Trong nhiều năm làm nghề kiến trúc và nghiên cứu phong thủy khoa học, tôi gặp không ít người tìm đến với cùng một câu hỏi: “Anh xem giúp em, có phải nhà em có vấn đề về phong thủy không? Em bế tắc quá!”.
Người thì công việc liên tục trục trặc. Người thì gia đình thường xuyên căng thẳng. Có người lại lo lắng vì sức khỏe giảm sút hoặc con cái gặp nhiều vấn đề trong học tập… Dường như mỗi khi cuộc sống xuất hiện biến cố, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến việc ngôi nhà của mình đang có vấn đề về phong thủy.
Nhưng sau hàng trăm lần kiểm nghiệm thực tế, tôi nhận ra một điều: rất nhiều trường hợp, thứ cần thay đổi đầu tiên không phải là ngôi nhà, mà là cách nhìn nhận vấn đề của chính người đang sống trong đó. Phong thủy xét cho cùng, là nghệ thuật tổ chức không gian sống hài hòa với quy luật tự nhiên, để con người sống khỏe hơn về thể chất và tinh thần. Nó không phải là chiếc đũa thần có thể giải quyết mọi khó khăn của cuộc sống.
Tôi từng đến khảo sát một căn biệt thự khá đẹp tại Quận 1, TP HCM. Phong thủy không quá xấu, thế nhưng chủ nhà luôn mang tâm lý nặng nề. Chuyện gì xảy ra họ cũng nghĩ theo hướng tiêu cực. Công việc gặp trở ngại thì cho rằng vận hạn. Vợ chồng có mâu thuẫn thì nghĩ do phong thủy xấu. Trong quá trình trò chuyện, tôi nhận thấy gia chủ chưa thực sự nhạy bén trong công việc, khá gia trưởng trong gia đình và có phần bảo thủ trong suy nghĩ.
Tôi từ chối thiết kế cải tạo phong thủy cho công trình này. Bởi tôi có thể điều chỉnh không gian sống, nhưng không thể thay đổi tư duy của một con người. Phong thủy có ba yếu tố: thiên thời, địa lợi và nhân hòa. “Thiên thời” là vận khí, là hoàn cảnh bên ngoài. Phong thủy ngôi nhà thuộc về “địa lợi”. Còn “nhân hòa” đến từ sự nỗ lực và tu dưỡng bản thân của mỗi người. Cả ba yếu tố đều có vai trò nhất định, nhưng tôi luôn xem “nhân hòa” là yếu tố quan trọng nhất.
>> Nhà ‘tối giản’ thành ‘tối tăm’ vì thầy phong thủy bắt bịt hết cửa sổ
Trong một trường hợp khác, tôi tư vấn phong thủy cho một người đàn ông tại TP Thủ Đức. Ngôi nhà rất bình thường, thậm chí còn khá chật chội. Nhưng bước vào nhà, điều đầu tiên tôi cảm nhận được là tiếng cười, sự gắn kết và ấn tượng nhất là cách họ dạy con rất văn minh, biết tạo động lực cho con. Căn nhà ngột ngạt, thiếu ánh sáng và khí tự nhiên, khiến con cái không hứng thú học hành. Tôi làm mới lại không gian học, đục ô giếng trời, thay đổi vị trí ngồi sát cửa sổ, trang trí cây xanh, ngăn thêm vách cách âm cho phòng học.
Cuối học kỳ đó, con của họ đạt danh hiệu Học sinh giỏi sau nhiều năm chỉ có học lực trung bình. Thực ra, tôi không giúp bé có thành tích tốt ngay tức khắc, tôi không phải phù thủy. Tôi chỉ tạo môi trường học tập thoải mái, để khơi gợi cho bé bộc lộ hết khả năng. Kết quả này là do sự cố gắng của bản thân bé và sự động viên, hỗ trợ của gia đình.
Trong tâm lý học có thuật ngữ “Cognitive Reframing” (tái định khung nhận thức). Đây là quá trình thay đổi cách nhìn nhận một vấn đề theo hướng tích cực hơn, giúp giảm áp lực tâm lý, lấy lại sự bình tĩnh để nhìn thấy những cơ hội mới, từ đó chủ động hành động thay vì bế tắc trong hoàn cảnh.
Một người lỡ chuyến xe sẽ bực bội cả ngày vì cho rằng mình gặp xui xẻo. Người khác chỉ mỉm cười và đợi chuyến tiếp theo, vì họ nghĩ biết đâu sự chậm trễ này giúp họ tránh được một rủi ro nào đó dọc đường. Sự việc giống nhau, nhưng trải nghiệm cuộc sống lại hoàn toàn khác.
