Đám cưới năm 1996 của bà Hằng diễn ra tại căn nhà nhỏ ở xã Ngọc Lý, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Bố mẹ bà làm 60 mâm cỗ mừng con gái lấy chồng. Nhưng khi em trai làm chủ tiệm áo cưới chuẩn bị sẵn trang phục, cô dâu 30 tuổi vẫn từ chối. Bà chọn mặc bộ quần áo giản dị, trang điểm nhẹ để về nhà chồng.
“Mẹ bọn trẻ mất chưa được bao lâu, tôi không muốn gia đình bên ngoại của các con chạnh lòng”, bà Hằng, hiện 60 tuổi, giải thích lý do từ chối mặc váy cưới của cô dâu lần đầu xuất giá.
Khi thắp nén hương lên bàn thờ nhà chồng và trước di ảnh người vợ quá cố của ông Biểu, bà khấn thầm: “Xin chị bảo hộ cho em có sức khỏe để nuôi các con. Chị đừng dọa em, em sợ là em trốn về đấy”.
Lời khấn nửa đùa nửa thật ấy là khởi đầu cho hành trình 30 năm làm mẹ kế đầy thăng trầm của người giáo viên mầm non.
Trước đó một năm, cô gái 29 tuổi Giáp Thị Hằng được mai mối cho người đàn ông nhiều hơn 6 tuổi, sống tại xã Lam Cốt, huyện Tân Yên, Bắc Giang (nay là xã Quang Trung, tỉnh Bắc Ninh). Ông vừa trải qua biến cố mất vợ, một mình nuôi bốn con gái nhỏ. “Thời đó tôi đã bị xem là quá lứa lỡ thì, nhưng nghe hoàn cảnh con mọn, tôi rất sợ nên từ chối ngay”, bà kể.
Tuy nhiên, ông Biểu vẫn kiên trì, thường xuyên đạp xe 15 km đến nhà bà chơi. Khi cả bà ngoại (mẹ vợ ông Biểu) và cậu ruột của những đứa trẻ đến đặt vấn đề, bà Hằng quyết định đến xem gia cảnh. Đón bà là bốn đứa trẻ. Đứa lớn 12 tuổi, hai đứa giữa 7 tuổi và 5 tuổi, còn bé út tên là Dương Bắc Giang chưa đầy một tuổi được chị ẵm trên tay.
Nghe người lớn nói “sắp có mẹ mới”, lũ trẻ xúm quanh bà Hằng, ánh mắt ngơ ngác nhưng khát khao tình thân. “Nhìn những đứa trẻ và người đàn ông hiền lành, tôi gật đầu”, bà kể.
Sau khi kết hôn, người phụ nữ nặng 37 kg bắt đầu lịch trình làm việc từ 4h sáng ngoài đồng. Đến giờ hành chính, bà đến trường dạy mầm non. Buổi trưa, bà tranh thủ về lo cơm nước. Thời điểm đó, lương giáo viên mầm non ở nông thôn được trả bằng thóc, mỗi năm nhận bốn tạ. Cả gia đình sống dựa vào mẫu ruộng và đồng lương giáo viên của bà nên cuộc sống luôn thiếu thốn. Ba năm sau, bà sinh thêm một người con chung với ông Biểu. Kinh tế gia đình càng thêm khó khăn.
Nhưng áp lực kinh tế không sợ bằng cuộc khủng hoảng tâm lý của những đứa con chồng và định kiến “mấy đời bánh đúc có xương”. Từ ngày đầu, bà dặn dò các con: “Ngoài kia sẽ có người nói ra nói vào, nhưng các con đã đồng ý làm con của mẹ thì phải nghe lời”.
Quá trình uốn nắn những bé gái bước vào tuổi dậy thì xảy ra nhiều bất đồng. Có lần, cô con gái lớn phạm lỗi bị mẹ mắng, vì uất ức nên cãi lại, rồi chạy lên bàn thờ khóc với mẹ đẻ. Nhìn cảnh tượng ấy, bà Hằng tủi thân. Trời nhá nhem tối, bà dắt xe đạp bỏ về nhà ngoại. Nhưng đi được một đoạn, ngoảnh lại thấy chồng chở theo đứa con nhỏ đuổi theo, bà lại quay về.
