Lần đầu tiên phẫu thuật lấy sỏi tuyến dưới hàm tại Bệnh viện đa khoa Vũng Tàu

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận đến nay có 8 ca bệnh liên quan đến Hantavirus trên tàu du lịch MV Hondius được báo cáo, trong đó 3 trường hợp tử vong. Kết quả xét nghiệm xác nhận 5 ca nhiễm Hantavirus. Chủng virus liên quan được xác định là virus Andes, loại duy nhất được biết đến là có khả năng lây truyền từ người sang người, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50%.

Sự xuất hiện của chùm ca bệnh Hantavirus làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng y tế mới. Câu hỏi phổ biến nhất lúc này là liệu nó có lây lan như Covid-19, dẫn đến các lệnh phong tỏa hay yêu cầu đeo khẩu trang bắt buộc hay không.

Tại cuộc họp báo tối 7/5, tiến sĩ Maria Van Kerkhove, Giám đốc bộ phận Quản lý Dịch bệnh và Đại dịch của WHO, khẳng định: "Đây không phải là Covid-19 hay cúm bởi cơ chế lây lan của nó hoàn toàn khác biệt. Trong các đợt bùng phát virus Andes trước đây, việc lây truyền từ người sang người chủ yếu chỉ xảy ra giữa những người có tiếp xúc gần".

Bà cho biết thêm hiện trên tàu không có hành khách hay thành viên thủy thủ đoàn nào có triệu chứng.

Tiến sĩ Abdirahman Mahamud, Giám đốc bộ phận Điều phối Cảnh báo và Ứng phó thuộc Chương trình Y tế Khẩn cấp của WHO, dẫn chứng ổ dịch tương tự tại Argentina giai đoạn 2018-2019. Ông nhấn mạnh rằng các chuỗi lây truyền này hoàn toàn có thể chặn đứng bằng cách truy vết và cách ly, bởi virus thường chỉ phát tán mạnh trong không gian kín và hẹp.

Theo các chuyên gia, khác với khả năng lây lan qua không khí mạnh mẽ của Covid-19, Hantavirus chủ yếu truyền từ động vật gặm nhấm sang người qua chất thải. Dù có tỷ lệ tử vong cao hơn, loại virus này khó có thể gây đại dịch do khả năng lây truyền giữa người với người cực kỳ hạn chế.

Ngay cả với chủng Andes, việc nhiễm bệnh cũng đòi hỏi quá trình tiếp xúc thân mật và kéo dài. Chính rào cản về cơ chế lây truyền khiến các đợt bùng phát Hantavirus thường chỉ mang tính cục bộ.

Dưới góc độ dịch tễ học, sự nguy hiểm của Hantavirus lại là rào cản ngăn nó lan rộng toàn cầu. "Tiềm năng gây đại dịch chủ yếu nằm ở cơ chế lây truyền, không phải ở khả năng gây tử vong", Newsweek hôm 6/5 dẫn lời Amesh Adalja, học giả cao cấp tại Trung tâm An ninh Y tế Johns Hopkins, Mỹ.

"Đặc tính sinh học thúc đẩy một đại dịch bùng phát chính là cách mà mầm bệnh di chuyển giữa người với người, chứ không phải là nó khiến người bệnh trở nặng đến mức nào", theo Amesh Adalja.

Đồng quan điểm, bà Zoe Weiss, giám đốc Vi sinh vật học tại Trung tâm Y tế Tufts, Mỹ, cho biết những mầm bệnh có nguy cơ gây đại dịch cao nhất thường cho phép người bệnh vẫn có thể di chuyển và duy trì các kết nối xã hội trong giai đoạn lây nhiễm. Ví dụ Covid-19 có thể lây lan trước khi triệu chứng khởi phát và lây từ những người chỉ có biểu hiện nhẹ hoặc hầu như không có triệu chứng.

Hantavirus hoàn toàn ngược lại. Giáo sư Vincent Racaniello tại Đại học Columbia giải thích thêm chìa khóa của việc lây truyền nằm ở chỗ virus được phát tán ngay trong giai đoạn ủ bệnh và giai đoạn không triệu chứng.

"Virus cúm và SARS-CoV-2 làm việc này rất tốt. Còn với Hantavirus, rào cản lớn nhất của nó chính là khả năng lây truyền từ người sang người một cách hiệu quả", giáo sư cho hay.

