Giữa áp lực quá tải tại bệnh viện khu vực trung tâm và nhu cầu chăm sóc sức khỏe không ngừng gia tăng, các bệnh viện cửa ngõ TP.HCM đang bước vào “cuộc đua” tăng tốc. Đây không chỉ là thời cơ, mà còn là phép thử năng lực của hệ thống y tế tuyến đầu.
Nhiều năm trước, Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, tọa lạc tại cửa ngõ đông bắc TP.HCM, vẫn mang dáng dấp cũ kỹ khi một số dãy nhà xuống cấp, khu điều trị nội trú chật chội và thiếu tiện nghi. Trải nghiệm khám chữa bệnh vì thế khó đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người dân.
Thế nhưng, gần một năm nay, kể từ khi cơ sở mới được đầu tư xây dựng hơn 1.900 tỉ đồng với quy mô 1.000 giường bệnh, bệnh viện đã “lột xác” mạnh mẽ. Không gian khang trang, thiết bị hiện đại, quy trình được tổ chức lại theo hướng tinh gọn tất cả tạo nên một diện mạo mới hoàn toàn khác.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, những ngày cuối tháng 4-2026 phía ngoài bệnh viện được thiết kế với nhiều khối nhà cao tầng, khuôn viên được quy hoạch bài bản với nhiều mảng xanh, lối đi thông thoáng. Khu vực đón tiếp người bệnh rộng rãi, thậm chí bãi giữ xe cho người bệnh được thiết kế và che chắn đẹp mắt.
Phía trong nhiều phòng được trang bị đầy đủ tiện nghi, đảm bảo sự thuận tiện và riêng tư cho người bệnh. Hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại cũng được đầu tư đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả cho công tác chẩn đoán và điều trị, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh so với trước đây.
Chị T.N. (35 tuổi, Đồng Nai), đang điều trị nội trú tại bệnh viện, cho biết khi biết cơ sở mới có cơ sở vật chất hiện đại, chị đã chọn đến đây khám và điều trị. Một phần vì vị trí thuận tiện giúp giảm quãng đường di chuyển so với việc lên các bệnh viện tuyến trung tâm. Quan trọng hơn, theo chị, quá trình điều trị tại đây vẫn được các bác sĩ hội chẩn với tuyến trên nên cảm giác yên tâm hơn khi điều trị.
Còn tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn (TP.HCM), đông đảo bệnh nhân đến khám điều trị. Đặc biệt tại khu phát thuốc bảo hiểm y tế (BHYT), nhiều bệnh nhân chủ yếu là người cao tuổi ngồi kín các dãy ghế chờ nhận thuốc. Không gian thoáng đãng, cơ sở vật chất khang trang của tòa nhà mới giúp không gian khám chữa bệnh thông thoáng, trật tự hơn.
Đưa mẹ đi tái khám và nhận thuốc BHYT định kỳ từ nhiều năm qua, anh Q.B. (Hóc Môn) đã chứng kiến sự thay đổi rõ rệt của bệnh viện khi trước đây cơ sở cũ chật hẹp, mùa mưa thường xuyên bị ngập, thì nay cơ sở mới rất rộng rãi khang trang.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Cao Tấn Phước, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, chia sẻ nằm ở cửa ngõ đông bắc TP, sau khi đưa cơ sở mới vào vận hành, bệnh viện ghi nhận sự gia tăng rõ rệt lượng bệnh nhân từ cấp cứu, khám chữa bệnh ngoại trú đến điều trị nội trú và phẫu thuật.
Điển hình như khối khám chữa bệnh, số lượt ngoại trú hiện dao động từ 3.500 đến 4.000 lượt/ngày, tăng so với mức trung bình khoảng 3.000 lượt trước đó. Trong khi đó, số ca điều trị nội trú tăng từ khoảng 550 lên 750 – 800 trường hợp, ghi nhận mức tăng dao động khoảng 35% – 45%.
Một trong những kết quả đáng chú ý là việc giảm tải đáng kể cho các bệnh viện tuyến trên trong khu vực TP khi tỉ lệ chuyển tuyến giảm mạnh. Trong đó khoảng 50% bệnh nhân điều trị tại bệnh viện hiện đến từ các khu vực ngoài địa bàn như Bình Dương (cũ), Đồng Nai và các tỉnh lân cận, cho thấy vai trò tiếp nhận ngày càng mở rộng của đơn vị.
Bác sĩ Phước giải thích sự gia tăng lượng bệnh nhân được lý giải bởi nhiều yếu tố. Bệnh viện được đầu tư cơ sở vật chất khang trang, hiện đại; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số nhằm giảm thời gian chờ đợi và tối ưu quy trình khám chữa bệnh.
