Với đồng nghiệp, Nam, ở Tây Hồ, Hà Nội, là “cỗ máy in tiền” không biết mệt. Với gia đình, anh là người con hoàn hảo khi xây nhà, chu cấp sinh hoạt phí hàng tháng cho bố mẹ. Nhưng tại phòng khám của bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E, bệnh án của Nam ghi nhận tình trạng nhịp tim đập dồn dập, khó thở và hệ thần kinh luôn ở trạng thái cảnh giác cao độ. Kết quả khám kết luận người bệnh bị rối loạn lo âu nặng, cần điều trị bằng thuốc và trị liệu.
Người bệnh tâm sự gần đây công ty làm ăn khó khăn, nợ nần chồng chất, nguy cơ phá sản, khiến Nam lo âu, mất ngủ nhưng vẫn phải tỏ ra bên ngoài là người mạnh mẽ, nhiều năng lượng để tránh “sụp đổ hình tượng”.
“Tôi không thể tỏ ra yếu đuối, tiêu cực vì đang là trụ cột cho hàng chục nhân viên và cả đại gia đình”, người đàn ông tâm sự.
Tương tự, Lan, 35 tuổi, tìm đến bệnh viện trong tình trạng kiệt quệ thần kinh. Không gặp áp lực tài chính, nhưng cô bị vắt kiệt bởi tiêu chuẩn “người trẻ thành đạt”. Ở công ty, cô tự đặt ra nguyên tắc bất thành văn là dù ốm mệt hay stress cũng không được phép bộc lộ ra ngoài vì sợ khách hàng phát hiện. Mỗi ngày hai đến ba cốc cà phê để trụ vững. Tối về nhà, cô gắt gỏng với con và phó mặc việc nhà cho người giúp việc vì cạn kiệt năng lượng. Qua thăm khám, bác sĩ xác định người bệnh bị suy nhược, rối loạn lo âu, khuyên nên giảm bớt công việc và nghỉ ngơi, trị liệu tâm lý.
Về mặt y khoa, hiện tượng gồng mình để tỏ ra ổn được các chuyên gia gọi là tích cực độc hại (Toxic Positivity). Khác với lạc quan lành mạnh là khả năng chấp nhận thực tại đau buồn để tìm cách thích nghi, tích cực độc hại là sự chối bỏ cảm xúc thật.
Khi một người liên tục đè nén nỗi buồn hay sự lo âu, hạch hạnh nhân trong não bộ, trung tâm xử lý cảm xúc, vẫn liên tục phát ra tín hiệu cảnh báo. Điều này kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, đưa cơ thể vào trạng thái chiến đấu hoặc bỏ chạy (fight or flight) kéo dài.
Bác sĩ Chung cho rằng việc kìm nén áp lực quá lâu chính là yếu tố kích hoạt các cơn rối loạn lo âu và trầm cảm. Bệnh nhân thường có biểu hiện đánh trống ngực, khó thở và luôn ở trạng thái cảnh giác cao độ.
Giaso sư tâm lý học James Gross tại Đại học Stanford, một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới về điều tiết cảm xúc, cũng chứng minh qua nhiều thập kỷ nghiên cứu rằng “expressive suppression” (kìm nén biểu đạt cảm xúc) không làm giảm cảm xúc tiêu cực bên trong, mà chỉ tắt đi phần biểu hiện ra bên ngoài. Nói cách khác, nỗi đau không biến mất, nó bị đẩy sâu vào bên trong và tiếp tục âm ỉ.
Nguyên nhân sâu xa của hiện tượng này bắt nguồn từ sự kết hợp giữa kỳ vọng xã hội và cấu trúc văn hóa. Trong môi trường Á Đông, người trẻ thành đạt thường bị gắn chặt với hình mẫu hoàn hảo. Việc bộc lộ sự yếu đuối hay mệt mỏi bị xem là thiếu bản lĩnh.
Thêm vào đó, một nghiên cứu kéo dài hơn 80 năm của Đại học Harvard về sự phát triển của con người đã chỉ ra một nghịch lý. Khi người trẻ càng đạt được nhiều thành tựu tài chính và địa vị, họ càng dễ rơi vào bẫy độc lập. Họ dần mất đi những kết nối chân thành, tự cô lập bản thân vì áp lực phải duy trì hình ảnh thành công trước mắt người khác.
“Tiền bạc và địa vị tạo ra một tiêu chuẩn sống mà họ không dám từ bỏ, biến họ thành những người tù trong chính chiếc lồng kính do mình tạo ra”, Thạc sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc điều hành Trung tâm Tham vấn và Trị liệu Tâm lý Lumos, nói.
