Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đưa tàu Orion cất cánh từ Tổ hợp Phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, hướng tới Mặt Trăng lúc 5h35 sáng 2/4 (giờ Hà Nội).
Theo New York Times, lĩnh vực hàng không vũ trụ dường như đang bị thống trị bởi các tỷ phú, như Elon Musk sở hữu SpaceX hay Jeff Bezos là Blue Origin – cả hai đều là các công ty tên lửa “trọn gói”, từ thiết kế, sản xuất đến bay vào vũ trụ. Tuy nhiên, Artemis II được đánh giá là sự trở lại của NASA khi cơ quan này tự thiết kế tàu vũ trụ, sau đó thuê các công ty hàng không vũ trụ truyền thống chế tạo.
Bắt đầu từ tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) sử dụng trong chương trình Artemis II – sứ mệnh có người lái đầu tiên trong chương trình quay trở lại Mặt Trăng của NASA. Tên lửa này từng được tính đến trong sứ mệnh quay trở lại Mặt Trăng trước đó có tên Constellation thời tổng thống Barack Obama, nhưng bị hủy bỏ. Quốc hội Mỹ sau đó cung cấp thông số kỹ thuật chi tiết về những gì họ muốn NASA chế tạo.
Phần lớn các bộ phận của SLS là sự kết hợp lại các thành phần của tàu con thoi không gian trước đây. Trong đó, phần thân chính có màu cam lớn được Boeing chế tạo bằng các động cơ còn sót lại từ các chương trình tàu con thoi vũ trụ trước đó.
Hãng Northrop Grumman đóng vai trò chế tạo các tên lửa đẩy nhỏ hơn gắn vào hai bên thân tên lửa chính. Những tên lửa này sẽ sử dụng nhiên liệu rắn nhằm cung cấp phần lớn lực đẩy khi cất cánh, tách ra vài phút sau đó.
Tầng thứ hai, hay tầng trên cùng của tên lửa, được gọi là hệ thống đẩy đông lạnh trung gian. United Launch Alliance (ULA), một liên doanh giữa Boeing và Lockheed Martin, chế tạo tầng này. Đây là tầng cần thiết cho lực đẩy cuối cùng giúp hệ thống chính đạt đến mục tiêu quỹ đạo, là phiên bản được sửa đổi từng dùng trên tên lửa Delta IV đã ngừng hoạt động.
Với tàu vũ trụ Orion, theo Space, Lockheed Martin làm nhiệm vụ chế tạo khoang tàu nơi các phi hành gia ngồi. Mô-đun dịch vụ (Service Module) – bộ phận hình trụ bên dưới khoang tàu chứa hệ thống đẩy, liên lạc và năng lượng do Cơ quan Vũ trụ châu Âu cung cấp, được chế tạo bởi Airbus.
SpaceX và Blue Origin không tham gia vào sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, theo Space, cả hai sẽ đóng vai trò trung tâm trong những sứ mệnh tương lai, gồm chế tạo các tàu đổ bộ đưa các phi hành gia của NASA lên bề mặt Mặt Trăng.
Năm tới, trong sứ mệnh Artemis III, tàu vũ trụ Orion dự kiến ghép nối với một hoặc cả hai tàu đổ bộ đang bay quanh Trái đất, trong khi nỗ lực đổ bộ lên Mặt Trăng được lên kế hoạch cho sứ mệnh Artemis IV và Artemis V vào năm 2028.
Không hạ cánh, nhưng Artemis II đóng vai trò then chốt trong việc kiểm chứng hệ thống hỗ trợ sự sống, điều hướng, liên lạc và khả năng hoạt động dài ngày của con người trong không gian. Trong hành trình 10 ngày, phi hành đoàn sẽ thực hiện hàng loạt công việc, gồm chuyến bay qua sát Mặt Trăng đầu tiên sau 54 năm.
Ngày 1-6, bang Florida (Mỹ) đã đệ đơn kiện OpenAI và Sam Altman, cáo buộc chatbot ChatGPT gây nguy hiểm cho trẻ vị thành niên khi tạo ra sự lệ thuộc và khuyến khích các hành vi có hại.
