Mới đây, PGS.TS Phạm Văn Quang – Trưởng khoa Hồi sức Tích cực Chống độc, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (Tp.HCM) cho biết , các bác sĩ vừa điều trị thành công cho bé gái V.M.T. (10 tuổi, ngụ Đồng Tháp) rơi vào tình trạng nguy kịch do biến chứng nặng của sốt xuất huyết Dengue.
Theo người nhà, trước khi chuyển viện, bệnh nhi sốt cao kéo dài, đau bụng và nôn ói liên tục nên được đưa đến bệnh viện địa phương điều trị. Tại đây, trẻ được chẩn đoán sốc sốt xuất huyết Dengue ngày thứ 5 trên nền dư cân béo phì.
Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhi bị cô đặc máu nghiêm trọng, chỉ số hematocrit tăng tới 53%. Dù được truyền dịch chống sốc tích cực nhưng men gan tiếp tục tăng vọt lên gần 3.000 UI/L, cao gấp khoảng 100 lần bình thường nên được chuyển khẩn cấp lên Bệnh viện Nhi Đồng 1.
Khi nhập viện, bé trong tình trạng suy hô hấp, vật vã, huyết động không ổn định, gan tổn thương nặng và men gan tiếp tục tăng cao.
Ngay lập tức, các bác sĩ tiến hành hỗ trợ hô hấp, chống sốc bằng albumin nhằm hạn chế tổn thương gan, đồng thời chuyển bệnh nhi vào khoa Hồi sức tích cực chống độc để điều trị chuyên sâu. Tại đây, trẻ được thở NCPAP, truyền máu và các chế phẩm máu để kiểm soát rối loạn đông máu.
Theo PGS.TS Phạm Văn Quang, dù tình trạng huyết động tạm cải thiện nhưng bệnh nhi vẫn sốt cao liên tục, tổn thương gan ngày càng nặng hơn. Các xét nghiệm chuyên sâu sau đó xác định trẻ mắc hội chứng thực bào máu – một biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm ở bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue.
“Biến chứng này có thể khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào suy gan, suy thận, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan và tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời”, PGS.TS Phạm Văn Quang cảnh báo.
Trước diễn tiến nguy kịch, các bác sĩ khoa Hồi sức tích cực chống độc phối hợp với khoa Huyết học khẩn cấp hội chẩn và quyết định sử dụng Dexamethasone nhằm kiểm soát phản ứng viêm quá mức.
Sau 24 giờ điều trị, bệnh nhi bắt đầu giảm sốt, tình trạng tổn thương gan dần ổn định. Sau một tuần hồi sức tích cực, chức năng gan, thận, hô hấp và đông máu của trẻ cải thiện rõ rệt. Hiện bệnh nhi đã tỉnh táo, ăn uống được và dự kiến có thể xuất viện trong vài ngày tới.
Theo các bác sĩ, trong vài tuần gần đây, khoa Hồi sức tích cực chống độc liên tục tiếp nhận nhiều trẻ bị sốc sốt xuất huyết Dengue nặng kèm suy đa cơ quan.
“Những trường hợp sốt cao kéo dài, kèm tổn thương gan, thận hoặc rối loạn huyết học cần được nghĩ ngay tới nguy cơ phản ứng viêm nặng hay hội chứng thực bào máu để can thiệp sớm”, PGS.TS Phạm Văn Quang nhấn mạnh.
Liên quan tình hình dịch bệnh, BS Lê Hồng Nga – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Tp.HCM (HCDC) cho biết, từ đầu năm đến nay, thành phố đã ghi nhận hơn 16.000 ca sốt xuất huyết, tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm trước và đã xuất hiện các ca tử vong.
Theo HCDC, sốt xuất huyết thường bước vào giai đoạn tăng mạnh từ giữa tháng 6 đến tháng 7 hằng năm. Bệnh không chỉ gây sốt cao mà còn có thể dẫn đến sốc, xuất huyết nặng, suy gan, suy thận, suy hô hấp và tử vong nếu phát hiện muộn.
Ngành y tế khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ sốt liên tục từ 2-3 ngày, nhất là khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng, nôn nhiều, chảy máu mũi, xuất huyết dưới da, tay chân lạnh hoặc lừ đừ bất thường.
“Không nên chủ quan tự điều trị tại nhà vì bệnh có thể chuyển nặng rất nhanh. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và theo dõi kịp thời”, BS Lê Hồng Nga khuyến cáo.
Ngoài theo dõi sức khỏe, ngành y tế cũng khuyến nghị người dân chủ động diệt lăng quăng, loại bỏ các vật chứa nước đọng quanh nhà, ngủ mùng kể cả ban ngày và tiêm vắc-xin sốt xuất huyết đối với trường hợp phù hợp để giảm nguy cơ mắc bệnh nặng trong mùa dịch sắp tới.
