“Tôi lên ô tô của con trai, loay hoay mãi nhưng không biết vị trí chỉnh nhiệt độ điều hòa, làm mát ghế ở đâu; phải mất 3 phút cho một cuộc gọi video nhờ hướng dẫn, tôi mới sử dụng được” – đó là chia sẻ của anh Đào Anh Tuấn (55 tuổi, ngụ TP.HCM) khi kể về lần đầu tiên trải nghiệm chiếc ô tô điện mới mua cách đây không lâu. Trước đây, hầu hết chức năng trên ô tô đều được bố trí bằng nút bấm vật lý nên chỉ cần nhìn qua là có thể thao tác nhưng giờ đây, nhiều xe đời mới gần như đưa toàn bộ tính năng lên màn hình trung tâm.
Vài năm trở lại đây, xu hướng thiết kế nội thất trên xe hơi thay đổi chóng mặt. Từ các mẫu xe phổ thông đến hạng sang đều chạy theo hướng tối giản hóa khoang lái, sử dụng màn hình lớn, bảng đồng hồ kỹ thuật số, cần số điện tử hay điều khiển bằng cảm ứng.
Nhiều hãng xe thậm chí còn lược bỏ phần lớn nút bấm vật lý nhằm tạo cảm giác hiện đại, sang trọng hơn cho không gian nội thất. Điều này giúp cabin trông gọn gàng và đậm chất công nghệ hơn trước. Nói một cách ví von, nội thất ô tô ngày nay được thiết kế để “trông hiện đại” trước khi “dễ dùng”.
Và dĩ nhiên, mọi xu hướng thiết kế đều có mặt trái riêng. Việc “màn hình hóa” nội thất ô tô cũng không ngoại lệ khi không phải người dùng nào cũng dễ dàng làm quen, đặc biệt là nhóm khách hàng ngoài 40 tuổi hoặc ít tiếp xúc công nghệ.
Anh Trần Văn Lợi, 51 tuổi, TP.HCM cho biết, bản thân từng mất khá nhiều thời gian để tìm hiểu cách sử dụng một số tính năng trên chiếc xe mới mua của gia đình. “Dù được các bạn tư vấn bán hàng hướng dẫn kỹ lưỡng các tính năng nhưng vì quá nhiều và rối, đến lúc về nhà tôi gần như không nhớ gì nhiều. Chính vì vậy nên phải mất khoảng 5 – 7 ngày mới học và nhớ được hết vị trí điều chỉnh của từng tính năng”, anh Lợi chia sẻ thêm.
Hiện nay, nhiều mẫu xe mới tích hợp sâu các tính năng điều khiển vào màn hình trung tâm như điều hòa; chế độ sưởi, làm mát ghế; camera 360 độ; chế độ lái; mở cửa sổ trời; điều chỉnh âm lượng, nghe nhạc… Một số hãng còn quảng bá công nghệ điều khiển bằng giọng nói như một phần điểm nhấn trên xe.
Tuy nhiên, không phải mẫu xe nào cũng hỗ trợ tiếng Việt hoặc nhận diện tiếng Việt đủ tốt. Đa số ô tô đời mới tại Việt Nam nếu có tính năng điều chỉnh bằng giọng nói cũng chỉ có thể sử dụng được với tiếng Anh hoặc tiếng Trung. Điều này khiến không ít người dùng lớn tuổi gặp khó khăn khi sử dụng, buộc phải thao tác bằng hai ngôn ngữ này.
Ngoài vấn đề làm quen công nghệ, việc quá phụ thuộc vào màn hình cũng khiến nhiều người cảm thấy bất tiện khi lái xe. Trước đây, người lái có thể chỉnh nhanh điều hòa hay âm lượng bằng phản xạ với nút xoay vật lý; chuyển chế độ lái nhanh chóng bằng núm xoay hoặc lẫy gạt… Còn hiện nay, nhiều thao tác buộc phải nhìn vào màn hình, chạm đúng vị trí để điều chỉnh.
