Chiến lược dịch chuyển lên phân khúc cao hơn đã được Mazda triển khai tại nhiều thị trường trong những năm gần đây. Dòng sản phẩm “Large Product” hiện gồm CX-60, CX-70, CX-80 và CX-90.
Trong nhóm này, CX-90 là mẫu xe có kết quả kinh doanh nổi bật nhất. Tại khu vực Bắc Mỹ (Mỹ, Canada và Mexico), doanh số CX-90 tăng từ 36.484 xe năm 2023 lên 63.650 xe năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 75%.
Trong khi đó, CX-60 được phân phối chủ yếu tại Nhật Bản, châu Âu, Australia và Đông Nam Á. Quy mô thị trường nhỏ hơn khiến doanh số của mẫu xe này chưa đạt mức tương đương CX-90.
Hướng đi khó để tiến vào phân khúc cao cấp
Để phát triển dòng sản phẩm cao cấp, Mazda chọn cách bắt đầu từ cốt lõi: nền tảng kỹ thuật.
Hãng xe Nhật đầu tư nghiên cứu kiến trúc Large Product với động cơ, mô-tơ điện và hộp số đặt dọc, kết hợp hệ dẫn động bốn bánh AWD ưu tiên cầu sau. Đây là cấu hình ưa thích của các thương hiệu lớn từ Đức và châu Âu, được đánh giá cao nhờ khả năng vận hành mượt, êm và đạt sự cân bằng cơ học tự nhiên, nhưng tốn kém hơn để phát triển.
Có thể lấy ví dụ như máy B58 3.0L I6 tăng áp của BMW trang bị trên mẫu M340i, Z4 M40i, X3 M40i hay X4 M40i. Hay máy M256, 3.0L I6 tăng áp, trang bị trên các dòng xe S-Class, E-Class, GLE, GLS và các phiên bản hiệu năng cao AMG 53.
Cách làm xe cao cấp của Mazda ít phổ biến ở thời nay. Trong bối cảnh nhiều hãng xe mới, đặc biệt từ Trung Quốc, tập trung gây ấn tượng bằng thiết kế nội thất cầu kỳ, công nghệ hiển thị và danh sách trang bị dày đặc, Mazda lại theo đuổi cách tiếp cận thiên về cảm giác lái và sự cân bằng cơ khí.
Đây là hướng đi khác biệt, nhưng cũng là lựa chọn khó lượng hóa thành lợi thế bán hàng, bởi phần lớn khách hàng phổ thông dễ nhận thấy màn hình lớn, ghế massage, cửa mở ngược, đánh lái bánh sau, hệ thống đèn lấp lánh… hơn là cách chiếc xe phân bổ trọng lượng hay phản hồi vô-lăng.
Hướng tiếp cận từ “nền tảng kỹ thuật” của Mazda là cách đã hình thành nên những tượng đài xe sang ngày nay và dễ tạo tệp khách hàng trung thành. Điển hình nhất là BMW. Những chủ xe hãng này thường nói với nhau rằng, đã chạy BMW thì rất khó đổi xe khác vì không thể quên được cách vận hành của hộp số BMW.
Đương nhiên, Mazda CX hai số chưa thể chạm tới tầm của BMW, nhưng ít nhất đã không chọn đường tắt.
Cả CX-60 và CX-90 đều trang bị tiêu chuẩn động cơ 3.3L, 6 xy-lanh thẳng hàng, tích hợp mô-tơ điện, cùng hộp số tự động 8 cấp và hệ dẫn động bốn bánh AWD ưu tiên cầu sau. Thậm chí, động cơ này có phần cực đoan khi lùi sâu về phía cabin hơn so với cách đặt động cơ của BMW, khiến khoang cabin nhỏ hơn các mẫu Mazda phổ thông cùng kích thước, chỉ để nâng tầm trải nghiệm lái.
Theo hãng xe Nhật, động cơ 3.3L I6 của CX-60 chỉ tiêu thụ 8,0 lít/100km nhờ tích hợp mô-tơ điện. Mazda CX-90 phiên bản PHEV có mức thụ nhiên liệu thấp hơn, ở mức 2,37 lít/100km.
Tuy nhiên, việc áp dụng cấu hình kỹ thuật tương đồng không đồng nghĩa Mazda có thể đứng ngang hàng các thương hiệu xe sang lâu đời. Giá trị của một hãng xe cao cấp còn được quyết định bởi lịch sử thương hiệu, trải nghiệm dịch vụ, khả năng giữ giá và mức độ chấp nhận của khách hàng qua nhiều thế hệ sản phẩm.