WHO khuyến cáo người dân hãy chung tay loại bỏ nơi sinh sản của muỗi bằng 5 cách đơn giản sau:
1. Cọ rửa và đậy kín các dụng cụ chứa nước, đổ hết nước khi không dùng đến.
Trong những ngày đi trải nghiệm thực tế, chúng tôi có dịp gặp anh Chu Duy Thiện (41 tuổi) và chị Nguyễn Thị Huyền (36 tuổi) - hai hành khách đặc biệt với chiếc xe lăn "độc bản".
Nhà vệ sinh và cửa lùa dành cho người khuyết tật vận động tại ga Thủ Đức - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Trên tàu metro số 1, họ nhận ra phương tiện hiện đại này mang lại cho họ cảm giác được đối xử bình đẳng, thể hiện trong từng chi tiết như lối đi dẫn hướng, ký hiệu nổi, thang máy hay âm thanh thông báo tại nhà ga.
Điều khiến anh Thiện ấn tượng nhất lại đến từ một chi tiết rất nhỏ: cánh cửa nhà vệ sinh tại nhà ga.
Thiết kế cửa lùa - nhẹ - gọn, giúp người ngồi xe lăn giảm lực tay khi sử dụng. "Đây là thiết kế hợp lý nhất trong các thiết kế" - anh nhận xét.
Trong nhà vệ sinh, có các hạng mục như thanh vịn hay nút hỗ trợ khẩn cấp cũng được bố trí thuận tiện, tạo cảm giác an toàn cho người sử dụng.
Bảng giá vé chữ nổi tại ga Bến Thành, tuyến metro số 1 - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Metro không chỉ mang lại sự thuận tiện trong việc đi lại, mà còn tạo cảm giác an tâm từ những chi tiết thiết kế: trên tàu có khu vực riêng dành cho người sử dụng xe lăn, giúp họ dễ dàng ổn định vị trí trong suốt hành trình. Điều đó được thể hiện rõ qua trải nghiệm của chị Huyền: "Mọi sự ưu tiên của metro hướng về người khuyết tật".
Sự hỗ trợ kịp thời cùng thái độ niềm nở của nhân viên nhà ga khiến mỗi chuyến đi trở nên nhẹ nhàng hơn, không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn xóa đi phần nào khoảng cách tâm lý.
Với chị, metro không chỉ là phương tiện mà còn mở ra cơ hội mới. "Từ khi có metro, công việc của mình có nhiều lựa chọn hơn" - chị nói.
Khoảng cách giữa tàu và ke ga tại tuyến metro số 1 còn cao đối với người sử dụng xe lăn - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Giao thông công cộng cũng là một cách thành phố lắng nghe nhu cầu của công dân, đặc biệt là nhóm yếu thế.
Tuy vậy hành trình ấy không phải lúc nào cũng trọn vẹn. Việc thiếu thông tin từ ban đầu, cùng những bất cập như khoảng cách giữa tàu và ke ga còn cao hay thiếu thang máy, đường dốc kết nối, vẫn có thể làm gián đoạn trải nghiệm của người khuyết tật.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực ban đầu, cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng tăng cường tính liên tục của hạ tầng tiếp cận: đảm bảo thang máy hoạt động ổn định, thu hẹp khoảng cách tàu - ke ga, bổ sung đường dốc và lối đi phù hợp tại khu vực ngoài nhà ga.
Đồng thời việc cung cấp thông tin hướng dẫn rõ ràng ngay từ trước chuyến đi và nâng cao năng lực hỗ trợ của nhân viên cũng là yếu tố quan trọng, góp phần hướng đến một thiết kế toàn diện và phổ quát trong tương lai.
Cùng nhìn ra thế giới, có thể thấy thiết kế giao thông dễ tiếp cận không còn là lựa chọn mà đã trở thành tiêu chuẩn.
Tại Nhật Bản, hệ thống metro được xây dựng với triết lý "không rào cản": từ thang máy, lối dốc, gạch dẫn hướng cho người khiếm thị đến khoảng cách tàu - ke ga được kiểm soát nhằm đảm bảo an toàn.
Tại Hàn Quốc, việc bố trí thang máy gần lối vào, gạch dẫn hướng và biển báo rõ ràng giúp người khuyết tật di chuyển độc lập hơn.
Trong khi đó, thành phố León (Mexico) kết hợp hạ tầng với chính sách hỗ trợ như xe sàn thấp, thang nâng và miễn phí vé, qua đó thúc đẩy người khuyết tật tham gia vào giáo dục và thị trường lao động, giảm bớt sự cô lập trong đời sống đô thị.
