mỹ đã triển khai lực lượng quân sự theo dõi và ngăn các tàu ra vào các cảng của Iran.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh việc mở lại eo biển Hormuz cũng phục vụ lợi ích của Trung Quốc và ông tin rằng Bắc Kinh sẽ làm những gì có thể để mở lại tuyến đường thủy chiến lược này.
Trung Quốc, quốc gia có quan hệ chặt chẽ với Iran, đã chỉ trích các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, và kêu gọi một giải pháp ngoại giao cho cuộc chiến.
Ông Rubio cho biết ông Trump và ông Tập đã tìm thấy tiếng nói chung về vấn đề Iran, khi Trung Quốc nhắc lại sự phản đối đối với việc Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các quan chức cấp cao Mỹ và Trung Quốc nhất trí rằng không nước nào được phép áp đặt phí lưu thông đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận tải dầu mỏ toàn cầu.
Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) ngày 9/4 gửi một email nội bộ yêu cầu các đặc vụ trên toàn quốc tập trung vào chiến dịch mới mang tên "Sáng kiến Du lịch Sinh con", theo tài liệu mà Reuters tiếp cận được và đăng tải hôm nay.
Chiến dịch được mô tả nhằm truy quét tận gốc các mạng lưới hỗ trợ người nước ngoài đang mang thai đến Mỹ và giúp đứa trẻ trở thành công dân Mỹ theo quy định về cấp quốc tịch theo nơi sinh. Đây là một trong những hành vi "gian lận" mà Tổng thống Donald Trump nhiều lần đề cập để thúc đẩy nỗ lực xóa bỏ quy định "sinh ra ở Mỹ được cấp quốc tịch Mỹ".
Chiến dịch mới của ICE, do nhánh Điều tra An ninh Nội địa (HSI) dẫn đầu, đặt mục tiêu phanh phui các vụ gian lận và triệt phá các mạng lưới tổ chức khai thác lỗ hổng trong quy trình nhập cư.
Giới chức Mỹ từng xử lý nhiều vụ việc tương tự. Năm 2019, hơn 10 người đã bị buộc tội điều hành các "nhà hộ sinh" tại phía nam California phục vụ phụ nữ giàu có từ châu Á đến du lịch sinh con.
"Du lịch sinh con không kiểm soát gây tốn kém khủng khiếp cho người đóng thuế và đe dọa an ninh quốc gia", phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nhận định, đồng thời lưu ý rằng hầu hết các nước trên thế giới không áp dụng chính sách cấp quốc tịch tự động tại thời điểm sinh.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) chưa công bố bất kỳ cuộc điều tra nào về hành vi gian lận sinh con lấy quốc tịch, song cho biết đã nắm được thông tin về một số mạng lưới tổ chức "du lịch sinh con" tại Mỹ.
DHS cho biết dù việc sinh con tại Mỹ không phải là hành vi phạm luật, cơ quan này vẫn có bộ phận nhận diện và xử lý các vi phạm luật liên bang. Một quy định từ năm 2020 dưới nhiệm kỳ đầu của ông Trump đã cấm sử dụng visa du lịch hoặc công tác với mục đích thực chất là lấy quốc tịch cho đứa trẻ. Những người tham gia vào các kế hoạch này có thể bị truy tố tội gian lận hoặc các tội danh liên quan.
Hiện chưa có số liệu chính thức về số lượng người nước ngoài đến Mỹ với mục đích sinh con lấy quốc tịch hay chi phí cụ thể mà người đóng thuế phải gánh chịu. Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Di trú ước tính có khoảng 20.000-25.000 bà mẹ đã đến Mỹ theo diện này trong giai đoạn 2016-2017. So với 3,6 triệu ca sinh tại Mỹ năm 2025, con số này chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ.
Phe Cộng hòa vẫn coi đây là lý do then chốt để giới hạn quyền công dân theo nơi sinh, vốn được quy định trong Hiến pháp Mỹ từ lâu. Ngay ngày đầu nhậm chức, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp chỉ đạo các cơ quan không công nhận quốc tịch của trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cả bố và mẹ đều không phải công dân hoặc thường trú nhân hợp pháp. Sắc lệnh này đang gây tranh cãi lớn vì phá vỡ tiền lệ pháp lý kéo dài hơn một thế kỷ.