MX-5 và bài toán định vị thương hiệu
Khi giá bán CX-60, CX-90 được công bố, nhiều người đặt câu hỏi “ai sẽ chi 2 tỷ đồng để mua một chiếc Mazda, mà không phải BMW hay Mercedes?”. Thắc mắc ấy hoàn toàn thực tế, khi số đông đã quá quen với một Mazda gắn liền thành công với CX-5, Mazda3 phổ thông.
Đây là thách thức không nhỏ với Mazda. Trong nhiều năm, hình ảnh thương hiệu này tại Việt Nam chủ yếu gắn với những mẫu xe phổ thông như CX-5, Mazda3 hay Mazda2. Việc thuyết phục khách hàng chi số tiền tiệm cận các thương hiệu hạng sang đòi hỏi nhiều hơn một sản phẩm mới.
Có lẽ vì vậy mà trong sự kiện ra mắt ngày 20/6, Mazda MX-5 được đặt ở vị trí trung tâm sân khấu. Mẫu roadster biểu tượng của hãng được sử dụng như một cách nhấn mạnh các giá trị mà Mazda theo đuổi, từ triết lý thiết kế đến cảm giác lái “Jinba-Ittai” (Nhân mã nhất thể).
Từ góc độ sản phẩm, MX-5 cũng là mẫu xe phản ánh rõ nhất triết lý cơ khí mà Mazda muốn đưa lên các dòng CX-60 và CX-90. Tuy nhiên, việc những giá trị đó có đủ sức thuyết phục khách hàng Việt Nam hay không vẫn là dấu hỏi.
Khi “chất lái” của MX-5 được thẩm thấu. Khách hàng sẽ chấp nhận dòng CX hai số như một lựa chọn thực dụng hơn, mà vẫn gìn giữ được phần nào trải nghiệm lái của MX-5 có cùng cấu hình máy dọc. Và quan trọng nhất, giá bán chỉ bằng một nửa, hay một phần ba xe Đức cùng cỡ, cùng cấu hình.
Ở bức tranh lớn hơn, với CX-60, CX-90 và MX-5, Mazda đang dần chuyển dịch sang một thương hiệu bán cảm xúc thông qua những mẫu xe nhấn mạnh vào nền tảng kỹ thuật cơ khí và tiêu chuẩn đại lý mới, Mazda Flagship.
Mazda đang muốn tái hiện sự thành công ở Bắc Mỹ tại Việt Nam. Nhưng, mỗi thị trường đều có tính cách riêng, nên rất khó để khẳng định dòng CX hai số có thành công tại Việt Nam hay không.
Chỉ biết, Mazda Việt Nam đã dám bứt khỏi vùng an toàn, khi lâu nay họ quá phụ thuộc vào dải sản phẩm phổ thông đang chậm thay đổi so với thị trường.
Tình huống giao thông: Từ góc khuất một ôtô đang đỗ ở lề đường, em bé chừng tuổi tiểu học lao xe đạp thẳng vào đầu ôtô đang di chuyển. Cú đâm mạnh nhưng may mắn lái xe có gắn camera hành trình cẩn thận di chuyển chậm nên kịp thời xử lý tình huống. Em bé có thể đứng dậy sau va chạm.
Kỹ năng lái xe: Di chuyển ở đường hẹp ngõ nhỏ trong khu vực đông dân cư, các lái xe nên đi tốc độ chậm nhất có thể phòng mọi tình huống bất ngờ có thể xảy ra.
Đặc biệt trong dịp hè, các gia đình có con nhỏ luôn chú ý trông nom các em trong tầm mắt, không để các em tự ý vui chơi ngoài lòng đường tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho các bé và ảnh hưởng giao thông của các phương tiện khác.
Với các em nhỏ đã biết đi xe đạp, cần hướng dẫn con tham gia giao thông với các kỹ năng cơ bản như dừng quan sát trước khi qua đường, đi đúng chiều đường, chỉ nên di chuyển xe đạp trên vỉa hè. Nếu cần sang đường, chọn nơi có vạch kẻ cho người đi bộ, di chuyển khi đèn xanh. Nếu ở nơi không có đèn, cần quan sát kỹ, đảm bảo không có phương tiện đang đi tới mới được di chuyển tiếp.
Trước sự lớn mạnh của nhóm xe MPV và SUV tại thị trường trong nước, các mẫu sedan nói chung và sedan cỡ C nói riêng dần không còn là lựa chọn đáng quan tâm của người dùng.