Tại cuộc họp báo công bố vụ kiện, James Uthmeier cho biết đây là vụ kiện dân sự mang tính bước ngoặt, xuất phát từ lo ngại ChatGPT có thể gây nghiện và ảnh hưởng tiêu cực đến thanh thiếu niên. Theo đơn kiện, việc chatbot mô phỏng sự đồng cảm và các đặc điểm giống con người có thể khiến người dùng tiếp tục tương tác và cung cấp thêm thông tin cho hệ thống.
Ông Uthmeier dẫn một nghiên cứu gần đây của Drexel University cho thấy một số thanh thiếu niên thường xuyên trò chuyện với chatbot của Character.AI gặp các vấn đề như mất ngủ, kết quả học tập giảm sút và hạn chế tương tác xã hội.
Từ đó, bang Florida cho rằng OpenAI chưa áp dụng các biện pháp đủ chặt chẽ để xác minh độ tuổi người dùng, đồng thời viện dẫn các quy định pháp lý liên quan đến hành vi lừa dối và sự tắc trách.
Đơn kiện cũng cáo buộc phiên bản miễn phí của ChatGPT không có cơ chế xác minh độ tuổi người dùng. Trong khi đó, với các gói trả phí, người dùng chỉ cần tự khai báo độ tuổi mà không có biện pháp xác thực độc lập.
Bang Florida cho rằng điều này khiến phụ huynh không thể biết hoặc kiểm soát nội dung mà trẻ vị thành niên trao đổi với chatbot.
Phản hồi về vụ việc, OpenAI cho biết AI là công nghệ mới với nhiều tiềm năng nhưng trẻ vị thành niên cần được bảo vệ ở mức cao.
Công ty khẳng định đã triển khai nhiều biện pháp an toàn thuộc nhóm tiên tiến trong ngành. Từ tháng 1, OpenAI đã giới thiệu hệ thống ước tính độ tuổi người dùng; nếu xác định người dùng là trẻ vị thành niên, các biện pháp bảo vệ bổ sung sẽ được kích hoạt.
Theo quy định hiện hành của OpenAI, trẻ em dưới 13 tuổi không được sử dụng ChatGPT. Người dùng từ 13 đến 17 tuổi phải có sự đồng ý của phụ huynh.
Tổng chưởng lý Florida đề nghị áp dụng các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn đối với trẻ vị thành niên, đồng thời yêu cầu mức bồi thường lên tới 10.000 USD cho mỗi hành vi vi phạm bị xác định.
Dù công nghệ phát triển với nhiều phương thức liên lạc mới, những cuộc gọi truyền thống vẫn đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Hiện nay, bên cạnh mạng di động thông thường, người dùng smartphone đã có thêm giải pháp thay thế là thực hiện cuộc gọi thông qua mạng Wi-Fi. Đối với những người bận rộn phải đàm thoại liên tục suốt cả ngày, việc lựa chọn phương thức kết nối nào để tối ưu hóa và tiết kiệm dung lượng pin là một vấn đề đáng được quan tâm.
Xét về hiệu suất năng lượng, Wi-Fi là câu trả lời ngắn gọn khi phương thức này nhìn chung tiêu thụ ít điện năng hơn nhiều so với dữ liệu di động. Tuy nhiên, cả hai hình thức đều sẽ làm cạn kiệt nguồn pin của máy nhanh hơn bình thường nếu rơi vào vùng có kết nối yếu. Việc lựa chọn giải pháp nào tốt hơn trong thực tế hoàn toàn phụ thuộc vào vị trí và cường độ tín hiệu nơi bạn đứng, ví dụ như đàm thoại dưới tầng hầm có sóng kém chắc chắn sẽ gây hao pin trầm trọng.
Mặc dù gây tốn pin hơn, mạng di động vẫn được đánh giá là sự lựa chọn tổng thể tốt hơn cho các cuộc gọi điện thoại so với Wi-Fi nhờ một lý do đơn giản. Khi gọi qua Wi-Fi, người dùng phải cạnh tranh băng thông với tất cả những người đang sử dụng chung mạng để coi video trực tuyến hay tải dữ liệu. Đây là lý do khiến Wi-Fi công cộng tại sân bay thường bị chậm, trong khi mạng di động luôn được thiết kế để ưu tiên các cuộc gọi thoại, mang lại chất lượng âm thanh ổn định và tốt hơn.