Hantavirus không dễ lây lan và chỉ lây khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng. Với hầu hết người bị nhiễm, virus sẽ ủ bệnh trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, trước khi các triệu chứng bắt đầu phát tác. Tuy nhiên, một khi các triệu chứng xuất hiện, người bệnh sẽ trở nặng nhanh. Đây chính là lúc độc lực cao lại vô tình trở thành lợi thế cho việc khoanh vùng dịch bệnh.

Tại cuộc họp báo, Tổng Giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, nhận định thế giới có thể ghi nhận thêm ca nhiễm mới song rủi ro với cộng đồng vẫn ở mức thấp. Câu hỏi khiến các nhà dịch tễ học luôn phải cảnh giác là điều kiện nào có thể khiến Hantavirus thực sự biến chuyển thành một đại dịch toàn cầu. Câu trả lời nằm ở "hiệu quả lây truyền", một yếu tố đòi hỏi những thay đổi tiến hóa cực kỳ phức tạp.

Theo giáo sư Racaniello, hiện nay virus lây nhiễm kém nhưng chính những đợt bùng phát nhỏ lẻ ở người lại đóng vai trò như môi trường "tập dượt" để chọn lọc tự nhiên giữ lại các biến thể lây lan tốt hơn.

Tuy nhiên, Hantavirus đang phải đối mặt với những rào cản sinh học khổng lồ mà rất ít mầm bệnh nào gặp phải. Chuyên gia Weiss khẳng định để gây đại dịch, virus này cần một "cú nhảy vọt" tiến hóa để thay đổi toàn diện từ cách xâm nhập tế bào đến việc lẩn tránh hệ miễn dịch của người.

Với khả năng lây truyền giữa người với người yếu ớt như hiện tại, đây không phải là một lộ trình dễ dàng hay khả thi trong tương lai gần.

Sở dĩ rào cản này được đánh giá là "khổng lồ" bởi bản chất Hantavirus vốn là mầm bệnh được tối ưu hóa cho loài gặm nhấm chứ không phải đường hô hấp của con người. Để thực hiện được chuỗi đột biến liên hoàn nhằm thích nghi hoàn toàn với cơ thể người, virus cần hàng triệu ca nhiễm để tạo ra đủ cơ hội cho chọn lọc tự nhiên vận hành, một điều kiện mà thực tế hiện nay không thể đáp ứng.

Do đó, dù rủi ro tiến hóa là có thật về mặt lý thuyết, chính những lực cản sinh học khắc nghiệt đang giữ Hantavirus ở xa kịch bản của một đại dịch toàn cầu.

Thế giới đã quá quen thuộc với Hanatvirus. Như Thomas G. Ksiazek, một chuyên gia virus học dày dạn kinh nghiệm trong việc theo dõi các bệnh truyền nhiễm mới nổi, nhận định: "Nếu nó thực sự có khả năng gây ra đại dịch, điều đó đã xảy ra từ lâu rồi".

Sự kết hợp giữa cơ chế lây truyền kém hiệu quả và đặc tính gây bệnh nặng nhanh chóng chính là lý do khiến Hantavirus khó có thể tạo ra một cuộc phong tỏa toàn cầu lần thứ hai.

Tin Gốc: Vnexpress

Giáo sư Scarlett McNally, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tại East Sussex Healthcare NHS Trust (Anh), lưu ý rằng nhiều người e ngại vận động vì đã bị đau khớp. Tuy nhiên, quan niệm thoái hóa khớp là do “hao mòn theo thời gian” hiện không còn được sử dụng phổ biến, bởi khớp sẽ khỏe hơn nếu vận động đúng cách.

Việc duy trì vận động và tăng cường sức mạnh cơ bắp giúp bảo vệ khớp, giảm đau và cải thiện chức năng vận động, theo Hindustan Times (Ấn Độ).

Giáo sư Alister Hart, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tại Anh, cho biết tỷ lệ viêm khớp có xu hướng giảm khi mọi người tham gia thể thao và vận động. Dù một số môn có thể làm tăng nguy cơ chấn thương dẫn đến viêm khớp, nhưng xét trên quy mô cộng đồng, càng vận động nhiều thì nguy cơ viêm khớp càng thấp.