Trong tháng 5 vừa qua, ngoài Mazda3 đạt doanh số ở mức 3 con số, các mẫu xe còn lại trong phân khúc sedan cỡ C chỉ bán không quá 100 xe. Đáng chú ý nhất là việc, Toyota (TMV) không cập nhật doanh số của mẫu xe Corolla Altis.
Động thái này khiến người dùng đặt câu hỏi liệu hãng xe Nhật Bản còn bán dòng sedan Altis nữa không hay tạm ngừng để đợi đời xe mới.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện TMV cho biết: “Hiện nay, dựa vào tình hình cung cầu, TMV đang tạm ngừng bán mẫu xe Corolla Altis. Tùy vào nhu cầu thị trường và chiến lược kinh doanh tại mỗi thời điểm, chúng tôi sẽ cân nhắc chiến lược và danh mục sản phẩm phù hợp”.
Việc rút Corolla Altis ra khỏi danh mục sản phẩm là một động thái bất ngờ của TMV. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia đây cũng là một điều hợp lý ở thời điểm hiện tại.
Với việc loại Corolla Altis ra khỏi danh mục sản phẩm, TMV hiện chỉ còn kinh doanh 2 dòng sedan là Vios và Camry. Trong thời gian tới đây, hãng xe Nhật Bản sẽ tập trung nguồn lực để đẩy mạnh doanh số cho các mẫu xe gầm cao như Yaris Cross, Veloz Cross, Innova Cross hay Corolla Cross.
Từng là “vua doanh số” trong phân khúc sedan cỡ C trong giai đoạn 1997-2013, nhưng trước áp lực của các đối thủ trong cùng phân khúc, cũng như sự lên ngôi của crossover và SUV, Altis nói chung hay sedan cỡ C nói riêng dần tụt doanh số.
Trong tháng 5, doanh số của Mazda3 đạt 233 xe, đây cũng là mẫu xe duy nhất trong phân khúc bán được hơn 100 chiếc. Trong khi đó, vị trí thứ 2 thuộc về Honda Civic với 75 xe, tiếp theo là Hyundai Elantra với 33 xe và cuối cùng là Toyota Corolla Altis với doanh số bằng 0. Trong khi đó, dòng xe K3 không được Kia Việt Nam cập nhật doanh số riêng.
Cộng dồn 5 tháng đầu năm 2026, Mazda3 bán được 1.376 xe, Honda Civic 402 xe, Hyundai Elantra 186 xe và Toyota Corolla Altis 16 xe.
Doanh số sedan cỡ C đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể trong nhiều năm qua. Trong năm 2024, Mazda3 cán mốc 4.958 xe, trong khi đó doanh số năm 2025 giảm xuống còn 2.969 xe. Con số tương tự với Kia K3 là 3.603 xe và 1.682 xe.
Hyundai Elantra từ 1.845 xe trong năm 2024, tụt xuống còn 665 xe trong năm 2025, Honda Civic từ 1.129 xe xuống còn 767 xe và Toyota Corolla Altis từ 486 xe xuống còn 285 xe.
Giá bán thiếu tính cạnh tranh
Tại thị trường Việt Nam, xu hướng sử dụng SUV và MPV đang tăng mạnh trong vài năm trở lại đây. Với ưu điểm đến từ tính đa dụng, không gian rộng rãi, gầm cao di chuyển được đa dạng địa hình, SUV và MPV đang dần thay thế nhu cầu sedan của người dùng.
Bên cạnh đó, những dòng SUV hay MPV tại thị trường Việt Nam có mức giá dễ tiếp cận hơn rất nhiều sedan hạng C.
Khảo sát giá các mẫu sedan hạng C Mazda3 giá 569-719 triệu đồng, Honda Civic giá 789-999 triệu đồng, Hyundai Elantra giá 579-769 triệu đồng và Toyota Corolla Altis giá 725-870 triệu đồng....
Trong khi đó, các mẫu SUV phổ thông đang dành được nhiều sự quan tâm của người dùng với mức giá thấp hơn đáng kể như: Geely Coolray (giá từ 500 triệu đồng), Skoda Kushaq (từ 500 triệu đồng), Mazda CX-3 (từ 540 triệu đồng), Omoda C5 (từ 539 triệu đồng), Kia Seltos (từ 579 triệu đồng), Toyota Avanza (từ 558 triệu đồng), Mitsubishi Xpander (từ 560 triệu đồng), Kia Carens (từ 589 triệu đồng)…
Trong quá trình mua ô tô, chủ xe thường nhận được rất nhiều lời chào mời mua bảo hiểm hai chiều (còn gọi là bảo hiểm thân vỏ). Đây là loại bảo hiểm mang tính tự nguyện, không bắt buộc nên một số chủ xe có tâm lý loại bỏ khoản chi này để tiết kiệm tối đa chi phí lăn bánh ban đầu.