Theo anh Nguyễn Xuân Tiến, 45 tuổi, ngụ Đồng Nai, nội thất ô tô hiện đại mang lại cảm giác đẹp và sang hơn trước đây, nhưng không phải ai cũng thích nghi nhanh. “Tôi bị choáng ngợp khi vào khoang lái của một chiếc ô tô Trung Quốc với nội thất tinh gọn, ít nút bấm. Tuy nhiên, nói về sự “thân thiện” trong quá trình sử dụng hàng ngày với kiểu thiết kế này thì tôi không đánh giá cao”, anh Tiến chia sẻ thêm.
Thực tế, một số hãng xe gần đây đã nhận ra điều này, bắt đầu đưa nút bấm vật lý quay trở lại trên ô tô nhằm cân bằng giữa yếu tố công nghệ và trải nghiệm sử dụng thực tế. Công nghệ có thể giúp ô tô “thông minh” hơn nhưng với nhiều người dùng, đặc biệt là nhóm khách hàng lớn tuổi, một chiếc xe dễ sử dụng lại quan trọng hơn tất cả những yếu tố hoa mỹ còn lại.
Trên thế hệ mới của dòng SUV CX-5, Mazda đã loại bỏ phần lớn nút bấm vật lý điều khiển các chức năng trên xe. Trong khi hãng xe Nhật Bản cho rằng cách tiếp cận này giúp việc sử dụng trở nên thuận tiện hơn, không ít người dùng lại tỏ ra không hài lòng.
Mazda cho biết điểm nhấn đáng chú ý trên CX-5 thế hệ mới là màn hình trung tâm kích thước lớn, đảm nhiệm hầu hết chức năng điều khiển trên xe.
Ngay sau khi mẫu SUV này ra mắt, nhiều ý kiến đã tranh luận về quyết định loại bỏ các nút bấm vật lý để thay bằng giao diện cảm ứng. Theo một số chuyên gia và người dùng, xu hướng này đang đi ngược với cách tiếp cận của nhiều hãng xe hiện nay.
Đây không phải lần đầu Mazda nói chung hay CX-5 nói riêng gây tranh cãi về việc sử dụng màn hình cỡ lớn. Hãng xe Nhật Bản tiếp tục bảo vệ quan điểm của mình khi cho rằng màn hình cảm ứng mang lại trải nghiệm tương tự điện thoại thông minh, giúp người dùng dễ làm quen và thao tác hơn.
Mazda có đang đi ngược xu hướng?
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Drive (Úc), đại diện Mazda cho rằng màn hình cảm ứng có thể giúp người lái giảm xao nhãng trong quá trình vận hành.
Ông Koichiro Yamaguchi, Giám đốc chương trình CX-5, cho biết vị trí đặt màn hình thông tin giải trí là yếu tố quan trọng trong định hướng thiết kế mới của Mazda. Theo ông, việc đưa màn hình lên cao hơn giúp người lái duy trì tầm quan sát phía trước tốt hơn.
Ông Yamaguchi lấy ví dụ về cụm điều khiển điều hòa - bộ phận thường được bố trí thấp trên bảng táp-lô. Theo ông, người lái phải cúi nhìn xuống để thao tác với các nút bấm vật lý, trong khi màn hình đặt cao hơn có thể giảm mức độ dịch chuyển tầm mắt.
"Việc tìm đúng nút bấm giữa hàng loạt nút điều khiển có hình dạng tương đồng cũng có thể khiến người lái mất tập trung. Nếu sử dụng các nút bấm vật lý cho hệ thống điều hòa, chúng tôi buộc phải đặt cụm điều khiển ở vị trí thấp", ông Yamaguchi cho biết.
Quan điểm của Mazda hiện có sự khác biệt so với một bộ phận ngành công nghiệp ô tô. Trước đó, Volkswagen đã thừa nhận khách hàng không còn quá ưa chuộng việc mọi chức năng đều được tích hợp vào màn hình cảm ứng, đồng thời mong muốn các nút bấm vật lý quay trở lại.
Tương tự, Hyundai Motor Company cho biết hãng tiếp tục duy trì các nút điều khiển vật lý trên xe nhằm nâng cao tính thân thiện với người dùng.