Hệ lụy của việc duy trì lớp mặt nạ này rất tàn khốc. Khi sự căng thẳng vượt quá giới hạn chịu đựng của hệ thần kinh trung ương, cơ thể sẽ tự động sập nguồn. Ở giai đoạn này, lý trí bệnh nhân vẫn muốn tiếp tục làm việc nhưng cơ thể từ chối tuân lệnh, dẫn đến cảm giác tội lỗi và tự trách móc.
Điều đáng chú ý là phần lớn những người có vấn đề sức khỏe tâm thần không tìm kiếm sự giúp đỡ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính khoảng cách điều trị tại các nước thu nhập trung bình như Việt Nam lên đến 70–80%, tức cứ 10 người cần hỗ trợ thì có đến 7-8 người không được tiếp cận dịch vụ phù hợp. Stress tích tụ lâu ngày có thể dẫn đến nhiều bệnh thể chất và tinh thần nguy hiểm, trong đó có vấn đề tự sát.
Bác sĩ Chung nhấn mạnh khi đã rơi vào trạng thái này, việc nghỉ ngơi vài ngày không còn tác dụng. Bệnh nhân bắt buộc phải có sự can thiệp y tế chuyên sâu hoặc trị liệu tâm lý dài hạn để phục hồi các chức năng dẫn truyền thần kinh. Thạc sĩ Trung cũng cảnh báo rằng ép bản thân hạnh phúc không chỉ bất khả thi mà còn tàn phá trực tiếp đến sức khỏe tinh thần.
Hiện, nhiều người trẻ bắt đầu nhận thức rõ hơn về giới hạn của bản thân. Khảo sát của Decision Lab năm 2021 ghi nhận 64% Gen Z tại Việt Nam coi trọng sự cân bằng giữa công việc, cuộc sống và sức khỏe tinh thần hơn là mức lương cao.
Các chuyên gia y tế khuyên người trẻ cần học cách lắng nghe tín hiệu cầu cứu của cơ thể, thừa nhận sự mệt mỏi và tìm kiếm sự giúp đỡ từ những mối quan hệ thân thiết hoặc chuyên gia tâm lý trước khi mọi thứ vượt tầm kiểm soát.
Ngày 2.4, tin từ Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ cho biết, trong 3 tháng đầu năm 2026, số ca mắc tay chân miệng và sốt xuất huyết đến khám và điều trị tại đây tăng đáng kể so với cùng kỳ năm 2025.
Cụ thể, đối với bệnh tay chân miệng, trong tháng 3, bệnh viện tiếp nhận 919 ca điều trị ngoại trú và 155 ca nội trú. Lũy kế quý 1/2026, số ca ngoại trú là 2.473 và nội trú 524 trường hợp, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2025.
Đối với sốt xuất huyết, trong tháng 3, bệnh viện ghi nhận 156 ca ngoại trú và 238 ca nội trú. Tính từ đầu năm đến nay, số ca ngoại trú là 503 trường hợp (tăng 85%), trong khi số ca nội trú lên đến 737 trường hợp, tăng 334% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, số ca sốt xuất huyết nặng lên đến 78 trường hợp, tăng đột biến so với năm 2025 (chỉ ghi nhận 11 ca), cho thấy mức độ nguy hiểm của bệnh đang gia tăng.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Huỳnh Nhật Trường, Trưởng khoa Sốt xuất huyết, Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ, cho biết thực tế ghi nhận nhiều trường hợp phụ huynh còn chủ quan, tự chăm sóc trẻ tại nhà khiến bệnh chuyển nặng. Khi nhập viện, trẻ đã rơi vào tình trạng sốc, gây khó khăn cho công tác điều trị.
"Ngay khi trẻ có biểu hiện bất thường, gia đình nên đưa trẻ đến bệnh viện để được theo dõi sát. Việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời có ý nghĩa rất quan trọng trong hạn chế biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Trường khuyến cáo.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Hùng Dũng, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ, cho biết trước đây bệnh tay chân miệng có tính chất theo mùa rõ rệt, thường gia tăng vào mùa nắng (từ tháng 3 đến tháng 5) và giai đoạn từ tựu trường đến cuối năm. Tuy nhiên, những năm gần đây, quy luật này không còn rõ ràng, bệnh có xu hướng xuất hiện quanh năm.
Bác sĩ khuyến cáo, khi trẻ có dấu hiệu như nổi bóng nước ở bàn tay, bàn chân, trong miệng hoặc có biểu hiện bất thường, phụ huynh cần đưa đến cơ sở y tế để thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Ngày 24-4, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) Công an TP.HCM phối hợp Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) Bộ Công an cùng các đơn vị đồng hành: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng dữ liệu dân cư và căn cước công dân (Trung tâm RAR), Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, Công ty GoTrust, Nam Á Bank tổ chức lễ khánh thành "Trạm Công dân số" thứ 5 tại khu dân cư Cityland Park Hills, phường Gò Vấp.
