Quý đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 122,93 tỷ USD hàng hóa, theo Cục Thống kê. Con số này cao hơn 19,1% so với cùng kỳ năm ngoái và mở rộng nhanh hơn mức tăng 10,6% của quý I/2025.
Tuy nhiên, việc duy trì phong độ tăng trưởng này trong ba quý còn lại không dễ, do xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu, vận tải và kéo theo là nguyên vật liệu đầu vào leo thang.
Khảo sát chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 3 của S&P Global cho biết một nửa doanh nghiệp được hỏi phản ánh chi phí đầu vào tháng qua tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2022. Họ phản ứng bằng cách nâng giá bán, với tốc độ cao nhất gần 15 năm, khiến đơn đặt hàng xuất khẩu mới quay đầu giảm.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, chỉ ra diễn biến này phản ánh “những ảnh hưởng ngay lập tức và đáng kể” mà các nhà sản xuất tại Việt Nam phải đối diện.
Đáng chú ý, doanh nghiệp nội địa có dấu hiệu “ngấm đòn” trước. Trong kim ngạch xuất khẩu quý vừa qua, khu vực kinh tế trong nước chỉ góp 24,47 tỷ USD, giảm 16,6%. Trong khi, FDI và dầu thô gánh 80% kế quả, tăng trưởng 33,3%.
Khảo sát kết quả sản xuất kinh doanh quý I của Cục Thống kê cũng chỉ ra khối FDI đang lạc quan nhất, với 71,7% đánh giá tình hình tốt hơn và giữ ổn định. Ở khối doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, tỷ lệ này lần lượt là 69,5% và 68,3%.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, xác nhận giá cả nguyên liệu và chi phí vận chuyển đều tăng. “Đã có dấu hiệu gián đoạn chuỗi cung ứng khi một số nhà cung cấp chỉ xác nhận đơn hàng mà không cam kết ngày giao hoặc giá cả”, ông kể trong sự kiện gần đây.
Ngay cả với những ngành xuất khẩu không phụ thuộc nguyên liệu nước ngoài như trái cây, Chủ tịch Vina T&T Nguyễn Đình Tùng cho biết vẫn không tránh khỏi áp lực. “Chúng tôi cũng phải đối mặt với chi phí xăng dầu, kéo theo cơ sở hạ tầng logistics, vật tư và bao bì từ nhà cung cấp tăng”, ông chỉ ra.
Để hạn chế tác động, duy trì đầu ra, một số doanh nghiệp tìm cách điều chỉnh sản phẩm và hướng đi của đơn hàng. Ông Tùng chỉ ra chiến sự làm tăng cước tàu và kéo dài thời gian vận chuyển đi châu Âu hoặc Mỹ tăng thêm 15 ngày.
Do đó, ông tập trung thêm vào các sản phẩm chế biến sâu để giảm phụ thuộc vào hàng tươi và chuyển đổi từ các thị trường xa sang các thị trường gần để giảm chi phí vận chuyển và tránh vùng xung đột. Hay Việt Thắng Jean trước đây xuất khẩu sang EU và Mỹ chiếm 60%, nhưng đã điều tiết giảm xuống còn khoảng 44%.
Doanh nghiệp vẫn cần thêm hỗ trợ. Khảo sát nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Cục Thống kê chỉ ra 48,7% doanh nghiệp kiến nghị ưu tiên kiểm soát và bình ổn giá năng lượng, nhằm giảm áp lực đầu vào.
Cùng với đó, sớm có giải pháp hỗ trợ tín dụng, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nông nghiệp, nhỏ và vừa, đang gặp khó trong xoay xở vốn lưu động. Đồng thời, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tăng khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động bên ngoài.
Một số giải pháp dài hơi hơn cũng được đặt ra. Là Phó chủ tịch Hội Dệt may – Thêu đan TP HCM, ông Phạm Văn Việt chỉ ra chuỗi cung ứng ngành này chưa tối ưu nên chi phí sản xuất cao hơn các nước khác khoảng 20%. Cùng với đó, công nghệ chưa tiên tiến khiến giá thành cao hơn từ 10-12% so với các nước đối thủ.
Khi giá đầu vào tăng vọt bào mòn thêm biên lợi nhuận mỏng manh, ông cho rằng cần nhanh chóng tăng liên kết chuỗi trong nước để chủ động nguồn nguyên liệu; đồng thời, cần cải thiện và thay đổi công nghệ để giảm giá thành.
Cuộc xung đột cũng làm tăng mối quan tâm đến các phương án vận tải giảm hoặc không phát thải. Ông Nhữ Đình Thiện, Tổng thư ký Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ hàng hải Việt Nam khuyến nghị tăng đầu tư cho hoạt động thủy nội địa.