Trao đổi với PV Thanh Niên, chị H.T.T., tư vấn bán xe VinFast tại TP.HCM cho biết: "Nhiều khách hàng mua ô tô mới, trả thẳng thường lược bỏ khoản phí mua bảo hiểm thân vỏ vì cho rằng không cần thiết. Nếu chẳng may bị va quẹt sẽ bắt phương tiện có lỗi bồi thường".
Tâm lý này khá phổ biến nhưng trên thực tế, không phải lúc nào lỗi cũng thuộc về phương tiện khác và không phải trường hợp nào chủ xe cũng xác định được đối tượng gây hư hỏng.
Đơn cử trường hợp anh Lê Thiện M., ngụ tại xã Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng từng bị xe container quẹt vào thân xe và bỏ chạy khi đang di chuyển trên quốc lộ. Do không truy tìm được đối tượng, anh M. phải tự chi trả toàn bộ chi phí sửa chữa.
Bảo hiểm thân vỏ cơ bản chi trả chi phí sửa chữa khi xảy ra va chạm. Đối với các rủi ro về mất cắp phụ tùng, thủy kích hoặc cháy nổ... chủ xe cần tham gia thêm các gói bảo hiểm bổ sung tương ứng. Đơn vị bảo hiểm cũng cung cấp gói bảo vệ toàn diện tích hợp đầy đủ mọi quyền lợi trên để tối ưu hóa khả năng bảo vệ phương tiện trước các sự cố bất ngờ.
Trong một số tình huống khách quan như lật đổ, chìm, rơi, bị vật thể khác rơi trúng gây hư hỏng... nhiều đơn vị bảo hiểm vẫn thực hiện chi trả cho chủ xe. Tương tự, các sự cố bất khả kháng như thiên tai, lũ lụt, động đất... ảnh hưởng tới phương tiện vẫn có thể được bồi thường.
Chi phí bảo hiểm thân vỏ sẽ tính theo giá trị xe ở thời điểm mua, mục đích sử dụng xe, bao gồm sử dụng xe cá nhân và kinh doanh dịch vụ. Mức phí bảo hiểm thân vỏ khi mua xe mới thường dao động trong khoảng 1,3% - 2% giá trị xe, tùy trường hợp. Với ô tô cũ, giá trị bảo hiểm giảm dần tương ứng giá trị xe theo thời gian.
Hiện nay, loại bảo hiểm thân vỏ miền thường, có khấu trừ được mua phổ biến nhất. Theo đó, mức khấu trừ phổ biến là 500.000 đồng mỗi vụ đối với xe không kinh doanh vận tải và 1 triệu đồng mỗi vụ đối với xe kinh doanh vận tải. Việc áp dụng mức miễn thường này giúp tài xế có ý thức tham gia giao thông, giảm tải áp lực hồ sơ đối với đơn vị bảo hiểm với các vết trầy xước nhỏ.
Dù quyền lợi mang lại lớn, vẫn có những trường hợp công ty bảo hiểm từ chối bồi thường cho chủ xe.
Các lỗi vi phạm luật An toàn giao thông đường bộ như lái xe khi có nồng độ cồn, sử dụng chất kích thích, không có giấy phép lái xe hợp lệ hoặc xe hết hạn đăng kiểm, thay đổi kết cấu xe... gây tai nạn hoặc gặp va chạm đều không được chi trả. Chủ xe cần đọc kỹ các điều khoản loại trừ trong hợp đồng để đảm bảo quyền lợi khi xảy ra sự cố.
Xét về tính pháp lý, bảo hiểm thân vỏ là điều kiện bắt buộc đối với ô tô mua trả góp qua ngân hàng. Đây là hình thức bảo đảm giá trị tài sản thế chấp trong suốt thời hạn vay.
Ngược lại, với xe mua trả thẳng, chủ phương tiện có quyền tự quyết định việc tham gia hay không. Tuy nhiên, trước rất nhiều rủi ro khi tham gia giao thông, việc trang bị bảo hiểm thân vỏ vẫn là giải pháp tối ưu, được nhiều người sẵn sàng chi trả khi sở hữu ô tô.