Hệ thống tiếp nhận được mở rộng với hơn 100 phòng khám, giúp giảm đáng kể tình trạng quá tải. Quy trình chẩn đoán và điều trị được rút ngắn nhờ ứng dụng công nghệ, qua đó giúp người bệnh giảm thời gian nằm viện và chi phí điều trị.
Bệnh viện tăng cường hợp tác chuyên môn với nhiều bệnh viện tuyến cuối tại TP.HCM như Bình Dân, Gia Định, Ung bướu, Tim, Mắt, Nhi đồng 2, Răng Hàm Mặt trung ương và Trung tâm Cấp cứu 115.
Tại cửa ngõ phía tây bắc TP.HCM, Bệnh viện Đa khoa khu vực Củ Chi với quy mô 1.000 giường bệnh đã chính thức khánh thành vào tháng 10-2025. Ông Nguyễn Thành Phương, Giám đốc bệnh viện, cho biết số lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú tăng qua từng năm. Đồng thời tỉ lệ bác sĩ có trình độ chuyên khoa I, chuyên khoa II và nhân viên có trình độ sau đại học ngày càng cao, tạo nền tảng quan trọng để bệnh viện không ngừng nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Bệnh nhân 39 tuổi, ở tỉnh Cà Mau, đến Bệnh viện Đa khoa Hoàng Tuấn tại Cần Thơ cấp cứu chiều 23/6, con cá rô còn sống vẫn kẹt trong thực quản gây khó thở. Bệnh nhân khạc đàm nhớt kèm nhiều máu.
Các bác sĩ hội chẩn, nội soi lấy dị vật. Bác sĩ Thạch Hoàng Huy, Trưởng khoa Tai mũi họng, cho biết quá trình nội soi, êkíp ghi nhận con cá dài gần 10 cm - to bằng khoảng hai ngón tay người lớn, còn sống. Đầu cá chui vào thực quản và dính chặt bởi hai mang đang phình to khiến việc xử trí khó khăn hơn.
Êkíp dùng dụng cụ kẹp cố định thân cá sau đó xoay vòng để mang cá không còn bám chặt thành thực quản và từ từ gắp ra ngoài. Toàn bộ thao tác trong khoảng năm phút, theo bác sĩ Huy.
Sau khi gắp con cá ra ngoài, bệnh nhân hồi phục, xuất viện.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết dù cùng có nguồn gốc từ mía hoặc củ cải đường và thành phần chính đều là sucrose, đường trắng và đường nâu lại có những điểm khác biệt rất rõ rệt về bản chất và hương vị.
Đường trắng là loại sucrose đã được tinh luyện gần như hoàn toàn, loại bỏ sạch mọi tạp chất để cho ra những hạt đường có màu trắng tinh khiết và vị ngọt sắc. Ngược lại, đường nâu thực chất là đường trắng nhưng còn giữ lại hoặc được phối trộn bổ sung thêm mật mía (molasses). Chính lớp mật mía đặc sánh này đã tạo nên màu sắc sẫm đặc trưng và mang lại cho đường nâu hương thơm caramel thoang thoảng. Nhờ thành phần mật mía này mà đường nâu cũng chứa một lượng nhỏ các khoáng chất tự nhiên như canxi, kali, sắt và magie.
Mặc dù đường nâu có chứa canxi, kali, sắt và magie nhờ lớp mật mía, nhưng hàm lượng của chúng cực kỳ không đáng kể. Ví dụ thực tế, một thìa cà phê đường nâu chỉ chứa lượng khoáng chất rất nhỏ, thường chưa tới vài % nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của cơ thể.
"Để bạn dễ hình dung, nếu muốn nhận được lượng sắt hay magie đủ 'có ý nghĩa' cho sức khỏe từ đường nâu, bạn sẽ phải ăn hàng lạng, thậm chí hàng cân đường mỗi ngày. Lúc này, tác hại từ lượng calo rỗng và lượng đường quá tải nạp vào cơ thể (gây béo phì, tiểu đường, tim mạch) sẽ vượt xa hoàn toàn lợi ích nhỏ từ lượng ít khoáng chất kia", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.
Nói cách khác, đường nâu đúng là có nhiều vi chất hơn đường trắng, nhưng lượng quá nhỏ để tạo ra lợi ích sức khỏe thực tế.
Xét về lượng calo và khả năng gây tăng cân, đường trắng và đường nâu gần như không có sự khác biệt khi mỗi gram của 2 loại đều cung cấp khoảng 4 kcal. Do mức chênh lệch calo là không đáng kể, yếu tố quan trọng nhất đối với người ăn kiêng vẫn luôn là tổng lượng đường tiêu thụ, tổng năng lượng nạp vào và tần suất sử dụng đồ ngọt hằng ngày.