Sự kiện được triển khai nhằm hưởng ứng phong trào thi đua "3 nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất" của Bộ Công an, đồng thời chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 - 30-4-2026).
Đại tá Trần Hồng Phú, Cục phó Cục C06, đánh giá "Trạm Công dân số" là minh chứng cho sự sáng tạo, ứng dụng hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử, được đánh giá cao về tính sáng tạo và giá trị thực tiễn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Qua đó từng bước chuyển đổi phương thức phục vụ từ phân tán sang dựa trên dữ liệu, từ đơn lẻ sang tích hợp, từ thủ công sang trải nghiệm số liên thông, góp phần cụ thể hóa Đề án 06 và hình thành hệ sinh thái dịch vụ công thông minh trong quản trị đô thị…
"Trên cơ sở triển khai thực tiễn Đề án 06, C06 ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động, sáng tạo của Công an TP.HCM và các đơn vị liên quan trong việc tổ chức thí điểm các 'Trạm Công dân số', đồng thời xây dựng lộ trình mở rộng lên 100 trạm trong năm 2026, bước đầu khẳng định hiệu quả của mô hình", đại tá Trần Hồng Phú chia sẻ.
Đại tá Trần Hồng Phú đề nghị các đơn vị tập trung tổ chức triển khai đồng bộ các mô hình ki ốt đa tiện ích, điển hình là "Trạm Công dân số", gắn với định danh và xác thực điện tử; bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, an ninh, an toàn và tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Tăng cường bảo mật, giám sát hệ thống và an toàn thông tin; chủ động phòng chống tấn công mạng và ngăn chặn kịp thời các giao dịch bất thường, hành vi vi phạm pháp luật. Tiếp tục nghiên cứu, phát triển và tích hợp các dịch vụ, tiện ích mới của "Trạm Công dân số" gắn với ứng dụng dữ liệu dân cư, căn cước, định danh và xác thực điện tử; gắn với việc thu thập, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành và hoạch định chính sách.
Với những nền tảng đã được xây dựng, đại tá Trần Hồng Phú bày tỏ tin tưởng mô hình "Trạm Công dân số" của Công an TP.HCM sẽ phát huy hiệu quả rõ nét, đóng góp tích cực vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia, đồng thời trở thành mô hình điểm để nghiên cứu, nhân rộng trên phạm vi cả nước trong thời gian tới.
Đại tá Ngô Xuân Thọ, Trưởng Phòng PC06 Công an TP.HCM, khẳng định việc ra mắt và nhân rộng "Trạm Công dân số" với rất nhiều tiện ích, tiện năng chính là kết quả của sự chuyển mình từ quản lý hành chính sang phục vụ hành chính. Với phương châm lấy người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể động lực chính.
Cung cấp thiết bị số tập trung, đa tiện ích để sử dụng miễn phí hoàn toàn ngay tại khu dân cư, để hỗ trợ người dân, không phân biệt và hạn chế đối tượng sử dụng. Đồng thời đây cũng là một trong những tiêu chí xây dựng lực lượng công an cơ sở gần dân, trọng dân, hiểu dân và vì dân.
Trải nghiệm tại "Trạm Công dân số", ông Nguyễn Đình Thắng (75 tuổi, ngụ phường Gò Vấp) cho biết các tiện ích của trạm đều bổ ích. Ông cho biết thường tập thể dục quanh khu dân cư City Land, từ nay ông sẽ vào trạm để đo huyết áp hằng ngày sau khi tập thể dục xong.
Ngày 21/6, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, ông đã nhận báo cáo về trường hợp một bệnh nhi bị đa chấn thương rất nặng do tai nạn giao thông được cấp cứu và phẫu thuật tại Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu.
Theo đó, vào lúc 14h ngày 14/6, bé trai tên H. (11 tuổi) cùng mẹ và em gái đi xe máy thì gặp tai nạn giao thông. Trong vụ tai nạn, bệnh nhi ngã xuống đường và bị xe ô tô cán qua người.
Bệnh nhi được đưa vào viện trong tình trạng nguy kịch, có biểu hiện suy hô hấp, rối loạn tri giác, nguy cơ sốc đa chấn thương và đe dọa tính mạng. Qua thăm khám và đánh giá khẩn cấp, bác sĩ ghi nhận nhiều tổn thương nghiêm trọng vùng ngực và bụng, cần được can thiệp phẫu thuật cấp cứu ngay lập tức.