Người mẹ chọn cách làm bạn với con để dần thấu hiểu. Bà nói với lũ trẻ, nếu thấy lời mẹ dạy chưa thỏa đáng, có thể hỏi bà ngoại và các dì xem ai đúng ai sai.
Trong sinh hoạt, bà chia đều quà cáp và quần áo mới cho cả năm chị em. Sự công bằng giúp xóa nhòa khoảng cách. Những đứa trẻ dần xem mẹ kế như ruột thịt. ”Nhiều hôm, tôi đạp xe về ngoại, quay về thấy lũ trẻ đã đứng ở cổng đợi sẵn”, bà kể. Đến tuổi thiếu nữ, các cô con gái bắt đầu tâm sự chuyện tình cảm với mẹ kế.
Dương Bắc Giang, cô con gái út, cho biết đến năm 7 tuổi, qua lời người xung quanh, cô mới biết bà Hằng không phải mẹ đẻ. “Lúc nhỏ tôi bướng bỉnh, mỗi lần dỗi thường nói muốn mẹ khác, mẹ chỉ cười và dỗ dành”, Giang kể.
Sau 30 năm, bốn người con gái riêng của ông Biểu đều đã khôn lớn. Trong đám cưới của từng người, vợ chồng bà Hằng tự tay chuẩn bị của hồi môn chu đáo. Trong lễ cưới, người mẹ kế lúc nào cũng là người bật khóc đầu tiên vì thương con, khiến cả nhà khóc theo.
Đến nay, bà Hằng đã là bà ngoại của 9 đứa trẻ. Cứ mỗi lần các con gái ở cữ, người mẹ kế ấy lại đón về tự tay chăm sóc suốt tháng đầu. Với bà, niềm hạnh phúc lớn nhất tuổi xế chiều là chứng kiến bốn cô con gái của chồng đều khôn lớn, có công việc ổn định và gia đình êm ấm.
Ông Biểu thường dặn các con phải đối tốt với mẹ – người cùng cha con ông đi qua những ngày giông tố nhất cuộc đời. Con gái của ông quấn mẹ hơn cha. Các cô lấy chồng quanh vùng, trước khi sang nhà ngoại đều gọi điện hỏi trước: “Hôm nay mẹ có nhà không để con sang?”.
Cách đây 10 năm, cô út Dương Bắc Giang kết hôn. Chồng cô từng qua một đời vợ và đang nuôi riêng. Bước vào cuộc sống gia đình với vai trò mẹ kế, Giang cho biết cô áp dụng những điều học được từ cách mẹ Hằng nuôi dạy chị em mình.
“Bà đã cho tôi một người mẹ và cho tôi bản lĩnh để làm mẹ”, Giang nói.
Sáng 21-4, Tỉnh ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ tỉnh Hà Tĩnh tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24-4-1906 - 24-4-2026). Lễ kỷ niệm có hơn 500 đại biểu, khách mời tham dự.
Ngoài các bài phát biểu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại diện chính quyền địa phương, nhiều người tham dự buổi lễ cũng hết sức ấn tượng với phát biểu của đại diện thế hệ trẻ Hà Tĩnh do nữ sinh Bùi Hà Vy trình bày.
Mặc dù mới bước sang tuổi 17 và đang học lớp 11, song Hà Vy phát biểu rất tự tin, lưu loát, thậm chí “ít phụ thuộc vào văn bản” khiến nhiều người theo dõi không khỏi trầm trồ. Đoạn clip Hà Vy phát biểu được đưa lên các nền tảng mạng xã hội và được hàng trăm ngàn lượt xem.
Theo tìm hiểu, Bùi Hà Vy (ngụ phường Thành Sen) hiện đang là nữ sinh lớp 11 văn, Trường THPT chuyên Hà Tĩnh.
Quá trình học tập, nữ sinh này có một thành tích “đáng nể” như: Giải nhì Đại sứ văn hóa đọc cấp quốc gia năm 2022, giải nhì học sinh giỏi tỉnh lớp 9 môn tiếng Anh, giải nhất học sinh giỏi tỉnh lớp 9 môn ngữ văn, giải nhì học sinh giỏi tỉnh lớp 10 môn tiếng Anh, giải khuyến khích học sinh giỏi quốc gia 12 môn ngữ văn, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn trường nhiệm kỳ 2024-2025.
