Trong dịp nghỉ lễ 30.4 và 1.5, không khí tại nhiều địa điểm quen thuộc ở trung tâm TP.HCM như Hội trường Thống Nhất (Dinh Độc Lập), Bưu điện Thành phố, Công viên 30.4, đường sách TP.HCM, Thảo Cầm Viên Sài Gòn… luôn tấp nập các bạn trẻ đến vui chơi, chụp ảnh.
Trong tiết trời nắng nóng những ngày cuối tháng 4 đầu tháng 5, rất đông bạn trẻ đã tụ tập tại các địa điểm quen thuộc ở TP.HCM, đâu đâu cũng có thể bắt gặp cảnh giới trẻ ngồi vui chơi, chụp ảnh. Tại Công viên 30.4 (Q.1 cũ), nhiều người trẻ đến đây vừa là để “trốn nắng”, vừa là để tận hưởng không khí trong lành và bóng mát từ những hàng cây xanh ngắt. Dù lượng người đến rất đông trong dịp lễ, nhưng không khí ở đây vẫn không tạo cảm giác ngột ngạt. Các nhóm bạn vẫn tìm được khoảng riêng để ngồi. Họ trải bạt cùng ngồi ăn đồ ăn vặt, uống trà sữa hay tạo dáng chụp ảnh trên những nền cỏ xanh của công viên.
Trần Nguyễn Bảo Châu (22 tuổi), ngụ tại P.Linh Xuân, Thủ Đức (cũ), cho biết cô cùng bạn bè tụ họp tại công viên vừa là để tránh nóng, vừa là để hòa chung không khí nhộn nhịp, vui tươi trong những ngày lễ, cũng vừa là để nghỉ ngơi sau những khoảng thời gian áp lực với việc học tập, công việc.
Theo Châu, thay vì tham gia những chuyến đi xa tốn thời gian và chi phí, chọn ở lại TP.HCM giúp tiết kiệm mà vẫn có thể tận hưởng kỳ nghỉ đúng nghĩa.
“Mình chọn ở lại để cùng bạn bè tận hưởng không khí thành phố dịp nghỉ lễ chứ không nhất thiết phải lên kế hoạch đi chơi xa”, Châu chia sẻ.
Ngoài Công viên 30.4, Đường sách Nguyễn Văn Bình cũng là lựa chọn phổ biến của đông đảo bạn trẻ trong kỳ nghỉ lễ. Dòng người liên tục đổ về, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp tại đường sách. Nhiều gia đình có con nhỏ, nhóm bạn trẻ đã đến đây để tìm mua sách, chụp ảnh hoặc đơn giản là thư thả đi dạo cùng nhau.
Cũng theo ghi nhận của người viết, trong ngày thứ hai của kỳ nghỉ lễ 30.4 và 1.5, đông đảo người dân và du khách vẫn chọn đến Dinh Độc Lập và Thảo Cầm Viên Sài Gòn. Từ sáng sớm, tại hai địa điểm này dòng người xếp hàng dài chờ mua vé tham quan. Dù đông đúc và phải chờ dưới trời nắng, hầu hết mọi người đều vui vẻ, phấn khởi xếp hàng để vào tham quan.
Ngoài những địa điểm tham quan mang tính biểu tượng của TP.HCM, nhiều bạn trẻ còn chọn thăm thú những điểm đến phù hợp như trung tâm thương mại, nhà hàng, quán cà phê để mua sắm, nghỉ ngơi và tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ lễ mà không cần phải lên những kế hoạch đi chơi xa tốn kém về thời gian và chi phí.
Anh Nguyễn Phương Vũ (30 tuổi), ngụ tại P.Bình Thạnh, TP.HCM, cho hay nhân dịp nghỉ lễ, anh cùng gia đình chọn ở lại thành phố để không phải chen chúc đến các điểm du lịch ở các tỉnh thành khác, anh muốn các con được trải nghiệm không khí lễ hội, nét văn hóa của thành phố nhân ngày trọng đại của đất nước.
“Gia đình tôi chọn ở lại TP.HCM để giảm áp lực chi phí di chuyển xa, buổi sáng thì cùng nhau ra ngoài ăn uống, mua sắm, tối xem bắn pháo hoa. Tôi cũng đưa các con tới Thảo Cầm Viên, các con rất thích”.