Từ những mô hình này, có thể thấy, điểm cốt lõi của giao thông đó chính là sự đồng bộ và nhất quán trong toàn bộ hệ thống bao trùm tiện lợi cho người khuyết tật.
Ngày 15/5, tại Bệnh viện đa khoa Vinmec Đà Nẵng, Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chia sẻ, cấp cứu ngoại viện không đơn thuần là đưa xe cứu thương đến hiện trường, mà là "cánh tay nối dài của bệnh viện". Đây là nơi ngành y tế tiếp cận người bệnh trong những phút đầu tiên, có thể quyết định cơ hội sống còn khi xảy ra tai nạn, đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay ngừng tuần hoàn.
Tuy nhiên, hệ thống hiện còn nhiều bất cập: phân tán, thiếu liên thông; nhân lực chưa chuẩn hóa; trang thiết bị thiếu; cơ chế tài chính chưa bền vững. Sự phối hợp giữa y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, quân đội và chính quyền địa phương trong nhiều tình huống khẩn cấp chưa thực sự nhịp nhàng. Dữ liệu, tổng đài, phương tiện và bệnh viện tiếp nhận chưa nằm trên cùng một mặt phẳng vận hành.
Đề án giai đoạn 2026–2030 hướng tới xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện hiện đại, trong đó trung tâm điều phối đóng vai trò "bộ não", tiếp nhận cuộc gọi, phân loại tình huống, xác định xe cứu thương hoặc cơ sở y tế gần nhất, đồng thời theo dõi toàn bộ quá trình di chuyển và tiếp nhận người bệnh.
Trong khi đó, Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho hay, mỗi địa phương sẽ có trung tâm tiếp nhận và điều phối, được trang bị điện thoại, máy tính, bản đồ số và phần mềm quản lý phương tiện.
Tổng đài viên không chỉ nghe điện thoại mà phải phân loại tình huống, điều phối xe, nắm vị trí phương tiện theo thời gian thực và theo dõi khả năng tiếp nhận của từng bệnh viện.
Mạng lưới cũng mở rộng ra ngoài hệ thống 115, các bệnh viện có xe cứu thương và đủ điều kiện chuyên môn sẽ tham gia. Khi có tình huống khẩn cấp, trung tâm điều phối chỉ định đơn vị gần nhất, tránh tình trạng "nơi có xe thì xa hiện trường, nơi gần lại chưa được huy động".
Về nhân lực, lái xe, tổng đài viên, nhân viên y tế và lực lượng sơ cấp cứu sẽ được đào tạo theo chương trình riêng. Bộ Y tế dự kiến thành lập trung tâm đào tạo tổng đài viên tại Hà Nội và Tp.HCM, đồng thời tập huấn cho cảnh sát giao thông, lực lượng phòng cháy chữa cháy và tiếp viên hàng không.
Về công nghệ, hệ thống sẽ vận hành trên nền tảng thống nhất toàn quốc với GPS thời gian thực, hồ sơ bệnh nhân số hóa và kết nối bệnh án điện tử. Mục tiêu đặt ra là giảm thời gian điều phối xuống dưới 3 phút và số hóa toàn bộ hồ sơ cấp cứu.
Bộ Y tế đề nghị sẽ chọn Đà Nẵng làm thí điểm. Bác sĩ Trương Văn Trình, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết sau sáp nhập với Quảng Nam, thành phố đứng trước những thay đổi lớn về quy mô dân số, địa bàn và đặc điểm địa hình.
Hệ thống y tế hiện có 21 bệnh viện công, 4 bệnh viện thuộc bộ, ngành, 15 bệnh viện tư nhân, 25 trung tâm y tế khu vực và 93 trạm y tế phường, xã. Mạng lưới y tế tư nhân phát triển nhanh, nhưng việc tham gia cấp cứu ngoại viện còn hạn chế.
Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng hiện có 9 điểm trực cấp cứu, 108 nhân viên, trong đó số bác sĩ và y sĩ còn mỏng. Toàn thành phố có 33 xe cứu thương, gồm 13 xe tiêu chuẩn và 2 xe cấp cứu chuyên sâu.
Trong những tháng đầu năm 2026, hệ thống đã thực hiện hơn 10.000 lượt vận chuyển, phục vụ hơn 5.000 ca phục vụ sự kiện, với tỷ lệ đáp ứng yêu cầu cấp cứu hơn 98%.