Theo giáo sư Hart, sau khi gãy xương hông, một trong những điều đầu tiên bác sĩ khuyến khích người bệnh là tập đứng dậy và đi lại sớm khi tình trạng sức khỏe cho phép. Việc vận động đúng cách giúp kích thích cơ thể giải phóng các chất có vai trò thúc đẩy quá trình sửa chữa và phục hồi mô tổn thương.

Nếu đang đau khớp, nên bắt đầu bằng các bài tập nhẹ như kéo giãn hoặc đạp xe. Sau vài tuần, cơ thể sẽ cho biết mức độ chịu đựng của mình. Nếu vẫn không thể vận động hoặc xuất hiện các dấu hiệu như cơn đau đánh thức giữa đêm nhiều ngày liên tiếp, hoặc phải dùng thuốc giảm đau hơn 1 tuần, lúc này người bệnh nên đi khám.

Một trong những bài tập được giáo sư Hart đánh giá cao là nâng hông. Người tập nằm ngửa, co gối khoảng 90 độ rồi nâng hông lên cao. Nếu kết hợp dây kháng lực quanh đùi, bài tập sẽ tăng cường cơ mông, hỗ trợ cả khớp háng và khớp gối.

Theo ông, đây là bài tập rất an toàn, phù hợp cả với người đang hồi phục sau gãy xương, thay khớp háng hoặc phẫu thuật cột sống.

Squat cũng là bài tập quan trọng giúp tăng sức mạnh cơ mông và cơ đùi. Giáo sư McNally cho biết nếu bị ngã mà không thể tự đứng dậy, người bệnh sẽ nhanh chóng phải phụ thuộc vào người khác, do đó tập squat rất có lợi. Nếu không thể squat, việc lên xuống cầu thang hoặc tập đứng lên - ngồi xuống từ ghế cũng mang lại hiệu quả tương tự.

Bác sĩ thấp khớp Matthew Hutchinson cho biết hiện chưa có bằng chứng rõ ràng rằng chạy bộ gây hại khớp về lâu dài (nếu không gặp chấn thương).

Theo giáo sư Hart, thực tế cơ, gân và xương cần những tác động từ vận động để duy trì sức khỏe. Ông cho rằng chạy khoảng 5 km là mức vận động vừa đủ. Nếu không chạy được, mọi người vẫn có thể đi bộ nhẹ nhàng.

Nếu ngại đi bộ hoặc chạy bộ, mọi người có thể thử các hoạt động aerobic ít tác động như bơi lội - đã được chứng minh giúp cải thiện chức năng khớp và giảm đau. Ngoài bơi, đi bộ trong hồ hoặc thực hiện các động tác kéo giãn dưới nước cũng là lựa chọn tốt.

Tin Gốc: Thanh Niên

World Cup 2026 thu hút sự quan tâm lớn khi có thể là kỳ World Cup cuối cùng trong sự nghiệp của hai ngôi sao Cristiano Ronaldo và Lionel Messi.

Trong đó, Cristiano Ronaldo tiếp tục là tâm điểm chú ý khi cùng đội tuyển Bồ Đào Nha bước vào giải đấu ở tuổi 41. Sau hơn hai thập kỷ thi đấu đỉnh cao, tiền đạo người Bồ Đào Nha sở hữu nhiều danh hiệu lớn và nắm giữ hàng loạt kỷ lục ghi bàn của bóng đá thế giới.

Không chỉ được nhắc đến bởi thành tích trên sân cỏ, Ronaldo còn gây chú ý bởi cách duy trì thể trạng trong thời gian dài. Chế độ tập luyện, dinh dưỡng và sinh hoạt kỷ luật được xem là những yếu tố quan trọng giúp anh kéo dài sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp.

41 tuổi vẫn thi đấu đỉnh cao nhờ lối sống được kiểm soát chặt chẽ

Trong thể thao chuyên nghiệp, tuổi tác luôn là một trong những thách thức lớn nhất đối với vận động viên. Theo thời gian, khối lượng cơ bắp có xu hướng giảm dần, khả năng hồi phục chậm hơn, tốc độ và sức bền cũng không còn duy trì như giai đoạn đỉnh cao.

Dù vậy, Ronaldo vẫn là trường hợp đặc biệt. Nhiều năm qua, anh thường xuyên được nhắc đến như một trong những cầu thủ có thể trạng tốt nhất thế giới.