Ở chiều ngược lại, Mazda cùng Tesla và nhiều hãng xe Trung Quốc vẫn theo đuổi xu hướng tối giản khoang lái bằng màn hình cảm ứng cỡ lớn.
Dù vậy, Mazda cũng để ngỏ khả năng điều chỉnh nếu phản hồi từ khách hàng cho thấy hướng đi hiện tại chưa đáp ứng kỳ vọng của thị trường.
Tại Việt Nam, Mazda CX-5 thế hệ hiện hành đang được nhiều đại lý giảm giá đối với các xe sản xuất năm 2025. Giá bán thực tế dao động khoảng 678-799 triệu đồng, đánh dấu lần đầu các phiên bản sử dụng động cơ 2.0L của mẫu SUV này có giá dưới 800 triệu đồng.
Theo nhiều chuyên gia trong ngành, CX-5 thế hệ mới có thể sớm được giới thiệu tại Việt Nam. Tuy nhiên, với hàng loạt nâng cấp về thiết kế và trang bị, giá bán của mẫu xe này nhiều khả năng sẽ cao hơn phiên bản hiện tại.
Đó là nội dung đáng chú ý của dự thảo thông tư quy định trình tự, thủ tục kiểm định, miễn kiểm định lần đầu cho xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; trình tự, thủ tục chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới cải tạo, xe máy chuyên dùng cải tạo; trình tự, thủ tục kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến góp ý.
Dự thảo thông tư vẫn giữ nguyên chu kỳ kiểm định khí thải xe máy có thời gian sản xuất dưới 5 năm là 60 tháng, xe từ 5 năm đến 12 năm là 24 tháng, xe trên 12 năm là 12 tháng như thông tư 47/2024/TT-BGTVT.
Theo quy định hiện hành, với xe máy có thời gian tính từ năm sản xuất đến 5 năm, chủ xe không phải nộp hồ sơ kiểm định khí thải và không phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm để đo khí thải.
Cục Đăng kiểm sẽ tra cứu dữ liệu của cơ quan này về giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe, kết hợp cơ sở dữ liệu về đăng ký xe của Bộ Công an để cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải lần đầu cho xe.
Với xe máy đã sản xuất trên 5 năm, chủ xe phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm, xuất trình giấy tờ đăng ký xe để kiểm định khí thải.
Tuy nhiên theo dự thảo thông tư, xe máy dưới hay trên 5 năm tuổi đều được quy định chặt chẽ hơn về hồ sơ kiểm định lần đầu, nhằm phù hợp với quy định pháp luật hiện hành và việc thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử.
Theo đó, xe kiểm định lần đầu cần phải nộp hồ sơ gồm: bản chụp, bản chà số khung số máy; bản sao phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng (xe sản xuất, lắp ráp trong nước), giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (xe nhập khẩu) trong trường hợp mà dữ liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam chưa chia sẻ được; hai ảnh chụp xe chéo góc thể hiện rõ biển số xe (thể hiện thời gian thực khi chụp); bản chính giấy chứng nhận cải tạo của xe (đối với xe cải tạo) đối với trường hợp dữ liệu về cải tạo của xe chưa chia sẻ được từ Cục Đăng kiểm.
Bên cạnh đó, chủ xe phải xuất trình giấy đăng ký xe, giấy tờ về chủ xe (là một trong các giấy tờ: bản chính căn cước công dân hoặc căn cước điện tử tích hợp trên tài khoản định danh mức độ 2 trở lên).
Chủ xe lựa chọn bất kỳ cơ sở đăng kiểm nào trên phạm vi cả nước để nộp 1 bộ hồ sơ theo quy định tương ứng trực tuyến hoặc nộp trực tiếp hoặc qua hệ thống bưu chính tới cơ sở đăng kiểm.
Với xe máy kiểm định khí thải lần đầu có thời gian không quá 5 năm từ ngày sản xuất, chủ xe chỉ nộp hồ sơ mà không phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm.
Từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ sở đăng kiểm sẽ cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải cho chủ xe trong 3 giờ làm việc (bản giấy cho chủ xe nộp hồ sơ giấy, bản điện tử cho chủ xe nộp hồ sơ trực tuyến).
