Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp mới đây, Bộ Công Thương đề xuất giá bán lẻ điện được điều chỉnh kịp thời theo biến động chi phí đầu vào thực tế, đảm bảo bù đắp chi phí hợp lý và có lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp bảo toàn, phát triển vốn.
Trường hợp chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính hết trong một lần điều chỉnh giá điện, phần còn thiếu sẽ được phân bổ vào các lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo.
Đề xuất này xuất phát từ thực tế Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thua lỗ lớn giai đoạn 2022-2023 do chi phí đầu vào tăng mạnh, trong khi giá điện chưa được điều chỉnh tương ứng để hỗ trợ kiểm soát lạm phát và phục hồi kinh tế sau dịch Covid-19. Theo số liệu mới nhất của EVN, lỗ lũy kế của công ty mẹ còn khoảng 5.611 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức gần 45.000 tỷ đồng, đến cuối năm 2024.
Đề nghị minh bạch toàn bộ chi phí giá điện
Liên quan đến vấn đề minh bạch giá điện, Bộ Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo tăng cường các yêu cầu về minh bạch chi phí sản xuất, truyền tải, phân phối điện; công khai phương pháp xác định giá điện; kiểm toán, giám sát độc lập đối với các khoản chi phí lớn, các cơ chế đặc thù.
Bộ Tài chính cho rằng đây là cơ sở quan trọng để kiểm soát chi phí, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong ngành điện.
Góp ý dự thảo Luật, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng đề nghị quy định cụ thể hơn tần suất điều chỉnh giá điện để tránh điều chỉnh đột ngột. Đồng thời, bổ sung quy định công khai cấu phần chi phí đầu vào như nhiên liệu, truyền tải, phân phối, quản lý và công bố công khai báo cáo chi phí hàng năm.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương làm rõ phương pháp xác định giá điện nhiều thành phần; đánh giá tác động đến CPI, sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh nền kinh tế; quy định chặt chẽ việc xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện trước đây (nếu có), bảo đảm minh bạch và kiểm soát tác động.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đề nghị cần làm rõ nội dung quy định này để đảm bảo tính minh bạch. Trong khi đó, Bộ Tư pháp đề nghị làm rõ cơ quan chịu trách nhiệm công khai chi phí thực tế tính giá điện là đơn vị bán lẻ điện hay Bộ Công Thương.
Giải trình các vấn đề trên, Bộ Công Thương cho biết cơ chế và thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân hiện đã được quy định tại Luật Điện lực 2024 và Nghị định 72/2025 của Chính phủ.
Đồng thời, dự thảo Luật sửa đổi đã bổ sung quy định yêu cầu đơn vị bán lẻ điện hằng năm phải báo cáo chi phí thực tế để Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan kiểm tra, công khai chi phí tính giá điện.
Bộ Công Thương nêu dự thảo Luật quy định Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan kiểm tra, công bố công khai chi phí thực tế trong tính toán giá bán lẻ điện bình quân. Nội dung và cách thức công khai sẽ được quy định chi tiết tại thông tư do Bộ ban hành…
Bộ Tài chính: Không chuyển rủi ro doanh nghiệp sang người dân
Về bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước tại doanh nghiệp điện lực, Bộ Tài chính cho rằng các quy định của dự thảo Luật liên quan đến cơ chế giá điện, hạch toán chi phí (bao gồm chi phí chưa được tính đủ vào giá điện), chi phí khảo sát, đầu tư, cơ chế chia sẻ rủi ro đều có tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh và giá trị vốn nhà nước tại doanh nghiệp điện lực.
Do đó, Bộ Tài chính đề nghị bổ sung nguyên tắc xuyên suốt trong Luật: Hoạt động điện lực phải bảo đảm bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Làm rõ cơ chế xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện; trách nhiệm của doanh nghiệp trong quản trị chi phí, tránh chuyển lỗ hoặc chi phí kém hiệu quả vào giá điện.