Khi đối diện với bệnh tật, đặc biệt là những căn bệnh nghiêm trọng, sự hoảng loạn thường khiến con người mất phương hướng. Ngược lại, sự bình tĩnh giúp họ chủ động điều trị, xây dựng lối sống lành mạnh và kiên trì hơn trên hành trình hồi phục. Tinh thần tích cực không phải là thuốc chữa bệnh. Nhưng nó giúp con người có thêm sức mạnh để đi qua bệnh tật.
Trong công việc cũng vậy. Nhiều người xem thất bại là dấu chấm hết. Nhưng phần lớn những doanh nhân thành công mà tôi từng có cơ hội tiếp xúc, đều nhìn thất bại như một khoản học phí để mua bài học kinh nghiệm. Họ dùng các kiến thức của bài học đó, để điều chỉnh chiến lược, tránh lặp lại sai lầm và tiếp tục bước về phía trước. Chính góc nhìn đó tạo nên sự thành công.
Tôi nhớ gia đình người phụ nữ ở Đồng Nai, từng than phiền rất nhiều về căn nhà nhỏ của mình. Chị luôn cảm thấy thua kém vì không sở hữu không gian rộng rãi như người khác. Chị muốn đổi nhà rộng hơn để phong thủy tốt hơn, nhưng chồng không chịu, vì tài chính không cho phép. Từ đó xảy ra mâu thuẫn của hai vợ chồng. Chị nhờ tôi đến kiểm tra phong thủy gia đạo.
Vài năm sau khi gặp lại tôi, chị tự hào chia sẻ: “Chính vì diện tích vừa phải nên các thành viên thường xuyên gặp nhau hơn. Những bữa cơm ít bị bỏ lỡ. Con cái trò chuyện với cha mẹ nhiều hơn. Khoảng cách giữa các thế hệ cũng gần gũi hơn. Giờ chị đã nhận ra, nhà lớn chưa chắc mang lại vui vẻ và nhà nhỏ cũng không đồng nghĩa với thiếu thốn. Chị hài lòng về cuộc sống hiện tại”.
Từ lúc cải tạo phong thủy nhà chị tới nay, tôi chưa làm nhà chị rộng thêm mét vuông nào, nhưng phong thủy của chị đã thay đổi. Giá trị của không gian sống không chỉ nằm ở số mét vuông xây dựng, mà còn nằm ở những cảm xúc tích cực, được nuôi dưỡng bên trong nó.
Làm nghề kiến trúc và phong thủy càng lâu, tôi càng tin rằng yếu tố quan trọng nhất của một ngôi nhà không nằm ở hướng cửa, vị trí bếp, giường, bàn thờ hay số đo Lỗ Ban. Điều quan trọng nhất là nguồn năng lượng của những người đang sống bên trong.
Một căn nhà thường xuyên có tiếng cười, sự sẻ chia và lòng biết ơn, thường tạo cảm giác dễ chịu hơn nhiều so với một căn nhà đầy trách móc, căng thẳng và bi quan. Người xưa gọi đó là “nhân khí”. Đó là một trong những yếu tố phong thủy mạnh mẽ nhất, mà chỉ chính mỗi người mới có thể tạo dựng và nuôi dưỡng.
Vì vậy, khi cuộc sống gặp khó khăn, đừng vội cho rằng mọi vấn đề đều xuất phát từ phong thủy của ngôi nhà. Bạn hãy thử nhìn lại chính mình trước. Biết đâu điều đầu tiên cần điều chỉnh không phải hướng nhà, mà là hướng suy nghĩ. Không phải cải tạo không gian sống, mà là thay đổi tâm thế sống – “tâm an vạn sự an”.
Hôm trước tôi có đọc được bình luận của một bạn, rằng các anh chị em trong gia đình của bạn công việc ổn định, tạo dựng được tài sản riêng nhưng bố mẹ vẫn sống hết sức tiết kiệm không dám ăn dám mặc, chẳng dám đi đâu chơi.
Trước đây bố mẹ tôi cũng là hình mẫu của sự tiết kiệm như thế. Cả đời tần tảo, làm lụng vất vả để nuôi con khôn lớn nên dù cuộc sống hiện tại không còn thiếu thốn, ông bà vẫn giữ nguyên thói quen dè sẻn từng đồng.