Mở đầu bài phát biểu, Hà Vy cho biết khi tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư Hà Huy Tập qua những bài học lịch sử và những giờ sinh hoạt truyền thống, thế hệ trẻ như Hà Vy rất đỗi cảm phục về tấm gương người thanh niên đầy chí khí và bản lĩnh, đã sớm hun đúc trong mình hoài bão lớn lao, lý tưởng cách mạng cao cả.
Từ những năm tháng ở nước ngoài cho đến khi về nước lãnh đạo phong trào cách mạng, con đường mà Tổng Bí thư Hà Huy Tập lựa chọn chính là cống hiến trọn đời mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân dân.
Bài phát biểu nhấn mạnh ở tuổi 30, Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã cùng Ban Chấp hành Trung ương Đảng chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua mọi thử thách, đưa phong trào tiến lên những bước mới.
Đối mặt với nhiều án tù của thực dân, trong đó có án tử hình, thường xuyên bị kẻ thù rình rập, bao vây, khống chế, thậm chí bị giam cầm, tra tấn dã man, nhưng Tổng Bí thư Hà Huy Tập vẫn kiên trung, bất khuất, giữ vững niềm tin và ý chí chiến đấu của người cộng sản.
Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã anh dũng hy sinh ở tuổi 35 nhưng tinh thần và sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Tổng Bí thư sẽ sống mãi với non sông, đất nước; là tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ học tập và noi theo về tinh thần yêu nước, chấp nhận mọi thử thách, sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng cộng sản cao đẹp, vì độc lập, tự do của Tổ quốc…
“Thế hệ trẻ chúng cháu hôm nay xin được khắc ghi công ơn to lớn, tri ân sâu sắc Tổng Bí thư Hà Huy Tập và các thế hệ cha anh đã làm nên thiên anh hùng ca, những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam. Chúng cháu nhận thức sâu sắc rằng hòa bình, độc lập, tự do hôm nay thấm biết bao mồ hôi, xương máu của những người đi trước, tuổi trẻ chúng cháu hôm nay luôn trân trọng và ý thức gìn giữ hòa bình, độc lập ấy” - Hà Vy phát biểu.
Theo Đồn cảnh sát Nhị Thất ở thành phố Tế Nam, trong nửa năm qua, ông Zhao đã ba lần đến trình báo việc bị vợ bạo hành và nhờ công an hỗ trợ thủ tục ly hôn.
Vợ ông Zhao hơn 80 tuổi. Theo lời kể của gia đình, từ thời trẻ bà thường xuyên mắng chửi và đánh chồng. Bà cũng có tính khí nóng nảy khiến hàng xóm phải tránh né. Có những lần bà đánh đập chồng đến mức ông nằm liệt giường nhiều ngày. Suốt hàng chục năm, vì giữ sĩ diện và lo ngại ảnh hưởng đến việc nuôi dạy bốn người con, Zhao nhẫn nhịn. Ông từng hy vọng khi các con trưởng thành và dọn ra ở riêng, vợ ông sẽ thấu hiểu và xót thương chồng hơn, nhưng tình trạng bạo hành vẫn tiếp diễn.
Lần đầu ông Zhao đến đồn, cảnh sát Tang đã mời bốn người con đến làm việc. Các con phản đối việc ly hôn vì lo ngại định kiến xã hội. Cảnh sát đề xuất ông Zhao chuyển đến nhà con gái sống tạm.
Một tháng sau, ông Zhao tiếp tục đến đồn cảnh sát cầu cứu. Khi cảnh sát Tang đến nhà tìm hiểu, anh thấy người vợ dùng chổi đánh vào đầu và mặt chồng dù có mặt lực lượng chức năng. Cảnh sát lập tức nhắc nhở hành vi này.
Hai tháng sau, ông Zhao đột quỵ, phải nhập viện. Theo hồ sơ từ cảnh sát, người vợ không chăm sóc mà còn đến bệnh viện gây rối.
Trận ốm khiến ông Zhao nhận ra quỹ thời gian của mình không còn nhiều. Ông Zhao ám ảnh suy nghĩ "khi chết vẫn phải ở chung với người phụ nữ này", nên ngay khi xuất viện đã nhờ cháu đưa đến đồn cảnh sát, kiên quyết xin hỗ trợ ly hôn.