Không thiết kế cơ chế chính sách làm suy giảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước hoặc chuyển rủi ro kinh doanh của doanh nghiệp sang Nhà nước hoặc người tiêu dùng.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Công Thương cho biết đã sửa đổi Điều 52 của dự thảo Luật theo hướng giá bán lẻ điện được điều chỉnh kịp thời theo biến động đầu vào thực tế, bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý và có lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp bảo toàn, phát triển vốn.
Trường hợp chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần điều chỉnh giá điện, phần còn thiếu sẽ được phân bổ vào các lần tính toán, điều chỉnh tiếp theo.
Dự thảo cũng bổ sung điều khoản chuyển tiếp để xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện trước thời điểm Luật Điện lực sửa đổi có hiệu lực.
Về ranh giới giữa nghĩa vụ của doanh nghiệp và trách nhiệm của Nhà nước, Bộ Tài chính cho rằng một số cơ chế trong dự thảo Luật có thể dẫn đến chồng lấn trách nhiệm, như hỗ trợ tiền điện, điều tiết giá, đầu tư hạ tầng hay cơ chế đặc thù cho dự án điện lực.
Do đó, Bộ đề nghị làm rõ nguyên tắc doanh nghiệp điện lực hoạt động theo cơ chế thị trường, tự chủ tài chính và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Theo Bộ Tài chính, Nhà nước chỉ hỗ trợ trong các trường hợp phục vụ an sinh xã hội, nhiệm vụ công ích hoặc mục tiêu chiến lược đặc biệt; không sử dụng ngân sách để bù đắp chi phí, rủi ro thuộc trách nhiệm kinh doanh của doanh nghiệp.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Công Thương cho biết dự thảo Luật đã bổ sung Điều 5 như sau: Trường hợp có chủ trương của Nhà nước về việc thực hiện hỗ trợ tiền điện cho các đối tượng khách hàng đặc thù, nguồn hỗ trợ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước hoặc từ các nguồn tài chính, quỹ hợp lệ, hợp pháp theo các trường hợp cụ thể theo quy định hiện hành có liên quan.
Mỗi sáng đi làm, chị Hồng (phường Gia Định, TP HCM) thường ghé quán ăn gần công ty rồi mua thêm ly cà phê mang đi. Nếu trước, một tô bún và ly cà phê chỉ tốn khoảng 60.000-75.000 đồng, nay chi phí đã lên gần 100.000 đồng.
"Từng món chỉ tăng 5.000-10.000 đồng nhưng cộng lại mỗi ngày tốn thêm khá nhiều", chị nói.
Giá các món ăn sáng phổ biến tại nhiều tuyến đường ở TP HCM đều tăng so với năm trước. Tại một quán bún bò trên đường Phan Văn Trị, phường Gò Vấp, giá một tô loại thường tăng từ 40.000 đồng lên 50.000 đồng. Một quán cơm tấm ở phường Xuân Hòa hiện bán 45.000-55.000 đồng mỗi phần, cao hơn khoảng 10.000 đồng so với trước.
Không chỉ bữa sáng, nhiều loại đồ uống cũng lập mặt bằng giá mới. Tại một quán cà phê trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Tân Định, giá cà phê sữa tăng thêm 5.000 đồng lên 45.000 đồng một ly, trong khi các loại nước ép phổ biến ở mức 55.000-60.000 đồng. Một số thương hiệu như Phe La, The Coffee House và Phúc Tea tăng giá 5-10% đối với một số sản phẩm.
Theo chủ một số quán ăn, giá thịt heo, rau củ, gia vị cùng chi phí điện, nước và nhân công đều tăng trong những năm gần đây, khiến việc giữ nguyên giá bán ngày càng khó khăn.