Truyền thông quốc tế từng dẫn các kết quả đánh giá thể lực cho thấy Ronaldo duy trì tỷ lệ mỡ cơ thể ở mức rất thấp so với mặt bằng chung của các cầu thủ chuyên nghiệp.

Các chuyên gia thể thao cho rằng thể trạng của vận động viên không phụ thuộc vào một yếu tố riêng lẻ. Chế độ dinh dưỡng, tập luyện, nghỉ ngơi, phục hồi và quản lý áp lực đều đóng vai trò quan trọng trong việc kéo dài tuổi nghề.

Trong nhiều cuộc phỏng vấn trước đây, cầu thủ người Bồ Đào Nha từng chia sẻ anh duy trì lịch sinh hoạt gần như cố định trong nhiều năm. Ngoài các buổi tập chuyên môn cùng đội bóng, Ronaldo còn dành thời gian cho các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện khả năng vận động và phục hồi thể chất.

Bên cạnh tập luyện, giấc ngủ cũng là yếu tố được cầu thủ này đặc biệt chú trọng. Một số chuyên gia thể thao từng hợp tác với anh cho biết việc nghỉ ngơi khoa học giúp cơ thể phục hồi hiệu quả hơn sau những buổi vận động cường độ cao.

Dinh dưỡng cũng là một phần quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện mà Ronaldo theo đuổi.

Thực đơn nghiêm ngặt 6 bữa mỗi ngày

Theo nhiều nguồn tin quốc tế, Ronaldo thường chia khẩu phần ăn thành 6 bữa trong ngày nhằm cung cấp năng lượng ổn định cho hoạt động tập luyện và thi đấu.

Các món ăn xuất hiện thường xuyên trong thực đơn của anh gồm ngũ cốc nguyên hạt, trứng, cá, thịt gà nạc, rau xanh, trái cây và các loại đậu. Đây đều là những thực phẩm giàu protein, vitamin, khoáng chất và chất xơ.

Cựu đầu bếp riêng Giorgio Barone từng chia sẻ với truyền thông rằng Ronaldo rất kỹ lưỡng trong việc lựa chọn nguyên liệu. Chế độ ăn của anh ưu tiên thực phẩm tươi, hạn chế tối đa các món chế biến sẵn, đồ ăn nhiều đường và chất béo không có lợi cho sức khỏe.

Theo ông Barone, phần lớn bữa ăn của Ronaldo bao gồm nguồn đạm chất lượng cao kết hợp với rau củ và các loại thực phẩm ít qua chế biến. Mục tiêu không chỉ là duy trì hình thể mà còn hỗ trợ quá trình phục hồi cơ bắp sau vận động.

Gần đây, một nhà sáng tạo nội dung trong lĩnh vực thể hình tại Trung Quốc đã thử áp dụng thực đơn được cho là của Ronaldo trong một ngày. Trải nghiệm này nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.

Người này cho biết khó khăn lớn nhất không nằm ở khối lượng thức ăn mà ở sự đơn giản và lặp lại của các món ăn. Sau nhiều bữa liên tiếp với thịt nạc, rau củ và thực phẩm ít gia vị, anh cảm thấy nhàm chán dù vẫn hoàn thành toàn bộ khẩu phần.

Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cũng lưu ý rằng thực đơn của vận động viên không phải khuôn mẫu phù hợp cho tất cả mọi người. Nhu cầu năng lượng và dưỡng chất của mỗi cá nhân phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính, mức độ vận động, tình trạng sức khỏe và mục tiêu riêng.

Người bình thường không cần ăn 6 bữa mỗi ngày hoặc loại bỏ hoàn toàn những món ăn yêu thích để có sức khỏe tốt. Điều quan trọng hơn là xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng, đa dạng thực phẩm và duy trì trong thời gian dài.

Ăn đủ rau xanh, ưu tiên thực phẩm tươi, hạn chế đồ uống có đường, ngủ đủ giấc và duy trì vận động thường xuyên là những khuyến nghị có thể áp dụng cho phần lớn mọi người.

Ở tuổi 41, Ronaldo vẫn là một trong những gương mặt đáng chú ý nhất của bóng đá thế giới. Đằng sau những bàn thắng và các kỷ lục là một quá trình dài kiểm soát lối sống, duy trì thói quen lành mạnh và theo đuổi kỷ luật cá nhân trong nhiều năm liên tiếp.

Tin Gốc: Dân Trí