Nhận thấy mâu thuẫn không thể hòa giải, cảnh sát Tang yêu cầu các con ủng hộ quyết định của cha. Sau đó, ông Zhao nộp đơn lên Cục Dân chính.
Sau thời gian hòa giải 30 ngày theo quy định, ông Zhao nhận được chứng nhận ly hôn. Việc đầu tiên sau khi hoàn tất thủ tục là ông mang kẹo đến đồn cảnh sát để cảm ơn.
"Đây là vụ mâu thuẫn gia đình duy nhất tôi khuyên nhủ giải quyết bằng con đường ly hôn", cảnh sát Tang cho biết.
Câu chuyện của ông Zhao phản ánh một xu hướng ngược ở Trung Quốc. Kể từ khi nước này áp dụng đạo luật "30 ngày hòa giải" (cooling-off period) năm 2021, tổng số ca ly hôn giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, nhóm "ly hôn xám" (grey divorce - ly hôn ở tuổi xế chiều, vợ chồng trên 50 tuổi) lại có xu hướng tăng tốc. Tại các đô thị và tỉnh thành phát triển như Bắc Kinh, Thượng Hải, Chiết Giang, số liệu thống kê của tòa án cho biết số ca ly hôn ở độ tuổi trên 50 chiếm khoảng 10% đến 20%.
Nghiên cứu của nhóm chuyên gia xã hội học ĐH Bắc Kinh lý giải bằng ba yếu tố chính: tuổi thọ trung bình tăng cao khiến nhiều người nhận ra họ còn 20-30 năm nữa phải chịu đựng bạn đời độc hại; sự tự chủ về mặt tài chính/lương hưu; và sự thay đổi trong quan niệm xã hội, không còn coi ly hôn ở tuổi già là một sự "mất mặt" tuyệt đối như trước đây.
“Tôi và chồng quen nhau sau lần gặp ở cửa hàng tiện lợi tại Hàn Quốc năm 2024”, Đặng Tiểu Long Huyền (SN 2002, hiện sống tại Seoul, Hàn Quốc) chia sẻ với phóng viên Dân trí về mối duyên với chồng người Trung Quốc, Vương Trạch Hy (SN 1996).
Thời điểm đó, Huyền làm thêm vài giờ mỗi ngày tại một cửa hàng tiện lợi để phụ giúp anh trai. Trong một ca làm việc, một nhóm du học sinh ghé vào mua đồ, trong số đó có Trạch Hy. Trong lần gặp đầu tiên, Trạch Hy chủ động làm quen và xin số điện thoại của Huyền. Tuy nhiên, cô gái Việt từ chối, chỉ đồng ý cho tài khoản Instagram.
"Khi có tài khoản mạng xã hội của tôi, anh ấy nhiều lần nhắn tin rủ đi ăn, đi chơi nhưng tôi đều từ chối", cô gái nói.
Về phía Trạch Hy, sau lần gặp đầu với cô gái Việt, anh ấn tượng với nụ cười thân thiện của cô, nó thôi thúc anh quyết tâm theo đuổi Huyền.
"Nhìn thấy cô ấy tôi cảm giác rất bình yên", anh chia sẻ.
Ban đầu, Huyền không nghĩ mối quan hệ này sẽ đi xa. Cả hai đều là du học sinh xa nhà, đến từ hai quốc gia khác nhau nên cô không muốn tìm hiểu chàng trai này.
Thế nhưng, người đàn ông kia lại có suy nghĩ khác. Anh chủ động nhắn tin, gọi điện, hỏi thăm mỗi ngày dù nhiều khi nhận được phản hồi rất chậm. Sự kiên trì ấy kéo dài trong nhiều tháng.
Tiếp xúc lâu dần, Huyền nhận ra anh chàng Trung Quốc này theo đuổi cô không phải kiểu hứng thú nhất thời mà thực sự nghiêm túc. Chính sự chân thành đó khiến Huyền bắt đầu mở lòng.
Những ngày đầu yêu nhau, khó khăn lớn nhất của cặp đôi là ngôn ngữ. Huyền không biết tiếng Trung, Trạch Hy cũng không nói được tiếng Việt hay tiếng Hàn. Cả hai chỉ có thể giao tiếp bằng tiếng Anh.