Dù vậy, thách thức mới nằm ở địa bàn sau sáp nhập. Nếu Đà Nẵng cũ chủ yếu là đô thị ven biển, phạm vi tiếp cận thuận lợi hơn, thì địa bàn mới có đủ vùng núi, đồng bằng, sông, biển, sân bay, khu du lịch và những khu vực dễ bị chia cắt trong mùa mưa lũ. Với khoảng 3 triệu dân, số nhân lực và phương tiện cấp cứu hiện nay được đánh giá là chưa tương xứng.
Đà Nẵng đang ứng dụng công nghệ định vị để xác định vị trí người gọi, kể cả ở vùng biển, bãi tắm hoặc khu vực không có địa chỉ cụ thể. Xe cấp cứu được theo dõi theo thời gian thực, giúp trung tâm biết phương tiện nào gần nhất và thời gian dự kiến tiếp cận người bệnh. Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng cũng là một trong những đơn vị được ghi nhận về quản lý chất lượng chăm sóc bệnh nhân đột quỵ não.
Giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến nâng cấp Trung tâm cấp cứu 115 thành trung tâm điều hành hiện đại, duy trì và điều chỉnh lại 9 trạm hiện có, mở rộng thêm các trạm vệ tinh tại bệnh viện lớn, khu du lịch, vùng thường bị chia cắt và khu vực miền núi phía nam. Mục tiêu là thời gian tiếp cận dưới 10 phút ở khu vực trung tâm, 15 đến 20 phút ở vùng ven và có phương án phù hợp hơn cho vùng xa, vùng núi.
Từ thực tế Đà Nẵng, bài toán cấp cứu ngoại viện không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế. Một cuộc gọi khẩn cấp có thể cần y tế, công an, cứu hỏa, giao thông, chính quyền địa phương và bệnh viện cùng vào cuộc. Nếu thiếu hành lang pháp lý, cơ chế tài chính và quyền điều phối rõ ràng, trung tâm 115 khó huy động hiệu quả xe cứu thương của bệnh viện hoặc các lực lượng khác.
Vì vậy, đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 được hy vọng tạo khung vận hành mới: một đầu mối tiếp nhận, một nền tảng dữ liệu, nhiều lực lượng cùng tham gia và trách nhiệm được phân định rõ hơn.
Theo Sở Y tế Tp.HCM , từ ngày 25/4 đến trưa 27/4, các cơ sở y tế tại Tp.HCM tiếp nhận 25 trường hợp nghi bị ngộ độc thực phẩm liên quan đến trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận).
Theo báo cáo nhanh, các bệnh nhân có biểu hiện điển hình của rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số trường hợp kèm sốt. Trong tổng số ca ghi nhận, có 23 học sinh và 2 người lớn là bảo mẫu.
Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh; Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh; Bệnh viện Khánh Hội ghi nhận 1 học sinh; trong khi Bệnh viện Nhân Dân Gia Định tiếp nhận 2 ca là bảo mẫu.
Đáng chú ý, một học sinh nhập viện tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 trong tình trạng nặng, sốt cao, mất nước nghiêm trọng kèm sốc, co giật và toan chuyển hóa. Sau một ngày điều trị tích cực gồm chống sốc, sử dụng vận mạch và hỗ trợ thở máy, bệnh nhi đã tỉnh táo trở lại, giảm sốt, giảm tiêu chảy và được cai máy thở.
Hiện tại, các bệnh nhân có diễn tiến ổn định, được theo dõi và xử trí kịp thời. Phần lớn trường hợp vẫn đang điều trị nội trú (23/25 ca).
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Sở Y tế Tp.HCM đã chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh rà soát việc tiếp nhận, điều trị các ca có yếu tố dịch tễ liên quan; đồng thời đảm bảo phân loại, xử trí đúng theo phác đồ điều trị ngộ độc thực phẩm. Với các ca nặng, bệnh viện cần tổ chức hội chẩn hoặc chuyển tuyến khi cần thiết.
Song song đó, các đơn vị phải thực hiện chế độ báo cáo nhanh về tình hình tiếp nhận, số ca nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh và biến chứng (nếu có) để Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm kịp thời điều phối, thống nhất phương án điều trị. Sở Y tế sẽ tiếp tục cập nhật khi có diễn biến mới.
Đại diện Sở An toàn thực phẩm Tp.HCM cho biết đã nắm tình hình và đang điều tra.
Sở Y tế Tp.HCM khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm cần lưu ý không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Người bệnh nên đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện tình trạng nôn ói, tiêu chảy kéo dài. Việc bù nước và điện giải đúng cách, tuân thủ hướng dẫn điều trị sẽ giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục, hạn chế biến chứng.
Ngành y tế sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật thông tin khi có diễn biến mới.