Tương tự, chị Nguyễn Thị Hồng Thắm (32 tuổi), ngụ tại TP.Thủ Đức (cũ) cho biết: “Vợ chồng tôi dắt theo hai bé nhỏ đến Dinh Độc Lập từ khoảng 9 giờ nhưng khi đến nơi thì đã rất đông rồi. Dù phải xếp hàng đợi nhưng các con rất thích thú muốn vào trong tham quan. Với chúng tôi, đây là dịp để các bé có thêm trải nghiệm thực tế, hòa vào không khí lịch sử của thành phố”.
Những năm gần đây, xu hướng chọn ở lại thành phố để du lịch, nghỉ ngơi dịp nghỉ lễ đang dần trở nên phổ biến khi giới trẻ ưu tiên sự tiện lợi trong di chuyển, tiết kiệm chi phí và thời gian thay cho những chuyến du lịch xa. Trong xu thế này, thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động vui chơi, hoạt động biểu diễn nghệ thuật, các sự kiện văn hóa… để đáp ứng nhu cầu của người dân và du khách gần xa mỗi dịp lễ.
Trần Hạnh Nguyên, thủ khoa Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn - ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2024, khẳng định như vậy khi nhắc đến áp lực đồng trang lứa - "kẻ thù" âm thầm nhưng rất nguy hiểm của kỳ thi nếu thí sinh không biết cách vượt qua.
Từng rơi vào việc so sánh bản thân với bạn bè xung quanh, Hạnh Nguyên kể khi nhìn sang thấy bạn bè giải đề nhanh hơn hay sở hữu những điểm số cao, Nguyên thường cố sức làm bài đến tận khuya hay chỉ tập trung giải đề và bỏ qua việc ăn uống. Điều này ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân như mất ngủ, mệt mỏi, suy giảm khả năng tập trung và khả năng phản xạ trong phòng thi, biến những kiến thức vốn dĩ đã thuộc lòng trở nên xa lạ chỉ vì tâm lý hoảng loạn.
Để vượt qua áp lực đồng trang lứa, Nguyên cho biết đầu tiên hãy biến áp lực thành động lực bằng cách thử đổi góc nhìn của bản thân. Theo Nguyên, khi thấy bạn bè xung quanh học hành chăm chỉ, thay vì áp lực hay lo sợ bản thân không làm được, hãy thử suy nghĩ rằng mình cũng cần cố gắng một chút nữa để đạt được điều đó; hay họ làm được thì có nghĩa kiến thức này mình cũng có thể chinh phục…
"Các bạn hãy thử thay đổi góc nhìn và thử làm theo cách riêng của mình. Hãy thi đua với chính mình của ngày hôm qua. Nếu hôm nay bạn làm được một bài toán mà hôm qua chưa biết làm thì đó cũng là kết quả tốt rồi, đừng lo lắng vì như thế đã là một thành tựu", cô bạn thủ khoa khuyên.
Hạnh Nguyên cho rằng mỗi người đều có điểm mạnh, yếu riêng. Có người giỏi toán, có người lại giỏi viết văn và bạn cũng có thể giỏi ở một lĩnh vực nào đó. Thay vì ngồi áp lực hay lo sợ, hãy trau dồi thêm kỹ năng, kiến thức mới mà trước giờ bản thân chưa từng tiếp xúc, điều đó sẽ giúp bạn trở nên vững vàng hơn và có những kết quả tốt hơn.
Bên cạnh đó, Hạnh Nguyên mong mỗi thí sinh hãy chăm sóc bản thân thật tốt cả về sức khỏe tinh thần lẫn thể chất. Cô bạn thủ khoa nói: "Hãy dành cho bản thân những giờ giải lao, thư giãn, như đi dạo, nghe nhạc, xem những bộ phim mình yêu thích… và đặc biệt là ngủ đủ giấc. Những điều này sẽ giúp tinh thần trở nên tốt hơn và có năng lượng, tự tin hơn trong quá trình ôn thi".
Với một số kinh nghiệm của bản thân, Nguyên muốn nhắn gửi đến thí sinh: "Đừng so sánh bản thân mình với người khác, cũng như đừng lấy thước đo giá trị của người khác và đo chính mình. Mình tin bạn sẽ tìm ra được phiên bản tốt hơn của chính mình. Các bạn hãy tự tin và vững vàng hơn trên con đường sắp tới nhé. Mình chúc các bạn thành công".
Dù cuối tháng này học sinh mới chính thức nghỉ hè, nhưng chị Nguyễn Thị Mỹ Ngọc (32 tuổi), ngụ đường 2, P.Thủ Đức (TP.HCM), đã bắt đầu lo lắng. Chị Ngọc kể con chị mới 5 tuổi, thường ở nhà với ông bà. Chị sợ khi không đến lớp, thời gian tiếp xúc với điện thoại của bé sẽ tăng lên.