Chuyên gia chỉ ra Việt Nam có hơn 80.000 km sông ngòi, với khoảng 40.000 km có thể khai thác vận tải, nhưng vận tải thủy nội địa đóng góp chưa tới 20% sản lượng. Ông Thiện ví dụ việc vận chuyển một container ra khu vực Cái Mép bằng đường bộ có thể mất 4-5 triệu đồng và tốn nhiều thời gian do kẹt xe. Trong khi, một xà lan có thể chở từ 100 đến 200 container, giúp cắt giảm chi phí đáng kể.
Phương tiện điện cũng được tính đến. “Chúng tôi đang cố gắng chuyển đổi cơ sở hạ tầng logistics từ sử dụng xăng dầu sang dùng điện và lắp thêm các tấm pin mặt trời”, ông Nguyễn Đình Tùng tại Vina T&T, cho biết.
Đã có triển vọng cho hướng đi này. Tại một hội nghị kinh doanh mới đây, ông Kevin Stuart Burrell, Giám đốc Điều hành khu vực Mekong của A.P. Moller – Maersk, cho biết đã đạt được chi phí vận hành đội xe tải điện bằng với xe xăng sau ba tháng thử nghiệm tại Việt Nam, dù chi phí đầu tư ban đầu gấp 2,5 lần xe xăng.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM, việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với thách thức của xung đột Trung Đông không chỉ dừng ở các giải pháp ngắn hạn, mà cần hướng đến xây dựng một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, nơi doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đổi mới và phát triển bền vững.
“Đồng thời, Việt Nam cần có những cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi, đặc biệt là về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực”, ông nói tại một diễn đàn kinh tế tháng trước.
Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) thông báo CEO Phan Quốc Công đã đăng ký mua vào 1 triệu cổ phiếu với mục đích cơ cấu danh mục đầu tư cá nhân. Giao dịch dự kiến được thực hiện từ 17/7-14/8 với phương thức khớp lệnh và thỏa thuận.
Hiện tại, ông Công không nắm giữ bất kỳ cổ phiếu PNJ nào. Nếu thực hiện thành công, CEO này sẽ sở hữu 0,2% vốn.
Động thái trên diễn ra khi cổ phiếu PNJ có tuần biến động mạnh nhất trong nhiều năm qua. Sau chuỗi giảm sàn 3 phiên liên tiếp, PNJ đảo chiều tăng 2,4%, lên 52.000 đồng và ghi nhận khớp lệnh kỷ lục hơn 25 triệu cổ phiếu. Tuy nhiên, nhịp hồi phục diễn ra nhanh chóng. Ở hai phiên tiếp theo, thị giá lần lượt giảm 3,9% và 6,8%, đóng cửa cuối tuần này ở mức 46.000 đồng.
Tính từ lúc sự việc liên quan đến P-Lab được công bố đến nay, cổ phiếu PNJ giảm hơn 26%. Đây là vùng giá thấp nhất trong hơn một năm qua. Vốn hóa thị trường "bốc hơi" khoảng 8.500 tỷ đồng khiến PNJ không còn là doanh nghiệp tỷ USD.
Trong cuộc họp nhà đầu tư hôm 6/7, bà Cao Thị Ngọc Dung - Chủ tịch Hội đồng quản trị - cho biết ban lãnh đạo và chính gia đình bà đều có ý định mua cổ phiếu. Ngay sau đó, em trai bà Dung là ông Cao Ngọc Duy đã đăng ký mua 300.000 cổ phiếu PNJ từ 10/7-7/8.
Đến giữa tuần, PNJ công bố kế hoạch mua lại cổ phiếu quỹ. Ban lãnh đạo cho biết đây là một trong những giải pháp mà Hội đồng quản trị xem xét triển khai trong bối cảnh hiện nay, thể hiện niềm tin vào nền tảng hoạt động của doanh nghiệp cũng như cam kết đồng hành cùng cổ đông. Kế hoạch này sẽ được lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản trong tháng 8.
Song, ở chiều ngược lại, nhóm VinaCapital đã bán 6,35 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 1,24% vốn của PNJ. Tỷ lệ sở hữu của họ giảm về dưới 5%, tức không còn là cổ đông lớn tại doanh nghiệp này từ ngày 8/7.
Trên thị trường chứng khoán, đợt điều chỉnh mạnh của PNJ khiến nhiều công ty chứng khoán siết tỷ lệ cho vay ký quỹ (margin) với cổ phiếu này. FPTS hôm 10/7 giảm tỷ lệ margin đối với mã này từ 50% xuống 30%. SSI cũng giảm cho vay ký quỹ cổ phiếu PNJ về 40%. Một số công ty chứng khoán khác như Phú Hưng hay TCBS không còn liệt kê PNJ trong danh sách cho vay ký quỹ, dù trước đây tỷ lệ này lên đến 50%.