Tương tự, chỉ số đường huyết của 2 loại đường này cũng khác nhau rất ít. Dù đường nâu đôi khi có chỉ số đường huyết thấp hơn một chút nhờ thành phần mật mía, nhưng mức chênh này hoàn toàn không đủ lớn để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong việc kiểm soát cân nặng, quản lý insulin hay giảm nguy cơ tiểu đường.
Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân, kiểm soát đường huyết và hướng tới một lối sống lành mạnh, thì việc cắt giảm tổng lượng đường tiêu thụ hằng ngày quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đổi từ đường trắng sang đường nâu. Hãy xem đường nâu như một lựa chọn mang tính cá nhân về hương vị với mùi caramel đặc trưng và rất phù hợp để làm bánh hay pha chế đồ uống chứ nó hoàn toàn không phải là một "phiên bản healthy" thực sự.
"Vì vậy, thay vì bận tâm về màu sắc của đường, chiến lược hiệu quả hơn nhiều cho người ăn kiêng là tập trung kiểm soát khẩu phần tổng thể: chủ động giảm đồ uống có đường, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và ưu tiên các nguồn carbohydrate giàu chất xơ từ tự nhiên", bác sĩ Anh chia sẻ.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, Phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết đi bộ là thói quen tốt cho tim mạch và xương khớp. Tuy nhiên, để “đánh bay” mỡ thừa, chỉ đi bộ thôi đôi khi chưa đủ. Nếu bạn vận động đều đặn nhưng cân nặng vẫn chưa cải thiện, rất có thể đang vướng phải 4 “nút thắt” phổ biến sau đây:
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Đi bộ trong 1 giờ thường chỉ tiêu hao khoảng 200 - 300 calo, tương đương một bát cơm hoặc một chiếc bánh ngọt nhỏ. Tuy vậy, nhiều người lại có tâm lý “đã tập rồi nên được phép ăn bù”, khiến nỗ lực giảm cân bị triệt tiêu.
Vì thế, hãy chú ý đến chỉ số đường huyết của thực phẩm. Ưu tiên các loại tinh bột hấp thu chậm như ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh sẽ giúp giữ mức insulin ổn định, hạn chế tích mỡ và thúc đẩy cơ thể đốt cháy mỡ thừa thay vì đường.
Đi bộ thong thả như dạo mát rất tốt cho tinh thần, nhưng để giảm cân, cơ thể cần đạt đến “vùng nhịp tim đốt mỡ”. Việc duy trì một tốc độ đều đặn ngày này qua ngày khác dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái “thích nghi”, từ đó tiêu hao ít năng lượng hơn.
Giải pháp là tăng cường độ bằng cách đi bộ nhanh hoặc áp dụng kiểu đi bộ ngắt quãng (3 phút nhanh – 2 phút chậm). Khi bạn thấy hơi thở nhanh hơn nhưng vẫn có thể nói chuyện (không thể hát), đó là lúc cơ thể đang ở trong vùng đốt mỡ hiệu quả.
Càng lớn tuổi, khối lượng cơ bắp có xu hướng suy giảm tự nhiên, kéo theo tốc độ trao đổi chất cơ bản (BMR) cũng chậm lại. Trong khi đó, đi bộ đơn thuần không giúp xây dựng cơ bắp đáng kể. Nhiều người mắc sai lầm khi chỉ tập cardio, bao gồm đi bộ, mà bỏ qua các bài tập tăng sức mạnh.
Vì vậy, bạn nên kết hợp thêm các bài tập kháng lực nhẹ hoặc tập trung vào nhóm cơ lõi và đôi chân. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, cơ thể sẽ tiêu hao nhiều năng lượng hơn, ngay cả khi đang nghỉ ngơi.
Cân nặng không đơn thuần là phép tính “calo nạp vào - calo tiêu hao”, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ nội tiết tố. Thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể làm tăng hormone cortisol, khiến cơ thể dễ tích mỡ, đặc biệt ở vùng bụng, đồng thời giữ nước. Để đốt mỡ hiệu quả, mỗi buổi đi bộ nên kéo dài ít nhất 30 - 45 phút, bởi trong 15 - 20 phút đầu, cơ thể chủ yếu sử dụng nguồn đường dự trữ trước khi chuyển sang đốt mỡ.
Bác sĩ Châu Thị Anh khuyến cáo không nên quá phụ thuộc vào con số trên cân. Thay vào đó, hãy theo dõi số đo vòng bụng, vì có những trường hợp mỡ giảm nhưng cơ tăng, khiến cân nặng không thay đổi nhưng cơ thể vẫn săn chắc hơn. Đồng thời, cần lắng nghe cơ thể; nếu gặp vấn đề về tuần hoàn chi dưới, nên chọn giày êm và tránh đứng yên quá lâu ngay sau khi đi bộ.