Đối với xe máy có thời gian quá 5 năm từ ngày sản xuất, khi thực hiện kiểm định khí thải lần đầu, ngoài hồ sơ, chủ xe phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm. Hồ sơ đạt yêu cầu, cơ sở đăng kiểm sẽ thực hiện kiểm định khí thải, cấp giấy chứng nhận kiểm định.
Với xe kiểm định khí thải định kỳ, cần phải xuất trình giấy đăng ký xe, giấy tờ về chủ xe, bản chính giấy chứng nhận cải tạo xe (đối với xe cải tạo mà dữ liệu về cải tạo của xe chưa chia sẻ được từ Cục Đăng kiểm)
Xe điện Trung Quốc đang thu hút sự chú ý ngày càng lớn trên toàn cầu. Tốc độ ra mắt sản phẩm mới của ngành công nghiệp ô tô nước này thực sự đáng kinh ngạc.
Không chỉ gây ấn tượng về sản lượng, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc còn liên tục tung ra thị trường nội địa hàng trăm mẫu xe hoàn toàn mới và các phiên bản nâng cấp của những mẫu xe hiện có.
Cụ thể, theo hãng tin Bloomberg, đã có khoảng 650 mẫu xe mới hoặc phiên bản nâng cấp được ra mắt tại Trung Quốc trong 6 tháng đầu năm, tính trung bình là 4 xe mỗi ngày.
Phó chủ tịch điều hành BYD, ông He Zhiqi, đã gọi con số này là "hoàn toàn điên rồ" trên mạng xã hội, theo Bloomberg. Ông cho rằng mức độ cạnh tranh tại thị trường ô tô Trung Quốc "không chỉ khốc liệt, mà còn tàn khốc".
Con số 650 mẫu xe nói trên bao gồm cả các bản facelift, nâng cấp giữa vòng đời và những mẫu xe hoàn toàn mới. Theo dữ liệu của Trung tâm Công nghệ và Nghiên cứu Ô tô Trung Quốc (CATARC), kể từ đầu năm đến nay, trung bình mỗi tháng có khoảng 30 mẫu xe hoàn toàn mới được giới thiệu. Đây là những mẫu xe chưa từng xuất hiện trong cơ sở dữ liệu đăng ký phương tiện của Trung Quốc.
Để so sánh, chỉ có 29 mẫu xe mới hoặc phiên bản nâng cấp được ra mắt trên toàn thị trường Mỹ trong năm 2024. Theo dự báo của Bank of America Securities, trong giai đoạn 4 năm tới, sẽ chỉ có khoảng 159 mẫu xe mới được giới thiệu tại thị trường Mỹ. Con số này thấp hơn rất nhiều so với 650 mẫu xe mà Trung Quốc tung ra chỉ trong vòng 6 tháng đầu năm nay.
Một trong những nguyên nhân chính của sự bùng nổ này là chu kỳ phát triển xe mới được rút ngắn đáng kể. Các nhà sản xuất ô tô đang cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần trong bối cảnh doanh số có dấu hiệu chững lại, áp lực cạnh tranh ngày càng lớn và cuộc chiến giá bán vẫn đang tiếp diễn. Do đó, họ đua nhau liên tục tung ra xe mới để thu hút sự chú ý của khách hàng.
Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng góp phần thúc đẩy xu hướng này. Từ thiết kế xe đến các tính năng thông minh trong khoang lái, AI giúp các mẫu xe mới trở nên hấp dẫn hơn với người tiêu dùng.
Ngoài ra, các hãng xe cũng đầu tư mạnh vào những công nghệ như hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến (ADAS), pin có mật độ năng lượng cao hơn và công nghệ sạc nhanh để tăng khả năng cạnh tranh.
Ông He Zhiqi cho biết, BYD hoan nghênh sự cạnh tranh vì đây là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo. BYD từng công khai đặt mục tiêu trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới trong vòng 5 năm tới. BYD cũng vừa giành lại vị trí dẫn đầu thế giới về doanh số xe điện từ Tesla.