Trong các báo cáo gần đây, hầu hết công ty chứng khoán cho rằng thách thức lớn nhất của PNJ ở giai đoạn này là khôi phục niềm tin của cả khách hàng lẫn nhà đầu tư vào công tác quản trị doanh nghiệp. Chứng khoán BIDV (BSC) không đưa ra khuyến nghị với PNJ do diễn biến giá cổ phiếu hiện tại phản ánh tâm lý tiêu cực do e ngại rủi ro pháp lý, niềm tin tiêu dùng và uy tín thương hiệu PNJ, thay vì tập trung vào cơ bản của cổ phiếu. Theo tính toán của BSC, định giá P/E dự phóng cho năm 2026 của PNJ vào khoảng 7,5-9,4 lần - thấp hơn rất nhiều so với P/E trung bình 5 năm là 15 lần.
Nhóm phân tích này cho rằng tính thanh khoản của cổ phiếu là yếu tố cần chú ý trước tiên trong giai đoạn này. Song song đó, tiến độ thực hiện các mục tiêu quản trị và kinh doanh mà ban điều hành kỳ vọng, cùng lộ trình thực hiện cam kết bảo vệ lợi ích của cổ đông cũng sẽ tác động tới diễn biến cổ phiếu doanh nghiệp hàng đầu ngành kim hoàn.
Chiều 10-4, Sở Công Thương thành phố Cần Thơ phối hợp cùng Ngân hàng Thương mại cổ phần Lộc Phát Việt Nam (LPBank) tổ chức hội thảo kết nối địa phương đồng hành cùng doanh nghiệp.
Chia sẻ tại sự kiện, ông Hà Vũ Sơn - Giám đốc Sở Công Thương thành phố Cần Thơ - thông tin LPBank là đơn vị thành viên của Tập đoàn Xuân Thiện. Tập đoàn Xuân Thiện hiện đang xin chủ trương của UBND thành phố Cần Thơ đầu tư khu lấn biển có diện tích 93.000ha, quy mô vốn đầu tư dự kiến là 16,8 tỉ USD.
Trong đó có tổ hợp sản xuất thép 16 triệu tấn/năm.
Thành phố đang tập trung xây dựng thành phố công nghiệp tại Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh. VSIP đang đầu tư tại đây và thành phố đang phê duyệt chủ trương quy hoạch trên 6.300ha xây dựng thành phố công nghiệp, với mong muốn phát triển trong thời gian tới có khoảng 300.000 công nhân lao động ở thành phố công nghiệp này.
Ông Sơn cho biết đang xin chủ trương xây dựng thành phố năng lượng ở khu vực của Trần Đề, Đại Hải để phục vụ sự phát triển của thành phố Cần Thơ và các tỉnh của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Dù tình hình khó khăn, nhưng 3 tháng đầu năm xuất khẩu của thành phố đạt 1,5 tỉ USD. Thành phố đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2026 đạt 6,5 tỉ USD.
Ngày 24-4, Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai đã thông qua quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng để thực hiện dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối từ cao tốc Bắc - Nam về Khu công nghiệp Phù Mỹ và cảng biển Phù Mỹ.
Dự án do Ban Quản lý các dự án công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư, nằm trên phạm vi đất rừng thuộc các tiểu khu 160B, 165A, 166 xã Phù Mỹ Tây; tiểu khu 149 xã Bình Dương; tiểu khu 161,174 xã Phù Mỹ Đông với diện tích 88,36ha.
Theo UBND tỉnh Gia Lai, dự kiến khi hoàn thành sẽ đưa vào khai thác đồng bộ tuyến đường kết nối từ cao tốc Bắc - Nam về Khu công nghiệp Phù Mỹ và cảng biển Phù Mỹ, đảm bảo năng lực vận tải lớn, tốc độ cao, an toàn giao thông.
Tuyến đường này sẽ kết nối cảng biển và khu công nghiệp với đường quốc lộ 1, đường cao tốc Bắc - Nam, đường ĐT638, đường ĐT639. Từng bức hoàn thiện kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối các khu đô thị, khu cụm công nghiệp trong tỉnh.
Để thực hiện dự án trên, tỉnh Gia Lai quyết định chuyển mục đích 52,78ha rừng sang mục đích khác, gồm 33,72ha rừng phòng hộ, 19ha rừng sản xuất có nguồn gốc rừng tự nhiên và rừng trồng.