Ê-kíp phẫu thuật của Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu đã khẩn trương tiến hành cắt lách, dẫn lưu màng phổi và dẫn lưu ổ bụng để kiểm soát tổn thương và cứu sống người bệnh.
Tuy nhiên, sau phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi tiếp tục diễn tiến rất nặng, phù phổi cấp và ngưng tim một lần, phải hồi sức tim phổi liên tục trong 15 phút. Lúc này, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu đã khẩn trương hội chẩn từ xa với chuyên gia cấp cứu và hồi sức ngoại của Bệnh viện Nhi đồng 1.
Nhờ hơn 10 giờ kiên trì giành giật sự sống với sự hỗ trợ chuyên môn từ xa ở tuyến trên, bệnh nhi đã được chuyển viện an toàn đến Bệnh viện Nhi đồng 1 để tiếp tục điều trị. Đến hôm nay, cháu bé đã tỉnh táo, hồi phục tốt và chuẩn bị trở về với gia đình.
"Thông tin ấy không chỉ làm tôi xúc động, mà chắc chắn cũng mang lại niềm vui cho rất nhiều đồng nghiệp trong ngành y tế", PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng bày tỏ.
Theo Giám đốc Sở Y tế TPHCM, phía sau những dòng báo cáo chuyên môn ngắn gọn là hình ảnh của một đứa trẻ đã từng đứng trước ranh giới vô cùng mong manh giữa sự sống và cái chết.
Các y bác sĩ khoa Cấp cứu, khoa Gây mê hồi sức, phòng mổ cùng lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu đã không bỏ cuộc trước một trường hợp gần như cạn kiệt cơ hội sống. Trong suốt nhiều giờ liền, họ vừa hồi sức tích cực, vừa xử trí từng diễn biến sinh tồn, liên tục chạy đua thời gian để giữ lại cơ hội sống cho bệnh nhi.
Trong khi đó, chuyên gia của Bệnh viện Nhi đồng 1 luôn đồng hành sát cánh cùng đồng nghiệp tuyến dưới. Khoảng cách địa lý hơn một trăm cây số dường như được xóa nhòa bởi tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và tình đồng nghiệp của những người thầy thuốc.
Trước đây, với một trường hợp nặng như trên, người bệnh thường không đủ thời gian để chờ đợi việc chuyển viện. Đến nay, nhờ năng lực cấp cứu tại chỗ ngày càng được nâng cao cùng với sự hỗ trợ chuyên môn liên tục từ các bệnh viện chuyên sâu, nhiều cơ hội sống đã được giữ lại.
"Đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả của mạng lưới hỗ trợ chuyên môn giữa các bệnh viện trong toàn hệ thống y tế thành phố; là kết quả của quá trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn từ xa và nâng cao năng lực cấp cứu tại bệnh viện cấp cơ bản mà ngành y tế đang triển khai", ông Thượng khẳng định.
Vượt biển cấp cứu nhân viên y tế lâm nguy ngoài thềm lục địa
Đang công tác tại Nhà giàn DK-1/12 (nằm trên Bãi Tư Chính, thềm lục địa phía nam Việt Nam), nhân viên y tế tên Đ.X.D. (sinh năm 1979) bị đau thắt vùng ngực trái và khó thở. 3h10 ngày 19/6, đội ngũ y tế tại chỗ đã tổ chức cấp cứu và hội chẩn trực tuyến cùng Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng).
Bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi nhồi máu cơ tim, đột quỵ não, nguy cơ có thể tiến triển sốc tim, rối loạn nhịp nguy kịch, cần vận chuyển về đất liền để cấp cứu, điều trị.
Chấp hành mệnh lệnh của Bộ Quốc phòng, tổ bay thuộc Công ty Trực thăng Miền Nam điều khiển trực thăng số hiệu VN-8616 cùng tổ cấp cứu đường không Bệnh viện Quân y 175 cất cánh từ Sân bay Tân Sơn Nhất, nhiều giờ vượt biển đến Nhà giàn DK-1/12.
Tại đây, đội ngũ y, bác sĩ nhanh chóng triển khai biện pháp ổn định chỉ số sinh tồn, đưa bệnh nhân lên trực thăng để duy trì chế độ chăm sóc đặc biệt trên không.
Trưa 19/6, trực thăng đã hạ cánh xuống bãi đáp tòa nhà 1.000 giường Bệnh viện Quân y 175, chuyển bệnh nhân từ biển xa về đất liền an toàn. Hiện tại, bệnh nhân được tiếp tục tầm soát các tổn thương, làm các xét nghiệm chuyên sâu và hội chẩn để đưa ra các hướng điều trị tiếp theo.