Anh em tôi đều đã trưởng thành, có công việc ổn định và cuộc sống riêng. Mỗi tháng không riêng gì dịp lễ tết hay cuối tuần, chúng tôi thường gửi tiền, mua thực phẩm, bánh trái hoặc những món quà nhỏ về cho bố mẹ. Nhưng lần nào cũng vậy, ông bà đều rơi vào trạng thái bánh ngon không nỡ ăn, quần áo mới không nỡ mặc. Có những món đồ để đến khi gần hết hạn mới mang ra dùng.
Không ít lần tôi nghe bố mẹ nói "để dành cho con cháu", "tiền còn để phòng lúc đau ốm". Những suy nghĩ ấy xuất phát từ tình thương và sự lo xa của thế hệ đi trước. Nhưng đôi khi, sự tiết kiệm quá mức lại khiến họ tự tước đi những niềm vui đáng có trong những năm tháng tuổi già, nhất là sau những năm tháng nhọc nhằn.
Một ngày nọ, tôi và chị gái quyết định tổ chức cho cả gia đình đi chơi biển. Chúng tôi thuê một căn villa rộng rãi giá khoảng 11 triệu đồng một đêm, đủ chỗ cho hai gia đình, các cháu và bố mẹ cùng ở.
Ban đầu, bố mẹ phản đối kịch liệt. Ông bà liên tục hỏi giá phòng bao nhiêu, rồi trách con cái tiêu tiền như nước, ở một đêm bằng tiền ăn của bố mẹ trong mấy tháng trời, số tiền ấy có thể dùng được vào nhiều việc khác... Thậm chí đến lúc đã có mặt tại nơi nghỉ dưỡng, bà vẫn lẩm bẩm rằng ở khách sạn bình dân cũng được, đâu cần phải tốn kém như vậy.
Nhưng lúc chúng tôi đi là đang vào mùa hè cao điểm du lịch, phòng khách sạn tăng cao, chỗ đẹp kín phòng, lại ở gần chục người nên tính ra cũng không quá đắt đỏ.
Nhưng rồi chỉ sau một ngày, thái độ của ông bà bắt đầu thay đổi. Tôi còn nhớ buổi tối cả nhà quây quần ăn uống, trò chuyện và chụp ảnh, lâu lắm rồi tôi mới thấy bố mẹ cười nhiều đến thế.
Sau chuyến đi ấy, ông bà dường như thay đổi cách nhìn về việc chi tiêu, đã mạnh dạn dành tiền cho những niềm vui "hưởng thụ" hơn. Thỉnh thoảng ông bà rủ nhau đi ăn sáng bên ngoài, tham gia các chuyến du lịch, mua những món đồ thích đã lâu.
Tôi nhận ra rằng nhiều bậc cha mẹ thuộc thế hệ trước vẫn chọn sống kham khổ không hẳn thiếu tiền như chúng ta nghĩ. Thứ họ thiếu đôi khi là sự cho phép để được tận hưởng cuộc sống, không nỡ tiêu tiền, khi cả đời họ quen vun vén cho gia đình nên cảm thấy có lỗi khi chi tiêu cho bản thân.
Chiều qua, tôi mới nghe được một lời nhận xét của bà hàng xóm cạnh nhà về con trai mình: "5 tuổi rồi mà mới cộng được mấy số một chữ số à? Chưa biết trừ luôn sao? Chưa đánh vần được thì vào lớp một kiểu gì?". Tôi chỉ cười vì đã nghe những câu như thế quá nhiều.
Đúng là con tôi 5 tuổi mới biết cộng những phép tính đơn giản với số có một chữ số. Con thuộc bảng chữ cái nhưng chưa thể ghép vần để đọc. Nếu đem so với nhiều bạn cùng tuổi, con có vẻ chậm hơn ở khá nhiều kỹ năng. Có thời gian, tôi cũng sốt ruột. Mỗi lần mở mạng xã hội lại thấy những đứa trẻ 4-5 tuổi đọc vanh vách, làm toán nhanh, nói tiếng Anh lưu loát. Mỗi lần đi họp phụ huynh hay gặp người quen, câu hỏi đầu tiên thường là: "Con đọc được chưa?", "biết làm Toán đến đâu rồi?".
Tôi cũng từng thử ép con học nhiều hơn. Buổi tối, hai mẹ con ngồi tập đánh vần. Nhưng chỉ vài phút là con tôi mất tập trung, mắt đỏ hoe, giọng lí nhí: "Mẹ ơi, con mệt quá". Có hôm cả hai cùng mệt mỏi, tôi cáu gắt còn con thì khóc. Sau những lần như vậy, tôi nhận ra mình đang cố biến con thành phiên bản mà người lớn mong muốn, chứ không phải giúp con học theo tốc độ của chính mình.