"Ngày thường ở nhà với ông bà, bé cũng đã hay xin điện thoại để xem hoạt hình. Nghỉ hè chắc còn bấm dữ hơn. Mình sợ con quen với màn hình, sau này rất khó bỏ", chị Ngọc nói.
Cùng chung nỗi lo, Lê Thúy An (28 tuổi), ngụ đường Tôn Đản, P.Xóm Chiếu (TP.HCM), cho biết con rất thích xem phim hoạt hình, video ngắn. Gần đây, bé còn tò mò trò chuyện với các ứng dụng AI trên mạng.
An nói rằng ban đầu, cô chỉ nghĩ đó là một cách để con giải trí. Nhưng khi thấy con có thể ngồi hàng giờ trước màn hình thì bà mẹ bắt đầu bất an. Mỗi lần mẹ tắt điện thoại, bé lại phản ứng, chống đối.
"Mình sợ nội dung con tiếp xúc không lành mạnh. Trẻ con bây giờ chỉ cần vài cú chạm là có thể xem rất nhiều thứ. Vào mùa hè, mình không thể ngồi cạnh con cả ngày để kiểm soát hết được", An chia sẻ.
Không muốn con nghỉ hè trong căn phòng kín, anh Nguyễn Nguyên Đức (33 tuổi), ngụ đường Lê Văn Chí, P.Linh Xuân (TP.HCM) dự định đăng ký cho con đi học thêm kỹ năng, thể thao... tại nhà thiếu nhi. Theo anh, khi trẻ có lịch sinh hoạt phù hợp, có bạn bè và có hoạt động ngoài trời, nhu cầu bấm điện thoại sẽ giảm.
"Mình không muốn cấm con hoàn toàn vì điều đó rất khó. Nhưng nếu để con rảnh quá, con sẽ tìm đến game và điện thoại. Vì vậy, gia đình phải tạo hoạt động khác cho con làm", anh Đức nói.
Theo BS.CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Liên chuyên khoa Tâm lý lâm sàng - Phục hồi chức năng - Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM), ngày càng có nhiều trẻ em bị ảnh hưởng đến sự phát triển do sử dụng thiết bị điện tử quá mức.
Bác sĩ Sang cho biết tình trạng lệ thuộc vào tivi, điện thoại thông minh có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tâm thần, khả năng giao tiếp và học tập của trẻ. Một trong những biểu hiện phổ biến là trẻ chậm nói do giảm tương tác trực tiếp với cha mẹ, người thân và bạn bè.
Ngoài chậm nói, bác sĩ Sang cho rằng một số trẻ còn có biểu hiện rối loạn giấc ngủ, mất tập trung, giảm khả năng tiếp thu, sa sút trong học tập. Có trường hợp trẻ rối loạn hành vi do quen được đáp ứng bằng thiết bị điện tử từ nhỏ. Khi bị lấy điện thoại hoặc tắt tivi, trẻ dễ la hét, cáu gắt.
Bác sĩ Sang cho biết việc can thiệp sẽ thuận lợi hơn nếu trẻ được phát hiện sớm. Ngược lại, nếu kéo dài, trẻ có thể gặp thêm các vấn đề như suy giảm thị lực, thiếu kỹ năng xã hội, khó hòa nhập với bạn bè, chán học, né tránh trường lớp...
Bác sĩ Sang khuyến cáo phụ huynh nên giảm dần thời gian sử dụng màn hình của trẻ. Gia đình cần dành thời gian trò chuyện, chơi cùng con. Đồng thời, cha mẹ nên khuyến khích trẻ tham gia hoạt động thể chất, hoạt động tập thể để cải thiện kỹ năng xã hội.
Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A, giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM, cho rằng: "Khi không được lắng nghe, con cái dễ tìm đến nơi dễ thở hơn. Đó có thể là bạn bè trên mạng, game online hoặc AI, vì những nơi này phản hồi nhanh, không ngắt lời, không phán xét".
Theo bà Nhi A, thay vì cấm đoán hay mắng con, cha mẹ nên hiểu cách con tương tác trong môi trường số. Chẳng hạn, nếu con đang chơi dở một ván game, phụ huynh có thể cho con vài phút để kết thúc, sau đó nhắc con phụ giúp việc nhà hoặc chuyển sang hoạt động khác. Cách ứng xử mềm mỏng này giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng, đồng thời học cách điều chỉnh thời gian sử dụng thiết bị tốt hơn.