"Nhiều lúc muốn diễn đạt cảm xúc hay suy nghĩ sâu hơn nhưng lại không đủ vốn từ. Có những chuyện vừa buồn cười vừa bất lực", Huyền nhớ lại.
Điều khiến Huyền thực sự rung động ở Trạch Hy không phải những lời nói ngọt ngào mà là hành động. Khoảng hai tháng sau khi quen nhau, Trạch Hy chủ động đề nghị về Việt Nam ra mắt gia đình bạn gái. Trước chuyến đi, anh bay về Trung Quốc chuẩn bị rất nhiều quà cho người thân của Huyền.
"Nhìn cảnh anh ấy tay xách nách mang quà từ Trung Quốc sang Việt Nam chỉ để thể hiện sự tôn trọng với gia đình tôi, tôi thực sự rất cảm động", cô nhớ lại.
Qua những lần tiếp xúc, bố mẹ Huyền cũng dần thay đổi suy nghĩ về chàng rể tương lai. Ban đầu, gia đình cô lo lắng về khác biệt văn hóa, ngôn ngữ và khoảng cách địa lý. Tuy nhiên, sự lễ phép, chân thành và thái độ luôn tôn trọng gia đình bạn gái của Trạch Hy đã khiến mọi nghi ngại dần biến mất.
Phía gia đình Trạch Hy cũng từng có những băn khoăn nhất định. Bố mẹ anh đều làm việc trong cơ quan nhà nước nên việc con trai kết hôn với người nước ngoài khiến họ cân nhắc khá nhiều. Nhưng sau khi gặp Huyền và chứng kiến sự nghiêm túc của hai người, gia đình chồng đã hoàn toàn ủng hộ.
Ngay từ khi bắt đầu yêu, Trạch Hy đã xác định rõ mục tiêu của mình là hôn nhân. Ngược lại, Huyền khi ấy còn khá trẻ và chưa nghĩ nhiều đến chuyện lập gia đình.
"Anh ấy từng cầu hôn tôi hai lần nhưng tôi đều từ chối vì cảm thấy chưa sẵn sàng", cô kể.
Trạch Hy vẫn kiên nhẫn chờ đợi. Đến lần thứ ba, anh bí mật lên kế hoạch cùng bạn bè và người thân của Huyền để tạo nên một màn cầu hôn bất ngờ bên sông Hàn ở Seoul.
"Khi nhìn thấy những người quan trọng nhất trong cuộc sống của mình đều có mặt ở đó, tôi thực sự xúc động.
Điều khiến tôi đồng ý không phải vì màn cầu hôn lãng mạn đến mức nào, mà vì tôi cảm nhận được sự chân thành, nghiêm túc và quyết tâm của anh ấy trong việc xây dựng một tương lai chung", Huyền chia sẻ.
Sau nhiều năm đồng hành, cô nhận ra đây chính là người mình muốn gắn bó lâu dài.
"Mỗi khi bất đồng, tôi thường cần thời gian để bình tĩnh. Còn anh ấy lại rất giỏi làm dịu không khí, thường chủ động xuống nước trước, dùng sự hài hước để hóa giải căng thẳng", Huyền kể.
Kết hôn xong, cặp đôi quyết định sinh sống tại Hàn Quốc thay vì Việt Nam hay Trung Quốc.
"Nếu sống ở Việt Nam thì chồng tôi phải thích nghi nhiều hơn. Nếu sống ở Trung Quốc thì người cần thích nghi lại là tôi. Còn Hàn Quốc là nơi cả hai cùng học tập, làm việc và bắt đầu cuộc sống mới nên mọi thứ cân bằng hơn", cô nói.
Nếu trước đây Trạch Hy là người thích tụ tập bạn bè và tham gia các hoạt động xã hội, thì từ khi có gia đình, đặc biệt sau khi con gái chào đời, anh gần như dành toàn bộ thời gian cho vợ con.
Để giữ gìn tình cảm, cả hai duy trì thói quen nói lời yêu thương, cảm ơn và ghi nhận những điều đối phương làm mỗi ngày. Nguyên tắc lớn nhất của họ là không để mâu thuẫn kéo dài và không làm tổn thương nhau bằng lời nói khi nóng giận.