Tại Tòa án Tối cao tuần trước, luật sư chính phủ Mỹ D. John Sauer cho rằng quy định "sinh ra ở Mỹ là công dân Mỹ" đã khuyến khích một "ngành công nghiệp du lịch sinh con phát triển tràn lan". Ông cảnh báo điều này thu hút hàng nghìn người từ các "quốc gia tiềm ẩn tâm lý thù địch", tạo ra một thế hệ công dân Mỹ nhưng không có cảm tình với Mỹ.
"Trong khuôn khổ hoạt động huấn luyện chiến đấu theo kế hoạch, tàu ngầm hạt nhân Arkhangelsk đã phóng một tên lửa hành trình Oniks khi lặn ở biển Barents, nhằm vào mục tiêu mô phỏng tàu mặt nước của đối phương ở khoảng cách hơn 200 km. Dữ liệu giám sát cho thấy tên lửa Oniks đã đánh trúng mục tiêu", Hạm đội Phương Bắc hải quân Nga cho biết hôm 3/6.
Video được công bố cho thấy tàu ngầm Arkhangelsk di chuyển trong trạng thái nổi, trước khi lặn và khai hỏa tên lửa Oniks từ lòng biển.
Tàu ngầm Arkhangelsk được khởi đóng tháng 3/2015, hạ thủy tháng 11/2023 và biên chế cho hải quân Nga sau đó hơn một năm. Đây là chiếc thứ 4 thuộc Đề án 885M "Yasen-M", mẫu tàu ngầm hạt nhân đa nhiệm hiện đại nhất của Nga.
Tàu ngầm lớp Yasen-M có chiều dài 130 mét, chiều rộng 13 mét, lượng giãn nước khi lặn khoảng 13.800 tấn. Chúng có thể hoạt động ở độ sâu 520 m, tốc độ di chuyển dưới nước khoảng 60 km/h, vận hành trong lòng biển 100 ngày liên tục với thủy thủ đoàn 64 người.
Mỗi tàu được trang bị 8 cụm ống phóng thẳng đứng với 32 tên lửa P-800 Oniks hoặc 40 tên lửa hành trình Kalibr, cùng cụm 10 ống phóng cỡ 533 mm có khả năng mang tối đa 30 ngư lôi hoặc thủy lôi. Mỗi tàu còn được trang bị tên lửa phòng không vác vai Igla-S hoặc Verba để đối phó mối đe dọa trên không.
Trong chuyến thị sát chiếc Arkhangelsk hồi năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng đây là tàu ngầm "hiện đại nhất, được trang bị tốt nhất và có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau". Ông nhấn mạnh Arkhangelsk và các tàu ngầm lớp Yasen-M "có thể làm được mọi thứ", đề cập khả năng tập kích mục tiêu trong lòng biển, trên mặt nước và đất liền.
Tên lửa siêu thanh Oniks có tốc độ 3.200 km/h, tầm bắn 600-800 km, sử dụng đầu đạn nổ mạnh nặng 250 kg. Mẫu P-800 nguyên bản được thiết kế để diệt tàu sân bay và chiến hạm cỡ lớn, nhưng quân đội Nga bắt đầu dùng vũ khí này để tập kích mục tiêu mặt đất khi tấn công phiến quân Syria hồi cuối năm 2016.
P-800 được lắp hệ thống dẫn đường quán tính và kích hoạt đầu dò radar chủ động ở giai đoạn cuối để lao đến mục tiêu. Trong nhiệm vụ tấn công mục tiêu mặt đất, Oniks có thể sử dụng hệ thống định vị vệ tinh GLONASS để lao xuống tọa độ đã định, hoặc dùng radar bám bắt mục tiêu có độ tương phản cao so với môi trường xung quanh.
Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, hồi tháng 4/2025 cho biết tên lửa Oniks thường bay ở độ cao 10 km trong hành trình, song sẽ hạ xuống 10-15 m khi tiếp cận mục tiêu. "Điều này, kết hợp với tốc độ bay rất lớn, khiến bắn hạ nó kịp lúc là điều gần như không thể", ông nói.