Bên cạnh đó, mạng di động còn đóng vai trò quan trọng đối với bất kỳ cuộc gọi nào được thực hiện khi người dùng đang di chuyển trên đường. Bản chất của các mạng này là khả năng thực hiện quá trình chuyển giao liên tục (handoff), cho phép kết nối dịch chuyển liền mạch từ cột phát sóng này sang cột phát sóng khác. Nhờ sự hỗ trợ mạnh mẽ của công nghệ 4G và 5G, quá trình chuyển đổi này diễn ra rất mượt mà, giúp cuộc gọi không bị gián đoạn ngay cả khi đang lái xe.
Tóm lại, dù gọi điện qua Wi-Fi sở hữu những lợi ích riêng về mặt tiết kiệm năng lượng, mạng di động truyền thống vẫn giữ vững giá trị cốt lõi không thể thay thế. Phương thức này luôn mang lại những cuộc gọi có chất lượng âm thanh tốt hơn cùng sự ổn định cao trên mọi hành trình nếu người dùng biết cách tránh các lỗi Wi-Fi phổ biến. Tùy thuộc vào nhu cầu giữ liên lạc hay tiết kiệm pin tại từng thời điểm, bạn có thể linh hoạt chuyển đổi giữa hai phương thức này.
Đáng chú ý, bản vá này được triển khai diện rộng bao gồm cả những thiết bị vốn đã đủ điều kiện nâng cấp lên các hệ điều hành mới hơn như iOS 26, nhằm ngăn chặn một mối đe dọa an ninh mạng đặc biệt nguy hiểm mang tên DarkSword.
Theo báo cáo từ Nhóm Phân tích Đe dọa của Google (TAG), DarkSword không chỉ là một lỗi đơn lẻ mà là một bộ công cụ khai thác tinh vi. Nó kết hợp chuỗi 6 lỗ hổng bảo mật zero-day khác nhau để xâm nhập hoàn toàn vào thiết bị chạy iOS từ phiên bản 18.4 đến 18.7 mà người dùng không hề hay biết.
Google cho biết các nhà cung cấp phần mềm giám sát thương mại và các nhóm tin tặc sử dụng DarkSword trong nhiều chiến dịch riêng biệt từ tháng 11/2025.
Đáng lo ngại hơn, các nhóm hacker đã sử dụng bộ công cụ này để thực hiện các cuộc tấn công nhắm mục tiêu, dẫn đến cảnh báo khẩn cấp từ Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng Hoa Kỳ (CISA).
Thông thường, Apple sẽ ưu tiên thúc đẩy người dùng nâng cấp lên hệ điều hành mới nhất (iOS 26) để đảm bảo an toàn.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy một bộ phận lớn người dùng vẫn lựa chọn ở lại iOS 18 vì nhiều lý do cá nhân hoặc sự ổn định của thiết bị cũ.
Kể từ bản iOS 26.2 được phát hành vào tháng 12 năm ngoái, Apple từng giới hạn các bản vá lỗi của iOS 18 chỉ dành cho những thiết bị không thể lên được iOS 26.
Tuy nhiên, trước mức độ nghiêm trọng của DarkSword - vốn có khả năng nghe lén và theo dõi mọi hoạt động, kể cả trên các ứng dụng mã hóa như WhatsApp hay Signal - Apple đã có sự phá lệ, cung cấp phiên bản iOS 18.7.7 cho tất cả người dùng còn đang ở phiên bản này.
Chuyên gia Jake Moore, cố vấn an ninh mạng toàn cầu tại ESET nhận định, iOS 18.7.7 là một bản vá đặc biệt vì tính chất chưa từng có của lỗ hổng mà nó xử lý.
Ông nhấn mạnh ngay cả khi người dùng đã kích hoạt Chế độ khóa (Lockdown Mode), việc cập nhật phần mềm vẫn là hàng rào bảo vệ tiên quyết và triệt để nhất.
Dù các bản vá cho DarkSword đã xuất hiện rải rác trong các phiên bản từ iOS 26.3 đến iOS 26.4, nhưng đối với những người dùng iPhone vẫn đang duy trì iOS 18, bản cập nhật 18.7.7 là lựa chọn duy nhất và cấp thiết để bảo mật dữ liệu cá nhân.
Người dùng được khuyến nghị thực hiện cập nhật ngay lập tức bằng cách truy cập vào Cài đặt > Cài đặt chung > Cập nhật phần mềm để bảo vệ thiết bị trước các cuộc tấn công có chủ đích.