Thế rồi, tôi quyết định chậm lại. Thay vì bắt con học thật nhiều, tôi đọc sách cùng con mỗi tối. Thay vì hỏi hôm nay con học được mấy chữ, tôi hỏi con có điều gì khiến con vui nhất trong ngày. Điều thú vị là khi không còn áp lực, con tôi cũng tiến bộ từng chút một. Hôm nay, con cộng được phép tính mà tuần trước còn lúng túng. Hôm sau, con tự nhận ra một chữ cái trong cuốn truyện. Những bước tiến ấy nhỏ bé, nhưng đều là nỗ lực của con.
>> Sốt ruột vì con 5 tuổi kém xa bạn bè học tiền tiểu học
Tôi không phủ nhận việc học sớm có thể mang lại lợi thế. Mỗi gia đình có cách nuôi dạy khác nhau. Có những đứa trẻ tiếp thu rất nhanh và điều đó đáng được ghi nhận. Nhưng tôi cũng mong người lớn đừng vội coi những đứa trẻ phát triển chậm hơn một chút là "chậm", "kém" hay "đáng lo" chỉ vì các con chưa đạt một cột mốc nào đó ở đúng độ tuổi.
Sự phát triển của trẻ không phải lúc nào cũng đi theo một đường thẳng. Có em biết đọc từ rất sớm nhưng vụng về trong giao tiếp. Có em làm Toán nhanh nhưng lại mất nhiều thời gian để tự lập. Cũng có em năm tuổi chưa biết đánh vần, nhưng rất biết quan sát, giàu lòng trắc ẩn và luôn sẵn sàng chia sẻ đồ chơi với bạn. Nếu chỉ dùng một vài kỹ năng học tập để đánh giá cả một đứa trẻ, có lẽ chúng ta đã bỏ qua rất nhiều điều đáng quý.
Đến bây giờ, mỗi khi ai đó nói: "Con chị chậm quá", tôi không còn thấy tổn thương như trước. Tôi chỉ mỉm cười và nghĩ rằng, con tôi chỉ đang lớn lên theo nhịp của riêng mình. Tôi không cần con phải chạy đua với những đứa trẻ khác, chỉ cần hôm nay tốt hơn chính con của ngày hôm qua là được.
Tôi tin rằng, trong hành trình trưởng thành, tốc độ không phải là điều quyết định tất cả. Một đứa trẻ được yêu thương, được tôn trọng và được lớn lên mà không phải mang gánh nặng so sánh có lẽ sẽ đi xa hơn rất nhiều so với một đứa trẻ luôn sống trong áp lực phải "không được chậm hơn ai".
"Tôi mới mua cái ki hốt rác bằng tôn ngoài chợ giá 40 nghìn đồng, nhưng trên sàn rẻ nhất cũng 49 nghìn đồng.
Mới đầu cứ tưởng mua trên mạng rẻ nhưng tôi có dần có suy nghĩ là chưa chắc sàn rẻ hơn ngoài chợ", độc giả nickname Ẩn Danh kể lại câu chuyện và đưa ra nhận định như trên, sau bài viết Hàng hóa online đắt dần lên.
Theo đó, giá hàng hóa trên các sàn online tăng dần và có lúc đắt hơn offline, do người bán chịu áp lực chi phí đầu vào, vận hành và phí sàn. Độc giả nguyenthaihuyspkt nói cụ thể: "Người bán và người mua bây giờ gần như gồng gánh rất nhiều. Phí sàn + chi phí quảng cáo + tiếp thị liên kết + lương nhân viên + thuế + kho bãi + thùng hộp + phí hoàn hàng... chiếm tầm 50% doanh thu.
Bán một sản phẩm nhập giá gốc 50 nghìn, bán 120 nghìn là hòa vốn nên phải bán tầm 150 nghìn đồng. Nói chung mua trực tiếp được sẽ rẻ hơn vì phí sàn tăng chóng mặt".
Các quý gần đây, dữ liệu Metric cho thấy tăng trưởng doanh số giao dịch (GMV) trên 4 sàn nhanh hơn gấp đôi so với mức tăng sản lượng sản phẩm bán ra. Riêng quý cuối năm ngoái, chênh lệch đến 10 lần.
Tính toán từ dữ liệu của Metric có thể thấy trong vòng một năm qua, giá trị trung bình một sản phẩm bán ra tăng khoảng 25,8%, từ 103.760 đồng trong quý II/2025 lên 130.510 đồng trong quý I/2026.
Độc giả Nhat Nguyen nói: "Trong gần hai năm trở lại đây phí các sàn được điều chỉnh tăng liên tục, đó là chưa kể chi phí chạy quảng cáo, lưu ý là không chạy quảng cáo hầu như sẽ không ra đơn.