Giá nhiều dịch vụ khác cũng tăng. Giá cắt tóc nam hiện phổ biến ở mức 50.000-120.000 đồng mỗi lần, cao hơn khoảng 5.000-10.000 đồng so với năm ngoái. Dịch vụ giặt sấy, giao đồ ăn hay gửi xe tại nhiều khu vực cũng tăng 5-20% trong 5 tháng đầu năm. Nếu năm ngoái, gói giặt sấy dưới 7 kg phổ biến ở mức khoảng 70.000 đồng, nay nhiều nơi đã tăng lên 90.000-99.000 đồng. Với dịch vụ giặt nhanh, sấy khô trong 6 giờ, mức giá cũng tăng từ khoảng 150.000 đồng lên 200.000 đồng mỗi lần.
Trong báo cáo chiến lược vĩ mô công bố tháng 5, Công ty Chứng khoán MB (MBS) nhận định mặt bằng giá trong nước tiếp tục chịu sức ép, trong đó có áp lực từ chi phí logistics. Trên thực tế, chi phí đi lại và giao nhận - những khoản phát sinh gần như mỗi ngày tại đô thị - cũng đã tăng. Từ cuối tháng 4, các nền tảng gọi xe như Grab, be đồng loạt điều chỉnh phí và giá cước một số dịch vụ. Nhiều doanh nghiệp chuyển phát cũng áp thêm phụ phí nhiên liệu.
Chi phí vui chơi, giải trí cũng cao hơn trước. Tại một khu vui chơi ở phường Thông Tây Hội, chị Loan, chủ cơ sở, cho biết đã điều chỉnh giá nhiều trò chơi 20-30% so với năm ngoái, do chi phí mặt bằng, bảo trì, sửa chữa và thay mới thiết bị đều tăng. Nhiều phòng gym, lớp học kỹ năng và dịch vụ làm đẹp tại TP HCM cũng thay đổi giá để bù đắp chi phí mặt bằng, nhân sự và vận hành.
Mặt bằng giá dịch vụ tăng là hệ quả của áp lực chi phí đầu vào tích tụ thời gian dài, đặc biệt trong vài tháng qua, theo giới chuyên gia. Giá nhiên liệu, nguyên liệu, logistics, mặt bằng, nhân công cùng các yêu cầu tuân thủ về thuế, hóa đơn điện tử và tiêu chuẩn kinh doanh đều tăng, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán. Đây là xu hướng khó tránh của một nền kinh tế ngày càng minh bạch và chuẩn hóa hơn theo TS Đinh Thế Hiển.
Xu hướng này cũng phần nào được phản ánh trong số liệu của cơ quan thống kê. Bình quân 5 tháng đầu năm, CPI tăng 4,31% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,77%; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,64%; giao thông tăng 5,22%.
Tuy vậy, TS Đinh Thế Hiển phân tích, người dân không cảm nhận giá cả theo "rổ CPI" mà thông qua những khoản chi phát sinh hàng ngày như ăn sáng, cà phê, gọi xe hay giao hàng. Nhiều cơ sở kinh doanh thường điều chỉnh giá theo các mức làm tròn như 5.000-10.000 đồng mỗi sản phẩm hoặc dịch vụ, khiến mức tăng cảm nhận của người tiêu dùng lớn hơn con số lạm phát chung.
Nhưng không phải mọi cơ sở kinh doanh đều tăng giá. Bà Trang, chủ quán bún riêu trên đường Lê Đức Thọ, phường An Hội Đông, cho biết đã ba năm giữ nguyên mức giá 25.000 đồng cho tô thường và 30.000-45.000 đồng cho các tô đầy đủ hơn. Giá cua đồng, thịt heo và nhiều nguyên liệu khác đã tăng 50-100% so với ba năm trước. Dù vậy, quán vẫn giữ nguyên giá nhờ sử dụng mặt bằng của gia đình và chủ yếu phục vụ khách trong khu dân cư.
"Khách đa số là người lao động quanh đây. Nếu tăng giá nhiều sẽ khó giữ khách nên tôi chấp nhận lời ít hơn trước", bà nói.
Tuy nhiên, khi nhiều loại chi phí đầu vào cùng đi lên, doanh nghiệp sẽ càng khó giữ giá cả hơn. Với người tiêu dùng, mỗi khoản chi tiêu hàng ngày dù chỉ tăng vài nghìn đồng cũng có thể khiến ngân sách các hộ gia đình thay đổi đáng kể sau một tháng.