Thí sinh học nhiều tiếng đồng hồ một ngày, học tới 2 giờ sáng, nhưng thời gian học lại tỷ lệ nghịch với số kiến thức nạp được… Đó là một thực tế khá phổ biến trong quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT căng thẳng nhưng không phải thí sinh nào cũng tìm được giải pháp khắc phục hữu hiệu.
Phạm Thị Ngọc Ánh, thủ khoa Học viện Hàng không VN năm 2024, cho rằng nếu bạn đang gặp phải trường hợp như vậy thì bạn đang nỗ lực ảo, chưa phải học thật.
Việc nỗ lực ảo, theo Ngọc Ánh, còn nhiều biểu hiện khác, chẳng hạn như bạn là người rất thích sưu tầm tất cả tài liệu mà thầy cô cho ở trên mạng, nhưng không bao giờ mở ra để làm quá một đề; bạn chép bài rất siêng năng nhưng kiến thức đó chỉ nằm trên vở vì bạn không bao giờ mở ra để xem; và cuối cùng bạn dành rất nhiều thời gian cho việc học nhưng kiến thức nạp vào lại tỷ lệ nghịch.
Việc học thật là khi bạn làm bài nghiêm túc, học và hiểu kiến thức. Để biết mình có thực sự hiểu bài đó hay không, Ánh chỉ ra 2 cách. Cách đầu tiên là tự giảng lại bài mình vừa học một lần nữa, nếu bài giảng của mình rất trơn tru đồng nghĩa bản thân đã hiểu bài đó; nhưng nếu bài giảng gặp chút rắc rối, phải dành thêm thời gian để đọc lại.
Cách thứ hai, Ánh chỉ ra là chuẩn bị một trang giấy, sau mỗi giờ học viết lại những kiến thức đã học được trong ngày hôm đó; số lượng chữ trên trang giấy chính là kiến thức mà bạn thực sự học được.
Để chuyển từ nỗ lực ảo sang học thật, Ánh áp dụng 3 phương pháp. Đầu tiên Ánh sẽ cô lập hết tất cả thiết bị điện tử, sau đó in các đề ra để giải, như thế vừa giúp bản thân có cảm giác như đang thi thật, vừa đỡ xao nhãng hơn.
Tiếp theo, Ánh đặt một mục tiêu cụ thể. "Nhưng lưu ý là nên lượng sức mình để đặt mục tiêu một cách thực tế. Ví dụ hôm trước bạn dành 5 tiếng đồng hồ để giải một đề, nhưng trong 5 tiếng đó bạn vừa học, vừa chơi thì sẽ không thể nào hiệu quả được. Thay vì thế, bạn có thể tập trung 2 tiếng đồng hồ hoàn toàn vào việc giải đề, 3 tiếng còn lại bạn sẽ tự thưởng cho bản thân vì đã thực sự nghiêm túc trong ngày hôm đó. Việc bạn vừa nghiêm túc, vừa tự thưởng cho bản thân như vậy sẽ giúp quá trình học không bị áp lực và nhàm chán", Ánh nói và cho biết phương pháp cuối cùng là không sợ sai.
Một số bạn thường rất sợ khi mình làm sai vì cảm thấy kiến thức của bản thân chưa đủ vững, nhưng Ánh khẳng định một sự thật tưởng chừng như nghịch lý: "Học tập là một quá trình mà mình liên tục sửa sai, nên theo mình mỗi khi bạn nhận ra lỗi sai của bản thân thì nên cảm thấy vui mới đúng".
Cô nàng thủ khoa lý giải: "Tại vì mình phát hiện lỗi sai ngay bây giờ chứ không phải là phát hiện trong phòng thi, đừng có sợ lỗi sai mà hãy sửa chữa nó để sau này vào phòng thi, mình không phạm phải nữa".
Nhắn gửi đến thí sinh, Ánh chia sẻ đầy tâm huyết: "Kỳ thi tốt nghiệp THPT chỉ đánh giá dựa trên số lượng kiến thức mà bạn đạt được nên đừng nỗ lực ảo nữa, hãy học thật. Không phải cứ học nhiều giờ, thức càng khuya thì bạn sẽ được điểm càng cao; điều quan trọng là lượng kiến thức bạn tiếp thu được sau mỗi bài học. Ngay bây giờ hãy tắt hết các thiết bị giải trí trên mạng và bắt đầu làm bài, bạn sẽ thấy mình đang học thật sự. Mình chúc các bạn có một kỳ thi thật thành công, đạt được điểm số như mong đợi và vào được ngôi trường mơ ước".