Khách hàng được hưởng lợi từ việc sàn tặng voucher cao lên đến 20%, thậm chí đến 35%, thực tế là các mã voucher được tặng vào một số ngày trong tháng để kích cầu nên các ngày thường không có voucher sẽ ít khách, nhưng các mặt hàng thiết yếu hoặc cần gấp thì vẫn phải mua dù không có voucher.
Người bán hàng thì phải có lời nên sau cùng các chi phí sàn sẽ được đẩy vào giá bán để đảm bảo lợi nhuận theo yêu cầu, nên giá sàn hiện tại đã cao hơn mua hàng trực tiếp rồi nhưng được cái tiện lợi".
Một chuyên gia đào tạo bán hàng trực tuyến nhận định vài năm qua, nguyên liệu đầu vào, nhân công, logistics, bao bì cho đến các chi phí tuân thủ pháp lý đều tăng.
Cùng với đó, chi phí bán được hàng trên sàn ngày càng cao. Nhà bán phải chi thêm cho quảng cáo, các chương trình khuyến mại bắt buộc, hoa hồng và nhiều loại phí khác. Hiện có những ngành hàng mà tổng chi phí liên quan đến nền tảng, quảng cáo và khuyến mại đã chiếm đến 45% trong giá bán.
Độc giả Quỳnh Kool nhận định: "Giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử (TMĐT) dần dần sẽ cao hơn giá các cửa hàng truyền thống do các sàn tính đủ các loại phí đến gần 20%, nếu chạy thêm chương trình quảng cáo nữa thì người bán có thể phải trả cho sàn đến 25-30%.
Chưa kể việc năm nay xiết chặt hàng hóa xuất nhập khẩu, nếu các hộ kinh doanh chuyển sang công ty hoặc nhập hàng từ nước ngoài về thì còn phải chịu phí trung gian mua hộ + thuế + chi phí kiểm định hàng hóa ít nhất cũng phải 25-30% nữa. Do vậy, các sản phẩm trên sàn TMĐT có xu hướng tăng thêm 40-50% là chuyện bình thường. Người tiêu dùng dần dần cũng phải chấp nhận giá tăng thôi".
Độc giả HoangLe chia sẻ: "Bây giờ tùy món tôi mới mua online. Bên cạnh giá gia tăng, tôi nhiều lần bị thất vọng vì chất lượng hàng giao kém hơn kỳ vọng, quảng cáo. Mặc dù nhiều món cho kiểm tra trước khi nhận hàng và thanh toán nhưng không phải lúc nào cũng có thể làm vậy vì nhiều lý do.
Chưa kể một số lần không dễ dàng liên lạc với bên bán khi có trục trặc chất lượng đặc biệt là sau thời gian ngắn sử dụng.
Riêng thực phẩm chế biến thì tôi càng hạn chế mua online qua các sàn thương mại điện tử vì đã khá nhiều lần nhận hàng không ngon và chất lượng như hình ảnh, clip quảng cáo và không có cơ sở để khiếu nại vì luôn bị cho là họ bán theo số đông và do vị giác cá nhân của tôi không phù hợp. Cá nhân tôi đã giảm niềm tin vào mua hàng online khá nhiều.
Ngược lại, bán hàng trực tiếp tại cửa hàng và chợ ngày càng được cải thiện, có thể trực tiếp trải nghiệm chất lượng trước khi quyết định, dễ đổi trả sau đó. Mua trực tiếp lại có cái tốt là góp phần trực tiếp gia tăng thu nhập cho người địa phương nơi mình đang sống.
Hơn nữa, thay vì cứ giao dịch online sẽ dần dẫn đến giảm rồi cắt mất nhiều kết nối xã hội, tương tác thực tế với nhiều người dẫn đến việc ngày càng cô đơn hơn, một hệ lụy mà nhiều nước phát triển đang xem như một căn bệnh rất khó giải quyết, gia đình tôi đang cố gắng phát huy trở lại việc mua trực tiếp cùng nhau".
Độc giả nickname namthangbennguoi chia sẻ kinh nghiệm: "Các bạn mua hàng online nên vào shop của chính công ty sản xuất ra nó. Nếu giá bằng hoặc đắt hơn ngoài cửa hàng trực tiếp thì các bạn ra cửa hàng trực tiếp mà mua.
Hãy tuân theo quy tắc là mình đang muốn mua cái gì và giá của nó như thế nào ngoài thị trường rồi hãy mua. Đảm bảo bạn sẽ mua được hàng chất lượng và không bị hớ".