Giá vàng thế giới chịu sức ép giảm nhiều tuần qua do giá dầu neo cao và đồng USD tăng giá. Mới nhất, Morgan Stanley vừa hạ dự báo giá vàng năm 2026 xuống mức 5.200 USD/ounce, giảm đáng kể so với mức dự báo 5.700 USD/ounce từng được đưa ra trước đó.
Giá vàng thế giới đã giảm khoảng 8% kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bắt đầu. Hiện các hợp đồng tương lai vàng đang giao dịch quanh vùng 4.700 - 4.800 USD/ounce.
Tuy giá vàng thế giới vẫn được hỗ trợ từ nhu cầu mua vào của các Ngân hàng Trung ương nhưng khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất một lần trong năm nay càng trở nên mong manh hơn khiến cho giá vàng chịu sức ép đi xuống.
Với mức giá hiện nay, quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 149,8 triệu đồng/lượng.
Giá vàng miếng SJC ngày hôm nay, 23-4 giảm về mức 169,2 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 166,7 triệu đồng/lượng, giảm 800.000 đồng/lượng so với cuối ngày hôm qua.
Giá vàng nhẫn 9999 bán ra cũng giảm về mức 169 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 166,5 triệu đồng/lượng.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng trong nước chỉ còn cao hơn 19,4 triệu đồng/lượng. Trước đó mức chênh lên từng đến hơn 30 triệu đồng/lượng.
Giá bạc sáng nay cũng giảm nhẹ về mức 76 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng tương đương 2,42 triệu đồng/lượng.
Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,938 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 2,85 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,94 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,85 triệu đồng/lượng.
Mời độc giả theo dõi diễn biến giá vàng và giá bạc TẠI ĐÂY.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bán bạc ở mức 2,943 triệu đồng/lượng và 2,855 triệu đồng/lượng (mua vào).
Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HoSE) vừa công bố danh sách 10 công ty chứng khoán có thị phần môi giới cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm lớn nhất trong quý II và 6 tháng đầu năm.
Trong quý II, Chứng khoán VPS tiếp tục dẫn đầu với 12,61% thị phần. Tuy nhiên, thị phần của công ty này đã giảm 2,71 điểm phần trăm so với quý trước. Đứng sau lần lượt là Chứng khoán SSI và Chứng khoán TCBS.
Đáng chú ý, sau khi trở lại top 10 vào quý đầu năm, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đã không còn góp mặt trong bảng xếp hạng, nhường vị trí cho Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam (MAS) với 2,94% thị phần.
Trong khi đó, Chứng khoán Vietcap (VCI) và Chứng khoán TPHCM (HSC) tiếp tục giữ vững vị trí thứ 4 và thứ 5. Các vị trí từ thứ 6 đến thứ 9 lần lượt thuộc về Chứng khoán MB (MBS), Chứng khoán VNDirect (VND), Chứng khoán VPBank (VPBankS - VPX) và Chứng khoán KIS Việt Nam.
Trong đó, VPBankS ghi nhận mức tăng thị phần khá mạnh, từ 2,94% trong quý I lên 3,57% trong quý II.
Tính chung 6 tháng đầu năm, thứ hạng thị phần môi giới của các công ty chứng khoán không thay đổi so với quý II. Tuy nhiên, khoảng cách giữa công ty dẫn đầu VPS và SSI đứng thứ hai vẫn khá xa, ở mức 2,98 điểm phần trăm.
Diễn biến thị phần môi giới diễn ra trong bối cảnh thanh khoản thị trường suy giảm và khối ngoại tiếp tục bán ròng trong tháng 6. Theo HoSE, giá trị giao dịch bình quân trên thị trường đạt hơn 18.419 tỷ đồng/phiên, giảm hơn 24% so với tháng trước. Nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 14.904 tỷ đồng trong tháng. Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 6, khối ngoại đã bán ròng hơn 77.265 tỷ đồng.
